सेवा : सूचना-प्रविधि

काठमाडौं । सरकारले लागू गरेको लकडाउनको समयमा दूरसंचार सेवामा २५ प्रतिशत छुट पाइने घोषणा गरेको छ । यो छुट इन्टरनेट सेवामा पनि लागू हुने सरकारको भनाइ छ । पहिला नै वार्षिक शुल्क तिरेर ग्राहक बनेका इन्टरनेटका उपभोक्ताले कसरी छुट पाउने भन्ने यकिन छैन । वार्षिक ग्राहकले पनि इन्टरनेटमा छुट पाउने गरी गृहकार्य अघि बढेको नेपाल दूरसंचार प्राधिकरण (एनटीए) ले जानकारी दिएको छ । सरकारले नै निर्देशन गरेको कुरा भएकाले सबै सेवा प्रदायहरुले सो विषयलाई पूर्ण पालना गर्ने एनटीए बताउँछ । ‘सेवा प्रदायकले जसरी भएपनि २५ प्रतिशत छुट दिनुपर्छ, पहिला नै पैसा तिरेर वार्षिक ग्राहक बनेका उपभोक्ताले पनि लकडाउन अवधि जति हुन्छ, सो समयमा पाउने छुट पछि थप गरेर इन्टरनेट दिन भनेका छौं, त्यसको प्रभावकारी कार्यान्वयनको लागि प्राधिकरणले आवश्यक व्यवस्था मिलाउँछ,’ प्रािधकरणका प्रवक्ता मिनप्रसाद अर्यालले भने । मोवाईल प्रयोगर्ताका हकमा सरकारले निर्देशन कार्यान्वयन भएर उपभोक्ताले छुट पाइरहेको प्राधिकरणको भनाइ छ । एनटीसी तथा एनसेलका ग्राहकहरुले छुट पाईरहेको भएपनि फिक्स डाटाका होम युजरको सन्दर्भमा भने केही समस्या देखापरेको छ । इन्टरनेट सेवा प्रदायक (आइएसपी) हरुको छाता संस्थाले इन्टरनेट सेवामा २५ प्रतिशत छुट दिन समस्या भएको प्राधिकरणसँग गुनासो गरेका छन् । यस्तै, सरकारले लकडाउन अवधिभर रकम सकिए पनि इन्टरनेट सेवा बन्द नगर्न दिएको निर्देशन कार्यान्वयनमा कठिनाइ भएको उनीहरुको भनाइ छ । छुट दिएर के पाउँछन् सेवा प्रदायकले ? उपभोक्तालाई २५ प्रतिशत छुट दिँदा सो बराबरको आफूहरुले कर छुट पाउनु पर्ने सेवा प्रदायकको दाबी छ । तर, करमा छुट दिन सकिने व्यवस्था सरकारले गरेको छैन । अहिलेको असामान्य परिस्थिति भएकोले यस्तो बेलामा कसले के पाउँने वा गुमाउने भन्दापनि आवश्यकता अनुसार काम गर्नुपर्ने प्राधिकरणको भनाइ छ । सेवा प्रदायकले राष्ट्रको लागि केही योगदान गर्ने यो उपयुक्त अवसर भएकोले सोही अनुसार व्यवहार गर्न प्राधिकरणले निर्देशन दिएको छ । पैसा नतिरे सेवा काटिने सेवा प्रदायकले पैसा नतिरेको अवस्थामा सेवा सुचारु गर्न नसकिने बताएका छन् । अहिले सित्तैमा सेवा दिदाँ पछि पैसा उठाउन गाह्रो हुने उनीहरुको भनाइ छ । प्राधिकरण भने मन्त्रिपरिषदले गरेको निर्णय स्वीकार गर्नु सबै सेवा प्रदायकको कर्तव्य भएको बताउँछन् । प्राधिकरणले यस्तो बताए पनि सेवा प्रदायकले पैसा तिर्नुपर्ने अवधी पूरा भएपछि इन्टरनेट काट्न थालेका छन् । ३५ प्रतिशत उपभोग बढ्यो लकडाउनको समय सुरु भएयता इन्टरनेट प्रयोगकर्ताको भोलुममा वृद्धि भएको छ । एनटीएले दिएको जानकारी अनुसार डाटाको ट्राफिक डोमेस्टितर्फ करिब ३५ तथा अन्र्तराष्ट्रिय तर्फ २५ प्रतिशतको हाराहारीमा बढ्न पुगेको हो । अहिले नयाँ प्रयोगकर्ता वा ग्राहक संख्यामा थप भएर भन्दा पनि डाटाको ट्राफिक बढेको अवस्था छ । यसको मतलब संंख्या बढ्नु भन्दापनि एक व्यक्तिले धेरै भोलुमको डाटा चलाउनु हो । पहिलेदेखि नै ईन्टरनेट चलाउँदै आएका ग्राहकले बढी खपत गर्न सुरु गरे लगत्तै पछिल्लो समय भोलुम ह्वात्तै बढ्न पुगेको हो । यसको साथ साथै लकडाउनकै कारण ग्राहक संख्यामा पनि केही हेरफेर भएको हुनसक्ने एनटीएको अनुमान छ । छुट दिन प्राधिकरणको निर्देशन सरकारले दूरसंचार सेवामा ग्राहकलाई २५ प्रतिशत छुट दिने निर्णय गरेको छ । सरकारको सो निर्णय कार्यान्वयन गर्न प्राधिकरणले सबै सेवा प्रदायकलाई निर्देशन दिइसकेको छ । पैसा नतिरे पनि इन्टरनेट नकाट्नु प्राधिकरणले आइएसपीहरुलाई पैसा सकिएको कारण देखाएर इन्टरनेट नकाट्न आग्रह गरेको छ । दूरसंचार सेवा अत्यावश्यकभित्र पर्ने र लकडाउनको कारण इन्टरनेटको भुक्तानी गर्न अप्ठेरो परेको हुन सक्ने भन्दै प्राधिकरणले सेवा नरोक्न आग्रह गरेको हो । ‘अहिलेको बेला भनेको संवेलनशील भएकाले इन्टरनेट चलाउने तथा दूरसंचार सेवाका ग्राकहरुलाई मिल्नेसम्म सहज बनाउँनु पर्छ, अन्य बेलामा भन्दापनि प्रयोगकर्ताहरु बढीरहेको अवस्था छ, सोही कारण हामीले सबै सेवा प्रदायकहरुलाई आफ्नो सेवा अत्यावश्यक सेवा भित्र पर्ने भएका सोही अनुसार काम गर्न भनेका छौं,’ प्राधिकरणका प्रवक्ता अर्यालले भने ।

काठमाडौं । एनसेल प्राइभेट लिमिटेडले कोभिड-१९ संकट व्यवस्थापन केन्द्र (सीसीएमसी) सँगको सहकार्यमा सरकारलाई कोरोनाभाइरस संक्रमितहरुको पहिचानमा सहयोग पुर्याउन बुधवार (बैशाख ०३) देखि यूएसएसडीे माध्यमबाट सर्वेक्षण शुरु गरेको छ । यो सर्वेक्षणमा एनसेलका ग्राहक/सर्वेक्षणमा भागलिने व्यक्तिले यूएसएसडी कोड एस्ट्रिक्स१७१००ह्यास डायल गरी कोरोनाभाइरस रोगसँग सम्बन्धित पाँच वटा प्रश्नहरुको जवाफ आफ्नो स्वास्थ्य स्थिती अनुसार १ वा २ विकल्प छानेर दिन सक्छन् । प्रश्नहरुको उत्तर दिएपछि यो सर्वेक्षणमा भाग लिएको व्यक्तिलाई तत्काल उसको स्वास्थ्यको अवस्थालाई मिल्ने सुझाव सहित सरकारले तोकेको हेल्पलाइन नम्बरहरु र एनसेलको हटलाइन नम्बर ९८०१५७५००५ उल्लेख भएको एसएमएस प्राप्त हुन्छ । हटलाइन नम्बरमा कोरोनाभाइरस सम्बन्धि चिकित्सकसँग निःशुल्क परामर्श लिन सकिन्छ । यदि सर्वेक्षणमा भाग लिएको कोही संक्रमणमा परेको शंकाको वर्गमा देखिए तत्काल स्वास्थ्य परामर्शका लागि एसएमएस मार्फत सुझाव दिइन्छ । यसरी संक्रमणको शंकामा परेकाहरुको विवरण सरकारको सीसीएमसीलाई पनि बुझाइन्छ । सर्वेक्षणमा भाग लिनु पुर्व नै यस सर्वेक्षणको उद्देश्य नेपाल सरकारलाई कोरोनाभाइरस महामारीको रोकथाम तथा नियन्त्रणमा सहयोग पुर्याउने रहेको सुचित गरिन्छ । ‘कोरोना भाइरस विरुद्धको हाम्रो यो सामुहिक लडाईका साथै देशमा रहेका हाम्रा सबै ग्राहकको सेवा सुनिश्चित राख्न हामी प्रतिवद्ध छाैं । हाम्रो पुर्वाधार र प्लेटफर्म प्रयोग गर्दै ग्राहक माझ ल्याइएको यो सर्वेक्षणले ग्राहकलाई आफुमा कोरोनाभाइरसको जोखिम भए/नभएको आफै थाहा पाउन मद्दत गर्ने र सरकारलाई यस डाटाले कोरोनाभाइरस संक्रमण रोकथाम तथा नियन्त्रणमा सहयोग पुग्ने विश्वास हामीले लिएका छौं । यस विपद्को घडीमा हामी सबैले आ-आफ्नो तर्फबाट के कस्तो सहयोग गर्न सकिन्छ गर्नु पर्दछ र हामी आफ्ना १ करोड ७० लाख भन्दा बढि ग्राहकहरु र साझेदारहरुको सुस्वास्थ्यको लागि हामी प्रतिवद्ध छौं’, एनसेलका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत एण्डी चोङ्गले भने । सीसीएमसीसँग यो सर्वेक्षणको लागि गरिएको सहकार्यसँगै, एनसेल नेटवर्कभित्र रहेका हाम्रा सम्पुर्ण ग्राहकले यस सर्वेक्षणमा भाग लिई आफुमा कोरोना भाइरस संक्रमणको जोखिम भए/नभएकोे थाहा पाउन सक्नेछन् । पहिला पाइलट सर्वेक्षणका रुपमा एनसेलले जनकपुरमा यो सर्वेक्षण गरी चैत्र २१ मा पुर्व तथा सूदुरपश्चिममा पनि शुरु गरेको थियो । यहि सर्वेक्षणका आधारमा प्रत्येक उत्तरदातालाई उसको स्वास्थ्य अवस्था अनुसार अपनाउन पर्ने उपयुक्त सल्लाह सहितको एसएमएस पठाइएको थियो र निःशुल्क रुपमा सरकारको हेल्पलाइन र एनसेलको हटलाइनबाट डाक्टरसँग कोरोनाभाइरस सम्बन्धि परामर्श लिन सकिनेबारे जानकारी गराइएको थियो । विपद् प्रतिकार्य अन्तर्गत एनसेलले सरकारको तथा आफ्नो हेल्पलाइनको नम्बरहरुमा निःशुल्क कल गर्न सकिने बनाइसकेको छ । कोरोना भाइरस संक्रमणको रोकथामको लागि एनसेलले सरकारकोे कोरोना भाइरस संक्रमण रोकथाम, नियन्त्रण तथा उपचार कोषमा १० करोड रूपैयाँ योगदान पनि गरिसकेको छ । यो सहयोगले कोभिड-१९ रोकथाम, नियन्त्रण तथा उपचारका लागि अत्यावश्यक व्यक्तिगत सुरक्षा उपकरण (पीपीई), स्वास्थ्य सामग्री, पीसीआर परीक्षण किट किन्न तथा क्वारेन्टाइनका साथै संक्रमित बिरामीको उपचारमा उपयोग हुनेछ । त्यस्तै एनसेल यस विपद्को समयमा आफ्ना ग्राहकहरुलाइ सुलभ दरमा सम्पर्कमा रहिरहन मद्दत गर्न विभिन्न सेवाहरु जस्तै रिचार्जमा १२० प्रतिशत बोनस, सापटी रकमा वृद्धि, १५ जीबी डेटा प्याक, निःशुल्क ब्यालेन्स ट्रान्सफर लगायतका सेवाहरु पनि प्रदान गर्दै आएको छ ।

काठमाडौं । निओस्फेयरले घरमै बसेर सिक्न सकिने गरी दुई हप्ताको अनलाईन ट्रेनिङ्ग कक्षाहरु सञ्चालन गर्दैछ । उक्त ट्रेनिङ्ग सबै उमेर समूहका विद्यार्थीलाई हुने गरी प्रोग्रामिङ्ग र ग्राफिस डिजाइनिङ्गमा केन्द्रित भएर दिइने छ । निओस्फेयरका अनुसार उक्त कक्षाहरुमा १००० विद्यार्थीलाई निःशुल्क ट्रेनिङ्ग उपलब्ध गराइनेछ । अहिलेको परिस्थितिमा विद्यार्थीहरुको पढाई निकै प्रभावित भएको देखिन्छ र यसै समयको सदुपयोग गरी भविष्यका लागि तयार हुनको निमित्त नेओस्फेयरले उक्त कक्षा सञ्चालन गर्न लागेको हो । इच्छुक विद्यार्थीहरुले निओस्फेयरको वेवसाइट www.neosphere.com.np मा गएर रजिष्ट्रर गर्न सक्नेछन् । शिक्षण क्षेत्रको माध्यमबाट नेपालको प्रविधि विकासमा टेवा पुर्याउनका निमित्त गोल्छा अर्गनाइजेशनद्वारा स्थापित निओस्फेयरले उच्चस्तरीय सुविधा र पूर्वाधार सहित आई.टि. सम्बन्धि विभिन्न शिपमूलक शिक्षाहरु उपलब्ध गराउँदै आएको छ । विश्वभर फैलिएको कोभिड-१९ का कारण अहिले देशभर लकडाउनको अवस्था छ र अहिलेको यस परिस्थितिमा आफ्नो र आफ्नो परिवारको सुरक्षाका लागि हामी सबै घर बस्न बाध्य भएका छौं ।