नर्सिङ होममा आश्रित ११ हजारभन्दा बढीको मृत्युले अमेरिकामा चिन्ता
न्यूयोर्क । कोरोना भाइरसको बढ्दो संक्रमणले अमेरिकी समाजमा गहिरो प्रभाव पारिरहेकै छ, तर पछिल्लो पटक सार्वजनिक भएको विवरणले सबैलाई चिन्तित र आतङ्कित दुबै बनाएको छ । अर्थात् करिब दुई महिनाको अवधिमा नर्सिङ होममा रहेबसेका ११ हजारभन्दा बढी वृद्धवृद्धाको कोरोना भाइरसकै कारण ज्यान गएको छ । अमेरिकाभर फैलिएका यी नर्सिङ होममा आश्रित वृद्धवृद्धाको अझै पनि कोरोनाभाइरसको पर्याप्त परीक्षण गर्न नसकिएको खबरले सबैलाई सोचमग्न बनाएको छ । अझ न त संघीय सरकार न न्यूयोर्कजस्ता बढी मृत्यु भएका राज्यले नै नर्सिङ होममा रहेका व्यक्ति र त्यहाँ कार्यरत कर्मचारीको अनिवार्य स्वास्थ्य परीक्षण गर्नेतर्फ ध्यान दिएका छन । अमेरिकामा अहिले वृद्धवृद्धा र अशक्तलाई राख्न झण्डै १५ हजार नर्सिङ केयर होम सञ्चालनमा रहेका छन् । यीमध्ये करिब एक तिहाईमा मात्र परीक्षणको व्यवस्था गर्न सकिएको छ । परीक्षणपछि मात्र भाइरसको प्रसार रोक्न र बिरामी व्यक्तिलाई अलग्याउन सकिन्छ । “यसको अर्थ के भने केयर होममा रहेका सबै व्यक्तिको परीक्षण नगर्ने हो भने हामीले यस्ता कथाहरु अरु धेरै पढ्न पाउने छौं,” फेमिलिज फर बेटर केयरका लागि वकालत समूहका ब्रायन लीले बताए । “एक पटक यो रोग भित्रियो भने तत्कालै यसलाई रोक्न सकिन्न । परीक्षण गर्नुपर्ने कुरा थाहा हुँदा–नहुँदै धेरै मानिसमा संक्रमण फैलिइसकेको हुन्छ । त्यसपछि त शवको थुप्रो लाग्ने न हो ।” यस्तै घटना अमेरिकाका सबैभन्दा ठूला नर्सिङ केयर होममा देखिइसकेको छ । गत हप्ता ब्रुकलिनमा रहेको एउटै नर्सिङ होममा आश्रित ५५ जनाको ज्यान गयो । त्यसपछि नर्सिङ होमका प्रमुखले वृद्धवृद्धामा सामान्य लक्षण मात्र देखिएको तर कुनै पनि व्यक्ति वा कर्मचारीको कोरोना परीक्षण नगरिएको स्वीकार गरेका थिए । भर्जिनियाको रिचमन्डस्थित एक नर्सिङ होममा हालसम्म ४९ जना ज्येष्ठ नागरिकको मृत्यु भइसकेको छ । नर्सिङ होमका स्वास्थ्य निर्देशकले परीक्षण सामग्रीको अभावका कारण सबै व्यक्तिको परीक्षण गर्न झण्डै दुई हप्ता ढिला भएको स्वीकारेका छन् । परीक्षण गर्दासम्म कोरोनाको फैलावट नियन्त्रण बाहिर पुगिसकेको थियो । पछि, परीक्षण गर्दा कूल ९२ जनामा कोरोना पोजेटिभ देखियो । अमेरिकन हेल्थ केयर एसोसिएशनका प्रमुख कार्यकारी मार्क पार्किन्सन केयर होममा रहेका वृद्धवृद्धा र कर्मचारीको ज्यादै थोरै प्रतिशतको मात्र परीक्षण भइरहेको बताए । उनको भनाईमा संघीय र राज्य सरकारले शुरुमा नर्सिङ होमलाई खासै प्राथमिकतामा राखेका थिएनन् । “यस्तो लाग्छ, हामीलाई पूरै बेवास्ता गरिएको थियो,” पार्किन्सनले भने । “पक्कै पनि अहिले अस्पतालभन्दा पनि वास्तविक लडाईं नर्सिङ होमहरुमा हुनु पर्दछ । यहाँ पहिलो प्राथमिकता दिइनु पर्दछ ।” संयुक्तराज्य अमेरिकाका झण्डै दुई तिहाई नर्सिङ होममा अझै पनि “परीक्षण किटहरूमा सहज पहुँच” छैन । झण्डै ५० हजार वरिष्ट स्वास्थ्यकर्मी सदस्य रहेको दिगो स्वास्थ्य सेवा नामको समाजसेवी संस्थाका कार्यकारी निर्देशक क्रिस ल्याक्स्टनको विचारमा नर्सिङ होमहरुले अझै पनि पर्याप्त स्रोतसाधन प्राप्त गर्न सङ्घर्ष गर्नु परिरहेको छ । “स्थानीय अस्पतालहरू र स्वास्थ्य विभागहरूसँग राम्रो सम्बन्ध विकास गरेका नर्सिङ होममात्र अहिले भाग्यमानी देखिएका छन्” ल्याक्स्टनले भने । सार्वजनिक स्वास्थ्य अधिकारीहरूले हाल अपनाइएका उपायहरू जस्तै शरीरको तापक्रम जाँच गर्ने कार्य पर्याप्त नरहेको तर्क गरिरहेका छन् । स्वास्थ्यकर्मीको शरीरको तापक्रम नबढेको हुनसक्छ, र उनीहरु नर्सिङ होममा निर्वाध आवतजावत गरिरहेका हुन्छन् । तर नर्सिङ होम भ्रमण गर्ने सबैको कडा र बारम्बार परीक्षणले मात्र समाधान दिन्छ । ह्वाइट हाउसकी भाइरस सम्बन्धी सल्लाहकार डेबोरा बक्र्सको विचारमा यी अदृश्य क्यारिअर पत्ता लगाएर तिनीहरुलाई अलग्याउन सकिए मात्र भाइरसको प्रसार रोक्न सकिन्छ । अमेरिकामा हाल दैनिक १ लाख ५० हजार व्यक्तिको परीक्षण भइरहेको छ । सार्वजनिक स्वास्थ्य विशेषज्ञहरुको भनाईमा यसलाई अझ बढाउन पर्नेछ । हार्वर्ड ग्लोबल हेल्थ इन्स्टिच्युटका निर्देशक डा आशिष झाले भने, “भाइरसको प्रसार रोक्न हामीले दिनहुँ दशौं लाख परीक्षण गर्नु आवश्यक छ ।” संघीय स्वास्थ्य तथा मानव सेवा विभागले एसोसिएटेड प्रेससँगको जिज्ञासामा “अहिले धेरै परीक्षण भइरहेको र आफूहरुसँग पर्याप्त क्षमता रहेको” बताएको छ । अमेरिकामै वेस्ट भर्जिनियाका गभर्नर जिम जस्टिसले मात्र राज्यका सबै नर्सिङ होमहरूमा बिनाशर्त परीक्षण गर्न आदेश दिए । डेट्रोइट नगरका मेयर माइक डग्गनले शहरका सबै २६ वटा नर्सिङ होममा परीक्षणको आदेश दिए । यो परीक्षणमा प्रयोग हुने नयाँ किट्सले १५ मिनेटमै नतिजा दिन्छ । म्यासाचुसेट्सले यसै साता नर्सिङ होमहरूमा पठाइएका परीक्षण किटहरू एकाएक रोक्नु परेको थियो । खासगरी यी किटमध्ये करिब ४ हजार काम लाग्ने थिएनन् । न्यू हेम्पशायर, कोलोराडो, फ्लोरिडा, मेरिल्याण्ड, टेनेसी र विस्कन्सिनलगायत धेरै राज्यहरूले राष्ट्रिय गार्डलाई कोरोना परीक्षणका लागि फिल्डमा खटाएका छन् । संघीय सरकारले यसै हप्ता कोरोना संक्रमणको अवस्था ट्राक गर्ने र नर्सिङ होमको अवस्था समेतलाई समेटेर विवरण सार्वजनिक गर्ने जानकारी गराएको छ । यसैबीच, एपीले राज्यका स्वास्थ्य विभागहरू र मिडिया रिपोर्टका आधारमा संकलन गरेको विवरण अनुसार अमेरिकाभर नर्सिङ होम र दिर्घरोगीका उपचार केन्द्रहरुमा कोरोनाभाइरसको संक्रमणबाट ११ हजार २६० जनाको मृत्यु भएको छ । यीमध्ये करिब एक तिहाई न्यूयोर्कका रहेका छन् । न्यूयोर्कका गभर्नर एन्ड्र्यू कुमोले नर्सिङ होमहरुमा भएको संक्रमणलाई “सुख्खा घाँसमा लागेको आगो” को संज्ञा दिए । उनले नर्सिङ होममा बस्ने र काम गर्ने सबैले २० मिनेटभित्रै नतिजा दिने तिब्र परीक्षण गर्न आग्रह गरे । उनले भने, “यो परीक्षण दिनहुँ लाखौंको संख्यामा गर्नु पर्ने हुन्छ ।” कोरोनाबाट ४५ जनाको मृत्यु भइसकेको ब्रोङ्क्सस्थित नर्सिङ होमका मेडिकल निर्देशक डा रोय गोल्डबर्गले अझै पनि सबैको परीक्षण गर्न सम्भव नभएको बताए । उनले ज्वरो वा खोकी देखा परेकाहरूको मात्र परीक्षण गर्ने गरिएको जानकारी दिए । यस दुर्घटनाहरूको बीचमा आशावादी घटनाहरू पनि देखा परेका छन् जसमा प्रारम्भिक र आक्रामक परीक्षणले ठूलो फरक पारेको छ । विस्कन्सिनको शेबोयगन नर्सिङ होममा दुई जनाको मृत्यु भएपछि स्थानीय अन्य बासिन्दा तथा कर्मचारीहरू बिरामी पर्न थाले । नर्सिङ होमका प्रशासक कोलिन्डा नाप्पाले फोन गरी राज्यका अधिकारीहरूसँग बिन्ती गरे, “के भइरहेको छ भनेर मलाई थाहा भयो ।” लगत्तै नेसनल गार्डको एउटा ६५ सदस्यीय परीक्षण टोली आइपुग्यो । उनीहरुले टाउकोदेखि पैतालासम्मको सुरक्षा कवच लगाएका थिए । उनीहरुले नर्सिङ होममा रहेका १ सय जना र १ सय ५० जना कर्मचारीको तुरुन्तै परीक्षण गरे । समग्रमा, १९ जनामा पोजेटिभ देखियो । उनीहरु सबैलाई अहिले त्यही केयर होममा वा घरमा क्वारेन्टिनमा राखिएको छ । अहिले थप व्यक्तिको मृत्यु भएको छैन । करिब ४३ जना वृद्धवृद्धाको मृत्यु भएको सियाटल क्षेत्रको एउटा नर्सिङ होममा स्वास्थ्य अधिकारीहरुले सामान्य सङ्केत देखिएका सबैको परीक्षण गरेका छन् । राज्यमा कोरोनाभाइरसका “हटस्पट” समाप्त गर्ने भन्दै अरु १९ वटा त्यस्तै नर्सिङ होममा योजनाबद्ध रुपमा परीक्षणहरु केन्द्रित गरिएको छ । गत हप्ता, वासिङ्टन विश्वविद्यालयका डा थुआन ओङको नेतृत्वमा चिकित्सा टोलीहरुले नर्सिङ होमका कोठा कोठामा गएर सबैको स्वाब सङ्कलन गरेका थिए । उनीहरुले परीक्षण गरेका सबै १ सय १५ जनामा कोरोनाको संक्रमण देखिएन । यो कार्यले सबैमा खुशीको सीमा थिएन । “रोग फैलिनुभन्दा अघि यसलाई थाहा पाउनुको महत्व सबैभन्दा बढी छ,” डा ओङले भने । रासस–एपी
निरन्तर मकवानपुरे जनताको साथमा सांसद दाहाल, ४२ वटा बसमार्फत दुई हजार फर्किए घर
काठमाडौं । लकडाउनको कारणले काठमाडौं उपत्यकामा बेखर्ची भएर बसेका २ हजार मकवानपुर वासीलाई संघीय सांसद तथा अर्थसमितिका सभापति कृष्णप्रसाद दाहालले घर फर्काउन पहल लिएका छन् । मकवानपुर क्षेत्र नम्बर १ का सांसद दाहालको पहलमा विभिन्न पेशा व्यवसाय गर्दै आएका र जारी लकडाउनका कारण समस्यामा परेका २ हजार १ सय ५० जनालाई ४२ वटा बसको व्यवस्था गरि उद्धार गरेका हुन । उनले पहलकदमी लिएसंगै अर्का सांसद बिरोध खतिवडा, प्रदेश सभा सांसदद्वय प्रेम पुलामी, कुमारी मोक्तान तथा मकवानपुर गढी गाउँपालीकाका अध्यक्ष विधुर हुमागाइ बागमती गाउँपालिका अध्यक्ष सर्केश घलान, बकैयाका गाउँपालिका अध्यक्ष दामोदर खनाल र उपाध्यक्ष सरला बोलखेले समेत आआफ्नो ठाउँबाट पहलकदमी लिए र सहयोग गरेका थिए । ‘लकडाउनको कारणले खान, बस्न समस्या परेका, मकवानपुरका जनताहरुको बिचल्ली नहोस्, सबै आफ्नो परिवारसगँ बस्न पाउन भनेर ४२ वटा बसको व्यवस्थापन गरेर २ हजार १ सय ५० जनालाई घर पठायौं,’ दाहालले भने । गत मंगलबार ७ वटा बसमा ३ सय ५० जना, बुधबार २० वटा बसमा ११ सय २० जना र बिहिबार १५ वटा बसमा ६ सय ८०जनाको उद्धार गरिएको र बाँकी रहेकाहरुको पुनःउद्धार गरिने अर्थसमितिका सभापति दाहालले बताए । मकवानपुरेहरुको उद्धारका लागि नारायणी यातायात व्यवसायिक कम्पनी प्रालिका अध्यक्ष गोकर्ण पराजुलीको सहयोगमा १२ वटा बसको व्यवस्थापन भएको थियो । अझै पनि बिच्ली परेकाहरुका लागि बस व्यवस्थापन गर्न तयार रहेको कम्पनीका महासचिव खोमराज काफ्लेले जानकारी दिए । गत बुधबार बकैया र गढी गाँउपालिकाले लकडाउनको कारण अलपत्रहरुको ११ र २ वटा बस व्यवस्थापन गरेको थियो । हिजो बागमती गाउँपालिकाले १० वटा र हेटौंडा उपमहानगरपालिकाको वडा नम्बर १८ र ३ ले दुईवटा बस व्यवस्थापन गरेको सांसद दाहालले जानकारी दिए । नारायणी यातायात व्यावसायि कम्पनी प्रालिले सांसद दाहालकै पहलमा १२ वटा बस पठाएको थियो । अन्य बसहरुलाई गाउँपालिका र वडाहरुले खर्च व्यवस्थापन गरेका थिए । काठमाडौंबाट जिल्ला भित्रीएका मानिसहरूलाई स्वास्थ्य परिक्षण गरिएको तथा होम क्वारेन्टाइनमा बस्ने व्यवस्था मिलाइएको बकैया गाउँपालिकाका अध्यक्ष दामोदर खनाल र बागमती गाउँपालिकाका अध्यक्ष सर्केश घलानले बताए । राती गएका यात्रुहरुको समेत स्वास्थ्य परिक्षणका साथै तथ्यांक संकलन गरि होम क्वारेन्टाइनमा राखिएको बकैया गाउँपालिकाकी उपाध्यक्ष सरला बोलखेले बताइन् । काठमाडौं उपत्यकामा रहेका मकवानपुरेहरु अझै छुटेका भए सम्पर्कमा आउन अनेरास्वायु केन्द्रीय सदस्य दीपक न्यौपाने अग्रह समेत गरेका छन् । महानगरीय प्रहरी परिसर काठमाडौंका प्रवक्ता डीएसपी होविन्द्र बोगटीले पनि गाडी आवात जावतमा सहयोग गरेका थिए । काठमाडौँबाट मकवानपुरेहरुको उद्धारमा नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी(नेकपा) मकवानपुर–काठमाडौं सम्पर्क मञ्चका अध्यक्ष जगत थिङ, बागमती प्रदेश युवा तथा खेलकुद सदस्य नारायण सापकोटा, अनेरास्वायु केन्द्रीय सदस्य दीपक न्यौपाने र दामोदर फुयाल, प्रेस संगठन नेपाल काठमाडौँका सदस्य राजाराम न्यौपाने र युवा समाजसेवी उज्ज्वल दाहाल, मकवानपुरका हरिशरण तिमल्सिना र प्रवेस दाहाल र विद्रोह दाहालले समन्वकारी भूमिका खेलेका थिए ।
राहत वितरणमा गएका एकको मृत्यु
काठमाडौं । राहत वितरण गर्न गएका १ जनाको मूत्यु भएको छ । मकवानपुर जिल्लाको राक्सिराङ्ग गाउँपालिका वडा नंबर ६ को सिलिङमा राहत वितरण गर्न गएका खडकबहादुर कटुवालको मृत्यु भएको हो । राहत वितरणका क्रममा हिडेका धनकुटा प्रखिबासका अन्दाजी वर्ष ५०/५५ खडकबहादुर कटुवाल रहेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरले जनाएको छ । दिगो विकासका लागि एकता नेपाल नामको संस्थाबाट राहत वितरणका लागि राक्सिराङ पुगेका कटुवाल एक्कासी लडेर बेहोस भए पछि उपचारको लागि अस्पाताल लाने क्रममा मृत्यु भएको प्रहरीले जनाएको छ ।
