मर्जरमा गएकालाई टक्कर दिँदै शिखर र नेको इन्स्योरेन्स, ६ कम्पनीले उठाए अर्ब बढी प्रिमियम
काठमाडौं । निर्जीवन बीमा कम्पनीहरुले पौने १३ अर्ब रुपैयाँ बराबरको प्रिमियम संकलन गरेका छन् । कम्पनीहरुले कार्त्तिकसम्ममा १२ अर्ब ७३ करोड ४ लाख रुपैयाँ बराबरको प्रिमियम संकलन गरेका हुन् । सञ्चालनमा रहेका १४ कम्पनीमध्ये सगरमाथा लुम्बिनी इन्स्योरेन्स कम्पनी (सलिको) ले सर्वाधिक प्रिमियम उठाएको छ । चार महिनामा कम्पनीले जसले ९६ हजार २३३ वटा बीमालेख बिक्री गरी एक अर्ब ६० करोड रुपैयाँ बराबरको बीमाशुल्क संकलन गरेको छ । एक अर्ब बढीको प्रिमियम संकलन गर्नेको सूचीमा सलिकोसहित ६ वटा बीमा कम्पनी रहेका छन् । जसमा अधिकांश मर्जरमा गएका कम्पनीहरु छन् । प्राधिकरणको अनुसार सलिको, सिद्धार्थ प्रिमियर, शिखर, हिमालयन एभरेष्ट, आइजीआई प्रुडेन्सियल र नेको इन्स्योरेन्सले एक अर्ब बढी प्रिमियम संकलन गरेका छन् । अग्रस्थानमा रहेको सलिकोलाई सिद्धार्थ प्रिमियर इन्स्योरेन्सले पछ्याएको छ । इन्स्योरेन्सले समीक्षा अवधिमा एक लाख एक हजार ७२ वटा बीमालेख जारी गरी एक अर्ब ३३ करोड ३८ लाख रुपैयाँ बराबरको प्रिमियम संकलन गरेको छ । त्यस्तै, शिखर इन्स्योरेन्स प्रिमियमको आधामा तेश्रो स्थानमा रहेको छ । इन्स्योरेन्सले एक अर्ब २७ करोड ३५ लाख रुपैयाँ बराबरको प्रिमियम संकलन गरेको छ । कम्पनीले ४ महिनामा ९५ हजार ८६० वटा पोलिसीहरु बिक्री गरेको छ । आइजीआई प्रुडेन्सियलले एक अर्ब ९ करोड र नेकोले एक अर्ब ५ करोड रुपैयाँ बराबरको प्रिमियम संकलन गरेको छ । यी कम्पनीले ४ महिनामा क्रमशः ७६ हजार ८३० र ९९ हजार ६५० वटा बीमा पोलिसी बिक्री गरेका छन् । यता युनाइटेड अजोडले ८६ करोड ८३ लाख, एनएलजीले ८३ करोड ६२ लाख, सानिमा जिआईसीले ७१ क रोड ६७ लाख, प्रभुले ७० करोड ६१ लाख, दि ओरियन्टलले ५८ करोड ९९ लाख, राष्ट्रिय बीमा कम्पनीले ५८ करोड ५५ लाख, नेपाल इन्स्योरेन्सले ४९ करोड ६१ लाख र नेशनल इन्स्योरेन्सले ४३ करोड १७ लाख रुपैयाँ बराबरको प्रिमियम संकलन गरेका छन् । निर्जीवन बीमा कम्पनीमध्ये नेशनल इन्स्योरेन्सले सबैभन्दा कम प्रिमियम संकलन गरेको हो । जारी बीमालेख संख्याको आधारमा पनि नेशनल इन्स्योरेन्सले सबैभन्दा कम पोलिसी जारी गरेको छ ।
प्राधिकरणलाई आजियाटाको जवाफ : एनसेलको सेयर खरिद बिक्रीमा नेपालको कानुन पालना गर्छौं
काठमाडौ । एनसेल आजियाटाले सेयर खरिद बिक्रीमा नेपालको कानुन पूर्ण रुपमा पालना गर्ने बताएको छ । नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणलाई जवाफी पत्र पठाउँदै आजियाटाले आफू नेपालको कानूनको पालना गर्न प्रतिवद्ध रहेको बताएको प्राधिकरणका अध्यक्ष पुरुषोत्तम खनालले जानकारी गराए । अर्थ समितिको बैठकमा बोल्दै अध्यक्ष खनालले एनसेल खरिद बिक्रीमा नेपालको कानून पालन गर्न एनसेल आजियाटाले तयार रहेको बताएका हुन् । यसअघि आजियाटाले सेयर खरिद बिक्रीको पूर्व स्वीकृति नलिई एनसेलको सेयर किनबेच गरेको भन्दै प्राधिकरणले एनसेल आजियाटालाई पत्र लेखेको थियो । जसमा सेयर खरिद बिक्री वा नामसारी गर्नुपूर्व प्राधिकरणको स्वीकृति लिनुपर्ने व्यवस्था रहेको समेत जानकारी गराइएको थियो । यस्तो छ एनसेल आजियाटाले पठाएको जवाफी पत्र यस कम्पनीको सेयरधनी रेनोल्ड होल्डिङको शतप्रतिशत सेयर खरिद बिक्री गर्ने सम्बन्धमा आजियाटा युके र स्पेक्ट्रलाइट युके लिमिटेडबीच सेयर बिक्री सम्झौतासम्म गरेकाले त्यहाँको पत्रमा उल्लेखित दूरसञ्चार नियमावली, २०५४ को नियम १५ (१) (ट) र नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरण (अनुमतिपत्र प्राप्त व्यक्तिको सेयर खरिद बिक्री) विनियामली, २०७६ को विनियम ४ (क) परिपालना प्रयोजनार्थ सोही विनियमावलीको विनियम ५ मा उल्लेखित सेयर खरिद बिक्रीका लागि भएको दुई पक्षीय सम्झौता समेतका कागजातहरु तदारुकतासाथ सम्बन्धित पक्षबाट छलफलका क्रममा रहेको अवतग गराउन चाहन्छौं । एनसेल आजियाटा लिमिटेड कानुनको शासनमा विश्वास गर्ने जिम्मेवार संस्था भएकाले आफ्नो कानूनी कर्तव्य पालनमा सदैब जागरुक र कटिबद्ध रहेको प्राधिकरणमा अवगत नै छ । अतः तहाँको पत्रमा उल्लेखित नियमावली र विनियामवलीका प्रावधानहरुको पूर्ण पालना गर्न सदाझैं एनसेल आजियाटा प्रतिबद्ध रहेको व्यहोरा सादर निवेदन गर्दै नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरण (अनुमतिपत्र प्राप्त व्यक्तिको सेयर खरिद बिक्री) विनयामवली, २०७६ को विनियम ५ मा उल्लिखित कागजातहरु संकलन हुनासाथ तत्काल सो कागजातहरु संलग्न गरि दूरसञ्चार नियमावली, २०५४ को नियम १५ (१) (ट) र नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरण (अनुमतिपत्र प्राप्त व्यक्तिको सेयर खरिद बिक्री) विनियामली, २०७६ को विनियम ४ (क) बमोजिम त्यहाँ प्राधिकरणसमक्ष सेयर खरिद बिक्री स्वीकृतिका लागि निवेदन पेस गरिने व्यहोरासमेत सादर अवगत गराउन चाहन्छौं ।
एनसेलबाट आजियाटाले लग्यो साढे ६६ अर्ब रुपैयाँ लाभांश
काठमाडौं । एनसेलको विदेशी साझेदार आजियाटाले नेपालबाट ६६ अर्ब ८० करोड रुपैयाँ लाभांश लगेको छ । नेपाल राष्ट्र बैंक स्रोतले उपलब्ध गराएको तथ्यांक अनुसार आजियाटाले ६ आर्थिक वर्षमा कुल ६६ अर्ब ८० करोड ८५ लाख ४५ हजार रुपैयाँ लाभांश लगेको हो । सुरुवाती वर्षहरूमा कम्पनीले २३ अर्ब रुपैयाँसम्म लाभांश लगेको भएपनि पछिल्लो वर्षहरूमा भने त्यो रकम घटेको तथ्यांकले देखाउँछ । आजियाटाले आर्थिक वर्ष २०७३/७४ मा एनसेलमा गरेको लगानीबापत् ८ अर्ब ३६ करोड रुपैयाँ लाभांश लगेको छ भने आर्थिक वर्ष २०७४/७५ मा २३ अर्ब ५० करोड ५२ लाख ८० हजार रुपैयाँ लाभांश रकम फिर्ता लगेको छ । यस्तै, आर्थिक वर्ष २०७५/७५ मा लाभांश रकम करिब आधाले घटेर १२ अर्ब ५४ करोड रुपैयाँ झरेको देखिन्छ भने आर्थिक वर्ष २०७६/७७ मा लाभांश नै लगेको देखिँदैन । तर, त्यो वर्ष एनसेलले ४६ अर्ब ७६ करोड रुपैयाँ आम्दानी गरेको थियो । यस्तै, आर्थिक वर्ष २०७७/७८ मा आजियाटाले १३ अर्ब ९७ करोड १८ लाख ४० हजार, आव २०७८/७९ मा ४ अर्ब ७७ करोड ७२ लाख १९ हजार र आर्थिक वर्ष २०७९/८० मा ३ अर्ब ६५ करोड ४२ लाख ६हजार रुपैयाँ लाभांश फिर्ता लगेको राष्ट्र बैंकले उपलब्ध गराएको तथ्यांकमा उल्लेख छ । आजियाटाले एनसेलबाट पाउने लाभांश रकम वर्षेनी घट्दै जाँदा र व्यवसाय विस्तारमा पनि अनेक समस्या झेल्नुपर्दा कम्पनी निरुत्साहित भएर बाहिरिएको हुन सक्ने धारणा राष्ट्र बैंक स्रोतको छ । सेयर बेचेपनि लाभांश पाउने आजियाटाले आफ्नो स्वामित्वमा रहेको ८० प्रतिशत सेयर नेपाली मुलका विदेशी नागरिक सतिशलाल आचार्यको ‘स्पेक्ट्रलाइट युके लिमिटेड’लाई बिक्री गरेका छन् । विशेषतः एनसेलमा आफ्नो खर्ब बढी सम्पत्ति रहेको आजियाटाले ८० प्रतिशत सेयर साढे ६ अर्बमा बिक्री गर्दा यसभित्रको रहस्यको विषयमा सबैको चासो बढ्न थालेको छ । सडकदेखि सदनसम्मको चासोको विषयकारूपमा एनसेलको सेयर खरिद बिक्रीलाई लिइएको छ । सन् २०१६ मा तत्कालीन टेलियासोनेराले एनसेलमा रहेको ८० प्रतिशत सेयर एक अर्ब ३६ करोड ५० लाख रुपैयाँ अमेरिकी डलर अर्थात् एक खर्ब ४४ अर्ब ७ करोड रुपैयाँमा मलेसियन कम्पनी आजियाटालाई बिक्री गरेको थियो । तर, अहिले सोही सेयर पाँच करोड अमेरिकी डलर अर्थात् साढे ६ अर्ब रुपैयाँमा बिक्री भएको छ । चलिरहेको व्यवसाय किनेको रकमभन्दा ९६ प्रतिशत कम रकममा बेच्नु अस्वभाविक पक्कै पनि हो । तर, सस्तैमा बिक्री गरेपनि दुई कम्पनीबीच लाभांश आजियाटचाले पाउने सअमति भएको छ । एनसेलको लाइसेन्स सन् २०२९ सम्म छ । लाइसेन्सको अवधिभरको लाभांश आजियाटाले लिने, त्यसबीचमा आकस्मिक लाभ केही भयो भने त्यो पनि आजियाटाकै हुने गरी दुई कम्पनीबीच समझदारी भएको हो । दुई कम्पनीबीच भएको समझदारी अनुसार २०२३ को ८० प्रतिशत लाभांश आजियाटाले पाउनेछ । २०२४ र २०२५ मा ४० प्रतिशत, सन् २०२६ र ०२७ मा ३० प्रतिशत र सन् २०२८ र ०२९ मा २० प्रतिशत लाभांश पाउने दुई कम्पनीबीच सहमति भएको छ । यसबापत् पनि आजियाटालाई फाइदा नै हुने देखिन्छ । यस्तो छ आम्दानी वि.स २०७२ चैत ३० गते नेपाली बजारमा बजारमा प्रवेश गरेको आजियाटा सुरुवाती वर्षहरूमा राम्रै आम्दानी गरेको देखिन्छ । तर, पछिल्लो वर्षहरूमा भने कम्पनीको व्यापारसँगै आम्दानी पनि केही घटेको देखिन्छ । कम्पनीका अनुसार आर्थिक वर्ष २०७२/०७३ मा एनसेलले ५७ अर्ब ७२ करोड आम्दानी गरेको थियो भने आर्थिक वर्ष ०७३/०७४ मा ५६ अर्ब ९६ करोड रुपैयाँ आम्दानी गरेको थियो । यस्तै, आर्थिक वर्ष ०७४/०७५ मा एनसेलले ५९ अर्ब ६९ करोड कमाएको देखिन्छ । जुन एनसेलले हालसम्मकै बढी आम्दानी हो । आर्थिक वर्ष २०७५/०७६ मा एनसेलको आम्दानी ५५ अर्ब २८ करोड रुपैयाँ रहेको थियो भने आव २०७६/०७७ मा ४६ अर्ब ७६ करोड, आव ०७७/०७८ मा ४० अर्ब २२ करोड, आव ०७८/०७९ मा ३९ अर्ब ५० करोड र आर्थिक वर्ष २०७९/८० मा ३७ अर्ब ४४ करोड रुपैयाँ आम्दानी गरेको कम्पनीको वित्तीय विवरणमा उल्लेख छ ।
