काठमाडौं । विश्वव्यापी रूपमा वेब प्रविधि (पीएचपी) मा देखिएको सुरक्षा जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै नेपालका विभिन्न वाणिज्य बैंकले आफ्ना वेबसाइट तथा अनलाइन बैंकिङ सेवा अस्थायी रूपमा बन्द गरेका छन् ।
ग्राहकको वित्तीय विवरण, बैंकिङ प्रणाली र अनलाइन कारोबारलाई सम्भावित साइबर आक्रमणबाट जोगाउन बैंकहरूले यस्तो कदम चालेका हुन् ।
कुमारी बैंक, नबिल बैंक, सिद्धार्थ बैंक, ग्लोबल आइएमई बैंक, नेपाल इन्भेस्टमेन्ट मेगा बैंक, हिमालयन बैंक, एनआईसी एसिया बैंक, माछापुच्छ्रे बैंक, प्राइम कमर्सियल बैंक र सिटिजन्स बैंकले अनलाइन सेवामा अवरोध आएको जानकारी दिएका छन् । केही बैंकले सार्वजनिक सूचना जारी गर्दै वेबसाइट तथा विद्युतीय सेवाहरू अस्थायी रूपमा बन्द गरिएको र जोखिम मूल्याङ्कन तथा समाधानपछि पुनः सञ्चालन गरिने जनाएका छन् ।
बैंकहरूले सार्वजनिक गरेका सूचनाअनुसार यो कदम नियमित प्राविधिक मर्मतका लागि मात्र नभई सम्भावित सुरक्षा जोखिमलाई नियन्त्रण गर्ने उद्देश्यले चालिएको हो । डिजिटल बैंकिङको प्रयोग बढिरहेका बेला प्रणालीमा देखिएको कमजोरीले ग्राहकको व्यक्तिगत विवरण, लगइन जानकारी तथा कारोबारको सुरक्षामा असर पार्न सक्ने भएकाले बैंकहरू सतर्क बनेका हुन् ।
यसबाट बैंकका वेबसाइट, अनलाइन सेवाहरू तथा तिनमा निर्भर ग्राहक प्रभावित भएका छन् । विशेषगरी मोबाइल वा कम्प्युटरमार्फत बैंकिङ कारोबार गर्ने, खाताको विवरण हेर्ने तथा अन्य विद्युतीय सेवा प्रयोग गर्ने ग्राहकलाई असुविधा भएको छ ।
बैंकहरूले सेवा अस्थायी रूपमा अवरुद्ध भएकोमा क्षमायाचना गर्दै ग्राहकको सुरक्षालाई प्राथमिकता दिइएको बताएका छन् ।
राष्ट्र बैंकले आवश्यकताअनुसार वेबसाइट तथा जोखिमयुक्त अनलाइन सेवा अस्थायी रूपमा बन्द गरेर सुरक्षा अद्यावधिक गर्नसमेत सुझाएको छ ।
सम्भावित साइबर आक्रमण रोक्न र वित्तीय प्रणालीमा हुन सक्ने क्षति न्यूनीकरण गर्न यस्तो सतर्कता अपनाइएको हो । राष्ट्र बैंक आफैँले पनि आफ्नो वेबसाइटलगायतका सेवा अस्थायी रूपमा बन्द गरेको छ ।
केन्द्रीय बैंकले बैंक तथा वित्तीय संस्थालाई मात्र नभई भुक्तानी प्रणालीसँग सम्बन्धित अन्य निकायलाई समेत सतर्क रहन आग्रह गरेपछि डिजिटल वित्तीय सेवाको सुरक्षा थप प्राथमिकतामा परेको छ ।
बैंकिङ प्रणालीमा प्रयोग हुने वेबसाइट, वेबमा आधारित आवेदन तथा ग्राहकका विवरणसँग सम्बन्धित प्रणालीमा कमजोरी रहे त्यसलाई समयमै पहिचान गरी सुधार गर्नुपर्ने अवस्था आएको छ ।
