‘आधुनिक हतियार’को अनुसन्धान दायरामा दुर्गा प्रसाईं
काठमाडौं । सर्वोच्च अदालतले मेडिकल कलेजलाई सम्बन्धन दिन भनेर आदेश दिएपछि त्राण पाएका मेडिकल व्यवसायी दुर्गा प्रसाईं व्यक्तिगत सुरक्षाको नाममा लाइसेन्स लिएर बोकेको आधुनिक हतियारको अनुसन्धानकाे दायरामा आएका छन् । अहिले प्रसाईंले बोकेको हतियारको विषयलाई लिएर अनुसन्धान भइरहेको गृह मन्त्रालयले जनाएको छ । बुधबार राज्य व्यवस्था तथा सुशासन समितिको बैठकमा प्रसाईंले बोकेको हतियारको विषयमा सांसदहरुले प्रश्न उठाएपछि गृहमन्त्री, गृहसचिव र प्रहरी महानिरीक्षकले जवाफ दिँदै सो हतियारको विषयमा थप अनुसन्धान भइरहेको बताएका हुन् । समितिको बैठकमा नेकपा (एमाले)का सांसद रघुजी पन्त र कृष्णगोपाल श्रेष्ठले प्रसाईंले बोकेको आधुनिक हतियार व्यक्तिगत सुरक्षा प्रयोजनका लागि बोक्न पाइने हतियार हो ? भनेर गृहमन्त्री सहितका अधिकारीलाई प्रश्न गरेका थिए । साथै उनीहरुले सो हतियार बोक्न पाइने कानुनी व्यवस्था र अहिले नेपालमा त्यस्ता कति हतियार छन् भनेर तथ्याङ्क माग गरेका थिए । सांसदहरुको प्रश्नमा गृहमन्त्री लामिछानेले दुर्गा प्रसाईंले बोकेको हतियार प्रारम्भिक रुपमा हेर्दा एउटाको नाममा भएको र अर्कोले बोकेको पाइएकोले थप अनुसन्धान भइरहेको बताए । ‘दुर्गा प्रसाईंले बोकेको हतियारको सन्दर्भमा कानुनले दिएको अधिकार भन्दा बाहिर देखिन्छ, हतियार एकजनाको नाममा र चलाउने व्यक्ति अर्कै भएको प्रारम्भिक अनुसन्धानले देखाएको छ’, उनले भने । त्यस्तै, गृहसचिव एकनारायण अर्यालले प्रसाईंले बोकेको हतियार व्यक्तिगत सुरक्षा प्रयोजनका लागि बोक्न नपाइने र घरको कम्पाउन्डबाहिर निकाल्न नपाइने बताए । प्रसाईंले बोकेको हतियार झापा जिल्लाबाट नवीकरण भएको तर जारी अन्यत्रैबाट भएको उनकाे भनाइ छ । सांसद कृष्णगोपाल श्रेष्ठले ‘त्यो हतियार व्यक्तिगत सुरक्षाका लागि बोक्न मिल्छ ?’ भनेर प्रतिप्रश्न गर्दा सचिव अर्यालले ‘पाईंदैन’ भन्ने जवाफ दिए । प्रसाईंका दुईजना व्यक्तिगत सुरक्षा गार्ड चैत ५ मा सर्वोच्च अदालत परिसरबाट जर्मन स्पोर्ट गन ‘जिएसजी-५’ सहित पक्राउ परेका थिए । त्यसबारे छानबिन गर्न मंगलबार सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीशद्वय नहकुल सुवेदी र सुनीलकुमार पोखरेलले आदेश पनि दिइसकेका छन् । प्रसाईंको मेडिकल कलेजलाई सम्बन्धन दिन सर्वोच्च अदालतले चैत १२ गते मात्रै चिकित्सा शिक्षा आयोगको नाममा आदेश जारी गरेको थियो । हातहतियार खरखजाना ऐन-२०१९ (संशोधित २०७४)मा व्यक्तिले पनि इजाजत लिएर हतियार बोक्न पाइने व्यवस्था छ । तर, गृहमन्त्री र अर्थसचिवको भनाइअनुसार प्रसाईंका सुरक्षा गार्डले बोकेको हतियार शंकास्पद देखिएको छ । गृहसचिवले त्यो स्तरको हतियार नेपालको कानूनअनुसार व्यक्तिगत सुरक्षाको लागि बोक्न नपाइने देखि घरको कम्पाउन्डभित्रै राख्नुपर्ने स्तरको भनेर सांसदहरुलाई जवाफ दिएपछि सो हतियारको लाइसेन्स र आयात अनुमति सम्मको विषय अनुसन्धानमा तानिने देखिएको छ । जसले गर्दा व्यवसायी प्रसाईं थप विवादमा तानिन सक्ने सम्भावना छ ।
अर्थमा सहसचिवहरूको व्यापक सरूवा, बजेट प्रमुखमा शाक्य, राजस्व विभागमा बराल
काठमाडौं । बजेट निर्माणको तयारीमा रहेका बेला अर्थमन्त्रालयका सहसचिवहरूको जिम्मेवारीमा व्यापक फेरवदल गरिएको छ । बजेट निर्माणका विभिन्न काममा जुट्नुपर्ने बेला अर्थमन्त्रालयका महत्वपूर्ण मानिएका तीन वटा महाशाखाका सहसचिवहरूको सरूवा गरिएको हो । अर्थमन्त्री वर्षमान पुनले सहसचिव रितेश कुमार शाक्यलाई बजेट तथा कार्यक्रम महाशाखा प्रमुख बनाएका छन् । यसअघि उनी मन्त्रालयमा राजस्व व्यवस्थापन महाशाखा प्रमुख थिए । यसअघि बजेट महाशाखाका प्रमुख उत्तर कुमार खत्रीलाई योजना अनुगमन तथा मूल्याङ्कन महाशाखामा सरूवा गरेर पठाइएको छ । मन्त्रालयका प्रवक्ता समेत रहेका अनुगमन मूल्याङ्कन महाशाखाका धनीराम शार्मालाई राजस्व व्यवस्थापन महाशाखा प्रमुखमा सरूवा गरिएको छ । यस्तै, आन्तरिक राजस्व विभागको महानिर्देशकमा शिवलाल तिवारीलाई सरूवा गरेर पठाइएको छ भने भन्सार विभागको महानिर्देशकमा ढुण्डीप्रसाद निरौलालाई पठाइएको छ । यस्तै, आन्तरिक राजस्व विभागका महानिर्देशक भूपाल बराललाई वातावरण विभागमा र भन्सार विभागका महानिर्देशक शोभाकान्त पौडेललाई सार्वजनिक वित्त व्यवस्थापन तालिम केन्द्रमा सरूवा गरिएको छ। तालिम केन्द्रका प्रमुख रामप्रसाद आचार्यलाई मन्त्रालय तानिएको छ । राजनीतिक सम्बन्ध तथा निकटका आधारमा विगतका सरकारहरूले पनि गर्दै आएको अभ्यास अनुसार अर्थमन्त्री पुनले सहसचिवको सरूवा गरेको देखिएको छ । भन्सार विभाग, आन्तरिक राजस्व विभाग र मन्त्रालयको बजेट महाशाखामा पूर्व अर्थमन्त्री डा. प्रकाशशरण महतले आफू निकटका व्यक्तिहरूलाई सेट गरेर नयाँ आर्थिक वर्षको बजेट निर्माण गर्ने सुरसार गरेका थिए । सोही मुख्य जिम्मेवारीहरुमा अर्थमन्त्री पुनले आफ्ना निकटस्थहरुलाई ल्याएको देखिएको छ ।
२६.२६ अर्बको निर्जीवन बीमा व्यवसाय, सर्वाधिक प्रिमियम उठाउनेमा शिखर अग्रस्थानमै
काठमाडौं । चालु आर्थिक वर्ष २०८०/८१ को ८ महिनामा निर्जीवन बीमा कम्पनीहरूले २६ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको व्यवसाय गरेका छन् । नेपाल बीमा प्राधिकरणले सार्वजनिक गरेको तथ्याङ्क अनुसार फागनु मसान्तसम्म तीन वटा लघुबीमासहित १७ वटा निर्जीवन बीमा कम्पनीहरूले १९ लाख ६२ हजार २४ वटा बीमालेख बिक्री गरेर २६ अर्ब २६ करोड ८४ लाख रुपैयाँ बराबरको व्यवसाय गरेका हुन् । यस अवधिमा सबैभन्दा धेरै व्यवसाय शिखर इन्स्योरेन्स कम्पनीले गरेको छ । यस कम्पनीले २ लाख ८ हजार २४५ वटा बीमालेख बिक्री गरेर ३ अर्ब ७१ करोड ८७ लाख रुपैयाँ कुल बीमाशुल्क आर्जन गरेको छ । यस्तै, सगरमाथा लुम्बिनी इन्स्योरेन्सले १ लाख ९६ हजार ५६५ वटा बीमालेख बिक्री गरेवापत ३ अर्ब ४ करोड ३१ लाख रुपैयाँ, सिद्धार्थ प्रिमियर इन्स्योरेन्सले २ लाख ३ हजार ५६५ वटा बीमालेख बेचेर २ अर्ब ५६ करोड ११ लाख रुपैयाँको व्यवसाय गरेको प्राधिकरणले जनाएको छ । यस्तै, आइजिआई प्रुडेन्सियल इन्स्योरेन्सले १ लाख ६२ हजार ३५४ वटा बीमालेख बित्री गरेर २ अर्ब ३० करोड २३ लाख रुपैयाँ, नेको इन्स्योरेन्सले २ लाख २ हजार ८५२ वटा बीमालेख बिक्री गरेर २ अर्ब ११ करोड ९१ लाख रुपैयाँ, हिमालयन एभरेष्ट इन्स्योरेन्सले १ लाख ६६ हजार १८९ वटा बीमालेख बिक्रीवापत २ अर्ब ८ करोड ९१ हजार रुपैयाँ कुल बीमाशुल्क आर्जन गरेका छन् । यस्तै, यूनाइटेड अजोड इन्स्योरेन्सले १ लाख ४१ हजार ७६९ वटा बीमालेख बिक्री गरेर १ अर्ब ७४ करोड ६९ लाख रुपैयाँ, एनएलजी इन्स्योरेन्सले १ लाख ३२ हजार १६७ वटा बीमालेख बिक्री गरेर १ अर्ब ६२ करोड ७ लाख रुपैयाँ, सानिमा जिआइसी इन्स्योरेन्सले १ लाख ३ हजार ४७ वटा बीमालेख बिक्री गरेर १ अर्ब ५६ करोड १३ हजार रुपैयाँ कुल बीमाशुल्क आर्जन गरेका छन् । यस्तै, राष्ट्रिय बीमा कम्पनीले १ लाख ३४ हजार ४४७ वटा बीमालेख बिक्री गरेर १ अर्ब २६ करोड २० लाख रुपैयाँ, प्रभु इन्स्योरेन्सले ८१ हजार २०६ वटा बीमालेख बिक्री गरेर १ अर्ब २० करोड १७ लाख रुपैयाँ, ओरिएण्टल इन्स्योरेन्सले २८ हजार २७३ वटा बीमालेख बिक्री वापत १ अर्ब १८ करोड २४ लाख रुपैयाँ बराबरको व्यवसाय गरेका हुन् । यस्तै, नेपाल इन्स्योरेन्सले १ लाख ३२ हजार ५५२ वटा बीमालेख बिक्री गरेर ९९ करोड ४७ लाख रुपैयाँ र नेशनल इन्स्योरेन्सले २३ हजार ४३५ वटा बीमालेख बिक्री गरेर ७६ करोड १३ लाख रुपैयाँ कुल बीमाशुल्क आर्जन गरेका हुन् । साथै यस अवधिमा नेपाल माइक्रो, प्रोटेक्टिभ माइक्रो र स्टार माइक्रोले ४५ हजार ३५८ वटा बीमालेख बिक्री गरेर १० करोड ३३ लाख रुपैयाँ बराबरको व्यवसाय गरेका छन् । जसमध्ये नेपाल माइक्रोले २६ हजार २४३ वटा बीमालेख बिक्री गरेर ४ करोड ९० लाख रुपैयाँ, प्रोटेक्टिभ माइक्रोले ९ हजार १५० वटा बीमालेख बिक्री गरेर ३ लाख ४८ हजार रुपैयाँ र स्टार माइक्रोले ९ हजार ९६५ वटा बीमालेख बिक्री गरेर १ करोड ९४ लाख रुपैयाँ कुल बीमाशुल्क आर्जन गरेका छन् ।
