मंगलबार सुनको मूल्य प्रतितोला १२ सयले घट्यो
काठमाडौं । स्थानीय बजारमा मंगलबार सुनचाँदीको मूल्य घटेको छ । सोमबारको तुलनामा सुन तोलामा एक हजार दुई सय रुपैयाँले घटेको छ भने र चाँदीको मूल्य प्रतितोला १५ रुपैयाँले घटेको छ । नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासङ्घका अनुसार आज छापावाल सुन प्रतितोला दुई लाख ८४ हजार रुपैयाँ र त्यति नै परिमाणको सेतो धातुको मूल्य प्रतितोला चार हजार ३६० रुपैयाँ कायम भएको छ । सोमबार छापावाल सुन प्रतितोला दुई लाख ८५ हजार दुई सय रुपैयाँ र त्यति नै परिमाणको सेतो धातुको मूल्य प्रतितोला चार हजार तीन सय ७५ रुपैयाँ प्रतितोला कायम भएको थियो ।
७ वर्षमै बेजोसकी पूर्वपत्नीले गरिन् २६ अर्ब डलरभन्दा बढी दान
काठमाडौं । अमेजनका संस्थापक जेफ बेजोसकी पूर्वपत्नी तथा अर्बपति समाजसेवी म्याकेन्जी स्कटले अमेरिकामा युवाको मानसिक स्वास्थ्यका क्षेत्रमा काम गर्ने गैरनाफामूलक संस्था एक्टिभ माइन्ड्सलाई २० मिलियन अमेरिकी डलर (३ अर्ब बढी रुपैयाँ) दान गरेकी छन् । यो उक्त संस्थाको इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो सहयोग रकम हो । कुनै पनि सर्त नराखी प्रदान गरिएको यो अनुदान अमेरिकामा किशोर–किशोरीहरूबीच मानसिक स्वास्थ्यसम्बन्धी समस्या बढिरहेका बेला आएको हो । फर्च्युन पत्रिकाका अनुसार करिब प्रत्येक पाँचमध्ये एक अमेरिकी किशोरले आत्महत्यासम्बन्धी विचारको अनुभव गरेका छन् । स्कटको यो सहयोगले मानसिक स्वास्थ्य क्षेत्रमा ‘नयाँ युगको सुरुवात’गर्ने लक्ष्य राखिएको एक्टिभ माइन्ड्सले जनाएको छ। प्राप्त रकम युवाहरूलाई मानसिक स्वास्थ्यका विषयमा खुला रूपमा कुरा गर्न प्रोत्साहित गर्ने, यससँग जोडिएको सामाजिक कलंक कम गर्ने तथा अमेरिका भरका विद्यालय, कलेज र समुदायमा मानसिक स्वास्थ्य सेवाको पहुँच विस्तार गर्न प्रयोग गरिनेछ । संस्थाका अनुसार युवामाझ मानसिक स्वास्थ्य सेवाको माग तीव्र रूपमा बढिरहेका बेला र धेरै परोपकारी संस्थाहरू आर्थिक दबाबमा रहेका समयमा यो सहयोग प्राप्त भएको हो। यो अनुदान कुनै पनि सर्तबिना उपलब्ध गराइएको भएकाले एक्टिभ माइन्ड्सले सबैभन्दा आवश्यक क्षेत्रमा रकम परिचालन गर्न सक्नेछ । यसअन्तर्गत क्याम्पसस्तरीय कार्यक्रम विस्तार, युवा नेतृत्व विकासका लागि तालिम तथा समुदायसम्म पहुँच बढाउने कार्यक्रमलाई प्राथमिकता दिइनेछ । संस्थाले स्कटको योगदानलाई आफ्नो इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो दान भन्दै यसले परिवर्तनकारी प्रभाव पार्ने विश्वास व्यक्त गरेको छ । संस्थाका अनुसार यस सहयोगले प्रत्येक युवाले मानसिक स्वास्थ्यलाई समग्र कल्याणको महत्त्वपूर्ण आधारका रूपमा बुझ्ने भविष्य निर्माण गर्न मद्दत गर्नेछ । अमेरिकामा किशोरहरूको मानसिक स्वास्थ्यप्रति बढ्दो चिन्ताका बीच आएको यो सहयोगलाई निकै महत्वपूर्ण मानिएको छ । फर्च्युनको रिपोर्टअनुसार करिब पाँचमध्ये एक अमेरिकी किशोरले आत्महत्यासम्बन्धी सोच अनुभव गरेका छन् । यसले मानसिक स्वास्थ्य शिक्षा विस्तार, प्रारम्भिक चरणमै सहयोग उपलब्ध गराउने तथा साथी–सहयोग (पीयर सपोर्ट) सञ्जाललाई सुदृढ बनाउने आवश्यकता झनै बढाएको छ । २६ अर्ब डलरभन्दा बढी दान म्याकेन्जी स्कटको अनुमानित नेटवर्थ करिब ३५.८ अर्ब अमेरिकी डलर रहेको छ । सन् २०१९ यता उनी विश्वकै प्रभावशाली समाजसेवीमध्ये एक मानिन्छिन् । उनले आफ्नो परोपकारी अभियान ‘यिल्ड गिभिङ मार्फत २ हजार ७०० भन्दा बढी गैरनाफामूलक संस्थालाई २६ अर्ब अमेरिकी डलरभन्दा बढी सहयोग प्रदान गरिसकेकी छन् । उनले विशेषगरी कुनै सर्त नराखी अनुदान दिने अभ्यासलाई प्राथमिकता दिँदै संस्थाहरूलाई आफ्नै आवश्यकता र प्राथमिकताअनुसार रकम खर्च गर्ने स्वतन्त्रता दिँदै आएकी छन् । यो पछिल्लो सहयोगले पनि मानसिक स्वास्थ्यका क्षेत्रमा स्कटको निरन्तर प्रतिबद्धतालाई झल्काएको छ । यस वर्षको सुरुमै उनले मानसिक स्वास्थ्य क्षेत्रमा काम गर्ने अन्य संस्थाहरूलाई पनि ठूलो रकम सहयोग गरेकी थिइन्, जसले सामाजिक चुनौती समाधानमा समुदाय–आधारित पहललाई सशक्त बनाउने उनको दीर्घकालीन रणनीतिलाई थप बल पुगेको छ ।
आईएसएमटी कलेजबाट ४१५ विद्यार्थी दीक्षित, उत्कृष्टलाई विशेष अवार्ड र छात्रवृत्ति
काठमाडौं । बेलायतको युनिभर्सिटी अफ सन्डरल्यान्डसँग सम्बन्धन प्राप्त आईएसएमटी कलेजको दीक्षान्त समारोह सम्पन्न भएको छ । काठमाडौंमा आयोजित समारोहमा बीबीए (बिजनेस एन्ड म्यानेजमेन्ट), बीएचएम, बीएस्सी आईटी (सीएसई) र एमबीए कार्यक्रमका ४१५ जना विद्यार्थी दीक्षित भएका कलेजले जनाएको छ । असार २६ गते याक एन्ड यति होटलमा आयोजित समारोहमा नबिल बैंकका पूर्व प्रमुख कार्यकारी अधिकृत अनिल केशरी शाह प्रमुख अतिथिका रूपमा सहभागी थिए । कार्यक्रममा युनिभर्सिटी अफ सन्डरल्यान्ड (यूके)का उच्चस्तरीय प्रतिनिधि, अभिभावक तथा अन्य अतिथिहरूको पनि उपस्थिति रहेको थियो । कलेजका अनुसार उत्कृष्ट नतिजा हासिल गर्ने विद्यार्थीहरूलाई युनिभर्सिटी अफ सन्डरल्यान्डले विशेष अवार्ड प्रदान गरेको छ । साथै, आईएसएमटी समूहअन्तर्गत सञ्चालन हुने विभिन्न शैक्षिक कार्यक्रममा अध्ययनका लागि उत्कृष्ट विद्यार्थीलाई शतप्रतिशत छात्रवृत्ति समेत प्रदान गरिएको छ । आईएसएमटी समूहले काठमाडौं, चितवन, पोखरा, विराटनगर र बुटवलमा युनिभर्सिटी अफ सन्डरल्यान्डसँगको सम्बन्धनमा बीबीए, बीएचएम, बीएस्सी आईटी, साइबर सेक्युरिटी एन्ड डिजिटल फरेन्सिक्स, एमबीए तथा एमएस्सी कम्प्युटिङ कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको जनाएको छ ।
गगन थापाले गरे विवेक मण्डलका सन्तानको शिक्षाको जिम्मा लिने घोषणा
काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका सभापति गगन थापाले सर्लाहीको गोडैता नगरपालिका–१०, सिसौटियाका ३५ वर्षीय विवेक मण्डलको निधनप्रति गहिरो दुःख व्यक्त गरेका छन् । क्रममा भएको मण्डलको आज बिहान २ः४० बजे निधन भएको हो । उनको निधनपछि सामाजिक सञ्जालमार्फत प्रतिक्रिया जनाउँदै थापाले घटनालाई अत्यन्त दुःखद र मर्माहत बनाउने भएको बताएका छन् । थापाले शोकाकुल परिवारप्रति समवेदना व्यक्त गर्दै यस कठिन घडीमा आफू परिवारसँगै रहेको उल्लेख गरेका छन् । साथै मण्डलका सन्तानको शिक्षा–दीक्षाको जिम्मेवारीमा निरन्तर सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता समेत जनाएका छन् । ‘स्वर्गीय विवेक मण्डलका सन्तानहरूको शिक्षा–दीक्षामा निरन्तर साथ र सहयोग रहने प्रतिबद्धता उहाँको परिवारलाई जानकारी गराइसकेको छु,’ थापाले सामाजिक सञ्जालमा लेखेका छन् । थापाले मण्डलको निधनलाई परिवारका लागि अपूरणीय क्षति भएको उल्लेख गर्दै शोकको यस घडीमा परिवारलाई धैर्य धारण गर्ने शक्ति प्राप्त होस् भन्ने कामना गरेका छन् । मण्डलले आत्मदाहको प्रयास गरेपछि उनको उपचार भइरहेको थियो । उपचारकै क्रममा आज बिहान उनको निधन भएको हो ।
बौलाहा खोलामा मोटरेबल पुल निर्माण
काठमाडौं । नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता-पूर्व) नवलपुरको देवचुली नगरपालिका-३ र देवचुली नगरपालिका-१२ लाई जोड्ने बौलाहा खोलामाथिको मोटरेबल पुल निर्माण सम्पन्न भई सञ्चालनमा आएको छ । पुल सञ्चालनमा आएपछि वर्षायाममा खोला तरेर जोखिमपूर्ण यात्रा गर्नुपर्ने स्थानीयवासीको वर्षौंदेखिको बाध्यता अन्त्य भएको हो । पैतालिस मिटर लामो उक्त पुल गण्डकी प्रदेश सरकारको लगानीमा ब्रर्दश-देवचुली जेभीले छ करोड ३० लाख ५८ हजार ६५२ रुपैयाँको लागतमा निर्माण सम्पन्न भएको हो । विसं २०८१ मा निर्माण कम्पनीसँग विसं २०८३ जेठभित्र काम सम्पन्न गर्ने सम्झौता भएकामा तोकिएको समयमा सकिएर सञ्चालनमा आएको हो । करिब दुई वर्षअघि सम्झौता भई काम थालिएको पुल तोकिएको समयमा सम्पन्न भई सञ्चालनमा आएको देवचुली नगरपालिका-१२ का वडाध्यक्ष लोकप्रसाद भुर्तेलले जानकारी दिए । उनका अनुसार पुल सञ्चालनमा आएपछि स्थानीयलाई आवतजावतमा सहजता भएको छ । विशेषगरी वर्षायाममा बौलाहा खोलामा पानीको बहाव बढ्दा विद्यार्थी, किसान, व्यापारी तथा सर्वसाधारणले सास्ती खेप्नुपर्ने अवस्था अब अन्त्य भएको उनको भनाइ छ । पुल सञ्चालनसँगै बेलचौतारी हुँदै देवचुली-१२ र देवचुली-३ बीच सुरक्षित, सहज र नियमित आवतजावत सम्भव भएको स्थानीय बताउँछन् । स्थानीयका अनुसार पुलले दुई वडाबीचको भौतिक सम्पर्क मात्र मजबुत बनाएको छैन, कृषि उत्पादनको ढुवानी, शिक्षा र स्वास्थ्य सेवामा पहुँच विस्तार तथा स्थानीय बजारसँगको सम्बन्धलाई समेत थप प्रभावकारी बनाउने अपेक्षा गरिएको छ । यसले समग्र स्थानीय आर्थिक गतिविधि र विकासलाई गति दिने विश्वास गरिएको छ । देवचुली नगरपालिका-३ का वडाध्यक्ष होमनाथ पौडेलका अनुसार पुल निर्माणसँगै कावासोतीबाट रजहरसम्मको मुख्य राजमार्गको वैकल्पिक सडकका रूपमा पनि यो मार्ग प्रयोग गर्न सकिन्छ । पूर्व-पश्चिम राजमार्गमा कुनै अवरोध वा समस्या उत्पन्न भए भित्री सडकमार्फत यही पुल प्रयोग गरेर सहज रूपमा यात्रा गर्न सकिने उनले बताए । स्थानीयवासीले लामो समयदेखि माग गर्दै आएको यो पुल निर्माण सम्पन्न भएसँगै देवचुली नगरपालिकाको पूर्वाधार विकासमा नयाँ उपलब्धि थपिएको छ । स्थानीयले यसलाई दैनिक आवतजावत, आर्थिक गतिविधि विस्तार र विपद्का समयमा समेत महत्वपूर्ण पूर्वाधारका रूपमा लिएका छन् । पुल निर्माण भएसँगै बजार क्षेत्रमा सहज पुहँच विस्तार भएको स्थानीय पूर्णबहादुर थापाले बताए ।
नागरिक एपमा ‘रक्त सूचना’ पोर्टल थप, देशभरको रगतको उपलब्धता अब एकै ठाउँमा
काठमाडौं । अब नागरिक एपमार्फत देशभर उपलब्ध रगतको विवरण हेर्न सकिने भएको छ । नागरिक एपमा ‘रक्त सूचना’ पोर्टल थपिएसँगै प्रयोगकर्ताले विभिन्न रक्तसञ्चार केन्द्रमा कुन रक्त समूहको रगत कति युनिट उपलब्ध छ भन्ने जानकारी वास्तविक समयमा (रियल-टाइम)प्राप्त गर्न सक्ने भएका छन् । यस सुविधामार्फत देशभरका रक्तसञ्चार केन्द्रमा उपलब्ध विभिन्न रक्त समूहको रगतको मौज्दात एकै स्थानबाट हेर्न सकिने स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालयले जनाएको छ । प्रयोगकर्ताले आफूलाई आवश्यक रक्त समूह कहाँ र कति परिमाणमा उपलब्ध छ भन्ने जानकारी नागरिक एपबाटै सहज रूपमा प्राप्त गर्न सक्नेछन् । स्वास्थ्य सेवा पहुँचलाई थप प्रभावकारी,पारदर्शी र प्रविधिमैत्री बनाउने उद्देश्यले यो सेवा नागरिक एपमा एकीकृत गरिएको हो । यसबाट आकस्मिक अवस्थामा रगत खोज्नुपर्ने बिरामी तथा उनका आफन्तलाई आवश्यक जानकारी छिटो प्राप्त हुने,रक्त व्यवस्थापनलाई सहज बनाउने तथा रक्तसञ्चार सेवाको समन्वयमा समेत सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
सहकारीको सम्पत्तिले नपुगे सरकारले दिनेछ बचतकर्ताको पैसा
काठमाडौं । सहकारी क्षेत्रमा देखिएको वित्तीय संकट, बचतकर्ताको रकम अपचलन र फितलो नियमनको समस्यालाई सदाका लागि सम्बोधन गर्ने उद्देश्यका साथ सरकारले ‘सहकारी (पहिलो संशोधन) ऐन, २०८३’ जारी गरेको छ । संशोधित ऐनले बचत तथा ऋणको मुख्य कारोबार गर्ने सहकारीहरूलाई कडा कानुनी दायरामा ल्याउन राष्ट्रिय सहकारी नियमन प्राधिकरणलाई थप शक्तिशाली र स्वायत्त बनाएको छ । नयाँ व्यवस्थाअनुसार अब बचत तथा ऋणको मुख्य कारोबार गर्ने सहकारी संस्थाहरूले प्राधिकरणबाट अनिवार्य रूपमा कार्य सञ्चालन इजाजतपत्र (अपरेटिङ लाइसेन्स) लिनुपर्नेछ र त्यसलाई वार्षिक रूपमा नवीकरण गराउनुपर्नेछ । ऐन प्रारम्भ भएको एक वर्षभित्र यस्तो इजाजत नलिएमा वा प्राधिकरणको निर्देशन पालना नगरेमा इजाजतपत्र निलम्बन भई कारोबार रोक्का हुने जस्ता कडा प्रावधान ऐनमा समेटिएका छन् । ऐनले सहकारीको बचत हिनामिना गरी परिवार वा नातेदारका नाममा लुकाउने प्रवृत्तिलाई रोक्न ‘परिवार’ र ’नातेदार’ को परिभाषालाई निकै फराकिलो बनाएको छ । अब मानो छुट्टिएका वा सम्बन्ध विच्छेद भएका सदस्य मात्र नभई ठूलो बुवा, काका, मामा, ज्वाइँ, साला–साली, जेठान र भिन्न भएका सासु–ससुरा जस्ता विस्तृत नातेदारहरूलाई समेत अपचलन गरिएको सम्पत्ति रोक्का र असुलीको कानुनी दायराभित्र ल्याइएको छ । सहकारीलाई समस्याग्रस्त घोषणा गर्नुअघि नै रजिष्ट्रार वा प्राधिकरणले सञ्चालक, ऋणी, व्यवस्थापक र हिनामिनामा संलग्न पूर्वसञ्चालकहरूको समेत चल–अचल सम्पत्ति, बैङ्क खाता तथा सेयर रोक्का राख्न र निजहरूलाई विदेश यात्रामा प्रतिबन्ध लगाउन सक्ने विशेष व्यवस्था ऐनले गरेको छ । वर्षौँदेखि सहकारी डुबेर सडकमा पुगेका बचतकर्ताहरूलाई तत्काल राहत दिन सरकारले व्यवस्थापन समिति अन्तर्गत रहने गरी एक ‘चक्रीय राहत कोष’ स्थापना गर्ने मार्गप्रशस्त गरेको छ । नेपाल सरकारबाट प्राप्त रकम, समस्याग्रस्त सहकारीका ऋणीहरूको सम्पत्ति असुलीबाट शोधभर्ना हुने रकम र अन्य स्रोतबाट संकलन हुने रकम यस कोषमा जम्मा गरिनेछ । समस्याग्रस्त सहकारी संस्थाको सम्पत्तिबाट ब्यहोर्न नसकिने भएमा सो प्रयोजनाका लागि आवश्यक रकम नेपाल सरकारले उपलब्ध गराउन सक्ने व्यवस्था पनि ऐनमा गरिएको छ । यो कोष ’क’ वर्गको वाणिज्य बैङ्कमा छुट्टै खाता खोली सञ्चालन गरिने र आर्थिक वर्षको अन्त्यमा फ्रिज नहुने गरी बचतकर्ताको तत्काल बचत फिर्ता गर्न मात्र प्रयोग गरिने व्यवस्था ऐनमा छ । नयाँ ऐनले जिल्ला, प्रदेश वा केन्द्रीयस्तरका सहकारी सङ्घहरूलाई प्रत्यक्ष बचत तथा ऋणको कारोबार गर्न पूर्ण रूपमा प्रतिबन्ध लगाएको छ। हाल यस्तो कारोबार गरिरहेका सहकारी सङ्घहरूलाई एक आपसमा मिलेर वा कार्यरत सहकारी बैङ्कसँग एकीकरण हुनका लागि तीन वर्षको संक्रमणकालीन अवधि दिइएको छ । यसका साथै, ब्याजदर निर्धारण गर्दा सन्दर्भ ब्याजदरलाई आधार मान्नुपर्ने र हर्जाना रकम असुल हुन बाँकी ब्याजको ५ प्रतिशतभन्दा बढी लिन नपाइने व्यवस्था गरेर ऋणीहरूलाई समेत राहत दिने प्रयास गरिएको छ । यो संशोधन सहकारी क्षेत्रको अराजकता नियन्त्रण गर्नका लागि अहिलेसम्मकै सबैभन्दा कडा र व्यापक कानुनी प्रयास हो । सम्पत्ति रोक्का, विदेश यात्रामा प्रतिबन्ध र आवश्यक परेमा नेपाल प्रहरीको सहयोग लिई अभियुक्तलाई उपस्थित गराउने जस्ता प्रावधानले अपचलनकर्ताहरूमाथि बलियो कानुनी दबाब सिर्जना गर्ने देखिन्छ ।
प्रतिनिसिभाको बैठक बस्दै, यस्तो छ आजको कार्यसूची
काठमाडौं । प्रतिनिधिसभाको बैठक अहिले बिहान ११ः०० बजे बस्दैछ । बैठकमा विभिन्न विधेयक एवं प्रतिवेदनहरू प्रस्तुत हुने कार्यसूची छ । प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाहका तर्फबाट कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिलामन्त्री सोविता गौतमले न्यायपरिषद् र न्याय सेवा आयोगको वार्षिक प्रतिवेदन, २०८१/८२ तथा लोकसेवा आयोगको ६६औँ वार्षिक प्रतिवेदन (२०८१ साउन–२०८२ असार) आजको बैठकमा पेस गर्ने कार्यसूची रहेको छ । त्यसैगरी बैठकको कार्यसूचीमा प्रधानमन्त्रीका तर्फबाट कानुनमन्त्री गौतमले ‘नेपाल विशेष सेवा ऐन, २०४२ को साबिकको व्यवस्था जगाउनेसम्बन्धी विधेयक, २०८३’ र ‘राष्ट्रिय सेवा दल विधेयक, २०८३’ लाई दफावार छलफलका लागि सम्बन्धित समितिमा पठाइयोस् भन्ने प्रस्ताव प्रस्तुत गर्ने रहेको छ । बैठकमा अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले ‘अर्थसम्बन्धी केही नेपाल कानुनलाई संशोधन र खारेज गर्ने विधेयक, २०८३’ लाई प्रस्तुत गर्न अनुमति माग्ने प्रस्ताव प्रस्तुत गर्नेछन् । सो अनुमतिपछि उनले सोही विधेयक बैठकमा प्रस्तुत गर्ने कार्यसूची छ । त्यस्तै युवा, श्रम तथा रोजगारमन्त्री रामजी यादवले अन्तरराष्ट्रिय श्रम सङ्गठनको बाध्यकारी श्रम महासन्धि, १९३० सम्बन्धी सन् २०१४ को प्रोटोकल नं २९ माथि सदनमा छलफल गरियोस् भन्ने र त्यसपछि त्यसलाई अनुमोदन गरियोस् भन्ने प्रस्ताव प्रस्तुत गर्ने कार्यक्रम रहेको छ । त्यसैगरी, मन्त्री यादवले नै अन्तर्राष्ट्रिय श्रम सङ्गठनकै श्रम निरीक्षणसम्बन्धी महासन्धि, १९४७ (नं. ८१) माथि सामान्य छलफल गरियोस् भन्ने प्रस्ताव प्रस्तुत गर्नेछन् । त्यसपछि उनले अन्तर्राष्ट्रिय श्रम सङ्गठनकै श्रम निरीक्षणसम्बन्धी महासन्धि, १९४७ (नं ८१ लाई अनुमोदन गरियोस् भन्ने प्रस्ताव पनि आजकै बैठकमा पेस गर्ने कार्यसूची रहेको छ ।
