हिम पर्वत हाइड्रोको आईपीओ बिक्री खुला, क-कसले आवेदन दिन पाउँछन् ?
काठमाडौं । हिम पर्वत हाइड्रोपावर लिमिटेडले आज कात्तिक ११ गतेदेखि प्रारम्भिक सार्वजनिक निष्कासन (आईपीओ) बिक्री खुला गरेको छ । कम्पनीले पहिलो चरणमा आयोजना प्रभावित क्षेत्रका स्थानीय बासिन्दा र वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपालीका लागि सेयर निष्कासन गरेको हो । कम्पनीले जारी पुँजी १ अर्ब ६९ करोड रुपैयाँको ३५ प्रतिशत अर्थात् ५९ करोड १५ लाख रुपैयाँ बराबरको ५९ लाख १५ हजार कित्ता सेयर सर्वसाधारणका लागि छुट्याएको छ । कम्पनीले आयोजना प्रभावित क्षेत्रका स्थानीय बासिन्दाका लागि जारी पुँजीको १० प्रतिशत अर्थात् १६ करोड ९० लाख रुपैयाँ बराबरको १६ लाख ९० हजार कित्ता सेयर छुट्याएको छ । यसमध्ये ६० प्रतिशत अर्थात् १० लाख १४ हजार कित्ता सेयरअति प्रभावित क्षेत्र दोलखाको बिगु गाउँपालिका(५, ६, ७ र ८ तथा कालिन्चोक गाउँपालिका(२, ३ र ४ का स्थानीय र बाँकी ४० प्रतिशत अर्थात् ६ लाख ७६ हजार कित्ता सेयर बिगु र कालिन्चोक गाउँपालिकाका अन्य वडाका स्थानीय बासिन्दाका लागि छुट्याइएको छ । त्यस्तै, सर्वसाधारणका लागि छुट्याइएको सेयरमध्ये १० प्रतिशत अर्थात् ४ लाख २२ हजार ५०० कित्ता सेयर नेपाल सरकारको सम्बन्धित निकायबाट श्रम स्वीकृति प्राप्त गरी वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपालीका लागि निष्कासन गरिने कम्पनीले जनाएको छ । आईपीओमा न्यूनतम १० कित्ता र अधिकतम १० हजार कित्ताका लागि आवेदन दिन सकिनेछ । आयोजना प्रभावित क्षेत्रका स्थानीय बासिन्दाका लागि आवेदन दिने अवधि छिटोमा कात्तिक २५ गते र ढिलोमा मंसिर १० गतेसम्म तोकिएको छ । वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपालीका लागि भने छिटोमा कात्तिक १६ गते र ढिलोमा कात्तिक २५ गतेसम्म आवेदन दिन सकिनेछ । कम्पनीको आईपीओ निष्कासन तथा बिक्री प्रबन्धक सिटिजन्स क्यापिटल रहेको छ । आयोजना प्रभावित क्षेत्रका स्थानीयले नेपाल इन्भेष्टमेन्ट बैंक, सिन्धु विकास बैंक र प्रभु बैंकको सिंगटी शाखा, लक्ष्मी सनराइज बैंकको सुनखानी एक्सटेन्सन काउन्टर तथा सिटिजन्स बैंकको चरिकोट शाखाबाट आवेदन दिन सक्नेछन् । वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपालीले आस्बा सेवामा सहभागी बैंक र मेरो सेयर अनलाइन प्रणालीबाट आवेदन दिन सक्नेछन् ।
एनपीएलमा आज सुदूरपश्चिम र पोखरा भिड्दै, दुवै टोली पहिलो जितको खोजीमा
काठमाडौं । नेपाल प्रिमियर लिग (एनपीएल) अन्तर्गत आज एक खेल हुँदैछ । आज सुदूरपश्चिम रोयल्स र पोखरा एभेन्जर्सबीच प्रतिस्पर्धा हुनेछ । त्रिवि क्रिकेट मैदानमा अपराह्न साढे ४ बजे सुरु हुने खेलमा दुवै टोली पहिलो जितको खोजीमा रहनेछन् । सुदूरपश्चिमको यो दोस्रो खेल हो भने पोखराले आज पहिलो खेल खेल्न लागेको हो । सुदूरपश्चिम पहिलो खेलमा दोस्रो संस्करणको च्याम्पियन लुम्बिनी लायन्ससँग पराजित भएको थियो । यसअघि भएका अन्य दुई खेलमा चितवन राइनोज र कर्णाली याक्स विजयी भएका छन् । मंगलबार भएका खेलमा चितवनले विराटनगर किंग्सलाई र कर्णालीले जनकपुर बोल्ट्सलाई पराजित गर्दै प्रतियोगितामा विजयी सुरुआत गरेका हुन् । अंकतालिकामा लुम्बिनी लायन्स, कर्णाली याक्स र चितवन राइनोज क्रमशः पहिलो, दोस्रो र तेस्रो स्थानमा रहेका छन् ।
ललितपुरमा द लेप्रोसी मिसन नेपालको प्रयोगशाला भवन बन्दै
काठमाडौं । द लेप्रोसी मिसन नेपालले ललितपुर महानगरपालिका-२७, सुनाकोठीमा भवन निर्माण गर्ने भएको छ । आयोजनाअन्तर्गत चारतले मुख्य प्रयोगशाला भवन र दुईतले भिभेरियम भवन निर्माण गरिनेछ । मुख्य प्रयोगशाला भवनको क्षेत्रफल करिब ४७३ वर्गमिटर र भिभेरियम भवनको क्षेत्रफल करिब १७० वर्गमिटर रहनेछ । आयोजनाअन्तर्गत कुल करिब दुई हजार वर्गमिटर क्षेत्रफलमा निर्माण कार्य हुने जनाइएको छ । संक्षिप्त वातावरणीय अध्ययन प्रतिवेदनअनुसार प्रस्तावित भवन सञ्चालनका क्रममा दैनिक करिब सात हजार ३३७ लिटर पानी खपत हुने अनुमान गरिएको छ । प्रस्तावित आयोजनाबाट वातावरण, जैविक तथा पारिस्थितिकीय प्रणाली, प्राकृतिक तथा भौतिक प्रणाली, सामाजिक तथा आर्थिक अवस्था र सांस्कृतिक प्रणालीमा पर्न सक्ने सकारात्मक तथा नकारात्मक प्रभाव पहिचान गर्न सरोकारवालासँग रायसुझाव माग गरिएको छ । वातावरणीय अध्ययन प्रतिवेदन तयार गर्ने क्रममा वडा समिति, विद्यालय, स्वास्थ्य संस्था तथा अन्य सरोकारवाला व्यक्ति र संस्थालाई सात दिनभित्र लिखित रायसुझाव उपलब्ध गराउन अनुरोध गरिएको छ । रायसुझाव द लेप्रोसी मिसन नेपालको कुसुन्ती हाइट मार्गस्थित कार्यालय वा आयोजनाको वातावरणीय अध्ययनका लागि परामर्शदाता मियामोटो इन्टरनेसनल नेपाल प्रालिमार्फत उपलब्ध गराउन सकिनेछ ।
कामना सेवा विकास बैंकको नाफा १७ प्रतिशत बढ्यो, व्यवसाय वृद्धि ३.९५ प्रतिशत
काठमाडौं । कामना सेवा विकास बैंकको चालु आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को पहिलो त्रैमासमा २३ करोड ११ लाख ५५ हजार रुपैयाँ खुद नाफा आर्जन गरेको छ । गत आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को पहिलो त्रैमासमा बैंकले १९ करोड ७५ लाख ८४ हजार रुपैयाँ खुद नाफा आर्जन गरेको थियो । गत वर्षको सोही अवधिको तुलनामा बैंकको नाफा १६.९९ प्रतिशत बढी हो । समीक्षा अवधिमा बैंकले ६२ करोड ६४ लाख ८७ हजार रुपैयाँ खुद ब्याज आम्दानी गरेको छ । गत वर्षको सोही अवधिमा बैंकले ६१ करोड ७६ लाख ३६ हजार रुपैयाँ खुद ब्याज आम्दानी गरेको थियो । गत वर्षको तुलनामा बैंकको खुद ब्याज आम्दानी १.४३ प्रतिशत बढी हो । चालु आवको असोज मसान्तसम्ममा बैंकले खुद शुल्क तथा कमिशन आम्दानी ११ करोड २ लाख ३६ हजार रुपैयाँ, कुल सञ्चालन आम्दानी ७४ करोड ५८ लाख ८४ हजार रुपैयाँ, सञ्चालन नाफा ३३ करोड ८७ लाख ७० हजार रुपैयाँ रहेको छ । समीक्षा अवधिमा बैंकको वितरणयोग्य नाफा १५ करोड २१ लाख ६७ हजार रुपैयाँ रहेको छ । यस आधारमा बैंकको लाभांश क्षमता १५.७६ प्रतिशत रहेको छ । ४ अर्ब २१ करोड १९ लाख ३० हजार रुपैयाँ चुक्ता पुँजी रहेको २ अर्ब २२ करोड ८३ लाख ८७ हजार रुपैयाँ जगेडा कोष रहेको छ । गत असोजसम्म बैंकले ६७ अर्ब ९० करोड ४७ लाख ९ हजार रुपैयाँ निक्षेप संकलन गरी ५६ अर्ब ३४ करोड ५३ लाख ३३ हजार रुपैयाँ कर्जा लगानी गरेको छ । गत वर्षको सोही अवधिमा बैंकले ६६ अर्ब १७ करोड ७५ लाख २४ हजार रुपैयाँ निक्षेप संकलन गरी ५४ अर्ब २० करोड ३८ लाख ७१ हजार रुपैयाँ कर्जा लगानी गरेको थियो । समीक्षा अवधिमा बैंकको निक्षेप २.६० प्रतिशत र कर्जा ३.९५ प्रतिशत बढेको हो । बैंकको प्रतिसेयर आम्दानी २०.४६ रुपैयाँबाट बढेर २३.१३ रुपैयाँ पुगेको छ । यस्तै बैंकको प्रतिसेयर नेटवर्थ १६१.८४ रुपैयाँ रहेको छ भने मूल्य आम्दानी अनुपात २०.५८ गुणा रहेको छ । समीक्षा अवधिमा बैंकले खराब कर्जा (एनपीएल) घटाएको छ । गत वर्षको असोजमा ४.४१ प्रतिशत रहेकोमा चालु आवको असोजमा घटेर ३.९३ प्रतिशतमा झारेको छ । जसकारण गत वर्षको असोजमा ११ करोड ६ लाख रुपैयाँ रहेको इम्पेरिमेन्ट चार्ज चालु आवको असोजमा घटेर ४ करोड ९४ लाख रुपैयाँ रहेको छ ।
३ दिनसम्म उच्च हिमाली क्षेत्रमा पदयात्रा नगर्न आग्रह
काठमाडौं । मौसम प्रतिकूल हुने सम्भावना रहेकाले कात्तिक १२ देखि १४ गतेसम्म उच्च हिमाली क्षेत्रमा पदयात्रा नगर्न जिल्ला प्रशासन कार्यालय मुस्ताङ र लोमन्थाङ गाउँपालिकाले अनुरोध गरेका छन् । गण्डकी प्रदेशका अधिकांश स्थानमा मेघगर्जन, चट्याङ र हावाहुरीसहित मध्यमदेखि भारी वर्षा हुने सम्भावना रहेको भन्दै जिल्ला प्रशासन कार्यालयले सूचना जारी गरेको छ । उच्च पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रमा भारी हिमपात र हिमपहिरोको जोखिम रहेकाले पर्यटकलाई सतर्क रहन प्रशासनले आग्रह गरेको हो । चिसो बढ्ने, सडकमा पहिरो जाने तथा सडक र हवाई यातायात प्रभावित हुन सक्ने भएकाले आवश्यक सतर्कता अपनाउन जिल्ला प्रशासन कार्यालय मुस्ताङले अनुरोध गरेको छ । यसैगरी, लोमन्थाङ गाउँपालिकाले पनि मौसम प्रतिकूल हुने सूचना प्राप्त भएकाले कोरला नाका तथा आसपासका क्षेत्रमा जोखिम बढ्न सक्ने जनाएको छ । हिमपातका कारण सडक चिप्लो भई सवारी दुर्घटना हुन सक्ने र सडक अवरुद्ध हुने जोखिम रहेकाले कोरला नाकातर्फ सवारीसाधन नलैजान यातायात व्यवसायी, चालक, व्यापारी तथा पर्यटकलाई अनुरोध गरेका छन् । मौसम अनुकूल नभएसम्म कोरला नाकातर्फको यात्रा नगर्न तथा सवारीसाधनको आवागमन स्थगित गर्न गाउँपालिकाले आग्रह गरेको छ ।
चक्रवात ‘अरनब’को प्रभावले १३ र १४ गते भारी वर्षाको सम्भावना
काठमाडौं । बङ्गालको खाडीमा विकसित भइरहेको चक्रवात ‘अरनब’को प्रभावले कात्तिक १३ र १४ गते भारी वर्षा, चट्याङ र हावाहुरीको सम्भावना रहेकाले उच्च सतर्कता अपनाउन राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले आग्रह गरेको छ । प्राधिकरणले सूचना जारी गर्दै कोशी, मधेश, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका धेरै स्थानमा मेघगर्जन, चट्याङ र हावाहुरीसहित मध्यम वर्षा तथा केही स्थानमा भारी वर्षा हुन सक्ने जनाएको छ । प्राधिकरणका अनुसार जल तथा मौसम विज्ञान विभागले जारी गरेको मौसम पूर्वानुमानअनुसार चक्रवात ‘अरनब’को प्रभाव कात्तिक १३ गते शुक्रबारदेखि नेपालमा पर्न सक्ने अनुमान गरिएको छ । चक्रवातको प्रभावले कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका केही स्थानमा समेत वर्षा हुन सक्नेछ । त्यस्तै, उच्च पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रमा भारी हिमपात, हिमआँधी र हिमपहिरोको उच्च जोखिम रहेको प्राधिकरणले जनाएको छ । सम्भावित विपद्बाट जोगिन उच्च पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रमा यात्रा नगर्न, अत्यावश्यक कामबाहेक अन्य यात्रा नगर्न तथा नदी र खोलाका किनार एवं बाढीको जोखिम भएका क्षेत्रमा नबस्न प्राधिकरणले अनुरोध गरेको छ । त्यसैगरी, मौसम पूर्वानुमान र आधिकारिक पूर्वसूचनालाई नियमित रूपमा अवलोकन गर्न तथा विपद्को जोखिम देखिएमा तत्काल सुरक्षित स्थानमा जान पनि प्राधिकरणले आग्रह गरेको छ । आपत्कालीन अवस्थामा आवश्यक सहयोग लिन मौसमसम्बन्धी जानकारीका लागि ११५५, विपद् सहायताका लागि १२३४, नेपाल प्रहरीका लागि १०० र पर्यटक प्रहरीका लागि ११४४ मा सम्पर्क गर्न प्राधिकरणले अनुरोध गरेको छ ।
सीमापार विद्युत् व्यापारमा निजी क्षेत्रलाई प्रवेश गराउने तयारी, सरकारले दियो आशयपत्र
काठमाडौं । सरकारले सीमापार विद्युत् व्यापारमा निजी क्षेत्रलाई सहभागी गराउने प्रक्रिया अघि बढाएको छ । ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालयले निजी क्षेत्रका कम्पनीहरूलाई सीमापार विद्युत् व्यापारको तयारी गर्न आशयपत्र प्रदान गरेको हो । विद्युत् उत्पादनमा सक्रिय निजी क्षेत्रलाई व्यापारमा समेत सहभागी गराउने उद्देश्यले सरकारले यस्तो कदम चालेको हो । यसले नेपालको विद्युत् क्षेत्रलाई उत्पादनमा मात्र सीमित नराखी प्रतिस्पर्धी र बजारमुखी बनाउने अपेक्षा मन्त्रालयले गरेको छ । मन्त्रालयको निर्णयअनुसार आशयपत्र प्राप्त कम्पनीहरूले स्वदेशी तथा विदेशी विद्युत् बजारको अध्ययन गर्न सक्नेछन् । उनीहरूले सम्भावित विद्युत् खरिदकर्ता र व्यापारिक साझेदारको पहिचान गर्नुका साथै प्राविधिक तथा आर्थिक सम्भाव्यता अध्ययन र अन्य व्यावसायिक तयारीसमेत गर्न पाउनेछन् । नेपालमा जलविद्युत् उत्पादन बढ्दै गएकाले उत्पादित विद्युतका लागि दीर्घकालीन बजार सुनिश्चित गर्नु आवश्यक देखिएकाले सरकारले विद्युत् व्यापारका नयाँ अवसर खोज्ने र निजी लगानी विस्तार गर्ने नीति अघि बढाएको हो । यस व्यवस्थाले निजी क्षेत्रलाई विद्युत् उत्पादनसँगै बजार विस्तार र व्यापारमा समेत भूमिका बढाउने अवसर प्रदान गर्ने अपेक्षा गरिएको छ । साथै छिमेकी मुलुकसँग ऊर्जा सहकार्य बढाउन र सीमापार विद्युत् कारोबारका नयाँ सम्भावना पहिचान गर्न सहयोग पुग्ने विश्वाससमेत गरिएको छ । सरकारले आशयपत्र प्रदान गरे पनि सम्बन्धित कम्पनीहरूले तत्काल विद्युत् खरिदबिक्री गर्न भने पाउने छैनन् । आशयपत्र विद्युत् व्यापार सञ्चालन गर्ने अनुमतिपत्र नभई त्यसका लागि आवश्यक अध्ययन र तयारी गर्न दिइएको प्रारम्भिक स्वीकृति मात्र हो । वास्तविक विद्युत् व्यापार सुरु गर्न कम्पनीहरूले प्रचलित कानुनबमोजिम आवश्यक अनुमतिपत्र लिनुपर्नेछ । त्यसका साथै सम्बन्धित निकायको स्वीकृति, प्रसारण प्रणालीमा पहुँच र अन्य कानुनी तथा प्राविधिक सर्त पूरा गर्नुपर्नेछ ।
माओलाई ‘तानाशाह’ भनेपछि विवादमा एम्बाप्पे, चिनियाँ समुदायसँग मागे माफी
काठमाडौं । फ्रान्सेली राष्ट्रिय टोली तथा स्पेनिस क्लब रियल मड्रिडका स्टार फुटबलर किलियन एम्बाप्पेले चीनका दिवंगत नेता माओ त्सेतुङबारे गरेको टिप्पणीप्रति माफी मागेका छन् । चीनका पूर्वनेता माओलाई ‘तानाशाह’ भनेर सम्बोधन गरेपछि एम्बाप्पे विवादमा परेका थिए । उनको टिप्पणीलाई लिएर विवाद चर्किएपछि चीनका विभिन्न ब्रान्डले उनीसँगको व्यावसायिक सम्झौतासमेत रद्द गरेका छन् । एम्बाप्पेले फ्रान्सेली अन्तर्वार्तामूलक कार्यक्रम ‘द ब्रिज’ मा आफूलाई सबैभन्दा बढी हँसाउने एउटा इन्टरनेटमा प्रचलित व्यंग्यात्मक तस्बिर (मिम) बारे चर्चा गरेका थिए । कार्यक्रममा उनले भनेका थिए, ‘मलाई सबैभन्दा बढी हँसाउने मिम एउटा व्यक्तिसँग सम्बन्धित छ । मलाई लाग्छ, उनी चीनका तानाशाह हुन् ।’ यति भनेपछि एम्बाप्पे हाँस्न थालेका थिए । त्यसपछि कार्यक्रममा माओ त्सेतुङको जस्तो देखिने तस्बिरमा एम्बाप्पेको अनुहार जोडिएको एउटा मिम देखाइएको थियो । उक्त मिम फुटबल जगतमा एम्बाप्पेको प्रभावलाई लिएर गरिने ठट्टासँग सम्बन्धित थियो । क्लब र फुटबलसम्बन्धी निर्णयमा उनको प्रभाव अत्यधिक रहेको भन्दै सामाजिक सञ्जालमा उनलाई व्यंग्यात्मक रूपमा ‘तानाशाह’ भन्ने गरिएको छ । तर, चीनका ऐतिहासिक नेतासँग तुलना गर्दै गरिएको उनको टिप्पणी विवादित बनेको थियो । विवाद बढेपछि एम्बाप्पेले विज्ञप्ति जारी गर्दै आफ्नो अभिव्यक्ति अनुचित भएको स्वीकार गरेका छन् । उनले भनेका छन्, ‘मेरो टिप्पणी अनुचित थियो । अहिले मैले बुझेको छु कि त्यसबाट चीन र विश्वभर रहेका चिनियाँ समुदायका धेरै मानिसको भावनामा चोट पुगेको छ ।’ उनले थपेका छन्, ‘मेरो अभिव्यक्तिका कारण दुःखी भएका सबैसँग म माफी माग्छु ।’ एम्बाप्पेको टिप्पणीप्रति स्पेनको शीर्ष फुटबल प्रतियोगिता ला लिगाले पनि माफी मागेको छ । ला लिगाले एम्बाप्पेको पछिल्लो टिप्पणीका कारण चिनियाँ फुटबल समर्थकको भावनामा चोट पुगेको भन्दै गहिरो दुःख व्यक्त गरेको छ । को हुन् माओ त्सेतुङ ? माओको नेतृत्वमा चीनमा कम्युनिस्ट शासन स्थापना भएको थियो । चीनमा उनलाई आधुनिक राष्ट्रनिर्माणका प्रमुख नेताका रूपमा सम्मान गरिन्छ । उनको तस्बिर आज पनि चिनियाँ मुद्रा तथा बेइजिङको तियानआनमेन चोकमा देख्न सकिन्छ । यद्यपि, माओको शासनकाल विवादरहित भने थिएन । विशेषगरी सन् १९५८ देखि १९६२ सम्मको ‘महान् अग्रगामी अभियान’ का क्रममा चीनले विनाशकारी अनिकाल सामना गर्नुपरेको थियो । त्यसबाट करोडौं मानिसको मृत्यु भएको अनुमान छ । त्यस्तै, सन् १९६६ देखि १९७६ सम्म चलेको ‘सांस्कृतिक क्रान्ति’ का क्रममा व्यापक राजनीतिक दमन, हिंसा र सामाजिक उथलपुथल भएको थियो । यिनै कारणले माओको शासनलाई विभिन्न इतिहासकार तथा राजनीतिक विश्लेषकले अधिनायकवादी शासनका रूपमा व्याख्या गर्ने गरेका छन् । तर, चीनको आधिकारिक राजनीतिक दृष्टिकोणमा माओलाई राष्ट्रको एकता र कम्युनिस्ट क्रान्तिका ऐतिहासिक नेताका रूपमा उच्च सम्मान दिइन्छ । यसैले माओसँग सम्बन्धित टिप्पणी चीनमा राजनीतिक तथा ऐतिहासिक रूपमा संवेदनशील मानिन्छ ।
