सञ्चारकर्मलाई बाधा नपार्ने, हरसम्भव सहयोग गर्छौ : महानिरीक्षक कार्की
काठमाडौं । नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षक दानबहादुर कार्कीले सञ्चारकर्मीहरूबाट निष्पक्ष तथ्यपूर्ण एवम साहसिक रिपोर्टिङको अपेक्षा राखेको बताएका छन् । शनिवार बिहान सामाजिक सञ्जालमा स्टाटस लेख्दै उनले सञ्चारकर्मी साथीहरूबाट साहसिक निष्पक्ष तथ्यपूर्ण एवम साहसिक रिपोर्टिङको अपेक्षा राखेको उल्लेख गरेका छन् । 'सञ्चारकर्मसँग कतै, कुनै पनि प्रकारको बाधा नपरोस भन्ने कुरामा हरसम्भव सहयोग गर्न नेपाल प्रहरी प्रतिबद्ध छ,’ उनले भनेका छन् । संवेदनशील समयमा नागरिकलाई सही समयमा सही सूचना सम्प्रेषण गर्दै क्षति न्यूनीकरण गर्न सञ्चारकर्मी साथीहरूको महत्त्वपूर्ण भूमिका रहने उनले बताए । सञ्चारकर्मीको निरन्तर साथ, सहयोग र सहकार्यको अपेक्षा राखेको उनको भनाइ छ । 'वर्षा, सम्भावित हावाहुरी तथा त्यसले सिर्जना गर्न सक्ने परिस्थिति एवं सम्भावित विपद्को जोखिम न्यूनीकरण गर्नु अहिले हामी सबैको साझा दायित्व ह,' उनले भने । विपदबाट जनधनको सुरक्षा गर्ने नेपाल प्रहरी दत्तचित्त भएर आफ्नो मूल दायित्व पूरा गर्न क्रियाशील रहेको कार्कीको भनाइ छ ।
नेपाली गेम विश्वभर लोकप्रिय, गेमिङ उद्योगलाई प्रोत्साहन गर्ने सरकारको योजना
काठमाडौं । प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह (बालेन)ले नेपालमा गेम विकास (गेम डेभलपमेन्ट) उद्योगलाई सहज बनाउन आवश्यक नीतिगत सुधार गर्ने बताएका छन् । उनले नेपाली गेमिङ उद्योगलाई अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा प्रतिस्पर्धी बनाउँदै नेपालबाटै विश्वस्तरका कम्पनी विकास गर्न सरकार लाग्ने बताएका हुन् । प्रधानमन्त्री शाहले शनिबार सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत नेपालीले विकास गरेका गेमले विश्वभर लोकप्रियता हासिल गरेको उल्लेख गर्दै यस क्षेत्रको विकासका लागि सरकारले आवश्यक पहल गर्ने बताएका छन् । उनका अनुसार विश्वभर चर्चित लुडो गेमले करिब २० करोड डाउनलोड पाएको छ भने कलब्रेक गेम १५ करोडभन्दा बढी पटक डाउनलोड भएको छ । यी दुवै गेम नेपालीले नै विकास गरेका हुन् । अहिले पनि नेपालका सयौँ युवा गेमिङ एप निर्माणमा सक्रिय रहेको उनले बताएका छन् । प्रधानमन्त्री शाहले गेम विकासमा संलग्न कम्पनी तथा युवाहरूसँग छलफल गरी उनीहरूका समस्या र चुनौतीबारे जानकारी लिइसकेको उल्लेख गरेका छन् । गेम विकास क्षेत्रलाई सहज बनाउँदै उद्योगका रूपमा अघि बढाउन आवश्यक कामको गृहकार्यसमेत सुरु गरिएको उनको भनाइ छ । नेपालबाटै विश्वस्तरका ठूला प्रविधि कम्पनी (ग्लोबल युनिकर्न) निर्माण गर्न सहज हुने गरी आवश्यक नियम, नीतिगत व्यवस्था र व्यावसायिक वातावरणको पुनरावलोकन गरिने उनले बताएका छन् । त्यस्तै, सूचना प्रविधि क्षेत्रका उत्पादन तथा निर्यातको सम्भावना बढ्दै गएको उल्लेख गर्दै सरकारले यस क्षेत्रका कम्पनीलाई सहज रूपमा आम्दानी गर्न र पुनः लगानी गर्न सक्ने वातावरण बनाउने उनको भनाइ छ । यसका लागि करसम्बन्धी व्यवस्था सहज बनाउने, नीतिगत सुधार गर्ने तथा अन्तर्राष्ट्रिय आम्दानीसँग सम्बन्धित केही जटिल नियमलाई थप सहज बनाउने उनले बताएका छन् । यसका साथै गेम जाम, स्टार्टअप कार्यक्रम, ह्याकाथन तथा सूचना प्रविधि क्षेत्रका कार्यक्रमलाई सरकारले लगानी र प्रोत्साहन गर्ने प्रधानमन्त्री शाहले उल्लेख गरेका छन् । सूचना प्रविधि क्षेत्र, नेपाल राष्ट्र बैंक र अर्थ मन्त्रालयबीच नियमित छलफल तथा अन्तरक्रियाको व्यवस्था गरिने पनि उनले बताएका छन् । समग्र सूचना प्रविधि उत्पादन तथा गेमिङ उद्योगको विकासमा सहयोग पुग्ने वातावरण निर्माण गर्ने सरकारको योजना रहेको उनको भनाइ छ ।
२०० भन्दा बढी कन्टेन्ट क्रिएटरमार्फत ओझेलमा परेका पर्यटकीय गन्तव्यको प्रचार गरिने
काठमाडौं । नेपालका ओझेलमा परेका पर्यटकीय गन्तव्यको प्रचारप्रसार तथा प्रवर्द्धन गर्न २०० भन्दा बढी कन्टेन्ट क्रिएटर परिचालन गरिने भएको छ। संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री खड्गराज पौडेल ‘गनेस’को विशेष पहलमा नेपाल पर्यटन बोर्डले यस्तो अभियान सञ्चालन गर्न लागेको हो। नेपालको मौलिक संस्कृति, परम्परा, प्राकृतिक सौन्दर्य र पर्यटकीय गन्तव्यलाई डिजिटल माध्यमबाट राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा चिनाउने उद्देश्यले अभियान सञ्चालन गर्न लागिएको हो। यस अभियानमा खानपान, भेषभूषा, यात्रा, फोटोग्राफी, भिडियोग्राफी, कला, संस्कृति तथा जीवनशैलीलगायत विधामा सक्रिय २०० भन्दा बढी कन्टेन्ट क्रिएटर सहभागी हुनेछन्। उनीहरूलाई देशका विभिन्न पर्यटकीय गन्तव्यमा पुर्याएर त्यहाँका विशेषता समेटिएका फोटो, भिडियो तथा अन्य डिजिटल सामग्री उत्पादन गराइनेछ। पर्यटनमन्त्री पौडेलले नेपालको पर्यटन प्रवर्द्धनमा डिजिटल प्लेटफर्म र सिर्जनशील युवाको भूमिका महत्त्वपूर्ण हुने बताउँदै आएका छन्। नयाँ तथा कम परिचित पर्यटकीय गन्तव्यसँगै नेपाली कला, संस्कृति, खानपान र जीवनशैलीलाई विश्वसामु चिनाउन कन्टेन्ट क्रिएटरको सहभागिता प्रभावकारी हुने उनको भनाइ छ। मन्त्री पौडेलले यस अभियानलाई पर्यटन प्रवर्द्धनमा मात्र सीमित नराखी नेपालमा कन्टेन्ट क्रिएसनलाई सम्भावनायुक्त उद्योगका रूपमा विकास गर्ने अवसरका रूपमा लिनुपर्नेमा जोड दिँदै आएका छन्। यसबाट नयाँ प्रतिभाले आफ्नो सिर्जनशीलता प्रस्तुत गर्ने अवसर पाउनुका साथै रोजगारी, उद्यमशीलता र व्यावसायिक सम्भावना विस्तार हुने अपेक्षा गरिएको छ। नेपाल पर्यटन बोर्डले आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को बजेटमार्फत डिजिटल पर्यटन प्रवर्द्धन, फोटो तथा भिडियो सामग्री उत्पादन, डिजिटल कन्टेन्ट बैंक निर्माण र कन्टेन्ट क्रिएटरसँगको सहकार्यलाई प्राथमिकतामा राखेको छ। सोहीअनुसार विभिन्न विधाका २०० भन्दा बढी क्रिएटरलाई पर्यटन प्रवर्द्धन अभियानमा जोड्न लागिएको हो। अभियानअन्तर्गत क्रिएटरहरूले देशका विभिन्न पर्यटकीय गन्तव्यको भ्रमण गरी आफ्नो सिर्जनात्मक शैली र विधाअनुसार सामग्री उत्पादन गर्नेछन्। यसबाट स्थापित पर्यटकीय गन्तव्यको प्रचारसँगै ओझेलमा परेका सम्भावनायुक्त गन्तव्यको पहिचान र प्रवर्द्धनमा समेत सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ। परम्परागत प्रचार सामग्रीभन्दा फरक व्यक्तिगत अनुभव, स्थानीय कथा, संस्कृति, खानपान र जीवनशैलीमा आधारित सामग्री उत्पादन गरी सम्भावित पर्यटकलाई नेपालसँग जोड्ने अभियानको लक्ष्य छ। डिजिटल प्लेटफर्ममार्फत नेपालको पर्यटनसम्बन्धी जानकारी विभिन्न उमेर समूह र अन्तर्राष्ट्रिय बजारसम्म पुर्याउन सकिने विश्वास बोर्डले लिएको छ।
कालो चिया खुवाउने भन्दै पत्रकार पक्राउ, प्रहरीले पत्रकारलाई भन्यो–प्रधानमन्त्री कार्यालयको आदेश छ
काठमाडौं । संसद्–इजलास र समाचार कक्षको स्वतन्त्रताको सम्मान गर्न माग गर्दै सञ्चारकर्मीहरूले विरोध प्रदर्शन गरेका छन् । शनिबार काठमाडौंको माइतीघर मण्डलामा नेपाल पत्रकार महासंघको आयोजनामा सञ्चारकर्मीहरूले विरोध प्रदर्शन गरेका हुन् । उनीहरूले ‘वी वान्ट डेमोक्रेसी एन्ड प्रेस फ्रिडम’, ‘लोकतन्त्र पुनःबहाली’, ‘प्रेस तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता जिन्दावाद’, ‘प्रेसमाथिको दमन बन्द गर’, ‘प्रहरी दादागिरी मुर्दावाद’, ‘पत्रकारमाथिको धरपकड बन्द गर’ लगायतका प्लेकार्ड बोकेर नाराबाजी गर्दै सरकारको विरोध जनाएका हुन् । विरोध कार्यक्रममा बोल्दै शुक्रबार पक्राउ परी छुटेका पत्रकार नवराज मैनालीले सम्पादकीय कक्षमै पत्रकारलाई पक्राउ गर्नु दुःखद् भएको बताए । बिना औपचारिक पोसाक र बिना पक्राउ पुर्जी पक्राउ गरिएको उनको आरोप छ । सञ्चारमाध्यममाथि राज्यले आक्रमण सुरु गरेको भन्दै उनले यो प्रेस स्वतन्त्रतामाथिको हनन भएको जिकिर गरे । अर्का पत्रकार रामप्रसाद दाहालले राज्यले सञ्चार कक्षमै गएर पक्राउ गर्ने कार्य राज्यबाटै सिर्जित अपराध भएको दाबी गरे । सरकारले होसमा फर्किएर प्रेस स्वतन्त्रताको रक्षा गर्नुपर्ने उनले माग गरे । कानुनको परिधिभित्र सरकार नफर्किए थप कलंकित हुने र यस्ता कामले सरकारको पतन निश्चित रहेको उनले चेतावनी दिए । सञ्चारमाध्यमले सरकारको यो कामलाई त्यत्तिकै नछोड्ने चेतावनी दिँदै उनले सांकेतिक रूपमा मात्रै प्रदर्शन गर्न आएको बताए । अर्का पत्रकार शोभराज बरालले अनौपचारिक पोसाकमा सञ्चार कक्षमा पुगेका प्रहरीले कालो चिया पिउन भन्दै केरकार गरेको बताए । उनलाई साइबर ब्युरोमा लगेपछि माथिको निर्देशन र प्रधानमन्त्री कार्यालयको निर्देशनमा पक्राउ गरिएको तथा प्रहरीले आदेश मात्रै पालना गरेको बताइएको उनले जानकारी दिए । पक्राउ गरिएका पत्रकारहरूलाई शुक्रबार राति साढे ८ बजे छोडिएको उनीहरूले बताएका छन् । समाचार लेखिएकै भरमा पत्रकार पक्राउ गर्नु र त्रास फैलाउनुले सरकार तानाशाही बन्दै गएको आरोप आम नागरिकले लगाउन थालेका छन् । सरकारले यस्तै गतिविधि गरिरहे सरकारको पतन निश्चित रहेको आन्दोलनमा सहभागी पत्रकारहरूको भनाइ छ ।
बढ्यो अण्डाको भाउ, ठूलो अण्डा प्रतिगोटा २५ रुपैयाँ
काठमाडौं । नेपाल लेयर्स कुखुरापालक संघले अण्डाको समर्थन मूल्य बढाएको छ । संघले एक्सएल, ठूलो र मिडियम अण्डाको मूल्य प्रतिकार्टुन २०० रुपैयाँले बढाएको हो । संघको कात्तिक १२ गते बसेको बैठकले अण्डाको नयाँ समर्थन मूल्य निर्धारण गरेको महासचिव मदन पोखरेलले जानकारी दिएका छन् । संघले चितवनलाई आधार मानेर अण्डाको डिपो तथा डिलर होलसेल बिक्री मूल्य तय गरेको जनाएको छ । नयाँ मूल्यअनुसार एक्सएल, ठूलो र मिडियम अण्डाको मूल्य प्रतिकार्टुन २०० रुपैयाँले बढेको छ भने सानो अण्डाको मूल्य १०० रुपैयाँले वृद्धि भएको छ । संघका अनुसार अब एक्सएल अण्डा (१४.५ देखि १४.८ केजी) को प्रतिकार्टुन समर्थन मूल्य ३ हजार ९०० रुपैयाँ पुगेको छ । यसअघि यसको मूल्य ३ हजार ७०० रुपैयाँ थियो । त्यस्तै, ठूलो अण्डा (१३.५ देखि १३.८ केजी) को मूल्य ३ हजार ६०० रुपैयाँबाट बढेर ३ हजार ८०० रुपैयाँ पुगेको छ । मिडियम अण्डा (१२.५ देखि १२.८ केजी) को मूल्य ३ हजार ५०० रुपैयाँबाट बढेर ३ हजार ७०० रुपैयाँ कायम भएको छ । सानो अण्डाको मूल्य भने प्रतिकार्टुन ३ हजार १०० रुपैयाँबाट बढेर ३ हजार २०० रुपैयाँ पुगेको छ । यसैगरी, संघले उपभोक्ता मूल्यसमेत निर्धारण गरेको छ । जसअनुसार ठूलो अण्डाको मूल्य प्रतिगोटा २५ रुपैयाँ र मिडियम अण्डाको मूल्य दुई गोटाको ४५ रुपैयाँ कायम गरिएको छ ।
यस्तो छ शनिबारका लागि विदेशी मुद्राको विनिमयदर
काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंकले शनिबारका लागि विदेशी मुद्राको विनिमयदर निर्धारण गरेको छ । राष्ट्र बैंकका अनुसार अमेरिकी डलर एकको खरिददर १५१ रुपैयाँ ६३ पैसा र बिक्रीदर १५२ रुपैयाँ २३ पैसा निर्धारण गरिएको छ । युरोपियन युरो एकको खरिददर १६९ रुपैयाँ ८६ पैसा र बिक्रीदर १७० रुपैयाँ ५४ पैसा, युके पाउन्ड स्ट्रलिङ एकको खरिददर २०३ रुपैयाँ ६६ पैसा र बिक्रीदर २०४ रुपैयाँ ४७ पैसा, स्वीस फ्र्याङ्क एकको खरिददर १८४ रुपैयाँ ६४ पैसा र बिक्रीदर १८५ रुपैयाँ ३८ पैसा कायम गरिएको छ । अष्ट्रेलियन डलर एकको खरिददर १०६ रुपैयाँ ६१ पैसा र बिक्रीदर १०७ रुपैयाँ ०३ पैसा, क्यानेडियन डलर एकको खरिददर १०८ रुपैयाँ ६३ पैसा र बिक्रीदर १०९ रुपैयाँ ०६ पैसा, सिङ्गापुर डलर एकको खरिददर ११८ रुपैयाँ ७३ पैसा र बिक्रीदर ११९ रुपैयाँ २० पैसा तोकिएको छ । जापानी येन १० को खरिददर नौ रुपैयाँ ६४ पैसा र बिक्रीदर नौ रुपैयाँ ६८ पैसा, चिनियाँ युआन एकको खरिददर २२ रुपैयाँ ७९ पैसा र बिक्रीदर २२ रुपैयाँ ८८ पैसा, साउदी अरेबियन रियाल एकको खरिददर ४० रुपैयाँ ४० पैसा र बिक्रीदर ४० रुपैयाँ ५६ पैसा, कतारी रियाल एकको खरिददर ४१ रुपैयाँ ६० पैसा र बिक्रीदर ४१ रुपैयाँ ७६ पैसा कायम भएको छ । केन्द्रीय बैंकका अनुसार थाई भाट एकको खरिददर चार रुपैयाँ ५० पैसा र बिक्रीदर चार रुपैयाँ ५२ पैसा, युएई दिराम एकको खरिददर ४१ रुपैयाँ २९ पैसा र बिक्रीदर ४१ रुपैयाँ ४५ पैसा, मलेसियन रिङ्गेट एकको खरिददर ३७ रुपैयाँ ३७ पैसा र बिक्रीदर ३७ रुपैयाँ ५२ पैसा, साउथ कोरियन वन १०० को खरिददर ११ रुपैयाँ ३६ पैसा र बिक्रीदर ११ रुपैयाँ ४० पैसा, स्वीडिस क्रोनर एकको खरिददर १५ रुपैयाँ ४५ पैसा र बिक्रीदर १५ रुपैयाँ ५१ पैसा र डेनिस क्रोनर एकको खरिददर २२ रुपैयाँ ७३ पैसा र बिक्रीदर २२ रुपैयाँ ८२ पैसा तोकिएको छ । राष्ट्र बैंकले हङकङ डलर एकको खरिददर १९ रुपैयाँ ३३ पैसा र बिक्रीदर १९ रुपैयाँ ४१ पैसा, कुवेती दिनार एकको खरिददर ४९१ रुपैयाँ ९१ पैसा र बिक्रीदर ४९३ रुपैयाँ ६५ पैसा, बहराइन दिनार एकको खरिददर ४०१ रुपैयाँ ६२ पैसा बिक्रीदर ४०३ रुपैयाँ २० पैसा, ओमनी रियाल एकको खरिददर ३९३ रुपैयाँ ८३ पैसा र बिक्रीदर ३९५ रुपैयाँ ३९ पैसा रहेको छ । भारतीय रुपैयाँ एक सयको खरिददर १६० रुपैयाँ र बिक्रीदर १६० रुपैयाँ १५ पैसा तोकेको छ । राष्ट्र बैंकले यो विनिमयदरलाई आवश्यकतानुसार जुनसुकै समयमा पनि संशोधन गर्न सकिने जनाएको छ । वाणिज्य बैंकले तोक्ने विनिमयदर भने फरक हुनसक्ने र अद्यावधिक विनिमयदर केन्द्रीय बैंकको ‘वेबसाइट’मा उपलब्ध हुने जनाइएको छ ।
वर्षाले देशका विभिन्न राजमार्ग अवरुद्ध भएपछि सडक खुलाउन प्रयास तीव्र
काठमाडौं । गए रातिदेखि परेको अविरल वर्षाका कारण देशका विभिन्न राष्ट्रिय राजमार्गहरू अवरुद्ध भएका छन् । पुर्वाधार विकास मन्त्रालयका अनुसार बीपी राजमार्गको पिन्थलीलगायतका स्थानमा लेदो तथा गेग्रान जम्मा भएर सवारी साधन सञ्चालनमा बाधा पुगेको छ भने कान्ति राजमार्ग अन्तर्गत मकवानपुर खण्ड सञ्चालनमा रहे तापनि ललितपुरको छपेलीलगायतका क्षेत्रमा पहिरोका कारण सडक ठप्प बनेको छ । त्यसैगरी मालढुङ्गा-बेनी-जोमसोम सडक खण्डका लामाखेत, महाभीर, कागबेनी, छुसाङ र छोसेरलगायतका स्थानमा पहिरो तथा लेदो खसेर यातायात पूर्ण रूपमा अवरुद्ध भएको छ । लगातार वर्षा जारी रहेकाले मौसम र सडक सुरक्षाको अवस्था मूल्याङ्कन गर्दै अवरोध हटाई सडक सञ्चालनमा ल्याउने प्रयास भइरहेको मन्त्री सुनिल लम्सालले सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत जानकारी दिएका छन् । अवरुद्ध भएका राजमार्गहरू यथाशीघ्र सञ्चालनमा ल्याउनका लागि पूर्वाधार विकास मन्त्रालय अन्तर्गतको सडक विभाग तथा मातहतका डिभिजन कार्यालयहरूबाट आवश्यक जनशक्ति र उपकरणहरू परिचालन गरी काम तीव्र पारिएको बताइएको छ । मन्त्री लम्सालले वर्षाका कारण प्रभावित भएका सडक खण्डहरू सफा गरी यातायात सहज बनाउन मन्त्रालय तथा सडक विभागको टोली निरन्तर खटिरहेको बताएका छन् ।
सुनकोसी-मरिण डाइभर्सन आयोजनाको नयाँ ठेक्का प्रक्रिया रद्द
काठमाडौं । सुनकोसी-मरिण डाइभर्सन बहुउद्देश्यीय आयोजनाको बाँध, विद्युत् गृह तथा सम्बन्धित संरचना निर्माणका लागि आह्वान गरिएको नयाँ ठेक्का प्रक्रिया रद्द गरिएको छ । आयोजनाले एक सार्वजनिक सूचना जारी गर्दै सिभिल, हाइड्रोमेकानिकल कम्पोनेन्ट तथा सम्बन्धित संरचना निर्माणका लागि गत जुन ८ मा आह्वान गरिएको अन्तर्राष्ट्रिय बोलपत्र रद्द गरिएको जानकारी दिएको हो । नयाँ ठेक्का प्रक्रियामा सहभागी कम्पनीहरूमध्ये प्राविधिक रूपमा योग्य ठहरिएका तीनवटा कम्पनीको आर्थिक प्रस्ताव आगामी सोमबार (कात्तिक १६ गते) खोल्ने अन्तिम तयारी भइरहेका बेला आयोजनाले यो अप्रत्यासित निर्णय लिएको हो । आयोजनाद्वारा प्रकाशित सूचनामा सार्वजनिक खरिद ऐन, २०६३ को दफा ३(२) बमोजिम बोलपत्र रद्द गरिएको उल्लेख गरिए पनि ठेक्का रद्द गर्नुको विस्तृत र स्पष्ट कारण भने खुलाइएको छैन । यसअघि बाँध र विद्युत् गृह निर्माणको जिम्मा पाएको रमण-पटेल संयुक्त उपक्रमले काममा अपेक्षित प्रगति गर्न नसकेको भन्दै आयोजनाले २०८२ कात्तिक २५ गते साविकको ठेक्का तोडेको थियो । त्यसपछि बाँकी रहेका अधूरा कामहरूलाई निरन्तरता दिनका लागि पुनः नयाँ अन्तर्राष्ट्रिय बोलपत्र आह्वान गरिए तापनि सो प्रक्रिया समेत रद्द भएपछि आयोजना निर्माण कार्य थप अन्योलमा परेको छ । उक्त आयोजनाका निर्देशक इन्जिनियर कृष्णप्रसाद रिजाल र जलस्रोत तथा सिँचाइ विभागका महानिर्देशक इन्जिनियर दिनेश रजौरियालाई प्रहरीले यसअघि नै नियन्त्रणमा लिएको थियो ।
