राष्ट्र बैंकसम्म पुग्यो पीएचपीको धक्का
काठमाडौं। वेब प्रविधि (पीएचपी) मा विश्वव्यापी रूपमा देखिएको गम्भीर सुरक्षा जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै नेपाल राष्ट्र बैंकको वेबसाइट लगायतका सेवाहरू अस्थायी रूपमा बन्द गरिएका छन् । केन्द्रीय बैंकले कार्तिक ६ गते एक सूचना जारी गर्दै सम्भावित सुरक्षा खतराबाट जोगिन र प्रविधि सबलीकरणका लागि आफ्ना अनलाइन सेवाहरू स्थगन गरिएको जनाएको हो । प्रविधिमा आएको यस समस्याका कारण बैंकिङ तथा वित्तीय क्षेत्रका सरोकारवाला निकाय र सर्वसाधारणमा पर्न गएको असुविधाप्रति राष्ट्र बैंकले क्षमाप्रार्थी प्रकट गरेको छ । यस अवधिमा राष्ट्र बैंकसँग सम्बन्धित अत्यावश्यक सूचना वा जानकारी प्राप्त गर्नका लागि बैंकको आधिकारिक सामाजिक सञ्जालको प्रयोग गर्न सर्वसाधारणलाई अनुरोध गरिएको छ । साथै, उक्त सुरक्षा जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै राष्ट्र बैंकले देशभरका सम्पूर्ण बैंक तथा वित्तीय संस्था, भुक्तानी प्रणाली सञ्चालक, भुक्तानी सेवा प्रदायक र विप्रेषण (रेमिट्यान्स) कम्पनीहरूलाई आवश्यक सुरक्षा सतर्कता अपनाउन अपिल गरेको छ । सर्भरमा प्रयोग भइरहेका प्रणालीहरूलाई सबलीकरण गर्न र नियमित सुरक्षा निगरानी बढाउन पनि केन्द्रीय बैंकले विशेष निर्देशन दिएको छ ।
ब्यूरोक्रेसीका कमाण्डरले नेतृत्व गरेको बैंक
काठमाडौं । हिमालयन बैंक लिमिटेडको सञ्चालक समितिमा पूर्वमुख्यसचिवदेखि बैंकिङ, बीमा, ऊर्जा, पूर्वाधार, दूरसञ्चार र पर्यटन क्षेत्रको अनुभव भएका व्यक्तिहरू रहेका छन् । सरकारी प्रशासन, वित्तीय संस्था र निजी क्षेत्रको अनुभव समेटिएको बैंकको सञ्चालक समितिको नेतृत्व पूर्वमुख्यसचिव बैकुण्ठ अर्यालले गरिरहेका छन् । २०४८ फागुन ४ गते कम्पनी रजिस्ट्रारको कार्यालयमा पब्लिक लिमिटेड कम्पनीका रूपमा दर्ता भएको हिमालयन बैंकले फागुन ६ गतेदेखि नेपाल राष्ट्र बैंकबाट ‘क’ वर्गको वित्तीय संस्थाका रूपमा कारोबार गर्ने इजाजत पाएको थियो । साविकको सिभिल बैंकलाई प्राप्ति गरेपछि हिमालयन बैंककै नामबाट २०७९ फागुन १२ गतेदेखि एकीकृत कारोबार सञ्चालन हुँदै आएको छ । बैंकको चुक्ता पुँजी २२ अर्ब ५८ करोड १६ लाख ६२ हजार रुपैयाँ रहेको छ । बैंकमा संस्थापक सेयरधनीको स्वामित्व ७० प्रतिशत र सर्वसाधारण सेयरधनीको स्वामित्व ३० प्रतिशत छ । वित्तीय क्षेत्र तथा व्यवस्थापनमा लामो अनुभव भएका व्यक्तिहरू बैंकका संस्थापकका रूपमा रहेका छन् । बैकुण्ठ अर्याल हिमालयन बैंकको सञ्चालक समितिको अध्यक्ष बैकुण्ठ अर्याल हुन् । नेपाल सरकारको मुख्यसचिवको जिम्मेवारी सम्हालिसकेका अर्यालसँग अर्थशास्त्र, सार्वजनिक नीति, बजेट, आर्थिक विश्लेषण र सरकारी प्रशासनमा लामो अनुभव छ । अर्यालले २०२३ जुनदेखि २०२४ जुनसम्म नेपाल सरकारको मुख्यसचिवका रूपमा काम गरेका थिए । त्यसअघि उनले सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालय, प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय र उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयमा सचिवको जिम्मेवारी सम्हालेका थिए । उनी राष्ट्रिय प्राकृतिक स्रोत तथा वित्त आयोगका पहिलो सचिवसमेत थिए । आयोगमा रहँदा संघीय सरकारबाट प्रदेश तथा स्थानीय तहमा हुने वित्तीय हस्तान्तरणको सूत्र तयार गर्ने काममा उनले भूमिका निर्वाह गरेका थिए । अर्थ मन्त्रालयमा २०११ देखि २०१७ सम्म सहसचिवका रूपमा कार्यरत रहँदा उनले आर्थिक मामिला तथा नीतिगत विश्लेषण, बजेट तथा कार्यक्रम, आर्थिक नीति विश्लेषण र अन्तर्राष्ट्रिय आर्थिक सहयोग समन्वयसम्बन्धी महाशाखाको नेतृत्व गरेका थिए । आशिष शर्मा बैंकका सञ्चालक आशिष शर्मा वित्तीय संस्था, रियल इस्टेट, ऊर्जा, पूर्वाधार तथा दूरसञ्चार क्षेत्रमा अनुभव भएका व्यक्ति हुन् । व्यवस्थापनमा स्नातकोत्तर (एमबीए) गरेका शर्मासँग विभिन्न क्षेत्रमा व्यापार एकाइ प्रमुखका रूपमा १२ वर्षको अनुभव रहेको छ । उनले यसअघि नबिल बैंकमा पनि सञ्चालकका रूपमा काम गरिसकेका छन् । वित्तीय संस्था तथा विभिन्न व्यावसायिक क्षेत्रमा काम गरेको अनुभवका कारण उनी बैंकको सञ्चालक समितिमा निजी क्षेत्रको अनुभव प्रतिनिधित्व गर्ने सदस्यका रूपमा रहेका छन् । प्रतापजंग पाण्डे प्रतापजंग पाण्डे म्युचल ट्रेडिङ कम्पनी प्रालिको प्रतिनिधिका रूपमा हिमालयन बैंकको सञ्चालक समितिमा छन् । बैंक तथा वित्तीय संस्थामा २० वर्षभन्दा बढीको कार्यानुभव भएका पाण्डे हाल कैलाश हेलिकप्टर सर्भिसेस लिमिटेडका कार्यकारी निर्देशक हुन् । उनले व्यवस्थापनमा स्नातकोत्तर (एमबीएस) गरेका छन् । जेशमिन हाडा बज्राचार्य हिमालयन बैंककी सञ्चालक जेशमिन हाडा बज्राचार्यसँग बीमा, बिक्री व्यवस्थापन र व्यावसायिक सञ्चालनको अनुभव छ । उनले व्यवस्थापनमा स्नातकोत्तर (एमबीए) गरेकी छन् । बज्राचार्यले केएफए ग्रुपमा कार्यकारीका रूपमा काम गरेकी थिइन् । त्यस्तै, उनले साविक प्राइम लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनीमा प्रमुख व्यापार अधिकृत र अमेरिकन लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेडमा वरिष्ठ बिक्री अधिकृतका रूपमा जिम्मेवारी सम्हालेकी थिइन् । । विरेन्द्र पौडेल हिमालयन बैंकको सञ्चालक समितिमा कर्मचारी सञ्चय कोषको तर्फबाट विरेन्द्र पौडेल सदस्य छन् । उनी कर्मचारी सञ्चय कोषका मुख्य प्रबन्धक हुन् । कर्मचारी सञ्चय कोषको प्रतिनिधिका रूपमा सञ्चालक समितिमा रहेका पौडेलले संस्थागत प्रतिनिधित्व गर्छन् ।
युवा उद्यमी, पूर्वाधार विज्ञ र पूर्वबैंकरले हाँकेको बैंक
काठमाडौं । माछापुच्छ्रे बैंकको सञ्चालक समितिमा औद्योगिक तथा व्यावसायिक क्षेत्रका युवा उद्यमीदेखि नेपाल राष्ट्र बैंकमा तीन दशकभन्दा बढी काम गरेका पूर्वबैंकर र ऊर्जा तथा पूर्वाधार वित्तका अनुभवी व्यक्तिसम्मको प्रतिनिधित्व छ । बैंकको सञ्चालकमा उद्योग, बैंकिङ, जलविद्युत्, निर्माण, ऊर्जा वित्त, मानव संसाधन र संस्थागत सुशासनका क्षेत्रका अनभुवी रहेका छन् । माछापुच्छ्रे बैंकले २०५७ असोज १७ गते नेपाल राष्ट्र बैंकबाट वित्तीय कारोबारको स्वीकृति पाएको थियो । बैंकले स्ट्यान्डर्ड फाइनान्स लिमिटेडलाई गाभेपछि २०६९ असार ११ गते ‘क’ वर्गको वित्तीय संस्थाका रूपमा कारोबार गर्ने स्वीकृति पाएको थियो । त्यसपछि २०६९ असार २५ गतेदेखि माछापुच्छ्रे बैंक लिमिटेडकै नामबाट कारोबार सञ्चालन गर्दै आएको छ । रोशन केसी माछापुच्छ्रे बैंकका अध्यक्ष रोशन केसी औद्योगिक, व्यापारिक तथा वाणिज्य क्षेत्रमा एक दशकभन्दा बढी समयदेखि सक्रिय व्यवसायी हुन् । उनी २३ नोभेम्बर २०२३ देखि बैंकको अध्यक्षका रूपमा कार्यरत छन् । त्यसअघि १२ डिसेम्बर २०१४ देखि बैंकको सञ्चालक रहेका केसीले २७ अप्रिल २०१७ देखि ४ जनवरी २०१९ सम्म पनि अध्यक्षको जिम्मेवारी सम्हालेका थिए । केसी प्रतिष्ठित केसी ग्रुप अफ इन्डस्ट्रिजका प्रबन्ध निर्देशक हुन् । उनी सिक्लेस हाइड्रोपावर लिमिटेड, भगवती हाइड्रोपावर डेभलपमेन्ट लिमिटेड तथा गण्डकी हाइड्रोपावर डेभलपमेन्ट कम्पनी लिमिटेडलगायत विभिन्न कम्पनीसँग आबद्ध छन् । औद्योगिक तथा व्यावसायिक गतिविधिसँगै जलविद्युत् क्षेत्रमा समेत संलग्न रहेका केसीले व्यवसाय प्रशासनमा स्नातकोत्तर (एमबीए) र सिभिल इन्जिनियरिङमा स्नातक गरेका छन् । बैंकको सञ्चालक समितिमा लामो समयदेखि आबद्ध रहँदै आएका केसीसँग बैंकको नेतृत्व र संस्थागत गतिविधिको अनुभव छ । मुकुन्द महत माछापुच्छ्रे बैंकका सञ्चालक मुकुन्द महत चार्टर्ड एकाउन्टेन्ट तथा अनुभवी बैंकर हुन् । उनले नेपाल राष्ट्र बैंकमा ३० वर्षभन्दा बढी सेवा गरेका छन् । केन्द्रीय बैंकमा कार्यरत रहँदा उनले वित्तीय सूचना इकाई (एफआईयू) प्रमुख, बैंक सुपरिवेक्षण विभागका निर्देशक तथा मानव संसाधन व्यवस्थापन विभागका निर्देशकजस्ता महत्त्वपूर्ण जिम्मेवारी सम्हालेका थिए । महत २९ मे २०२० देखि २८ मे २०२४ सम्म माछापुच्छ्रे बैंकको स्वतन्त्र सञ्चालकका रूपमा समेत कार्यरत थिए । उक्त अवधिमा उनले बैंकको रणनीतिक दिशा र संस्थागत सुशासन सुदृढीकरणमा योगदान गरेका थिए । वित्तीय व्यवस्थापन, बैंक सुपरिवेक्षण, जोखिम नियमन तथा संस्थागत सुशासनमा लामो अनुभव हासिल गरेका महतको पृष्ठभूमि बैंकको सञ्चालक समितिका लागि महत्त्वपूर्ण छ । विश्वप्रकाश गौतम विश्वप्रकाश गौतम बैंकका अनुभवी सञ्चालक हुन् । उनी २२ पुस २०७३ देखि विभिन्न कार्यकालमा बैंकको सञ्चालक समितिमा रहँदै आएका छन् । उनले २२ पुस २०७३ देखि २ पुस २०७७ सम्म र २ पुस २०७७ देखि २८ पुस २०८१ सम्म सञ्चालकको जिम्मेवारी सम्हालेका थिए । हाल उनी ५ साउन २०८२ देखि सुरु भएको कार्यकालमा सञ्चालकका रूपमा कार्यरत छन् । व्यवसाय प्रशासनमा स्नातक गरेका गौतम वित्तीय, जलविद्युत् तथा निर्माण क्षेत्रमा सक्रिय छन् । बैंकको सञ्चालकका रूपमा उनले संस्थागत सुशासन, नियामकीय अनुपालन तथा रणनीतिक विकाससम्बन्धी विषयमा भूमिका निर्वाह गर्दै आएका छन् । बैंकिङ क्षेत्रबाहेक विभिन्न जलविद्युत् तथा निर्माणसम्बन्धी कम्पनीमा समेत आबद्ध रहेका गौतमसँग वित्तीय व्यवस्थापन र व्यावसायिक सञ्चालनको अनुभव छ । सुनीलनारायण श्रेष्ठ बैंकका सञ्चालक सुनीलनारायण श्रेष्ठसँग बैंकिङ तथा वित्तीय सेवामा दुई दशकभन्दा बढीको अनुभव छ । उनले अमेरिकाको युनिभर्सिटी अफ अर्कान्सासबाट व्यवसाय प्रशासनमा स्नातकोत्तर (एमबीए) गरेका छन् । साथै, अमेरिकाको हार्वर्ड बिजनेस स्कुलबाट कार्यकारी शिक्षा कार्यक्रम पूरा गरेका छन् । श्रेष्ठले साविक नेपाल एक्सप्रेस फाइनान्स लिमिटेडको प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) का रूपमा एक दशकभन्दा बढी समय काम गरेका थिए । त्यसपछि कैलाश विकास बैंक लिमिटेडको सञ्चालक समितिमा रहेर काम गरेका उनी हाल नारायण इन्डस्ट्रियल एन्ड ट्रेडिङ हाउसका प्रबन्ध निर्देशक छन् । बैंकिङ, बीमा, जलविद्युत्, पेट्रोलियम, व्यापार तथा आतिथ्य क्षेत्रमा लगानी रहेको उक्त व्यावसायिक समूहको नेतृत्व गर्दै आएका श्रेष्ठसँग कार्यकारी व्यवस्थापन, वित्तीय योजना, संस्थागत सुशासन तथा लगानी रणनीतिको अनुभव छ । उनी नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघको कार्यकारिणी समिति सदस्यका रूपमा समेत कार्यरत रहिसकेका छन् । हाल उनी सार्क चेम्बर अफ कमर्स एन्ड इन्डस्ट्रीको महासभा सदस्यका रूपमा आबद्ध छन् । मनिषा भण्डारी माछापुच्छ्रे बैंककी सञ्चालक मनिषा भण्डारीसँग व्यवसाय व्यवस्थापन, मानव संसाधन तथा परियोजना कार्यान्वयनको अनुभव छ । उनले व्यवसाय प्रशासनमा स्नातकोत्तर (एमबीए) र ग्रामीण विकासमा स्नातकोत्तर (एमए) गरेकी छन् । भण्डारी हाल हिमश्री फुड्स प्रालिमा मानव संसाधन विशेषज्ञका रूपमा कार्यरत छन् । संस्थाको सञ्चालन प्रभावकारिता, व्यावसायिक वृद्धि तथा प्रतिभा विकाससम्बन्धी काममा उनी संलग्न रहँदै आएकी छन् । व्यावसायिक जिम्मेवारीसँगै उनी सामाजिक क्षेत्रमा पनि सक्रिय छन् । अवसरबाट वञ्चित तथा पछाडि पारिएका समुदायको सशक्तीकरण र समावेशी विकासमा केन्द्रित विभिन्न पहलमा उनको संलग्नता रहेको छ । मानव संसाधन व्यवस्थापन र सामाजिक उत्तरदायित्वसम्बन्धी अनुभवसहित उनी बैंकको सञ्चालक समितिमा रहेकी छन् । अर्जुनकुमार गौतम अर्जुनकुमार गौतम वित्त, संस्थागत सुशासन, बैंकिङ तथा ऊर्जा क्षेत्रमा ३५ वर्षभन्दा बढीको अनुभव भएका पेशेवर हुन् । उनी चार्टर्ड एकाउन्टेन्ट (सीए) हुन् । साथै, उनले व्यवसाय प्रशासनमा स्नातकोत्तर (एमबीए) र सार्वजनिक प्रशासनमा स्नातकोत्तर (एमपीए) गरेका छन् । गौतमले कर्मचारी सञ्चय कोषको प्रतिनिधित्व गर्दै सन् २०१९ देखि २०२१ सम्म नेपाल एसबीआई बैंक लिमिटेडको सञ्चालकका रूपमा काम गरेका थिए । उक्त अवधिमा उनले रणनीतिक निगरानी, संस्थागत सुशासन, जोखिम व्यवस्थापन तथा लेखापरीक्षणसम्बन्धी समितिमा भूमिका निर्वाह गरेका थिए । त्यसपछि उनले सन् २०२१ देखि २०२५ सम्म हाइड्रोइलेक्ट्रिसिटी इन्भेस्टमेन्ट एन्ड डेभलपमेन्ट कम्पनी लिमिटेड (एचआईडीसीएल) को प्रमुख कार्यकारी अधिकृतका रूपमा जिम्मेवारी सम्हालेका थिए । एचआईडीसीएलमा रहँदा उनले जलविद्युत् विकास तथा पूर्वाधार वित्तको क्षेत्रमा रणनीतिक नेतृत्व प्रदान गरेका थिए । कम्पनीको इक्विटी लगानी रहेका विभिन्न ऊर्जा कम्पनीको सञ्चालक समितिमा संस्थाको प्रतिनिधित्व गर्दै रणनीतिक निगरानी र संस्थागत सुशासन सुदृढीकरणमा समेत भूमिका निर्वाह गरेका थिए । गौतमले ऊर्जा वित्त, जोखिम व्यवस्थापन, परियोजना सुशासन, ऊर्जा रूपान्तरण र ठूला पूर्वाधार परियोजनाको वित्तीय संरचनासम्बन्धी विषयमा विश्लेषणात्मक लेख तथा प्रकाशनमार्फत नीतिगत बहसमा सहभागिता जनाउँदै आएका छन् । कृती महतो बैंकको सञ्चालक कृती महतो अन्तर्राष्ट्रियस्तरको उच्च शिक्षा हासिल गरेकी छिन् । महतोसँग वित्तीय परामर्श तथा व्यावसायिक रणनीतिसम्बन्धी क्षेत्रमा काम गरेको अनुभव छ । उनीसँग विभिन्न संस्थामा काम गरेको अनुभव छ ।
