महिनामै २४ प्रतिशतले खस्कियो निर्जीवन बीमाको बिजनेस
काठमाडौं । पछिल्लो एक महिनामा निर्जीवन बीमा कम्पनीहरुको बिजनेस घटेको छ । गत साउनको तुलनामा भदौमा कम्पनीहरुको बिजनेस औषतमा २४.०६ प्रतिशतले घटेको हो । बीमा समितिका अनुसार १९ वटा निर्जीवन बीमा कम्पनीले भदौमा मात्रै ३ अर्ब ३९ करोड रुपैयाँ बराबरको बिजनेश गरेका छन् । जुन साउनको तुलनामा एक अर्ब ७ करोड रुपैयाँले घटी हो । कम्पनीहरुले साउनमा ४ अर्ब ४७ करोड रुपैयाँ बराबरको बिजनेश अर्थात बीमाशुल्क आर्जन गरेका थिए । निर्जीवन बीमा क्षेत्रको बिजनेसमा असर पर्नुको प्रमुख कारण गाडी आयातमा गरिएको प्रतिबन्ध हो । जसको कारण दशैं तिहारमा नयाँ सवारी साधनहरु नेपाल भित्रिन पाएनन् । त्यसको प्रत्यक्ष असर बीमा व्यवसायमा परेको जानकारहरु बताउँछन् । निर्जीवन बीमा कम्पनीका सीईओहरुको छाता संगठनका अध्यक्ष चंकी क्षेत्री पनि सवारी साधानको आयातमा गरिएको प्रतिबन्धको असर बीमामा परेको स्वीकार्छन् । ‘नयाँ गाडी भित्रिन पाएको छैन, दशैं तिहारमा गाडी बिक्री हुनु पर्ने त्यो पनि छैन,’ उनले भने । ‘अहिले जति भएको पुरानो रिन्यु मात्रै हो, नयाँ बिजनेस भए बिजनेस बढ्थ्यो, पहिला पहिला रिन्यू नहुँदा त्यसको रिकभरी नयाँले गर्थ्यो, अहिले त नयाँ नै ठप्प छ,’ उनले थपे । सरकारले बैशाख १४ गतेदेखि सबै प्रकारका पेट्रोलियमबाट चल्ने कार, १५० सीसीभन्दा माथिका मोटरसाइकल लगायतका सवारी आयातमा प्रतिबन्ध लगाएको थियो । बैशाख १३ गते राजपत्रमा सूचना जारी गर्दै असार मसान्तसम्म गरिने भनिएको उक्त प्रतिबन्ध हालसम्म जारी नै छ । सरकारले हटाएको छैन । त्यस्तै, कम्पनीहरुको बिजनेसमा ह्रास आउनुको अर्को कारण बैंकहरुबाट ऋण नपाउनु हो । पछिल्लो समय बैंकिङ प्रणालीमा तरलता अभाव भएसँगै सर्वसाधारणलाई बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट ऋण पाउन गाह्रो भएको छ । जसले गर्दा ऋण लिएर बाइक गाडी किन्नेहरुले किन्न पाएका छैनन् । र, त्यसको असर बीमा परेको छ । कारोना कालमा जोखिम नै भएपनि बीमा व्यवसायमा असर नदेखिएको थिए । तर पछिल्लो समय त्यसको असार बीमा व्यवसायमा पनि पर्न थालेको सीईओ चंकीको भनाई छ । ‘समग्र अर्थतन्त्र नै सुस्ताएपछि सबैतिर चेन इफेक्ट त परिहाल्छ,’ उनले थपे । यद्पि अघिल्लो आर्थिक वर्षमा पनि निर्जीवन बीमा कम्पनीहरुको बिजनेस साउनको तुलनामा भदौमा घटेको थियो । २०७८ साउनमा २ अर्ब ९९ करोड रुपैयाँ बराबरको बीमाशुल्क संकलन गरेका कम्पनीहरुले सोही भदौमा २ अर्ब ९६ करोड रुपैयाँ संकलन गरेका थिए । जुन चालु आवको तुलनामा न्यून दर हो । प्रभु बाहेक सबैको खस्कियो एक महिनाको अवधिमा प्रभु इन्स्योरेन्स बाहेक सबै कम्पनीको बिजनेस खस्किएको छ । बिजनेस खस्किएका १८ कम्पनीमध्ये राष्ट्रिय बीमा कम्पनीको सबैभन्दा बढी प्रतिशतले घटेको छ । साउनको तुलनामा भदौमा कम्पनीको बिजनेस ५७.०६ प्रतिशतले घटेको हो । साउनमा ८४ करोड २८ लाख रुपैयाँ बीमाशुल्क संकलन गरेको कम्पनीले भदौमा ३६ करोड १८ लाख रुपैयाँ मात्रै संकलन गरेको छ । यद्पि यो रकम भने अन्य कम्पनीको तुलनामा सर्वाधिक बीमाशुल्क हो । त्यस्तै, नेशनल इन्स्योरेन्सको बिजनेस पनि एक महिनामै ५१.३५ प्रतिशतले घटेर ८ करोड ५० लाख रुपैयाँमा सीमित भएको छ । कम्पनीले साउनमा १७ करोड ४८ लाख रुपैयाँ बराबरको बीमाशुल्क संकलन गरेको थियो । भदौमा सर्वाधिक बीमाशुल्क आर्जन गर्नेको दोश्रोमा शिखर इन्स्योरेन्स रहेको छ । इन्स्योरेन्सले भदौमा मात्रै ३१ करोड ७१ लाख रुपैयाँ बराबरको प्रिमियम संकलन गरेको छ । जुन साउनको तुलनामा १०.७१ प्रतिशतले घटी हो । त्यस्तै, नेको इन्स्योरेन्सको बिजनेस सबैभन्दा कम दरले घटेको छ । सर्वाधिक बीमाशुल्क आर्जन गर्नेको तेश्रो स्थानमा रहेको कम्पनीको बीमाशुल्क साउनको तुलनामा भदौमा ०.८८ प्रतिशतले घटेको छ । साउनमा मात्रै २७ करोड १० लाख रुपैयाँ रहेको कम्पनीको प्रिमियम भदौमा २६ करोड ८६ लाखमा सीमित छ । भदौमा सबैभन्दा कम बीमाशुल्क आर्जन गर्नेको अग्रस्थानमा जनरल इन्स्योरेन्स रहेको छ । इन्स्योरेन्सले भदौमा ६ करोड ६३ लाख रुपैयाँ बराबरको प्रिमियम संकलन गरेको छ । जुन साउनको तुलनामा ४५.८७ प्रतिशतले घटी हो । साउनमा सोही कम्पनीले १२ करोड २५ लाख रुपैयाँ बराबरको बीमाशुल्क आर्जन गरेको थियो । सबै कम्पनीको बीमाशुल्क आर्जनमा ह्रास आउँदा प्रभु इन्स्योरेन्सको भने बढेको छ । समीक्षा अवधिमा इन्स्योरेन्सले आफ्नो बिजनेस ८८.६० प्रतिशतले बढाएर १९ करोड ५१ लाख रुपैयाँ पुर्याएको छ । जुन साउनमा १० करोड ३४ लाख रुपैयाँ थियो ।
आईएमई लाइफका संस्थापकले शतप्रतिशत लगानी गर्नुपर्ने, यस्तो छ प्रकृया
काठमाडौं । आईएमई लाइफ इन्स्योरेन्सका संस्थापक सेयरधनीले शतप्रतिशत लगानी गर्नुपर्ने भएको छ । पुँजी वृद्धिका लागि कम्पनीका साविकका संस्थापकहरुले सेयरमा लगानी गरेका रकमको थप एक सय प्रतिशत रकम थप्नु पर्ने भएको हो । जसको लागि कम्पनीले मिति समेत तय गरिसकेको छ । कम्पनीका अनुसार संस्थापकहरुले आगामी मंसिर ५ गते भित्रमा आफ्नो लगानीको थप शतप्रतिशत रकम जम्मा गरिसक्नु पर्ने छ । संस्थापक सेयरधनीले कम्पनीले उपलब्ध गराएको सिद्धार्थ र नबिल बैंकको खातामा रकम जम्मा गर्न सक्ने छन् । उनीहरुले काठमाडौंको हात्तिसारमा रहेको सिद्धार्थ बैंकको खाता नम्बर ५५५००३५८८१४ र तिनधारामा रहेको नबिल बैंकको खाता नम्बर ००२०१०१७५०५३७८ मा रकम जम्मा गर्न सक्ने छन् । र, उक्त खातामा जम्मा गरेको रकमको भौचर काठमाडौंको लैनचौरस्थित रहेको कम्पनीको प्रधान कार्यालयमा बुझाउनु पर्ने छ । नियामक निकाय बीमा समितिले तोकेको न्यूनतम पुँजी पुर्याउन नै कम्पनीले पहिलो चरणमा आफ्ना संस्थापकहरुलाई रकम थप्न भनेको हो । समितिका अनुसार जीवन बीमा व्यवसाय गर्ने कम्पनीले न्यूनतम चुक्ता पुँजी ५ अर्ब रुपैयाँ पुर्याउनु पर्ने छ । हाल कम्पनीको चुक्ता पुँजी १ अर्ब ४० करोड रुपैयाँ छ । संस्थापकले शतप्रतिशत रकम थपेसँगै कम्पनीको पुँजी २ अर्ब ८० करोड रुपैयाँ पुग्ने छ । त्यसपछि कम्पनीले सर्वसाधारणमा ३० प्रतिशत आईपीओ जारी गर्ने छ ।
कोरोना बीमाको १ अर्ब रकम कसरी वितरण गर्ने ? अन्योलमा बीमा समिति
काठमाडौं । कोरोना बीमाको पैसा वितरण गर्नमा बीमा समिति नै अन्योलमा परेको छ । अर्थमन्त्रालयले निकासा गरेको कोरोना बीमाको दावी भुक्तानी वापतको एक अर्ब रुपैयाँ कसरी वितरण गर्ने भन्नेमा समिति अन्योलमा देखिएको हो । समितिका अनुसार अर्थमन्त्रालयले दशै लगत्तै अर्थात असोज २३ गते बीमा समितिको खातामा एक अर्ब रुपैयाँ पठाएको थियो । पैसा पाएको करिब दुई साता बित्न लाग्दा पनि समितिले बीमितलाई के कसरी वितरण गर्ने भनेर टुङ्गो लाउन सकेको छैन । ‘अर्थमन्त्रालयबाट एक अर्ब पैसा आयो तर अब कसरी बाड्ने ? छलफल गर्दै छौं, टुङ्गो लागेपछि भन्छौं,’ समितिका कार्यकारी निर्देशक राजुरमण पौडलले बताए । लामो समयपछि सरकारले आफ्नो दायित्वमध्ये एक अर्ब रुपैयाँ मात्रै निकासा गरेको छ । सरकारबाट पूर्ण रुपमा रकम नआईसकेकोले रकम वितरण गर्नलाई बीमा समिति अन्योलमा परेको हो । यसमा सहजीकरणका लागि समितिले निर्जीवन बीमा कम्पनीका सीईओहरुको छाता संस्था बीमक संघसँग राय सुझाव माग गरेको छ । ‘कोरोना बीमाको भुक्तानी कम्पनीहरुले गर्ने हो, यसअघि के कसरी वितरण गरिएको थियो, पहिलाको सिष्टम के थियो, फष्ट कम फष्ट सर्भिस मार्फत जाने हो की कसरी जाने हो ? यस विषयमा गहन छलफल गरी निश्कर्ष निकाल्न बीमक संघलाई भनेका छौं, अब के निर्णय आउँछ, त्यसपछि मात्रै ठोेस निर्णय होला,’ कार्यकारी निर्देशक पौडेलले भने । बीमक संघले पनि हालसम्म यो विषयमा कुनै छलफल गरेको छैन । समितिले आफूहरुलाई मोडालिटी तयार पारेर पेश गर्न आग्रह गरेको तर हालसम्म छलफल नभएको जानकारी गराउँदै संघका चंकी क्षेत्रीले छिट्टै मिटिङ बसेर निश्कर्ष निकाल्ने बताए । ‘भुक्तानी हुन १० अर्ब बढी बाँकी छ, एक अर्ब आयो, कसरी बाड्ने ? कसलाई बाड्ने ? हात्तीको मुखमा जिरा भनेजस्तै भएको छ,’ सगरमाथा इन्स्योरेन्सका सीईओ समेत रहेका क्षेत्रीले विकासन्युजसँग भने, ‘तर आएको पैसा सकेसम्म छिटो बाड्नुपर्छ ।’ सरकारले आफ्नो दायित्व वापतको सबै पैसा निकासा नगरेकोले रकम वितरण पछि विवाद निम्तिन सक्ने अनुमान धेरैको छ । तर, विवाद ननिस्किने तवरबाट आफूहरु अघि बढ्ने समितिको भनाइ छ । ‘आएको पैसा सकेसम्म छिटो वितरण गर्नेछौं, भलै ढिलै भएपनि विवाद नआउने ढंगबाट समिति अघि बढ्ने छ,’ कार्यकारी निर्देशक पौडेलले भने । साथै, अब सरकारले बाँकी पैसा कहिले देला ? भन्ने विकासन्युजको प्रश्नमा पौडेल भन्छन्– ‘यही पैसा त बल्ल बल्ल आएको छ, ढिलै भएनी सरकारले दिन शुरु गरेको छ, अहिले यसमै खुशी हौं ।’ कोरोना बीमा मार्गदर्शन २०७७ अनुसार १७ लाख ५८ हजार ३४३ जनाले कोरोना बीमा गरेका थिए । जसमध्ये १ लाख ६५ हजार ५९ बीमितले १५ अर्ब ८२ करोड २१ लाख ७१ हजार ५५४ रूपैयाँ बराबरको दावी दिएका थिए । त्यसमध्ये ५१ हजार ६६९ जना बीमितले कूल ४ अर्ब ९८ करोड रुपैयाँ बराबरको दावी भुक्तानी भइसकेको छ । र, बाँकी रहेको एक लाख १३ हजार ३९० जना बीमितलाई १० अर्ब ८४ करोड रुपैयाँभन्दा बढी दावी भुक्तानी गर्न बाँकी रहेको समितिले जनाएको छ । कोरोना बीमा मापदण्ड अनुसार बीमा कम्पनीहरुले एक अर्ब रुपैयाँ, नेपाल पुनर्बीमा कम्पनीले एक अर्ब रुपैयाँ, बीमा कम्पनीहरुको महाविपत्ति कोषबाट ५० करोड रुपैयाँ र बीमा समितिको तर्फबाट एक अर्ब रुपैयाँ भुक्तानी गर्ने व्यवस्था छ । त्यसभन्दा बढी दाबी परेमा सम्पूर्ण रकम सरकारले भुक्तानी गर्ने मापदण्डमा उल्लेख छ । यद्यपि, कम्पनीहरुले कोरोना मापदण्डअनुसार कम्पनीहरुले भुक्तानी गर्नु पर्ने सबै रकम भुक्तानी गरिसकेका छन् । तर, यता सरकारबाट रकम निकासा नभएकाले कोरोना बीमाको भुक्तानी पूर्ण रुपमा रोकिरहेको छ । सरकारले रकम निकासा गरेपछि मात्रै बीमितलाई दावी भुक्तानी गर्नेमा कम्पनीहरु छन् ।
