लगानीकर्ताबाट मात्रै ३२ अर्ब बढी कर उठाउने सरकारको लक्ष्य, गत वर्षकोभन्दा २४५ प्रतिशत बढी
काठमाडौं । सरकारले आगामी आर्थिक वर्षमा पुँजीगत लाभकरबाट मात्रै ३२ अर्ब रुपैयाँ बढी कर उठाउने लक्ष्य राखेकाे छ । सरकारले आर्थिक वर्ष २०७८/७९ मा वर्तमान स्रोत र कर परिवर्तन तथा प्रशासनिक सुधारबाट गरी कूल ३२ अर्ब २ करोड ६ लाख रुपैयाँ कर उठाउने लक्ष्य लिएको हो । जुन गत वर्षको तुलनामा २४५ प्रतिशतभन्दा बढी हो । सरकारले गत वर्ष अर्थात आर्थिक वर्ष २०७६/७७ बाट कूल ९ अर्ब २७ करोड ०८ लाख रुपैयाँ पुँजीगत लाभकर उठाएको थियो । त्यस्तै, चालु आवको संशोधित अनुमानित पुँजीगत लाभकरको तुलनामा आगामी वर्षको पुँजीगत लाभाकरको लक्ष्य ५.०६ प्रतिशतले बढी हो । सरकारले चालु आवमा ३० अर्ब ४७ करोड ८० लाख रुपैयाँ बराबरको पुँजीगत लाभाकर उठाउने संशोधित अनुमान गरेको छ । आगामी आवमा सरकारले वर्तमान श्रोतबाट ३१ अर्ब ३८ करोड २ लाख र कर परिवर्तन तथा प्रशासनिक सुधारबाट ६४ करोड ४ लाख रुपैयाँ पुँजीगत लाभ कर उठाउने लक्ष्य लिएको छ । त्यस्तै, सरकारले आगामी वर्षदेखि लागू हुनेगरी दोश्रो बजारका अल्पकालिन र दीर्घकालिन लगानीकर्तालाई छुट्टाछुट्टै करको व्यवस्था गरिदिएको छ । बजेट मार्फत सरकारले अल्पकालिन लगानीकर्तालाई ७.५ प्रतिशत र दीर्घकालिन लगानीकर्तालाई ५ प्रतिशत(हालको बामोजिम) कर लागू गर्ने नयाँ व्यवस्था गरेको हो । यसअघि अल्पकालिन र दीर्घकालिन दुबै लगानीकर्तालाई बराबर अर्थात ५ प्रतिशत नै पुँजीगत लाभकर गरिँदै आएको थियो । नयाँ व्यवस्था अनुसार अब सेयर किनेको एक वर्षअघि नै बिक्री गर्ने लगानीकर्ताले ७.५ प्रतिशत कर तिर्नुपर्ने हुन्छ । र, सो अवधिभन्दा पछि सेयर बिक्री गर्ने लगानीकर्ताले पुँजीगत लाभकर बमोजिम ५ प्रतिशत कर सरकारलाई बुझाउनुपर्ने भएको छ ।
सेयर बजारका लगानीकर्ता छुट्टिए, पुँजीगत लाभकर कसलाई कति ?
काठमाडौं । सरकारले सेयर बजारका अल्पकालीन र दीर्घकालीन लगानीकर्तालाई छुट्याईदिएको छ । आर्थिक वर्ष २०७८/७९को आर्थिक विधेयकमार्फत सरकारले पुँजीगत लाभकरमा लगानीकर्तालाई अल्पकालीन र दीर्घकालीन गरी दुई भागमा विभाजन गरेको हो । उक्त विधेयक मार्फत सरकारले अल्पकालीन लगानीकर्तालाई बढी अर्थात ७.५ प्रतिशत र दीर्घकालीन लगानीकर्तालाई कम अर्थात ५ प्रतिशत(हालकै बमाेजिम) कर लाग्ने व्यवस्था गरेको छ । हाल अल्पकालीन र दीर्घकालीन दुबै लगानीकर्तालाई ५ प्रतिशत मात्रै पुँजीगत लाभकर लगाउने व्यवस्था रहेको छ । नयाँ व्यवस्थासँगै अल्पकालीन लगानीकर्ता अर्थात सेयर किनेकाे दिनदेखि ३ सय ६५ दिन(एक वर्ष)भित्र बिक्री गर्ने गर्ने लगानीकर्ताले ७.५ प्रतिशत पुँजीगत लाभकर तिर्नुपर्ने छ भने एक वर्षपछि सेयर बिकी गर्ने दीर्घकालीन लगानीकर्ताले हालकै जस्ताे ५ प्रतिशत पुँजीगत लाभकर तिर्नुपर्ने भएकाे छ । पुँजीबजारका लगानीकर्तालाई कस्तो लाग्यो बजेट ? सरकारले आज अर्थात जेठ १५ गते मात्रै आर्थिक विधेयक सार्वजनिक गरेको हो ।
कमोडिटी मार्केट आगामी वर्षभित्रै सञ्चालनमा ल्याउने, हटाइयो म्युचुअल फण्डको कर
काठमाडौं । सरकारले आगामी आर्थिक वर्षभित्रै वस्तु विनिमय बजार (कमोडिटी मार्केट) सञ्चालनमा ल्याउने भएको छ । आर्थिक वर्ष २०७८/७९ को बजेट प्रस्तुत गर्दै अर्थमन्त्री विष्णु पौडेलले सो बताएका हुन् । उनले धान, मकै, गहँ, चिया अलैची जस्ता उत्पादनलाई वस्तुविनमय कारोबारमा समावेश गरिने जनाएका छन् । साथै, सरकारले म्युचुअल फण्डको इकाई बिक्री गर्दा कर नलाग्ने पनि व्यवस्था गरेको छ । यसअघि म्युचुअल फण्डको इकाई बेच्दा म्युचुअल फण्ड सञ्चालन गर्नेको नाफामा कर लाग्ने वा नलाग्ने भन्ने विषयमा दुविधा रहेको थियो । त्यसलाई स्पष्टता बनाउँदै अर्थमन्त्री पौडेलले अब आगामी वर्षदेखि कर नलाग्ने बताएका हुन् ।
