सेवा : पर्यटन

म्याग्दी । ढोरपाटन सिकार आरक्ष पूर्वी रुकुम, बागलुङ र म्याग्दी जिल्लामा फैलिएको छ । एक हजार ३२५ वर्गकिलोमिटर क्षेत्रफलमा फैलिएको ढोरपाटन सिकार आरक्षको ६० प्रतिशत पूर्वी रुकुम, २६ प्रतिशत बागलुङ र १४ प्रतिशत भूगोल म्याग्दीमा पर्छ । २०४४ सालमा घोषणा गरिएको यो नेपालको एकमात्र सिकार आरक्ष हो । यो आरक्ष पर्यटनका लागि मात्र नभएर ढोरपाटनको जैविक, सांस्कृतिक, पर्यटकीय, धार्मिक लगायत धेरै अवसर छन् । हरेक वर्षको वसन्त र शरदयाममा ढोरपाटनमा सिकार खेल्न विश्वका सौखिन र धनाढ्य सिकारी आउँछन् । कम्पनीहरूले ठेक्का प्रतिस्पर्धामार्फत सरकारलाई राजस्व तिरेर सिकार गर्न पर्यटक ल्याउँछन् । यहाँ ३२ प्रजातिका स्तनधारी वन्यजन्तु र १३७ प्रजातिका पंक्षी छन् । आरक्षलाई सुनदह, सेङ, दोगाडी, बार्से, फागुने, सुर्तिवाङ, घुस्तुङ ब्लगमा विभाजन गरी सिकार खेल्न दिने व्यवस्था मिलाइएको छ । आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा १९ वटा नाउर र ११ वटा झारल सिकारबाट चार करोड २६ लाख ८८ हजार ७०० राजस्व सङ्कलन भएको छ । आव २०६७/६८ देखि हालसम्म ३९४ नाउर, झारल र रतुवाको सिकार भएको छ । सन् २०२२ मा नाउरको गणना गर्दा ७९ वटा झुण्डमा एक हजार २९० भेटिएका थिए । आव २०७९/८० मा १९ नाउर र ११ झारल, २०७८/७९ मा १७ नाउर र आठ झारल, २०७७/७८ मा १० नाउर र छ झारलको सिकार भएको थियो । सिकार कम्पनी ग्लोवल सफारी काठमाडौंका सिकार गाइड मानबहादुर पुनका अनुसार स्पेन, अमेरिका, रसिया, अमेरिका, जर्मनी, फ्रान्स, बेलारुसलगायत देशका सिकारी सिकार खेल्न आउँछन् । ‘विश्वका धनाढ्य व्यक्तिहरू जङ्गली जनावरको सिकारको सोख पूरा गर्न करोडौं खर्चेर ढोरपाटन आउने गरेका हुन्,’ १३ वर्षदेखि सिकार गराउँदै आएका उनले भने, ‘युवादेखि ७४ वर्षका वृद्ध पनि सिकार खेल्न आउने गर्दछन् ।’ वार्षिक १५ हजार पर्यटकको आगमन विदेशी सिकारीका अलावा पछिल्ला केही वर्षयता देशका विभिन्न ठाउँबाट आन्तरिक पर्यटकहरु ढोरपाटन घुम्न आउने क्रम बढेको छ । आरक्षका रेञ्जर सागर सुवेदीका अनुसार आव २०८०/८१ मा १५ हजार ५७३ जनाले भ्रमण गरेको ढोरपाटनमा पर्या–पर्यटन शिर्षकमा रु. १९ लाख ३३ हजार ७०० राजस्व सङ्कलन भएको थियो । ढोरपाटन उपत्यकाको प्रवेशविन्दु देउरालीमा आरक्ष र नेपाली सेनाको पोष्टमा पर्यटकहरुको विवरण राख्ने र शुल्क लिने गरिन्छ । ढोरपाटन घुम्न नेपालीले प्रतिव्यक्ति एक सय, सार्क राष्ट्रकाले प्रतिव्यक्ति रु एक हजार ५०० र अन्य देशकाले रु तीन हजारका दरले शुल्क तिर्नुपर्छ । गत आवमा रु. चार करोड ७१ लाख दुई हजार ६२८ राजस्व सङ्कलन भएको छ । अघिल्लो आव २०७९/८० मा रु. तीन करोड ४८ लाख राजस्व सङ्कलन भएको थियो । सहज यात्रा गर्दै सिकार गर्न पाउने अवस्था भएर बढी बढाउनमा सिकारी छानिने अवसरले राजस्व बढेको आरक्षले जनाएको छ । गत आवमा सार्क राष्ट्रका चार र अन्य देशका १०२ जना पर्यटक ढोरपाटन आएका थिए । सडक यातायात, होटल तथा घरवास सुविधा, सञ्चार माध्यम र सामाजिक सञ्जालका कारण बुकी फुलेको हेर्न, फोटो, भिडियो खिचेर सामाजिक सञ्जालमा राख्न र प्रकृतिमा रमाउन दैनिकजसो पर्यटक आउने गरेका ढोरपाटन सामुदायिक घरवास (होमस्टे)का सञ्चालक रामबहादुर घर्तीमगरले बताए । ढोरपाटनमा रहेका २१ वटा होटल र होमस्टेमा दैनिक ३०० जना बास बस्न सक्ने क्षमता छ । ढोरपाटनको आकर्षण सुन्दर पाटन, आकर्षक गाउँ, मनै लोभ्याउने हिमाल, पृथक रहनसहन, परम्परागत रूपमा बनेका घर–गोठहरू र घोडचडी ढोरपाटनको थप आकर्षण र विशेषता हो । सिकार आरक्ष कार्यालय परिसरको सूचना केन्द्र छ । आरक्ष क्षेत्रमा पाइने वन्यजन्तुबारे जानकारीसहित विभिन्न जनावर र पशुपन्छीको छालासमेत सङ्ग्रहालयमा राखिएको छ । ढोरपाटनमा उत्तरगङ्गाको ढोरबराह मन्दिर, उत्तरगङ्गा, रुद्रताल, छेन्टुङ गुम्बालगायत मठमन्दिर रहेका छन् । जनैपूर्णिमा, शिवरात्रिलगायत विभिन्न पर्वमा यहाँ तीर्थालुको भिड लाग्छ । ढोरपाटन आरक्ष कार्यालयको तीन किलोमिटर पूर्वमा रहेको छेन्टुङ गुम्बा र तिब्बती बस्ती ढोरपाटनको अर्को आकर्षण हो । तिब्बती शरणार्थीका जनजीवन, संस्कृति र रहनसहन बुझ्न छेन्टुङ पुग्नैपर्ने गन्तव्य हो । ढोरपाटनबाट २२ किलोमिटर दूरीमा रहेको जलजलाबाट हिमाल, सूर्योदय र पहाडी भूगोलको मनोरम दृश्य अवलोकन गर्न सकिन्छ । ढोरपाटन उपत्यकाको पुरानो हवाई मैदान, उत्तरगङ्गा, स्यालपाखे, नवी र तिब्बती शरणार्थी क्याम्पसम्म घुम्ने गर्छन् । त्यसका साथै गुर्जाघाट, जलजला र माथिल्लो भागमा बुकीलगायतका बस्ती यहाँका अन्य रमणीय स्थान हुन् । पर्यटकहरुको बसाई लम्बाउनका लागि सहायक गन्तब्य पहिचान गरेर सङ्घीय, प्रदेश सरकार र नगरपालिकामार्फत पूर्वाधार निर्माण थालिएको ढोरपाटन पर्यटन प्रर्वद्धन विकास संस्थाका सचिव जीवन पुनले बताए । यसवर्ष पाखाथरमा होमस्टे सञ्चालन, काडेको डाडाखेदी किटेनी जोड्ने पदमार्ग र गर्पाछेडाको बुकीमा ‘ब्लु सिप गोठ स्टे’ सञ्चालन गरेका छन् । बुकी, पशुपालन र पर्यटन ढोरपाटन सिकार आरक्ष समुन्द्री सतहदेखि दुई हजार मिटर उचाइमा रहेको रुकुमको तकसेरादेखि सात हजार २४३ मिटर उचाइएको चुरेन हिमालसम्म फैलिएको छ । स्थानीयवासीले हिमाली क्षेत्रका पाटनहरुलाई बुकी भन्ने हुँदा त्यहाँ फुल्ने फूललाई बुकी फूल भन्ने गरिएको हो । बर्खायाम सुरु भएपछि पूर्वी रुकुम, म्याग्दी र बागलुङका किसानले पालेका गाईभैंसी, भेडा, बाख्रा, घोडालाई घाँस खुवाउन बुकीतर्फ उकालो लाग्छन् । बेंशीका खेतबारीमा बाली लगाएपछि ठूलो सङ्ख्यामा पालिने बस्तुभाउलाई पोषिलो घाँस खुवाउन बुकी लैजाने चलन रहेको छ । वैशाखमा लेकतिर उक्लिएका गोठालाहरु असोजमा मात्र बेंशी झर्ने चलन छ । गोठाला जनजीजवनलाई नियाल्नका लागि बुकीको यात्रा रोमाञ्चक अवसर हो । पर्यटकहरु घोडा चढेर रमाउँछन् । बुकीको पोषिलो घाँस खाएका बस्तुभाउ निरोगी, मोटा हुने र दूध तथा मासुको उत्पादन बढी हुने किसान लछुमन थापा बताउँछन् । बुकीफुलको ढोरपाटन र आसपासका गाउँहरुमा मनाइने चाडपर्व, धर्म, संस्कार र संस्कृतिसँग गाँसिएको छ । भूमे पूजामा युवायुवतीले फूल टिपेर एक अर्कालाई दिने चलन छ । साउने सङ्क्रान्तिमा बुकी फूल जम्मा पारेर लेक र गाउँका देवता पुज्ने गर्छन् । मगराँत क्षेत्रको प्रमुख मानिने उत्तरगङ्गा ढोरबराहमा जनै पूर्णिमामा लाग्ने मेला ढोरपाटनलाई बुकी फूलले ढाकेको समयमा लाग्ने गर्छ । ढोरपाटनमा ढकमक्क फूल फुलेर स्वर्गजस्तो बनेको जनैपूर्णिमाको दिन पारेर यहाँ बलि राजा प्रकट भएका र उनको स्वागतका लागि मेला लगाउने चलन रहेको छ । ढोरपाटन सिकार आरक्षका संरक्षण अधिकृत मण्डिप पँगेनीका अनुसार साउनदेखि असोजको पहिलो हप्तासम्म बुकी फुल्ने गर्छ । ‘बर्खायाममा ढोरपाटनको आकर्षण नै बुकी हो,’ उनले भने, ‘यहाँ पाइने फूलको जात पहिचान र अभिलेखीकरणको काम थालेका छौं ।’ संरक्षण अधिकृत पशुपति अधिकारीले आरक्ष क्षेत्रमा फाइने १३ प्रजातिका फरकफरक फूलको तस्बिर र स्थानीय नाम सङ्कलन गर्नुभएको छ । ओठफुटे, काप्चुच्चे, दहीठेकी, दूधे, नाकेफुली, पुतली, प्याउली, फट्याङग्री, बिजौरी, बुकी (१), (२), (३), बोक्सी, मदाने र राके स्थानीय नाम गरेका फूलको तस्बिर सङ्कलन भएको छ । यीबाहेक कप्टेरी, भुइँपाटी, बटारे, घोप्टे, अतिशलगायतका फूलहरु पनि बुकीको पाटनमा फुल्ने गर्छन् । बर्षात्को समयमा मात्रै फुल्ने यी फूलहरु असोज लागेपछि सुक्न थाल्छन् । बुकी फूलको बारेमा वैज्ञानिक अध्ययन अनुसन्धान भएको छैन् । सङ्कलन भएका तस्बिरहरुलाई सम्बन्धित विज्ञहरूको सहयोगमा अङ्ग्रेजी र वैज्ञानिक नाम पहिचान गर्ने तयारी गरेको संरक्षण अधिकृत पंगेनीले बताए । आरक्षले फूलहरूलाई संरक्षण गर्न चरन क्षेत्रबाट ट्याक्टरमा गाईवस्तुको मल उठाउन रोकेको छ । सिमसार क्षेत्रमा गाईवस्तुले गोब्राउने भएकाले मलिलो माटोमा फूलका बोटबिरुवा सजिलै हुर्कन्छन् । यहाँसम्म कसरी पुग्ने ? पोखरादेखि मध्यपहाडी लोकमार्ग भएर बस, गाडी वा मोटरसाइकलमा बागलुङ सदरमुकाम हुँदै झन्डै पाँच घन्टामा बुर्तिबाङ पुगिन्छ । बुर्तिबाङ पुगेपछि लोकमार्गलाई छाडेर अधिकारीचौर, बोबाङ हुँदै ३६ किलोमिटर कच्ची सडकमा जिप र मोटरसाइकलमा दुईदेखि तीन घण्टामा ढोरपाटन पुगिन्छ । म्याग्दीको बेनी हुँदै धवलागिरि गाउँपालिकाको मुनासम्म ४५ किलोमिटर सडकमा र त्यसपछि मरेनी जलजला हुँदै दुई दिन पैदलयात्रा गरेर ढोरपाटन पुगिन्छ । पूर्वी रुकुमको टकसेरा हुँदै पनि ढोरपाटन आउन सकिन्छ । गुरील्ला पदमार्गले समेटिएको ढोरपाटन हुँदै डोल्पा पनि जान सकिन्छ । ढोरपाटन सिकार आरक्ष पुग्ने सडकको पहुँचमार्ग बागलुङको बुर्तीवाङबाट छ । ढोरपाटन घुम्न जाने धेरैजसोले बुर्तिबाङ–ढोरपाटन सडक प्रयोग गर्छन् । ढोरपाटनबाट लाभ लिनका लागि म्याग्दी हुँदै जलजला र ढोरपाटन जोड्ने सडक निर्माण कार्यलाई जतिसक्दो छिटो सम्पन्न गर्नुपर्ने धवलागिरि गाउँपालिकाका अध्यक्ष प्रेमप्रसाद पुनले बताए । ‘बागलुङको बुर्तिबाङभन्दा म्याग्दीबाट ढोरपाटन पुग्न ४० देखि ४५ किलोमिटर नै छोटो पर्छ,’ उनले भने, ‘बेनीदेखि दरवाङ, मुना, खोरिया हुँदै मरेनीसम्म पुगेको सडकलाई स्तरोन्नति गर्ने र मरेनीदेखि जलजला जोड्ने सडकको मार्ग खोल्ने कार्यलाई प्राथमिकता दिएका छौं ।’ यस वर्षपनि मरेनी जलजला ढोरपाटन जोड्ने सडकका लागि सङ्घीय सरकारबाट रु. छ करोड ६० लाख विनियोजन भएको छ । ढोरपाटन उपत्यकादेखि छेन्तुङ, गुर्जाघाट हुँदै जलजलासम्म २२ किलोमिटर सडकको मार्ग खुलिसकेको छ । यो सडकमा पर्ने विभिन्न ठाउँका खोलाहरुमा कजवे, कल्भर्ट र मोटरेबल पुल बनाउन आवश्यक छ । ढोरपाटनदेखि पूर्वी रुकुम सडकले जोडिन नौ किलोमिटर मात्र बाँकी छ । म्याग्दी, ढोरपाटन र पूर्वी रुकुम सडकले जोडिएमा मध्यपहाडी लोकमार्गको बागलुङ खण्डको विकल्प बन्न सक्छ । बागलुङ हुँदै पूर्वी रुकुम पुग्नुभन्दा म्याग्दीबाट जाँदा ६५ किलोमिटर छोटो पर्ने धवलागिरि गाउँपालिकाका उपाध्यक्ष रेशम पुनमगरले बताए । ढोरपाटनलाई सडक सञ्जालसँग जोड्ने र स्तरोन्नति गर्ने योजनालाई म्याग्दीका सबै राजनीतिक दल तथा सरोकारवालाहरुले प्राथमिकता दिएका छन् । गण्डकी प्रदेश सरकारले बेनी–दरवाङ सडक स्तरोन्नतिलाई पूर्णता दिने र दरवाङदेखि धारापानी ताकम मुना जोड्ने सडकलाई स्तरोन्नति गर्न प्राथमिकता दिएको पूर्वमन्त्रीसमेत रहेका प्रदेश सांसद रेशमबहादुर जुग्जालीले बताए । उनका अनुसार धारापानीदेखि शिवाङ जोड्ने चार किलोमिटर सडक स्तरोन्नतिका लागि यस वर्ष रु २५ करोड विनियोजन भएको छ । दरवाङ धारपानी र शिवाङ– मुना सडक कालोपत्र गर्ने लक्ष्यसहित यसै वर्ष सङ्घीय र प्रदेश सरकारको साझेदारीमा कार्यान्वयन हुनेगरी रु एक अर्बको आयोजना भित्रिएको छ । बेनीदेखि मुनासम्मको सडक कालोपत्र र मुना खोरीया जलजला हुँदै ढोरपाटन सडकले जोड्न सकिएमा पोखरा, काठमाडौँका पर्यटक तथा रुकुम, जाजरकोटका बासिन्दालाई ढोरपाटन भित्र्यउन र आवतजावत गराउन सकिन्छ । यसबाट म्याग्दीको पश्चिमी क्षेत्रको समग्र विकासमा टेवा पुग्ने र आर्थिक समृद्धि हासिल हुने अपेक्षा गरिएको छ ।

काठमाडौं । प्रतिकूल मौसमका कारण मुलुकको हवाई उडान सामान्य प्रभावित भएको छ । मौसममा आएको खराबीका कारण त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट हुने आन्तरिक उडान प्रभावित भएको हो । काठमाडौं विमानस्थलमा भिजुअल फ्लाइट रुल्स (भिएफआर) उडान भइरहे पनि काठमाडौं बाहिरका विराटनगर, सिमरालगायत गन्तव्यको उडान सामान्य प्रभावित भएको छ । विमानस्थलका प्रवक्ता रिञ्जी शेर्पाका अनुसार ‘इनरुट वेदर’ बिग्रिएकाले दुई विमान ‘डाइभर्ट’ भएका छन् । काठमाडौंबाट सिमराका लागि उडेको यती एयरलाइन्सको विमान सिमराको आकाशमा पुगेर अवतरण हुन नसकी काठमाडौं फकिर्एको छ । सोही एयरलाइन्सको काठमाडौंबाट विराटनगर उडेको अर्को विमान मौसम बिग्रिएकाले बिचबाटोबाटै काठमाडौं फर्किएको छ । मौसम बिग्रिएकाले आजका लागि कुनै पनि पर्वतीय उडान (माउन्टेन फ्लाइट) नभएको एयरलाइन्सले जनाएका छन् । अन्तर्राष्ट्रिय उडान भने सामान्य रुपमा सञ्चालन भइरहेको छ । मनसुनको न्यून चापीय रेखा सरदर स्थानको दक्षिणतिर अवस्थित रहेको तथा देशभर मनसुनी वायुको प्रभाव रहेको जल तथा मौसम विज्ञान विभाग मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ । साथै बङ्गालको खाडीमा विकसित भएको न्यूनचापीय प्रणालीको आंशिक प्रभाव रहेको छ । यसले देशका अधिकांश भागमा बदली रहनाका साथै कोशी, मधेस, बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका केही स्थानमा मेघगर्जन तथा चट्याङसहित हल्कादेखि मध्यम वर्षा भइरहेको छ ।

काठमाडौं । ‘पहिले स्वदेश, अनिमात्र विदेश’ भन्ने रमाइलो नारा डेढ दशक अघिसम्म पर्यटन क्षेत्रमा व्यापक चल्तीमा थियो । सोही नारा पछ्याउँदै मुलुकका सयौं पर्यटन गन्तव्य घुम्न जाने नेपाली हजारौं हुन्थे । यो क्रमले वर्षौं निरन्तरता पायो । गुडेरमात्र होइन, अलि सक्नेहरू उडेरसमेत देशका विभिन्न गन्तव्य पुग्थे । यसरी नेपालीलाई देशाटन गराइरहेका सयौं ट्राभल कम्पनीहरू एक्कासि विदेश भ्रमण प्याकेज ल्याउनतिर लागे । आम्दानी राम्रो भएका वा ठूला कर्पोरेट हाउस, बैंक तथा वित्तीय संस्था, गैरसरकारी, अन्तर्राष्ट्रिय गैरसरकारी संस्थामा काम गर्नेहरू स्वदेश होइन, विदेश घुम्न आकर्षित हुन थाले । यसले एक समय यतिसम्म देखियो कि नेपालीहरूको ‘ट्राभल ट्रेन्ड’ नै बदलियो भन्दा फरक पर्थेन । यो ट्रेन्ड बिस्तारै निम्न मध्यम वर्गमा समेत आइपुग्यो । सस्तो हवाई टिकटको उपलब्धताका आधारमा ट्राभल कम्पनीहरूले सस्तो टुर प्याकेजहहरू बेच्न थाले । अझ, केही ट्राभल कम्पनीले त मासिक किस्ताबन्दी सुविधामा विदेश भ्रमण प्याकेज पनि उपलब्ध गराउन थाले । सन् २०२० को वर्ष लाग्नासाथ ‘कोरोना भाइरस’ महामारीले पूरै संसार जकडिन पुग्यो । स्वदेश होस् वा विदेश, घुम्ने काम पूरै ठप्प भयो । यसले संसारभरिको पर्यटन क्षेत्र नराम्ररी थलिन पुग्यो । यसबाट नेपालको पर्यटन क्षेत्र अछुतो रहन सक्ने कुरै भएन । कोरोना महामारीले नेपालको अर्थतन्त्र लगभग धराशयी हुन पुग्यो । बिस्तारै कोरोना महामारी विरुद्धको खोप सहज हुन थालेपछि मानिसको आवागमन बढ्न थाल्यो । अनि, सुरुमा बिस्तारै बढ्न थाल्यो आफ्नै देश घुम्ने ट्रेन्ड । पछिल्लो पटक नेपालीहरू आफ्नै देशका पर्यटन गन्तव्य घुम्न जाने ट्रेन्ड चलेको छ । राराताल होस् वा खप्तड, इलामको चिया बगान होस् वा ताप्लेजुङको पाथीभरा, पोखराको फेवाताल होस् वा मुस्ताङको मुक्तिनाथ, यी र यस्तै सयौं नाम कहलिएका पर्यटन गन्तव्यमा नेपालीहरूको चहलपहल देख्न सकिन्छ । पहिले जस्तो आफै गाडी खोज्नुपर्ने, आफै होटल व्यवस्था गर्नुपर्ने, जाने कताबाट हो, कति दिन लाग्छ, बाटोमा के खाने, कहाँ बास बस्ने, मौसम कस्तो होला जस्ता चिन्ता बोकेर घुम्ने चलन लगभग हटिसक्यो भन्दा सायद दुई मत हुने छैन । किन होला ? किनकि, अहिले विदेशमात्र होइन, स्वदेश घुम्न पनि ट्राभल कम्पनीहरूले प्याकेज बेचिरहेका छन् । आफूलाई सहज र सरल लाग्ने प्याकेज खरिद गरे रोजेर विभिन्न पर्यटन गन्तव्य जान पाइन्छ । यसपालि दशैंतिहार, छठजस्ता ठूला चाडपर्व लक्षित गर्दै धेरै ट्राभल कम्पनीले आन्तरिक टुर तथा ट्राभल प्याकेज धमाधम सार्वजनिक गररिहेका छन् । दशैं-तिहार बिदाको मौका पारेर घुम्न निस्किनेहरूलाई यस्ता प्याकेजले धेरै नै मद्दत पुग्ने ट्राभल कम्पनीहरूको भनाइ छ । सस्ता टुर प्याकेजका कारण पछिल्लो पटक निम्न मध्यम वर्गका मानिसहरू पनि मुलुकका विभिन्न पर्यटन गन्तव्य घुम्न जान थालेको व्यवसायीहरू बताउँछन् । यस्तो ट्रेन्ड कोरोना महामारी मत्थर हुँदै गएपछि बिस्तारै बढ्दै गएको व्यवसायीहरूको अनुभव छ । ‘कोरोना महामारीपछि नेपालीहरूमा घुम्नुपर्छ, रमाइलो गर्नुपर्छ, पैसा जोगाएर मात्र हुँदैन रहेछ भन्ने महसुस भएको देखिएको छ,’ एक ट्राभल कम्पनीका सञ्चालक भन्छन्, ‘कोरोनाका कारण नेपालमै हजारौं मान्छेले ज्यान गुमाए । त्यही भएर नेपालीहरूमा घुम्नुपर्छ भन्ने महसुस भएको हो ।’ सिद्धार्थ बिजनेस ग्रुप अफ हस्पिटालिटीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) कृष्णप्रसाद न्यौपाने चाडबाडका अवसरमा नेपालीहरू पनि धेरै संख्यामा स्वदेश घुम्न निस्किने बताउँछन् । उनका अनुसार अहिले नेपालको ठूलो पर्यटन स्रोत नै नेपाली हुन् । ‘नेपालमा जति पनि होटलहरू छन्, ती सबै चल्ने नै आन्तरिक पर्यटकले हो,’ उनी भन्छन्, ‘दशैंदेखि छठ पर्वसम्म धेरै नेपालीहरू घुम्न निस्किन्छन्, यतिबेला फेस्टिभ मुड हुने हुँदा उनीहरू परिवारसँग घुम्ने रमाउने गर्छन्, अहिले नेपालीहरूमा पनि घुम्ने ठूलो ट्रेन्ड छ ।’ उनका अनुसार यसपालि दशैंतिहारमा चाडपर्व लक्षित गरेर आन्तरिक मात्रै नभई बाह्य पर्यटक पनि लक्षित गरेर प्याकेज ल्याइएको छ । भारतीयहरूलाई आकाशबाट मानसरोवर दर्शन गराइएको छ । ‘भारतले कोरोना महामारीपछि मानसरोवर यात्रा बन्द गर्‍याे, त्यसपछि उनीहरूले मानसरोवर दर्शन गर्न नपाएको हुँदा हामीले गत चैतमा उनीहरूलाई लक्षित गरेर आकाशबाट मानसरोवर दर्शन गर्ने प्याकेज बनायौं,’ सीईओ न्याैपाने भन्छन्, ‘त्यसलाई अहिले भारतभरि प्रचारप्रसार गर्दा ५ हजारभन्दा बढी भारतीय नेपाल घुम्न आउन लागेका छन् ।’ श्री एयरलाइन्ससँग साझेदारी गरी फ्लाइट चार्टर गरेर उनीहरूलाई आकाशबाट मानसरोवर दर्शन गराइने र यो कार्यक्रम नेपालगञ्जबाट बढी चल्ने उनले बताए । उनका अनुसार अहिले नेपालगञ्जका होटलहरू फुल प्याक भएका छन् । सीईओ न्यौपाने भारतीयहरूलाई होटलसहित ३२ देखि ३५ हजार भारुमा नेपाल भ्रमण प्याकेज बेचेको बताउँछन् । त्यस्तै, नेपालीहरूका लागि भने फ्लाइटसहित ४२ देखि ४५ हजार पर्ने प्याकेज रहेको उनी बताउँछन् । सिद्धार्थ बिजनेस ग्रुपको देशैभरि होटल भएको हुँदा घुम्न जानका लागि देशैभरिको प्याकेज उपलब्ध रहेको सीईओ न्याैपाने बताउँछन् । अर्का पर्यटन व्यवसायी तथा सीएन्डके नेपाल ट्राभलका कार्यकारी निर्देशक विश्वेश श्रेष्ठ आन्तरिक पर्यटक चितवन, पोखरा र लुम्बिनी बढी घुम्न रुचाउने बताउँछन् । ‘स्वदेशी पर्यटकले रुचाएका डेस्टिनेसन यिनै तीनवटा हुन्,’ उनी भन्छन्, ‘तर, चितवन, पोखरा र लुम्बिनीको प्याकेज उनीहरूले कमै किन्छन्, अहिले स्वदेशी पर्यटकले किन्ने प्याकेज भनेको बर्दिया र राराको हो ।’ कार्यकारी निर्देशक श्रेष्ठका अनुसार प्याकेज किनेर नेपाल घुम्ने पर्यटक एकदमै कम छन् । ‘आफ्नै देश घुम्नका लागि भाषाको समस्या भएन,’ उनी भन्छन्, ‘उनीहरू आफै म्यानेज गरेर जान्छन्, घुम्छन् ।’ उनका अनुसार ४० प्रतिशत आन्तरिक पर्यटक प्याकेज किनेर घुम्न जान्छन् भने ६० प्रतिशत आफ्नै व्यवस्थापनमा जान्छन् । कस्ता छन् देश घुमाउने प्याकेज ? काठमाडौंमा रहेको ट्राभल एजेन्सी विन्डो भ्यु ट्राभल्स एन्ड टुर्सले मुस्ताङ घुम्न जान चाहनेका लागि प्रतिव्यक्ति ७ हजार ७ सय ९९ रुपैयाँको टुर प्याकेज ल्याएको छ । यो प्याकेजमा कागबेनी, जोमसोम, मार्फा, मुक्तिनाथ, बागलुङ कालिका र गलेश्वर महादेवको यात्रा गर्न सकिने कम्पनीले जनाएको छ । कम्पनीका अनुसार यो प्याकेज ३ रात र ४ दिनका लागि हुनेछ । यसमा जान आउन गाडी सुविधा, ३ बिहानको खाजा, खानाको व्यवस्था गरिएको छ । यसैगरी, काठमाडौंकै अर्को ट्राभल एजेन्सी प्रभु एडभेन्चर ट्राभल्स एन्ड टुर्सले अपर मुस्ताङ र मुक्तिनाथ यात्राका लागि ५ रात ६ दिनका लागि १८ हजार ५ सय र ३ रात ४ दिनका लागि ११ हजार ५ सयको टुर प्याकेज ल्याएको छ । यस्तै, कम्पनीले पाथीभरा देवी मन्दिर दर्शनका लागि ४ रात ५ दिनका लागि प्रतिव्यक्ति १६ हजार ५ सय रुपैयाँको प्याकेज ल्याएको छ । यस प्याकेजमा कन्याम, फिक्कल, पाथीभरा, धरान बजार, चिया बगान, बराह क्षेत्र, इलाम बजार, सानो पाथीभारा, बुढासुब्बा लगायत ठाउँ घुम्न सकिने कम्पनीले जनाएको छ । यसैगरी, घान्द्रुक घुम्नका लागि ९ हजारको प्याकेज, पोखराका लागि ७ हजार ५ सय, चितवन सौराहाका लागि ९ हजार, हलेसीका लागि ६ हजार, कालिञ्चोकका लागि ६ हजार ५ सय र रारा ताल घुम्न जानका लागि २५ हजार रुपैयाँको प्याकेज ल्याएको पनि कम्पनीले जनाएको छ । काठमाडौंकै अर्को ट्राभल कम्पनी एडभेन्टो नेपाल ट्राभल्स एन्ड टुर्सले अपर मुस्ताङ र मुक्तिनाथ घुम्नका लागि एसी बसमा यात्रा गर्न १३ हजार ५ सय र स्कार्पियोमा यात्रा गर्न १८ हजार पर्ने ५ रात ६ दिनको प्याकेज ल्याएको छ । यस प्याकेजमा पोखरा, पुम्दीकोटको शिव मन्दिर, बागलुङस्थित नेपालको सबैभन्दा लामा झोलुंगे पुल लगायतका ठाउँ घुम्न पाइने जनाएको छ । यसैगरी, मञ्जुश्री होलिडे ट्राभल्स एन्ड टुर्सले पनि ३ रात ४ दिनका लागि बसमा मुस्ताङ यात्राका लागि प्रतिव्यक्ति ६ हजार ६ सय ९९ को टुर प्याकेज ल्याएको छ । यस्तै, इलेक्ट्रिक भ्यानमा यात्रा गर्दा ९ हजार ५ सय लाग्ने र स्कार्पियोमा यात्रा गर्दा १० हजार ९ सय ९९ रुपैयाँ लाग्ने कम्पनीले जनाएको छ । यस्तै, पाथीभरा दर्शन गर्न जानका लागि बसमा ४ रात ५ दिनका लागि प्रतिव्यक्ति १२ हजार ९ सय ९९ र जीपमा १७ हजार ५ सय रुपैयाँको प्याकेज ल्याएको छ भने कालिञ्चोकका लागि बसमा प्रतिव्यक्ति २ हजार ९ सय ९९, ईभी भ्यानमा ३ हजार ९ सय ९९ र जीपमा ४ हजार ५ सय रुपैयाँको प्याकेज ल्याएको कम्पनीले जनाएको छ । अर्को ट्राभल एजेन्सी टुर प्लानर्सले मुक्तिनाथ घुम्नका लागि बसमा जानेका लागि प्रतिव्यक्ति ९ हजार र स्कार्पियोमा जानका लागि १२ हजार ५ सय रुपैयाँको प्याकेज ल्याएको छ भने पाथीभरा बसमा जानेका लागि १२ हजार र स्कार्पियोमा जानेका लागि १६ हजार ५ सयको टुर प्याकेज ल्याएको छ ।