समाज : साहित्य

आउनुपर्छ कांग्रेसभित्र अब भुइँचालो, पाका बस सम्मानपूर्वक युवालाई देऊ पालो, नानाथरि गुट देख्दा रुँदा हुन् है बिपी, लौन युवा च्यात अब भागबण्डाको जालो, आउनुपर्छ कांग्रेसभित्र अब भुइँचालो, संस्थापन र देउवा भनी घाउ भो सधैं आलो, किन देख्छौ एकले अर्को धमिलो र कालो, माछा मार्न पल्केका छन् केही बल्छीधारी, लडाइँ–लडाइँ फाइदा लिन्छन् काढ्छन् सधैं र्‍यालो, लौन युवा च्यात अब भागबण्डाको जालो, साना–साना झुण्ड बोक्ने कस्तो रोगले गाल्यो, अध्ययन छैन बहस छैन तिनै ठूला–ठालो, आठ दशकको इतिहासलाई भुल्लान् भन्दै बिपी देऊ न तिनलाई लाज छोप्ने एकसरो टालो, आउनुपर्छ कांग्रेसभित्र अब भुइँचालो, लौन युवा च्यात अब भागबण्डाको जालो नवज्योति बाल्न अब युवालाई देऊ पालो

काठमाडौं । पोखरा प्रज्ञा प्रतिष्ठानको कुलपतिमा साहित्यकार सरस्वती प्रतीक्षा नियुक्त भएकी छन् ।  पोखरा महानगरपालिकाका प्रमुख धनराज आचार्यले बुधबार उनलाई नियुक्तिपत्र प्रदान गरे । यस्तै, उपकुलपतिमा तीलक पुर्जा पुन (कला तथा साहित्य) र सदस्य सचिवमा जीवन दाहाल (लोकगीत तथा सङ्गीत) नियुक्त भएका हुन् । प्रतिष्ठानको प्रज्ञा परिषद् सदस्यमा श्रीजङ्ग गुरुङ (नृत्य), हरेराम जोजेजु (ललितकला), दिलीप गायक (सङ्गीत तथा वाद्यवादन) र प्रमीला ताम्राकार तुलाचन (रङ्गमञ्च तथा अभिनय) रहेका छन् । त्यस्तै, प्रज्ञा सभा सदस्यमा कल्पना चिलवाल, कृष्णप्रसाद गौतम गमबहादुर परियार, ज्योति गुरुङ, नवराज अधिकारी, प्रेमराज अधिकारी, भास्करध्वज श्रेष्ठ, रवीन्द्र माकाजु, रीता पाहारी र शिवहरि ढुङ्गाना रहेका छन् ।  प्रमुख आचार्यले पोखराको साहित्य, कला, संस्कृति, भाषालगायत समग्र प्राज्ञिक क्षेत्रको उन्नयन र विकासमा प्रतिष्ठानले उल्लेखनीय योगदान पुर्‍याउने विश्वास व्यक्त गरे । प्रतिष्ठानका गतिविधिहरूलाई चुस्त र प्रभावकारी बनाउने उद्देश्यले संस्थागत रूपमा पोखरा घरमा व्यवस्थित कार्यालय र कार्य सञ्चालनका लागि कानुनी रूपमा पर्याप्त व्यवस्था र बजेटको समेत प्रबन्ध गरिएको उनले बताए। उपप्रमुख मञ्जुदेवी गुरुङले प्रतिष्ठानको सक्रियताले नगर क्षेत्रको साहित्य, कला, भाषा, सृजना र संस्कृतिको विकासमा महत्त्वपूर्ण टेवा पुग्ने उल्लेख गरिन् ।  प्रतिष्ठानलाई सक्रिय र चलायमान बनाउनका लागि महानगरपालिकाले आवश्यक सहयोग तथा सहजीकरण गर्ने उनले बताइन् ।  नवनियुक्त कुलपति प्रतीक्षाले आफूहरूलाई प्रदान गरिएको जिम्मेवारी निष्ठापूर्वक बहन गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरिन् ।  पोखरेली प्राज्ञिक क्षेत्रको विकास र श्रीवृद्धिमा आफूहरू समर्पित भएर लाग्ने उल्लेख गर्दै उनले पोखरा प्रज्ञा प्रतिष्ठानलाई नमूना प्रतिष्ठानका रूपमा स्थापित गर्ने विश्वास दिलाइन् ।  पोखरा प्रज्ञा प्रतिष्ठान ऐन, २०७६ (दोस्रो संशोधन, २०८२) अनुसार कुलपतिलगायत पदाधिकारी र सदस्यहरू नियुक्त तथा मनोनयन गरिएको महानगरपालिकाले जनाएको छ । 

काठमाडौं । मदन पुरस्कार गुठीले नेपाली साहित्यको प्रतिष्ठित मदन पुरस्कार २०२ का लागि उत्कृष्ट १० कृतिको अन्तिम सूची सार्वजनिक गरेको छ । यस वर्ष पुरस्कारका लागि विभिन्न विधाका २९ पुस्तक प्राप्त भएका थिए । तीमध्ये लामो मूल्यांकन प्रक्रियापछि १० कृति अन्तिम चरणमा पुगेको गुठीले जनाएको छ । अन्तिम सूचीमा केशवराज ज्ञवालीको अज्ञात, केशव दाहालको इथा, ललित विष्टको उत्कर्ष र रोशनकुमार झाको नेपालमण्डलसँग जोडिएको सिम्रौनगढको इतिहास रहेका छन् । गुठीका अनुसार वीणा जोशी राजभण्डारीको नेवार समुदायका परम्परागत मुकुन्डोनाच, उमा सुवेदीको परिधि र सीमा आभासको महायुग छन् ।  यस्तै श्रवण मुकारुङको सलह, डा नवराज केसीको स्वस्पर्श र नदीशको हिउँद पुरस्कारकालागी छनोट भएको गुठिले जनाएको छ । मदन पुरस्कार गुठीका अध्यक्ष कुन्द दीक्षितले जारी गरेको विज्ञप्तिअनुसार अन्तिम सूचीमा रहेका यी १० कृतिमध्ये उत्कृष्ट एउटालाई मदन पुरस्कार २०८२ प्रदान गरिनेछ । मदन पुरस्कार नेपाली भाषामा प्रकाशित उत्कृष्ट कृतिलाई हरेक वर्ष प्रदान गरिने देशकै सबैभन्दा प्रतिष्ठित साहित्यिक सम्मानमध्ये एक मानिन्छ ।  यस वर्ष पनि साहित्यका विविध विधाबाट आएका सयौं कृतिबीच प्रतिस्पर्धा भएपछि उत्कृष्ट मानिएका १० कृतिको सूची सार्वजनिक गरिएको हो । अब साहित्यिक वृत्तको चासो अन्तिम विजेतातर्फ केन्द्रित भएको छ ।