त्रिशूली-१ को सुरुङभित्र एक जनाको शव भेटियो
काठमाडौं । माथिल्लो त्रिशूली-१ आयोजनाको सुरुङमा एकजनाको शव भेटिएको छ । शुक्रबार माथिल्लो त्रिशूली-१ आयोजनामा एकजनाको शव भेटिएको नेपाली सेनाले जानकारी दिएको हो । सेनाका उच्च अधिकारीले सुरुमा उक्त क्षेत्रमा ३०० जना मानिस रहेको भनिए पनि अहिले १५१ जना मात्र सम्पर्कमा रहेका बताए । बाँकी मानिसहरू सुरक्षित स्थानमा भागेको हुन सक्ने अनुमान गरिएको उनको भनाइ छ । यस्तै, टनेलको बीच भागमा अक्सिजनको आपूर्ति बन्द नभएकाले त्यहाँ थुनिएकाहरू जीवितै हुन सक्ने झिनो आशा अझै बाँकी रहेको स्वतन्त्र ऊर्जा उत्पादकहरूको संस्था, नेपाल (इप्पान) का वरिष्ठ उपाध्यक्ष उत्तम भ्लोन लामाले जानकारी दिए । त्रिशूली ३-ए र लाङटाङ आयोजना त्रिशूली ३-ए मा ४२ जना मानिसहरू रहेको आशंका गरिए पनि हालसम्म दुईजना जीवित र एकजनाको शव गरी जम्मा तीनजना मात्र फेला परेका छन । त्यस्तै, लाङटाङमा सुरुङभित्र दुईजनाको मृत्यु भएको पुष्टि भइसकेको छ । लाङटाङको पावर हाउस पुरिएकाले त्यसलाई उत्खनन गर्नुपर्ने अवस्था छ । वरिष्ठ उपाध्यक्ष लामाले हाल भारततर्फ करिब ६०० मेगावाट विद्युत निर्यात भइरहेको र बंगलादेशतर्फको निर्यात पनि सुचारु रहेको जानकारी दिए । यद्यपि, यस वर्ष १२ देखि १६ सय मेगावाटसम्म विद्युत निर्यात गरेर करिब ५० अर्ब रुपैयाँ आम्दानी गर्ने लक्ष्य राखिएकोमा आयोजनाहरूमा भएको क्षतिका कारण उक्त लक्ष्य पुरा नहुने देखिएको छ । आयोजनाहरूमा क्षति पुगे पनि र हिउँदमा केही थप विद्युत आयात गर्नुपर्ने स्थिति आए पनि तत्काल लोडसेडिङ भइहाल्ने र सर्वसाधारण डराउनुपर्ने अवस्था नरहेको लामाले स्पष्ट पारे ।
पहिरोले कान्ति लोकपथ जोखिममा, सडक खुलाउन मेसिन परिचालन
काठमाडौं । पृथ्वी राजमार्गका विभिन्न खण्डमा पहिरोका कारण आवागमन अवरुद्ध भएपछि वैकल्पिक मार्गका रूपमा रहेको कान्ति लोकपथमा सवारी साधनको चाप अत्यधिक बढेको छ । अत्यधिक सवारी चाप र निरन्तरको वर्षासँगै खसेको पहिरोका कारण यो राजमार्ग सञ्चालनमा चुनौती थपिएको हो । हाल कान्ति लोकपथ हुँदै दैनिक एक हजारभन्दा बढी सवारी साधन आवतजावत गरिरहेका छन् । विशेषगरी हेटौँडाबाट मालवाहक र यात्रुवाहक सवारी साधनहरू त्रिभुवन राजपथ हुँदै काठमाडौं भित्रिने र काठमाडौंबाट खाली फर्किएका सवारी साधनहरू कान्ति लोकपथ प्रयोग गरी हेटौँडा जाने व्यवस्था मिलाइएको छ । काठमाडौंको एकान्तकुना, टीकाभैरव, ठिङ्गन हुँदै हेटौँडा जोड्ने यो सडक खण्डमा सवारी चाप बढेपछि व्यवस्थापनमा कठिनाइ भएको हो । कान्ति राजमार्ग सडक योजनाका इन्जिनियर उपेन्द्र महराका अनुसार सडकलाई सुचारु राख्न विभिन्न खण्डमा जनशक्ति र उपकरणहरू परिचालन गरिएको छ । टीकाभैरवदेखि तीनपानेसम्म तीनवटा ह्विल एक्स्काभेटर र एउटा ब्याकहो लोडर परिचालन गरिएको छ । त्यस्तै, तीनपानेदेखि टार्कुचे खण्डमा पनि निर्माण व्यवसायीमार्फत उपकरणहरू परिचालन गरी सडक खुलाउने काम भइरहेको छ । टार्कुचेदेखि वाग्मती खोला (बगुवा) सम्मको जोखिमपूर्ण खण्डमा तीनवटा एक्स्काभेटर र दुईवटा लोडर तैनाथ राखिएका छन् । मकवानपुर खण्डतर्फ ठिङ्गनदेखि हेटौँडासम्मको सडक तुलनात्मक रूपमा सुरक्षित र कालोपत्रे भइसकेकाले त्यहाँ आवागमन केही सहज छ । यद्यपि, लेबडाँडा र सिमाद खोलाआसपासमा वर्षा हुँदा सामान्य अवरोध हुने गरेको इन्जिनियर महराले जानकारी दिए । सडक विभाग, जिल्ला प्रशासन, नेपाल प्रहरी र ट्राफिक प्रहरीको टोली अहोरात्र खटिएर सडक सुचारु राख्ने प्रयास गरिरहेको उनको भनाइ छ । सडकको विर्खेधारा खण्डमा पहिरो पन्छाउने काम गरिरहेका सब–कन्ट्र्याक्टर धनबहादुर लिम्बूका अनुसार वैशाखदेखि नै निरन्तरको पहिरोले काममा बाधा पुर्याइरहेको छ । हाल दुईवटा स्काभेटर र छवटा टिपर प्रयोग गरेर पहिरो पन्छाउने काम भइरहेको छ । जिल्ला प्रशासन कार्यालयको निर्देशनअनुसार सडक अवरुद्ध हुन नदिन १०–१० मिनेट सवारी रोक्दै पहिरो पन्छाउने कार्य जारी राखिएको छ । यद्यपि, पहिरोको माटो फाल्ने उचित स्थान (डम्पिङ साइट) को अभाव र स्थानीय वन समिति तथा खानेपानी उपभोक्ताहरूको अवरोधका कारण काममा ढिलाइ भइरहेको लिम्बूले बताए । निर्माण व्यवसायी राजकुमार बुढाथोकीका अनुसार बाढी र पहिरोको जोखिमका कारण निर्माणाधीन यस सडकमा हाल निर्माणका कामहरू ठप्प भएका छन् । झन्डै १५० जना मजदुरहरू काम छोडेर बस्नुपर्ने अवस्था सिर्जना भएको छ । बगुवादेखि टीकाभैरवसम्मका छपेली, टार्कुचे र विर्खेधाराजस्ता ठूला पहिरोहरूले सडकलाई अझै जोखिमपूर्ण बनाएका छन् । अहिलेको विपद्को समयमा कान्ति लोकपथलाई ‘सर्भिसेबल’ (चलायमान) बनाउनु नै मुख्य प्राथमिकता रहेको प्राविधिकहरूको भनाइ छ । पृथ्वी राजमार्ग पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा नआएसम्म यस सडकमा चाप नघट्ने र त्यसपछि मात्र रोकिएका निर्माण कार्यहरू पुनः अगाडि बढाउन सकिने देखिन्छ ।
बाढी पुनर्निर्माण र राहतका लागि सरकारले गर्यो ६ वटा विषयगत कार्यदल गठन
काठमाडौं । बाढीबाट क्षतिग्रस्त संरचनाहरूको तत्काल राहत, पुनःस्थापना तथा पुनर्निर्माणको कामलाई तीब्रता दिन सरकारले विभिन्न ६ वटा विषयगत कार्यदल गठन गरेको छ । पूर्वाधार विकास मन्त्रालयद्वारा जारी विज्ञप्तिअनुसार गठन गरिएका यी कार्यदलहरूलाई क्षतिको प्राविधिक मूल्यांकनदेखि पुनःस्थापना र पुनर्निर्माणको कार्ययोजना तयार पार्नेसम्मका जिम्मेवारी सुम्पिएको छ । मन्त्रालयले सडक पूर्वाधार पुनःस्थापनाका लागि मन्त्रीका सल्लाहकार सन्तोष पाण्डेको संयोजकत्वमा कार्यदल गठन गरेको छ भने पुल तथा बेलीब्रिज निर्माण र पुनःस्थापना कार्यदलको संयोजकमा मन्त्रीकै सल्लाहकार धर्मेन्द्र झा तोकिएका छन् । यसैगरी, खानेपानी तथा वास व्यवस्थापन कार्यदलको संयोजकमा सञ्जिव विक्रम राणा, पुनस्थापना तथा आश्रयस्थल व्यवस्थापन कार्यदलको संयोजकमा सहरी विकास तथा भवन निर्माण विभागका उपमहानिर्देशक प्रकाश अर्याल र झोलुङ्गे पुल तथा स्थानीय सम्पर्क मार्ग पुनःस्थापना कार्यदलको संयोजकमा आयोजना निर्देशक शंकर बुढाथोकीलाई जिम्मेवारी दिइएको छ । बाढी, पहिरो तथा नदीजन्य हिलो र फोहोर सफाइका लागि आयोजना निर्देशक इफर सिंह विश्वकर्माको संयोजकत्वमा ’डेभ्रिज क्लिनिंग टास्क फोर्स’ समेत निर्माण गरिएको छ । गठन गरिएका प्रत्येक कार्यदललाई सम्बन्धित क्षेत्रको अवस्था अध्ययन गरी तत्काल सञ्चालन गर्नुपर्ने काम पहिचान गर्ने, स्रोत-साधनको आवश्यकता निर्धारण गर्ने र नियमित प्रतिवेदन पेस गर्ने निर्देशन दिइएको छ । कार्यदलहरूले बाढी तथा पहिरोबाट क्षतिग्रस्त सडक, पुल, खानेपानी, विस्थापित परिवारका लागि आश्रयस्थल, झोलुङ्गे पुल, ट्रेल तथा नदीमा थुप्रिएको हिलो र फोहोर हटाउने कार्यमा समन्वय गर्नेछन् । मन्त्रालयले दोहोरो लगानी तथा स्रोतको दुरुपयोग रोक्न एकीकृत योजना र सूचना प्रणाली प्रयोग गर्न निर्देशन दिएको छ । संघ, प्रदेश, स्थानीय तह, सुरक्षा निकाय, निजी क्षेत्र तथा विकास साझेदारबीच समन्वय गर्दै नीतिगत र कानुनी निर्णयका लागि सिफारिस गर्ने अधिकारसमेत कार्यदललाई दिइएको छ । यसरी सरकारले विभिन्न विषयगत कार्यदलहरूको परिचालनमार्फत विपद् प्रभावित क्षेत्रमा तत्कालीन राहत, अवरोध हटाउने कार्य र दीर्घकालीन पुनर्निर्माणलाई व्यवस्थित रूपमा अघि बढाउने लक्ष्य राखेको छ ।
