सेवा : सूचना-प्रविधि

काठमाडौं । बैकिङ्ग फाइनान्स एण्ड इन्स्योरेन्स इन्टिच्यूट अफ नेपाल(बीएफआईएन) लिमिटेडको आयोजनामा “साइबर खतराबाट वित्तीय सेवाहरुको सुरक्षा”सम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको १ दिने सम्मेलन हुँदै छ । उक्त सम्मेलन कात्तिक ८ गते शुक्रबार ठमेलको होटल एलोफमा आयोजना हुने भएको छ । नेपालमा विगतमा साइबर क्राइमहरु बढ्दै गएको हुनाले र यो विषय नेपालको लागि विल्कुलै नयाँ हुने छ । यस सम्मेलनमा श्रीलंका तथा केपीएमजी भारतबाट विशिष्ट विशेषज्ञहरु पनि आउने छ । उनीहरुले बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुलाई साइबर थ्रेट तथा फ्रड सम्बन्धि प्राबिधिक ज्ञान दिने उद्देश्यले यो सम्मेलन आयोजना गरिएको बीएफआईएनका प्रबन्ध निर्देशक डा. विनोद आत्रेयले बताएका छन् । सुचना तथा संचार क्षेत्रमा नविनतम आविष्कार भएता पनि यसरी नेपालमा बिगतमा साईबर आक्रमण हुनुले भावी दिनहरुमा हुन सक्ने आक्रमण र त्यस्ता आक्रमण कसरी समाधान गर्ने भन्ने यस सम्मेलनको मुख्य उद्धेश्य रहेको छ । यस सम्मेलनले प्रत्यक्ष तथा अप्रत्यक्ष रुपमा बैंक तथा वित्तीय संस्था, बीमा कम्पनीका संचालकहरु, उच्चपदस्थ कर्मचारीहरु, सुचना तथा संचार विभागका प्रमुखहरु र कर्मचारीहरु, उद्योगी व्यवसायीहरुको ज्ञान वृद्धि गर्नमा योगदान पुग्ने विश्वास रहेको छ । उक्त सम्मेलनको उद्घाटन नेपाल राष्ट्र बैंकका कायम मुकायम गर्भनर चिन्तामणी सिवाकोटले गर्ने भएका छन् । त्यसपछि सर्वप्रथम श्रीलङ्काका साइबर सुरक्षा विशेषज्ञ सुजित कृस्टीले साइबर सुरक्षा भुदृश्य र वित्तीय क्षेत्रमा बड्दै गरेका ह्याकर र साइबर खतरा: समस्या,चुनौती र समाधानका उपायहरु बिषयमा आफ्ना विचार तथा अनुभवहरु प्रस्तुत गर्ने कार्यक्रम रहेको छ । उक्त सेसनको अध्यक्षता भारतको केपि एम्जिका कुनाल पाण्डले गर्दै आफ्नो धारणा प्रस्तुत गर्ने कार्यक्रम रहेको छ । त्यस्तै, श्रीलङ्काका साइबर सुरक्षा विशेषज्ञ सुजित कृस्टीले गर्नु हुने तथा उक्त सेसनमा भारतको केपि एम्जिका कुनाल पाण्डेले डिजिटल भुक्तानी उदयमान जोखिम र खतरा विषयमा आफ्ना विचार तथा अनुभवहरु प्रस्तुत गर्ने छन् । साथै, उक्त सेसनको वक्ताको रुपमा भारतको केपि एम्जिकासोनी एन्थोनीले जेननेक्स्ट भुक्तानी च्यानलहरुका सुरक्षार जोखिम बिषयमा विस्तृत विश्लेषण निवारणमा नियमनकारी निकायले खेलेको भुमिकाको बारेमा बताउने छन् । त्यसैगरी, बीएफआईएनका प्रबन्ध निर्देशक डा.आत्रेयले गर्ने तथा उक्त सेसनमा नेपाल राष्ट्र बैंकका भुक्तानी प्रणाली बिभागका निर्देशक शुभाषचन्द्र घिमिरेले नेपालमा भुक्तानी प्रणालीमा कानुन र नियामक मुद्दाहरुको बारेमा जानकारी दिने छन् । साथै, साइबर सुरक्षा बाबुराम अर्यालले नेपालमा साइबर कानूनहरू बर्तमान अवस्था तथा भबिष्य बिषयमा आफ्ना धारणा प्रस्तुत गर्ने छन् । त्यसैगरी चौथो सेसनमा मध्यस्थकर्ताका रुपमा भारतको केपि एम्जिका सोनी एन्थोनीले बैंकिंग साइबर सुरक्षाका चुनौती, वर्तमान र भबिष्य बिषयमा आफ्ना विचार तथा अनुभवहरु प्रस्तुत गर्ने कार्यक्रम रहेको छ । साथै, उक्त सेसनमा बीएफआईएनका प्रबन्ध निर्देशक डा. आत्रेय, श्रीलङ्काका साइबर सुरक्षा विशेषज्ञ सुजित कृस्टी, नेपाल राष्ट्र« बैंकका भुक्तानी प्रणाली विभागका निर्देशक शुभाषचन्द्र घिमिरे, साइबर सुरक्षा अधिबक्ता बाबुराम अर्याल, भारतको केपिएम्जिका कुनाल पाण्डे रस्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बेंकका मुख्य अपरेटिंग अफिसर सुजित श्रेष्ठ लगायतका बक्ताहरुले पनि आफ्ना धारणा प्रस्तुत गर्ने कार्यक्रम रहेको आयोजकले जनाएको छ । उक्त सम्मेलको मुख्य प्रायोजकको रुपमा निम्बल इन्फोसिस् रहेको छ भने नलेज पार्टनरका रुपमा केपीएमजी रहेको आयोजक बीएफआईएनले जानकारी दिएको छ ।

बेइजिङ । चीनका प्रमुख तीन टेलिकम कम्पनीले इन्टर्नेटको फाइभ–जी सेवा सञ्चालनका लागि ८० हजारभन्दा बढी आधार स्टेसन निर्माण सम्पन्न गरेको उनीहरूले जानकारी गराएका छन् । चीनले यस बर्षको पहिलो तीन त्रैमासिक भित्र इन्टरनेट सेवाका लागि पाँचौँ पुस्ताको प्रविधि, फाइभ–जी सेवा सञ्चालनका लागि भौतिक संरचना निर्माणका लागि द्रुत गतिमा काम गरिरहेको छ । टेलिकम क्षेत्रको व्यवसायको आयतनमा जनवरीदेखि अहिलेसम्ममा गत बर्षको तुलनामा २३.९ प्रतिशतले वृद्धि भएको चीनको उद्योग तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालयले मङ्गलबार जानकारी गराएको तथ्याङ्कमा उल्लेख छ । टेलिकम कम्पनीले इन्टर्नेटको फाइभ–जी सेवा सञ्चालनका लागि चिनियाँ कम्पनीहरूले बढाएको रफ्तारसँगै चिनियाँ स्मार्ट फोन निर्माण कम्पनीहरूले पनि फाइभ–जी सेवा चल्ने मोबाइल सेटको निर्माणलाई निकै बिस्तार गरिरहेको जनाएका छन् । चीन सरकारले फाइभ–जी इन्टरनेट सेवाको व्यवसायिक प्रयोग गर्ने ‘ग्रीनलाइट’ जुनमा दिएसँगै टेलिफोन निर्माण कम्पनीले पनि आफ्ना उत्पादनहरूलाई आधुनिक प्रविधिमैत्री बनाएका छन् । सन् २०१९ को पहिला तीन त्रैमासिकमा चीनले विभिन्न १८ नमूनाका फाइभ–जी स्मार्टफोन निर्माण गरेका छन् । उनीहरूले अहिलेसम्म करिब सात लाख ८७ हजार फाइभ–जी मोबाइल सेट बजारमा पठाइसकेको मन्त्रालयअन्तर्गतको एक अनुसन्धानमुलक संस्थाले जानकारी गरायो । रासस÷सिन्ह्वा

काठमाडौँ । नेपाल टेलिकमले २०७६ कात्तिक १ गते देखि लागू हुने गरी इन्टरनेट लिज लाइनको महसुल घटाएको छ । पहिले न्यूनतम ५१२ केबीपीएस देखि माथिको क्षमतामा सेवा उपलब्ध गराइरहेकोमा अब न्यूनतम २ एमबीपीएस क्षमतामा सेवा उपलब्ध गराइने कम्पनीले जनाएको छ । यसअघि १ देखि १० एमबीपीएस ब्याण्डविथ रेन्जको महसुल दर प्रति एमबीपीएस ४ हजार २ सय रुपैयाँ रहेकोमा अब २ देखि २० एमबीपीएसको व्याण्डविथ रेन्जको महसुल दर प्रति एमबीपीएस २ हजार ५ सय रुपैयाँ मात्र कायम गरिएको छ । त्यसैगरी पहिले ११ देखि १०० एमबीपीएस व्याण्डविथ रेन्जको प्रति एमबीपीएस ४ हजार रुपैयाँमा उपलब्ध गराइरहेकोमा अब २१ देखि ५० एमबीपीएस ब्याण्डविथ रेन्जको प्रति एमबीपीएस २ हजार ३ सय रुपैयाँमा र ५१ देखि १०० एमबीपीएस रेन्जको प्रति एमबीपीएस मात्र २ हजार १ सय रुपैयाँमा उपलब्ध गराइने छ । पहिले १०० एमबीपीएस भन्दा माथिका लागि प्रति एमबीपीएस ३ हजार ८ सय रुपैयाँ महसुल दर तोकिएकोमा अब यो प्रति एमबीपीएस १ हजार ९ सय रुपैयाँमै उपलब्ध हुनेछ । कम्पनीले उपलब्ध गराउने इन्ट्रानेट लिज लाइनको महसुल दर भने यथावत् रहेको छ । नेपाल टेलिकमले विभिन्न व्यवसायिक ग्राहकका मागअनुसार उच्च क्षमताको इन्टरनेट तथा इन्ट्रानेट लिज सेवा प्रदान गरिरहेको छ । यस सेवामा इन्टरनेटको अपलिङ्क र डाउनलिङ्क क्षमता सधँै बराबर रहन्छ भने यो सेवा २४ सै घण्टा निरन्तर डेडिकेटेड रुपमा उपलब्ध भइरहन्छ । लिज सेवाको प्रयोगद्वारा कुनै पनि किसिमका अनलाइन सर्भिसहरु सञ्चालन गर्न एवम् कार्यालय तथा शाखा कार्यालयहरुलाई ई-कनेक्टिभिटीबाट आबद्ध गर्न सकिन्छ । त्यसकारण, मूलतः बैंक, वित्तीय संस्था, शिक्षण संस्था, पुस्तकालय, सरकारी कार्यालयहरु तथा बढी ब्यान्डविथ चाहिने र धेरै शाखाहरुको सूचना, तथ्यांक तथा हिसाब अनलाइन गर्नुपर्ने संघ/संस्था र कम्पनीहरुका लागि यो सेवा निकै नै उपयोगी छ । पछिल्लो समयमा व्यक्ति तथा साइबर क्याफे र होटल तथा कलकारखानाहरुका लागि समेत यो सेवा फलदायी बनेको टेलिकमकी प्रवक्ता प्रतिभा बैद्यले बताइन् ।