केडियाले किनेपछि मोबाइल कर्जामा आक्रामक बतास, एनपीए १६.९ प्रतिशतमा झार्यो
काठमाडौं । केडिया ग्रुपअन्तर्गत सञ्चालित बतास हायर पर्चेजले आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा १९ करोड ७० लाख रुपैयाँ सञ्चालन आम्दानी गरेको छ । यो आम्दानी अघिल्लो वर्षको तुलनामा २७.८३ प्रतिशत अर्थात् ७ करोड ६० लाख रुपैयाँ कम हो । अघिल्लो आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा कम्पनीले २७ करोड ३० लाख रुपैयाँ आम्दानी गरेको थियो । यसअघि कम्पनीले यसअघि आव २०७९/८० मा ३० करोड २० लाख रुपैयाँ, आव २०७८/७९ मा २१ करोड ९० लाख रुपैयाँ, आव २०७७/७८ मा २३ करोड ९० लाख रुपैयाँ र आव २०७६/७७ मा २१ करोड ९० लाख रुपैयाँ सञ्चालन आम्दानी गरेको थियो । कम्पनीले चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को पहिलो नौ महिनामा १६ करोड ४० लाख रुपैयाँ सञ्चालन आम्दानी गरेको जनाएको छ । यस्तै, चालु आवको नौ महिनामा कम्पनीको नेटवर्थ २८ करोड ३० लाख रुपैयाँ पुगेको छ । जबकि गत आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा नेटवर्थ २४ करोड ३० लाख रुपैयाँ रहेको थियो । त्यसअघि आव २०८०/८१ मा २७ करोड १० लाख रुपैयाँ, आव २०७९/८० मा ३० करोड २० लाख रुपैयाँ, आव २०७८/७९ मा ३५ करोड ३० लाख रुपैयाँ, आव २०७७/७८ मा ३३ करोड ६० लाख रुपैयाँ र आव २०७६/७७ मा १७ करोड ९० लाख रुपैयाँ थियो । सार्वजनिक विवरणअनुसार चालु आवको पहिलो नौ महिनामा कम्पनीको कुल कर्जा पोर्टफोलियो १ अर्ब ५५ करोड ७० लाख रुपैयाँ पुगेको छ । यसअघि आव २०८१/८२ मा १ अर्ब २३ करोड १० लाख रुपैयाँ, आव २०८०/८१ मा १ अर्ब ५८ करोड रुपैयाँ, आव २०७९/८० मा १ अर्ब ८४ करोड ६० लाख रुपैयाँ, आव २०७८/७९ मा १ अर्ब ६४ करोड ५० लाख रुपैयाँ, आव २०७७/७८ मा १ अर्ब ४५ करोड रुपैयाँ र आव २०७६/७७ मा १ अर्ब ४५ करोड ४० लाख रुपैयाँ कुल पोर्टफोलियो थियो । सन् २००३ मा बतास समूहद्वारा स्थापना गरिएको बतास हायर पर्चेज प्रालि मार्च २०२५ मा केडिया ग्रुपले खरिद गरेको हो । खरिदपछि कम्पनीको सम्पूर्ण सेयर स्वामित्व तथा सञ्चालक समिति परिवर्तन भएको छ । हाल कम्पनीका अध्यक्ष सानु काजी तमोट र प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) राजेन्द्र प्रसाद तिम्सिना रहेका छन् । कम्पनीले परम्परागत हायर पर्चेजसँगै मोबाइल फोन तथा डिजिटल उपकरण खरिदका लागि पनि कर्जा प्रवाह गर्दै आएको छ । सन् २०२५ अगस्टदेखि सुरु गरिएको यो व्यवसायले छोटो अवधिमै उल्लेखनीय विस्तार गर्दै चालु आवको ९ महिजासम्म कम्पनीको कुल पोर्टफोलियोको करिब ३० प्रतिशत हिस्सा ओगटेको छ । यस्तै, यात्रुवाहक सवारी (प्यासेन्जर भेहिकल) कर्जामा पनि तीव्र वृद्धि भएको कम्पनीले जनाएको छ । चालु आवको नौ महिनामा यस क्षेत्रको वार्षिकीकृत वृद्धि करिब २५१ प्रतिशत पुगेको छ । यससँगै कुल पोर्टफोलियोमा यसको हिस्सा गत वर्ष १४ प्रतिशत रहेकोमा ९ महिनामा ३० प्रतिशत पुगेको कम्पनीको दाबी छ । यस विस्तारसँगै व्यावसायिक सवारी तथा निर्माण उपकरण लगानीमा कम्पनीको निर्भरता घटेको छ । यी क्षेत्रको हिस्सा गत वर्ष ८४ प्रतिशत रहेकोमा समीक्षा अवधिमा घटेर ३८ प्रतिशतमा सीमित भएको छ । चालु आवको ९ महिनामा कम्पनीको खुद ब्याज आम्दानी १२७ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ । गत वर्ष ४.२ प्रतिशत र अघिल्लो वर्ष ४.४ प्रतिशत रहेको ब्याज आम्दानी चालु आवमा बढेर ९.५ प्रतिशत पुगेको छ । ऋण लिने लागत घट्नुका साथै मोबाइल तथा डिजिटल उपकरण कर्जाबाट प्राप्त आम्दानी सुधारको प्रमुख कारण रहेको कम्पनीले जनाएको छ । समीक्षा अवधिमा कुल ब्याज आम्दानीमध्ये करिब ४१ प्रतिशत हिस्सा सबभेन्सन आम्दानीको रहेको छ, जबकि अघिल्ला वर्षहरूमा यस्तो आम्दानी थिएन । कम्पनीको कुल खराब कर्जा (एनपीए) १६.९ प्रतिशत रहेको छ । यसअघि गत वर्ष २१.४ प्रतिशत कुल खराब कर्जा थियो । कर्जा पोर्टफोलियो विस्तारका कारण अनुपात घटेको कम्पनीले जनाएको छ । हायर पर्चेज कर्जा लिने ग्राहकहरूको कर्जा गुणस्तर परम्परागत बैंक तथा वित्तीय संस्थाका ग्राहकको तुलनामा सामान्यतः कमजोर हुन्छ । धितो व्यवस्थापन प्रणाली पनि अपेक्षाकृत कमजोर रहेकाले यस्तो क्षेत्रमा लगानी गर्ने कम्पनीहरूको जोखिम उच्च रहने जनाएको छ । यद्यपि उच्च ब्याजदरले केही हदसम्म जोखिम न्यूनीकरण गरे पनि आर्थिक मन्दी लम्बिँदा खराब कर्जा बढ्ने प्रवृत्ति हायर पर्चेज उद्योगमा सामान्य मानिन्छ । कम्पनीले विभिन्न बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट २ अर्ब ८० करोड रुपैयाँ ऋण लिएको छ । जसमा २ अर्ब ७६ करोड १० लाख रुपैयाँ दीर्घकालीन र ३ करोड ९० लाख रुपैयाँ अल्पकालीन ऋण रहेको छ ।
वैदेशिक रोजगारीमा जाने नेपाली १७.३ प्रतिशत घटे, कुन देश कति गए ?
काठमाडौं । मध्यपूर्व युद्धबाट खाडी मुलुकमा परेको प्रभावका कारण नेपालबाट वैदेशिक रोजगारीमा जानेको संख्या घटेको छ । चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को १० महिनामा वैदेशिक रोजगारीका लागि अन्तिम श्रम स्वीकृति लिने नेपालीको संख्या १७.३ प्रतिशतले घटेर ३ लाख ३५ हजार ५१० मा झरेको छ । जबकि गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा यस्तो संख्या ४ लाख ५ हजार ६१० थियो । अमेरिका-इजरायल र इरानबीचको द्वन्द्वका कारण मध्यपूर्वमा उत्पन्न अस्थिरताले खाडी मुलुकको श्रम बजार प्रभावित हुँदा त्यसको असर नेपाली श्रमिकको वैदेशिक रोजगारीमा परेको देखिएको हो । चालु आवको वैशाख मसान्तसम्मको तथ्याङ्कअनुसार अफगानिस्तान, संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई), दक्षिण कोरिया, माल्दिभ्स, साउदी अरेबिया, कुवेत, बहराइन, कतार, लेबनान र जापान जाने नेपालीको संख्या घटेको छ । सबैभन्दा धेरै यूएई जानेको संख्या ५०.१४ प्रतिशतले घटेर ८० हजार १४५ मा झरेको छ । अफगानिस्तानका लागि समीक्षा अवधिमा कुनै पनि नेपालीले अन्तिम श्रम स्वीकृति लिएका छैनन् । गत वर्षको सोही अवधिमा भने ७ जनाले श्रम स्वीकृति लिएका थिए । त्यस्तै, दक्षिण कोरिया ४१.२७ प्रतिशत घटेर ६ हजार ६१६, माल्दिभ्स ३८.३३ प्रतिशत घटेर ४ हजार ११७, साउदी अरेबिया ३१.९१ प्रतिशत घटेर ४३ हजार ९२३, कुवेत ३०.४५ प्रतिशत घटेर २२ हजार ५१४, बहराइन २२.९२ प्रतिशत घटेर ४ हजार ३४०, कतार १८.४७ प्रतिशत घटेर ३३ हजार ५१, लेबनान १०.५२ प्रतिशतले घटेर १७ तथा जापान १०.३८ प्रतिशत घटेर १३ हजार ६६४ जनाले मात्रै अन्तिम श्रम स्वीकृति लिएका छन् । समग्रमा अन्तिम श्रम स्वीकृति लिनेको संख्या घटेको भएपनि साइप्रस, जोर्डन, माल्टा, रोमानिया, इजरायल, ओमान, पोल्याण्ड, टर्की, मलेसियाका लागि भने बढेको देखिन्छ । समीक्षा अवधिमा मलेसिया जाने नेपालीको संख्या सबैभन्दा धेरै १ हजार ७५२ प्रतिशतले बढेर ५० हजार १७६ पुगेको छ । त्यस्तै, टर्कीमा २९९.२७ प्रतिशतले बढेर ४ हजार ४२०, पोल्याण्डमा १३८.४९ प्रतिशतले बढेर ६०१, ओमानमा ६४.४३ प्रतिशतले बढेर ६ हजार ८११, इजरायलमा ६२.११ प्रतिशतले बढेर ९०३, रोमानियामा २१ प्रतिशतले बढेर २२ हजार ६४१, माल्टामा १७.७३ प्रतिशतले बढेर २ हजार ५५६, जोर्डनमा ११.१५ प्रतिशतले बढेर १ हजार ७५४ र साइप्रसमा ८.७५ प्रतिशतले बढेर ६ हजार ३८८ पुगेका छन् । पुनः श्रम स्वीकृति लिने १६.४ प्रतिशत बढे चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को १० महिनामा वैदेशिक रोजगारीका लागि पुनः श्रम स्वीकृति लिने नेपालीको संख्या उल्लेख्य रूपमा बढेको छ । समीक्षा अवधिमा पुनः श्रम स्वीकृति लिनेको संख्या १६.४ प्रतिशतले वृद्धि भई ३ लाख २६ हजार ३६४ पुगेको छ । गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा यस्तो संख्या २ लाख ८० हजार ३१४ रहेको थियो । तथ्याङ्कअनुसार अफगानिस्तान, पोल्याण्ड, मलेसिया, साइप्रस, माल्टा, जोर्डन, जापान, माल्दिभ्स, लेबनान, इजरायल, टर्की, रोमानिया, संयुक्त अरब इमिरेट्स (युएई), ओमान र कतारमा पुनः श्रम स्वीकृति लिने नेपालीको संख्या बढेको छ । सबैभन्दा धेरै अफगानिस्तानमा १५६ प्रतिशतले वृद्धि भई १९२ जनाले पुनः श्रम स्वीकृति लिएका छन् । यस्तै, पोल्याण्डमा १३८.१९ प्रतिशतले बढेर १ हजार ६३४, साइप्रसमा ७२.८३ प्रतिशतले बढेर २ हजार ५५१, माल्टामा ६०.१० प्रतिशतले बढेर २ हजार ५२८, जोर्डनमा ४७.२९ प्रतिशतले बढेर २९९, जापानमा ४५.९९ प्रतिशतले बढेर ५ हजार ३६४ तथा माल्दिभ्समा ४४.३३ प्रतिशतले बढेर २ हजार ४०६ जनाले पुनः श्रम स्वीकृति लिएका छन् । त्यस्तै, लेबनानमा ४३.३३ प्रतिशतले बढेर ४३ जना, इजरायलमा २६.६३ प्रतिशतले बढेर ६१८, टर्कीमा २६.५१ प्रतिशतले बढेर २२९, रोमानियामा २४.८० प्रतिशतले बढेर ६ हजार ४७, युएईमा २१.१४ प्रतिशतले बढेर ७४ हजार ८५५, ओमानमा ७.४७ प्रतिशतले बढेर ३ हजार ७६ र कतारमा १.६६ प्रतिशतले बढेर ७७ हजार १५९ जनाले पुनः श्रम स्वीकृति लिएका छन्। मलेसियामा मात्रै ५४ हजार ८१० जनाले पुनः श्रम स्वीकृति लिएका छन् । यद्यपि, साउदी अरेबिया, कुवेत, बहराइन र दक्षिण कोरियामा पुनः श्रम स्वीकृति लिनेको संख्या भने गत वर्षको तुलनामा घटेको छ । दक्षिण कोरियामा १७.३२ प्रतिशतले घटेर ३३४ जना, बहराइनमा ११.३२ प्रतिशतले घटेर ३ हजार ९४० जना, कुवेतमा १०.५८ प्रतिशतले घटेर १५ हजार ६९५ जना र साउदी अरेबियामा २.२२ प्रतिशतले घटेर ६३ हजार ७८१ जनामा सीमित भएको छ ।
एमजीका २ मोडलमै ८७ प्रतिशत आम्दानी, कारोबार ३ अर्ब ८६ करोड रुपैयाँ
काठमाडौं । नेपालमा एमजी ब्रान्डका सवारीसाधनको आधिकारिक वितरक प्यारामाउन्ट मोटर्स प्रालिले चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को पहिलो ९ महिनामा २ अर्ब ४० करोड ७० लाख रुपैयाँ सञ्चालन आम्दानी गरेको छ । कम्पनीले गत आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा ३ अर्ब ८६ करोड ५० लाख रुपैयाँ आम्दानी गरेको थियो । उक्त आम्दानी अघिल्लो वर्षको तुलनामा ६.३० प्रतिशत अर्थात् २६ करोड रुपैयाँ कम हो । अघिल्लो आव २०८०/८१ मा कम्पनीले ४ अर्ब १२ करोड ५० लाख रुपैयाँ सञ्चालन आम्दानी गरेको थियो । गत वर्ष कम्पनीको कुल आम्दानीमध्ये करिब ८७ प्रतिशत हिस्सा एमजी-४ र एमजी एस-५ दुई मोडलबाट मात्रै आएको थियो । यसअघि आव २०७९/८० मा २ अर्ब ७ करोड ६० लाख रुपैयाँ, आव २०७८/७९ मा ३ अर्ब ४७ करोड रुपैयाँ, आव २०७७/७८ मा ७१ करोड ३० लाख रुपैयाँ, आव २०७६/७७ मा ७९ करोड ४० लाख रुपैयाँ र आव २०७५/७६ मा २७ करोड ५० लाख रुपैयाँ सञ्चालन आम्दानी गरेको थियो । सन् २०१६ अगस्टमा स्थापना भएको प्यारामाउन्ट मोटर्सले चीनको एसएआईसी मोटर कर्पोरेसनसँग सम्झौता गरी नेपालमा एमजी ब्रान्डका सवारीसाधनको आधिकारिक बिक्री-वितरण सुरु गरेको थियो । पछि कम्पनीले मार्च २०२० मा जापानको माज्दा मोटर कर्पोरेसनसँग सम्झौता गरी माज्दा ब्रान्डको आधिकारिक वितरकको जिम्मेवारी पनि पायो । त्यस्तै, मार्च २०२४ देखि चीनको वुलिङ ब्रान्डका विद्युतीय यात्रुवाहक सवारीसाधन पनि बिक्री-वितरण गर्दै आएको छ । काठमाडौंको नक्सालमा प्रधान कार्यालय रहेको कम्पनीले हाल देशभर आफ्नै तीनवटा बिक्री केन्द्र तथा १५ वटा आधिकारिक बिक्रेतामार्फत सवारीसाधन बिक्री-वितरण गरिरहेको छ । नयाँ मोडल र व्यवसाय विस्तारमा जोड कम्पनीले सन् २०२५ मार्चमा सार्वजनिक गरेको एमजी एस-५ मोडलले मात्रै गत आर्थिक वर्षको कुल आम्दानीमा करिब ४२ प्रतिशत योगदान दिएको छ । हालै बजारमा आएको एमजी एस-६ ले पनि आगामी दिनमा बिक्री बढाउने अपेक्षा गरिएको छ । यस्तै, कम्पनीले चिनियाँ विद्युतीय सवारीसाधन ब्रान्ड वुलिङसँग थप नयाँ मोडल नेपाली बजारमा ल्याउने तयारी गरेको छ । तीमध्ये चार ढोका भएको सानो विद्युतीय सवारीसाधन पनि समावेश रहेको छ, जसमा उन्नत विशेषता रहने र बजारमा प्रतिस्पर्धा सीमित हुने अपेक्षा गरिएको छ । त्यसैगरी, कम्पनीले व्यवसाय विस्तारअन्तर्गत नेपालमा मर्सिडिज बेन्ज ब्रान्डका सवारीसाधनका लागि नयाँ आधिकारिक सेवा केन्द्र सञ्चालन गर्ने योजना पनि अघि बढाएको छ । यसले आगामी वर्ष कम्पनीको आम्दानी बढाउन सहयोग पुग्ने कम्पनीको भनाइ छ । बढ्दो प्रतिस्पर्धाले नाफामा निरन्तर दबाब नेपालमा विद्युतीय सवारीसाधन बजारमा नयाँ-नयाँ ब्रान्डको प्रवेश र विस्तारसँगै मूल्य प्रतिस्पर्धा तीव्र बन्दै जाँदा नाफामा निरन्तर दबाब परेको कम्पनीले जनाएको छ । यसकारण कम्पनीको सञ्चालन नाफा मार्जिन अघिल्लो वर्ष ६.८ प्रतिशत रहेको गत वर्ष घटेर ५.२ प्रतिशतमा झरेको छ । यद्यपि, मौज्दातमा रहेका सवारीसाधन बिक्री बढाउने अभियान सञ्चालन गरेपछि चालु आर्थिक वर्षको पहिलो ९ महिनामा सञ्चालन नाफा मार्जिन केही सुधार हुँदै करिब ६ प्रतिशत पुगेको छ । बैंकिङ प्रणालीमा पर्याप्त तरलता रहेकाले कर्जाको ब्याजदर अपेक्षाकृत कम भए पनि सञ्चालन नाफामा निरन्तर परेको दबाब र ऋणभार बढ्दै जाँदा कम्पनीको ब्याज भुक्तानी क्षमता कमजोर बनेको कम्पनीको भनाइ छ । कम्पनीले विभिन्न बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट १ अर्ब ८० करोड रुपैयाँ ऋण लिएको छ । कम्पनीको तरलता अवस्था अझै दबाबमा रहेको छ । सवारीसाधन बिक्री-वितरण व्यवसाय स्वभवतः कार्यशील पुँजी बढी आवश्यक पर्ने क्षेत्र भए पनि कम्पनीले मौज्दात उल्लेख्य रूपमा बढाएपछि कार्यशील पुँजीमा थप दबाब परेको हो । गत वर्षको अन्त्यतिर कम्पनीले ठूलो परिमाणमा सवारीसाधन मौज्दात राखेका कारण कार्यशील पुँजीमा गरिएको लगानी उल्लेख्य रूपमा बढेको छ । त्यसको प्रभावस्वरूप सञ्चालन आम्दानीको तुलनामा खुद कार्यशील पुँजीको अनुपात गत वर्ष ५६ प्रतिशत रहेकोमा चालु आवको ९ महिनामा बढेर ६६ प्रतिशत पुगेको छ । प्यारामाउन्ट मोटर्सको कारोबार अझै पनि सीमित सवारी मोडलमा अत्यधिक निर्भर रहेको छ । गत वर्ष कम्पनीको कुल आम्दानीमध्ये करिब ८७ प्रतिशत हिस्सा एमजी-४ र एमजी एस-५ दुई मोडलबाट मात्रै आएको जनाएको छ । यसरी थोरै मोडलमा अत्यधिक निर्भर रहँदा ती सवारीको मागमा आउने कमी वा बजारको परिवर्तनले कम्पनीको कारोबारमा प्रत्यक्ष असर पार्न सक्ने जनाएको छ । त्यसैगरी, नेपालमा विद्युतीय सवारीसाधन बजारमा नयाँ-नयाँ ब्रान्डको प्रवेश, स्थापित कम्पनीहरूको विस्तार तथा प्रतिस्पर्धी मोडल सार्वजनिक भइरहेका कारण बजार प्रतिस्पर्धा तीव्र बन्दै गएको छ । यस्तो अवस्थामा प्रतिस्पर्धी कम्पनीहरूले आकर्षक मूल्य र नयाँ सुविधा भएका सवारी बजारमा ल्याउँदा प्यारामाउन्ट मोटर्सको आम्दानी तथा बजार हिस्सा प्रभावित हुन सक्नेछ ।
