उनेपाको घोषणापत्र : ५ वर्षमा ८ हजार किमि कालोपत्रे, १३ स्मार्ट सिटी र ५ लाख हेक्टर सिँचाइ
काठमाडौं । उज्यालो नेपाल पार्टी नेपालले आगामी ५ वर्षलाई लक्षित गर्दै पूर्वाधार विकास योजना सार्वजनिक गरेको छ । पार्टीको घोषणापत्रअनुसार प्रविधियुक्त पूर्वाधार, द्रुत यातायात सञ्जाल, स्मार्ट सिटी, रेल–जलमार्ग र ठूला सिँचाइ आयोजनालाई प्राथमिकतामा राख्दै समृद्धि र रोजगारीलाई केन्द्रमा राखेको जनाएको छ । पार्टीले सुरुङमार्ग, मेट्रो र केवलकारजस्ता आधुनिक प्रविधिको सम्भाव्यता अध्ययन गरी पीपीपी (सार्वजनिक–निजी साझेदारी) मोडेलमा निर्माण अघि बढाउने घोषणा गरेको छ । यसले सहरी यातायातमा गुणात्मक सुधार ल्याउने दाबी गरिएको छ । यस्तै, पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल र गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल को सञ्चालन विस्तार गरी नयाँ एयरलाइन्स आकर्षित गर्ने तथा प्रस्तावित निजगढ अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल को लगानी मोडालिटी टुंग्याई निर्माणलाई तीव्रता दिने योजना छ । आगामी पाँच वर्षभित्र ८ हजार किमि कालोपत्रे, ४ हजार किमि ग्राभेल र ३ हजार किमि नयाँ ट्र्याक खोल्ने लक्ष्य सार्वजनिक गरिएको छ । काठमाडौं–निजगढ द्रुतमार्ग, मध्यपहाडी लोकमार्ग, हुलाकी राजमार्ग, कर्णाली कोरिडोर लगायत राष्ट्रिय राजमार्गको स्तरोन्नति तथा विस्तार गरिनेछ। ग्रामीण सडक कालोपत्रेलाई समेत प्राथमिकता दिइएको छ । राष्ट्रिय योजना आयोगको स्मार्ट सिटी फ्रेमवर्कअनुसार भिजन २०४० सम्म लुम्बिनी, निजगढ, भरतपुरसहित १३ सहरलाई पूर्ण स्मार्ट सिटी बनाउने अध्ययन अघि बढाइनेछ । इन्टरनेट अफ थिंग्स, एआई–आधारित ट्राफिक व्यवस्थापन, रियल–टाइम डाटा मोनिटरिङ र जलवायु अनुकूल क्षेत्रीय योजना लागू गरी नागरिक–केन्द्रित शासन सुदृढ गर्ने लक्ष्य छ । छोटो दूरी यात्राका लागि रक्सौल–काठमाडौं–केरूङ रेलमार्ग तथा पूर्व–पश्चिम रेलमार्गको विस्तृत अध्ययन पूरा गरी लगानी मोडालिटी तयार गरिनेछ । कोशी, गण्डकी र कर्णाली नदी बेसिनमा जलमार्गको सम्भाव्यता अध्ययन सम्पन्न गरी उपयुक्त स्थानमा जलयातायात सुरु गर्ने तथा आवश्यक नीति–कानुन निर्माण गर्ने घोषणा गरिएको छ । सुनकोसी–मरिन डाइभर्सन आयोजना, भेरी–बबई डाइभर्सन आयोजना, रानी–जमरा–कुलहडिया सिंचाई आयोजना, सिक्टा सिँचाइ आयोजना र महाकाली सिँचाइ आयोजना लगायत राष्ट्रिय गौरवका आयोजनालाई सम्पन्न गरी पाँच वर्षभित्र ३ लाख हेक्टर सतह सिँचाइ सुविधा पुर्याइनेछ । तराई–मधेशका पकेट क्षेत्रमा स्यालो तथा डिप ट्युबवेलमार्फत ३ लाख हेक्टर भूमिगत सिँचाइ, हिमाल–पहाडमा विद्युत प्रयोग गरी २ लाख हेक्टर लिफ्ट सिँचाइ विस्तार गर्ने लक्ष्य छ । साथै राप्ती–कपिलवस्तु (नौमुरे), कालिगण्डकी–तिनाउ, सुनकोसी–तावा (कमला) र तमोर–चिसाङ डाइभर्सनको विस्तृत अध्ययन पूरा गरी निर्माण सुरु गरिने बताइएको छ । सुरक्षित र सहज यातायात सुनिश्चित गर्न प्रमुख तथा शहरी सडकमा द्रुत मर्मत सम्भारका लागि सबै प्रदेशमा रोड एम्बुलेन्स व्यवस्था गरिनेछ ।
तम्घास–बुर्तीबाङ १३२ केभी लाइन सञ्चालनमा, गुल्मी–बागलुङमा विद्युत आपूर्ति थप भरपर्दो हुने
काठमाडौं । नेपाल विद्युत प्राधिकरणले तम्घासदेखि बुर्तीबाङसम्म निर्माण सम्पन्न १३२ केभी डबल सर्किट प्रसारण लाइन आइतबार (आज)देखि परीक्षणसहित सञ्चालनमा ल्याएको छ । आयोजनाअन्तर्गत गुल्मीको रेसुङ्गा नगरपालिका–७, उनाएचौरस्थित तम्घास सवस्टेशनदेखि बागलुङको ढोरपाटन नगरपालिका–२, खल्टुबोटस्थित बुर्तीबाङ सवस्टेशनसम्म १३२ हजार भोल्ट क्षमताको विद्युत प्रवाह सुरु गरिएको हो । बुर्तिबाङ–पौदीअमराई–तम्घास–सन्धिखर्क–गोरुसिंगे १३२ केभी प्रसारण लाइन आयोजना अन्तर्गत निर्माण गरिएको यो लाइन सञ्चालनमा आएपछि गुल्मी र बागलुङ जिल्लामा विद्युत आपूर्ति थप विश्वसनीय, सुदृढ र स्थिर हुने अपेक्षा गरिएको प्राधिकरणले जनाएको छ । उच्च भोल्टेज प्रसारण लाइन भएकाले सम्भावित जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै प्राधिकरणले सर्वसाधारणलाई प्रसारण टावरमा नचढ्न, तार वा संरचनालाई नछुन आग्रह गरेको छ । प्राधिकरणले टावर वरिपरि अनावश्यक रूपमा नजान तथा घरेलु जनावरलाई त्यहाँ नछोड्न आग्रह समेत गरेको छ । खतरा संकेत गरिएका संरचनाबाट टाढा रहन र बालबालिकालाई समेत सचेत गराउन अनुरोध गरिएको प्राधिकरणले जनाएको छ ।
चुनावी एजेण्डामा सीमित खड्कबार–घुइँयाबारी सडक
राँझा । बाँकेको कोहलपुर नगरपालिकाको चप्परगौडीबाट खड्कबार–घुइँयाबारी हुँदै सल्यान जोड्ने अन्तर प्रदेश पर्यटकीय मार्ग निर्माण चुनावी एजेण्डामा सीमित भएको छ । प्रत्येक निर्वाचनमा खड्कवार–घुइँयाबारी सडक निर्माणलाई राजनीतिक दलले चुनावी एजेण्डा बनाए पनि सडक निर्माण भने हुन सकेको छैन । विसं २०१५ देखि नै चुनावी नारा बन्दै आएको यो सडक निर्माणको एजेण्डालाई यही फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनमा राजनीतिक दलका उम्मेदवारले प्राथमिकतामा पारेका छन् । कोहलपुर नगरपालिका वडा नं. १२ र १३ लगायत कोहलपुरलाई आर्थिक तथा सामाजिक रुपले सवल बनाउन कोहलपुर–चपरगौँडी–खडकबार–घुइँयाबारी हुँदै सल्यान जोड्ने अन्तर प्रदेश पर्यटकीय मार्ग बनाउन जरुरी रहेको नेकपा (एमाले) बाँके क्षेत्र नं. १ प्रतिनिधिसभा सदस्य उम्मेदवार सूर्य ढकालले बताए । 'यो सडक निर्माणले बाँके र सल्यानका जनताको आर्थिक जीवनस्तर उठाउन कोशेढुङ्गा सावित हुनेछ, छोटो र कम खर्चमा यात्रा गर्न सकिने यो सडक हाम्रो प्राथमिकतामा छ', उम्मेदवार ढकालले भने, 'यो सडक सञ्चालन गर्न सके पहाडको उत्पादन तराई र बाँकेको उत्पादन सल्यानलगायत स्थानमा पुर्याउन सकिन्छ ।' नेपाली कांग्रेसको तर्फबाट बाँके क्षेत्र नं.१ प्रतिनिधिसभा सदस्य उम्मेदवार बनेका नारायण गौडेलले यो सडक निर्माणको लागि आफूले प्रयत्न गर्दै आएको बताए । खड्कबार–घुइँयाबारी सडकखण्डका लागि बजेट विनियोजन गर्न दबाब दिन विगतमा नेपाली कांग्रेसले पदयात्रा गरेको स्मरण गर्दै उम्मेदवार गौडेलले यो सडक निर्माणलाई आफूले चुनावी एजेण्डा बनाएको बताए । यो सडक दुरीका हिसाबले अत्यन्त छोटो छ । खड्कबार हुँदै सल्यान घुइँयाबारी पुग्न २० किलोमिटरभन्दा कम छ । यो सडकको परिकल्पनाकार नेपाली कांग्रेसका संस्थापक बिपी कोइराला भएको गौडेलको दाबी छ । अन्य राजनीतिक दलका उम्मेदवारले यो सडक निर्माणलाई प्राथमिकतामा राखेका छन् । यही फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनमा बाँके क्षेत्र नं.१ मा उम्मेदवार बनेका नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीका नरेन्द्र पाण्डे, रास्वपाका सुरेश चौधरी र प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टीकी कृष्णा केसीले खड्कबार–घुइँयाबारी सडक निर्माणलाई चुनावी एजेण्डा बनाएका छन् । चुरे, भावर, समथर भू–भाग, मठमन्दिर, बाँके राष्ट्रिय निकुञ्ज यही बाटोमा पर्ने भएकाले पर्यटकीय हिसाबले यो बाटो महत्वपूर्ण छ । यो मार्ग बनाउनको लागि लामो समयदेखि कुरा उठ्दै आएता पनि यसले मूर्तरुप लिन नसकेको कोहलपुर नगरपालिका–१३ का स्थानीय अगुवा लालबहादुर रानाले बताए । कोहलपुर–चपरगौँडी–खड्कबार–घुइँयाबारी हुँदै सल्यान जोड्ने अन्तर प्रदेश पर्यटकीय मार्ग निर्माण भए कोहलपुरको दुर्गम भेगका रुपमा रहेको वडा नं. १३ का खड्कवारलगायत गाउँवस्ती सडक सञ्जालसँग जोडिने उनको भनाइ छ । रासस