मदन भण्डारी स्वास्थ्य विज्ञानका प्राध्यापकले तलव नपाएपछि ४ महिनादेखि पठनपाठन ठप्प
काठमाडौं । मदन भण्डारी स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानको पठनपाठन ठप्प भएको छ । प्रतिष्ठानमा कार्यरत प्राध्यापकले तलब र भत्ताबापतको रकम नपाएको जनाउँदै विरोधमा उत्रिएपछि १५ दिनदेखि पठनपाठन ठप्प भएको हो । बागमती प्रदेशको गौरवको आयोजनाका रूपमा रहेको मदन भण्डारी स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान, प्राध्यापक कल्याणकारी समिति हेटौँडाका अध्यक्ष विश्वास सापकोटाले भने, ‘प्रतिष्ठानमा सेवारत २४ जना प्राध्यापकले विगत चार महिनादेखि तलब र भत्तालगायतका अन्य सुविधाबापतको रकम पाएका छैनन् ।’ उनका अनुसार प्रतिष्ठानमा गत कात्तिक २२ गतेदेखि पठनपाठन ठप्प छ । अध्यक्ष सापकोटाले भने, ‘प्रतिष्ठानले प्राध्यापकको दैनिकी नै चलाउन समस्या पर्ने अवस्थामा पुग्दासमेत तलब भत्ता र अन्य सुविधाबापतको रकम भुक्तानी नदिएकाले ‘पेनडाउन’ गरेका हौँ ।’ प्राध्यापकहरूले ‘पेनडाउन’ गरेसँगै पठनपाठन पूर्णरूपमा ठप्प भएको छ । पठनपाठन बन्द हुँदा विद्यार्थी मर्कामा परेका छन् । चालु आर्थिक वर्षको पहिलो महिना (साउन)को तलब सुविधाबापतको रकम पनि सङ्घर्षपूर्ण तवरबाट प्राप्त गरेको र त्यसयताको रकम भुक्तानीमा प्रतिष्ठानले कुनै चासो नदिएको उनको भनाइ छ । तलब भत्तालगायतका सुविधाबापतको रकम माग गर्दा प्रतिष्ठानबाट मन्त्रालयले पैसा नपठाएको भन्ने जवाफ दिँदै आएको जनाइएको छ । प्रतिष्ठानका शिक्षाध्यक्ष डा.सुदर्शन शेरचनले प्रदेश सरकारले छात्रवृत्तिबापतको रकम प्रतिष्ठानमा नपठाउँदा प्राध्यापकहरूको तलब भत्ताबापतको रकम भुक्तानी दिन समस्या भएको बताए । प्रतिष्ठानले स्नातक तहको नर्सिङ, फार्मेसी, पब्लिक हेल्थ र ल्यावरोटरी विषयमा चिकित्सा शिक्षा आयोगले तोकेको कोटामा विद्यार्थी सहभागी गराएर अध्यापन गराइरहेको छ ।
अमेरिका र क्यानडा शिक्षा मेला काठमाडौंमा हुँदै
काठमाडौं । जाम्बोरी एजुकेशन नेपालले अमेरिका र क्यानडा विश्व विद्यालय फेयर कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने भएको छ । शनिवार अर्थात नोभेम्बर २५ तारिखमा जाम्बोरीको कार्यालय स्थित पुतली सडकमा कार्यक्रम हुने जनाइएको छ । कार्यक्रममा प्रतिष्ठीत अमेरिकी र क्यानाडाली विश्व विश्विद्यालयले आफ्नो देशमा भइरहेको शैक्षीक गतिविधिबारे कार्यक्रममा जानकारी गराउनेछन् । जसले नेपाली विद्यार्थीहरुका लागि सहज हुने अपेक्षा गरिएको छ । विद्यार्थीले आफ्नो भविष्यको लागि अहिले नै के गर्ने, कसरी शिक्षा ग्रहण गर्ने भन्ने बारेमा कार्यक्रमका विशिष्ट व्यक्तिहरुले धारणा राख्ने भएका छन् । कार्यक्रममा २५ भन्दा बढी विश्व विद्यालय र कलेजका प्रतिनिधिको सहभागिता रहनेछ । सहभागी अमेरिका र क्यानडा विश्व विद्यालयका प्रतिनिधिहरुले विश्वभरको शिक्षा डिजीटलबाट कसरी एकरुपता गर्न सकिन्छ भन्नेबारे जानकारी गराउने जनाइएको छ । कार्यक्रममा सहभागिले विश्व विद्यालयका प्रतिनिधिहरुलाई प्रश्नसमेत गर्न सक्नेछन् । नेपालको शिक्षा र बाह्य देशको शिक्षा विषयमा बहस हुने भएकाले यो कायक्रम अन्वेषणको मञ्चमात्र नभइ बृहत तयारीको हब हुने जाम्बोरीले जनाएको छ । जसले गर्दा विद्यार्थीहरुले आफ्नो आफ्नो शैक्षिक यात्रामा आउने चुनौतीसँग तयार रहन सक्षम राख्ने दावी गरेको छ । कार्यक्रममा विद्यार्थीमात्र नभइ शिक्षासँग सरोकार राख्नेहरुका लागि पनि उपयोगीमुलक रहने भएकाले सहभागी हुन जाम्बोरीले आग्रह गरेको छ ।
सडकमा अशान्ति हुँदा शान्ति क्षेत्र विद्यालयमा असर
काठमाडौंको अनामनगरकी ज्योतिका पाण्डे बिहीबार बिहानै उठिन् । अघि पछिजस्तै छिट्टै खाना पकाएर छोरीलाई विद्यालयको लागि तयार गर्न लागिन् । खाना पकाइवरी छोरीलाई तयार पार्न लाग्दा अचानक मोवाइलमा म्यासेज आयो । म्यासेज थियो छोरीको विद्यालयबाट । ‘आदरणीय अभिभावकज्यू, काठमाडौंका विभिन्न ठाउँहरूमा विभिन्न समूहद्वारा र्याली जुलुस तथा प्रर्दशनका कार्यक्रम हुने भन्ने बुझिन आएकोले ट्राफिक प्रहरीले समेत सवारी आवागमनमा असहजता हुनसक्ने जानकारी गराएको र उक्त असहज परिस्थितिलाई मध्यनजर राख्दै आज विद्यालयको सम्पूर्ण पठन-पाठनकार्य बन्द रहने छ ।’ यो म्यासेज हेरिसकेपछि उनले छोरीलाई तयार पार्न छाडिन् । ज्योतिकाकी छोरी पिरीसा अनामनगरमा रहेको अक्सिडेन्टल पब्लिक स्कूलमा एलकेजीमा अध्ययनरत छिन् । ‘आफू पनि काममा जानुपर्छ छोरीलाई पनि स्कूल पठाउनुपर्छ भनि बिहानै उठेँ छोरीको त विद्यालय बन्द रहेछ, म्यासेज आएपछि थाहा पाए छोरीलाई घरमै राखी म आफ्नै काममा हिँडे,’ ज्योतिकाले विकासन्युजसँग भनिन् । काठमाडौंको कलंकीकी प्रतिमा खड्काले पनि बिहीबार छोरालाई घरमै बसाउनुपर्यो । उनका छोरा कलंकीको नेपालय स्कूलमा कक्षा तीनमा अध्ययनरत छन् । ‘मलाई त आज विद्यालय किन बन्द भयो भन्ने समेत थाहा थिएन, छोरालाई लिएर स्कूलमै पुगें, आज त विद्यालय बन्द छ भन्ने सुनेपछि फर्केर आएँ,’ उनले भनिन् । बिहीबार काठमाडौं उपत्यकाका धेरैजसो विद्यार्थी र अभिभावक यसैगरी झुकिए । आज काठमाडौं शान्त र अशान्त दुवै रह्यो । शान्त सडकमा गाडी बाक्ला चलेनन्, मान्छेको आवतजात पातलो थियो । तर अशान्त, ठाउँ-ठाउँमा नाराजुलुस र प्रदर्शनले गर्दा रह्यो । नेकपा एमालेको भातृ संगठन राष्ट्रिय युवा संघ नेपाल र राष्ट्र, राष्ट्रियता, धर्म, संस्कृति र नागरिक बचाउ अभियानका नामबाट व्यवसायी दुर्गा प्रसाईंलले फरक-फरक गरेको ठाउँमा गरेकोे प्रदर्शनको असर विद्यालयमा पर्यो जसका कारण उपत्यकाको रिङरोडभित्रका धेरै जसो विद्यालय बन्द भए । आन्दोलनका कारण बानेश्वर, तीनकुने, कालिमाटी, कलंकी, बल्खु, चक्रपथलगायत क्षेत्रका सबैजसो स्कूल प्रभावित भएका छन् । आन्दोलनकारीको भीड र आन्दोलनका कारण बालबालिकालाई तनाव हुने भएकाले विद्यालय बन्दको उपाय रोजिएको विद्यालय सञ्चालकहरूले बताएका छन् । निजी तथा आवासीय विद्यालय अर्गनाइजेसन नेपाल (प्याब्सन) का अध्यक्ष डिके ढुंगानाले आन्दोलनकै कारण उपत्यकाका चक्रपथभित्रका दुई सय बढी विद्यालय बन्द भएको बताए । ढुंगानाले प्याब्सनले आन्दोलन प्रभावित क्षेत्रका विद्यालय बन्दका लागि स्वनिर्णय गर्ने अधिकार दिइएकाले विद्यालय आफैंले बन्द गरेको बताए । ‘हिजोदेखि उपत्यकामा डर लाग्दो अवस्था हुन्छ भन्ने सबैलाई लागेको थियो, आजपनि बल्खुको अवस्था देखिहाल्नुभयो, यस्तो बेला विद्यार्थीलाई बोलाउन सक्ने अवस्था नभएर पनि विद्यालय बन्द गर्नुपर्यो,’ उनले भने । धेरैजसो विद्यालयले विद्यालयकै गाडीबाट विद्यार्थी ल्याउने लैजाने गर्छन् । तर, आज प्रहरीले नै गाडी नचलाउन भनेपछि बाध्यताले विद्यालय बन्द गर्नुपरेको विद्यालय सञ्चालकहरूको भनाइ छ । विद्यालयलाई असर राजनीतिक, सामाजिक कुनैपनि दल वा व्यक्तिले गरेको असर सबैभन्दा पहिले शिक्षा क्षेत्रमा पर्छ । सरकारले विद्यालयलाई शान्ति क्षेत्र घोषणा गरेको १२ वर्ष भयो । वि.सं २०६८ साल जेठ ११ गते विद्यालयलाई शान्ति क्षेत्र घोषणा गर्दै विद्यालयको हाताभित्र वा विद्यालय वरिपरी कुनैपनि ¥याली, जुलुस नाराबाजी गर्न नपाइने व्यवस्था सरकारले गरेको थियो । विद्यालय हाताभित्र यस्ता कार्य नगर्नु र हिंसात्मक कार्यमा बालबालिकाको प्रयोग नगर्नु भनिए पनि यस्ता किसिमका प्रदर्शन वा आन्दोलनको प्रत्यक्ष असर विद्यालयमा पर्ने गर्छ । नेपालको संविधानले बालबालिकाको शिक्षा तथा स्वास्थ्यको सुनिश्चितता गरेको छ । बालबालिका भविष्यका कर्णधार भन्ने नारालाई सार्थकता प्रदान गर्न उनीहरूको चौतर्फी विकासका लागि बाल अधिकारसँग सरोकार राख्ने गाँस, वास, कपास, शिक्षा, स्वास्थ्यको सहज सुनिश्चितता आधारभूत शर्त हो । तर, कुनै न कुनै कारण कहिले न कहिले बालबालिकाका आधारभूत शर्तमा असर परेको विज्ञहरूको भनाइ छ । कसैले कार्यक्रम गर्दा पनि विद्यालय बन्द गर्नुपर्ने अवस्था दुर्भाग्यपूर्ण रहेको शिक्षाविद्हरु बताउँछन् । संविधानले दिएको र कानुनले प्रदत्त गरेको बालबालिकाको अधिकार हनन् हुनु हाम्रो र समाजकै लागि सुभ संकेत नभएको उनीहरूको भनाइ छ ।
