सेवा : सूचना-प्रविधि

काठमाडौं । प्रेसिडेन्सियल ग्राजुएट स्कुलले १० औँ दिक्षान्त समारोहमा बीएसआईटी तहमा अध्ययनपुरा गरेका विद्यार्थी आर्यन श्रेष्ठलाई ‘प्रेसिडेन्ट्स अवार्ड २०२६’ प्रदान गरेको छ ।  प्रेसिडेन्सियल ग्राजुएट स्कुलका संस्थापक तथा कार्यकारी अध्यक्ष लक्ष्मण केसीका अनुसार यो विद्यार्थीलाई प्रदान गरिने संस्थाको सबैभन्दा प्रतिष्ठित सम्मान हो । स्कुलले शैक्षिक उत्कृष्टता, नेतृत्व क्षमता, संस्थागत योगदान, सामुदायिक सेवा, सहकार्य र नवप्रवर्तनमा उल्लेखनीय भूमिका निर्वाह गर्ने विद्यार्थीमध्ये एक जनालाई प्रत्येक वर्ष उक्त सम्मान प्रदान गर्दै आएको जनाएको छ । प्राध्यापक तथा उच्च व्यवस्थापनका प्रतिनिधिहरूको विशेष समितिले यस वर्ष श्रेष्ठलाई अवार्डका लागि छनोट गरेको हो । उक्त समारोहमा एमबीएका मनोज ढुंगेल र विशाल अर्यालस एमएसआइटीका सुशील तिवारी र सुष्मिता श्रेष्ठस बीबीएका बिद्यासागर श्रेष्ठ र दिनेश पाठक र बीएसआइटीका प्राप्ति रिजाल र सरू खतिवडालाई यस बर्षको उत्कृष्ट विद्यार्थी अवार्ड प्रदान गरिएको थियो । 'हामी यस्ता विद्यार्थी उत्पादन गर्न चाहन्छौँ जसले केवल डिग्री मात्र हासिल नगरी समाज, उद्योग र राष्ट्रका लागि सकारात्मक परिवर्तन ल्याउने क्षमता विकास गरून् र वास्तविक समस्याहरूको सिर्जनशिल समाधान गर्न सकुन । आर्यन श्रेष्ठ त्यही सोचको प्रतिनिधित्व गर्ने विद्यार्थी हुन्' अध्यक्ष केसीले भने । यस वर्षको ‘प्रेसिडेन्ट्स अवार्ड’ अमेरिकास्थित वेस्टक्लिफ युनिभर्सिटीकी चिफ एकेडेमिक अफिसर डा। यिङ आइभर्सन र स्कुलका संस्थापक केसीले संयुक्त रुपमा प्रदान गरेका थिए । उक्त सम्मानअन्तर्गत श्रेष्ठलाई ट्रफी तथा प्रमाणपत्र प्रदान गरिएको थियो । वेस्टक्लिफ युनिभर्सिटीअन्तर्गत प्रदान गरिने यो पुरस्कारलाई शैक्षिक उत्कृष्टता, नेतृत्व क्षमता, नवप्रवर्तनशील सोच, समाजमा पारेको प्रभाव तथा संस्थागत योगदानका आधारमा प्रदान गरिने सर्वोत्कृष्ट सम्मानका रूपमा लिइन्छ । यस पुरस्कार प्राप्त गर्नु सम्बन्धित विद्यार्थीका लागि मात्र नभई सम्पूर्ण शैक्षिक समुदायका लागि पनि गौरवको विषय मानिन्छ । अवार्ड प्राप्त गरेपछि प्रतिक्रिया दिँदै श्रेष्ठले यो सम्मान आफ्नो व्यक्तिगत उपलब्धिभन्दा पनि आफूले सँगै काम गरेका विद्यार्थी, शिक्षक तथा कलेज समुदायको सामूहिक प्रयासको परिणाम भएको बताए । उनले आगामी दिनमा पनि साइबर सुरक्षा, प्रविधि, नवप्रवर्तन तथा सामाजिक क्षेत्रमा सकारात्मक प्रभाव पार्ने सिर्जना गर्ने परियोजनाहरूमा सक्रिय रहने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे । स्कुलका संस्थापम केसीका अनुसार श्रेष्ठले अध्ययन अवधिभर नवप्रवर्तन तथा सामाजिक उत्तरदायित्वका क्षेत्रमा उल्लेखनीय योगदान दिएका छन् । उनले कलेजमा साइबर सेक्युरिटी क्लब स्थापना गर्न महत्वपूर्ण भूमिका पनि खेलेका थिए । साइबर सेक्युरिटी क्लबका अध्यक्षका रूपमा श्रेष्ठले स्कुलमा अध्ययनरत विद्यार्थीका लागि आन्तरिक कार्यक्रमहरू तथा बाह्य सहकार्यमार्फत तीन सयभन्दा बढी विद्यार्थीलाई साइबर सेक्युरिटीका बारेमा मार्गदर्शन गरेका थिए । उनी सन् २०२२ मा ह्याकरअर्थ क्याम्पस एम्बासडर समेत बनेका थिए । श्रेष्ठले सामाजिक सञ्जालमा आत्महत्यासम्बन्धी सामग्री पहिचान गर्ने प्रणालीसम्बन्धी परियोजना विकास गरेका थिए । उक्त परियोजना एनसिई प्रोजेक्ट डेमोन्स्ट्रेसन प्रतियोगितामा पुरस्कृत समेत भएको थियो । उनले विभिन्न प्राविधिक तथा शैक्षिक कार्यक्रमहरूको आयोजना र समन्वय गर्नुका साथै विश्वका विभिन्न साइबर सुरक्षा संस्थासँग सहकार्य गर्दै विद्यार्थीहरूका लागि व्यवहारिक सिकाइका अवसर सिर्जना गरेका थिए । श्रेष्ठले कलेजमा सेक्युरिटी अपरेसन सेन्टर स्थापना गर्न पनि महत्वपूर्ण पहल गरेका थिए । उक्त केन्द्रले विद्यार्थीलाई वास्तविक साइबर सुरक्षा निगरानी, जोखिम विश्लेषण तथा साइबर घटनाको व्यवस्थापन सम्बन्धी व्यवहारिक अनुभव हासिल गर्ने अवसर प्रदान गर्दछ । 

काठमाडौं । एनसेल बिजनेसले ललितपुरको नख्खुस्थित आफ्नो अत्याधुनिक डाटा सेन्टरले अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिष्ठित ‘एएनएसआई/टीआईए–९४२–सी रेटेड ३ डिजाइन एन्ड कन्स्ट्रक्टेड फसिलिटी सर्टिफिकेशन’ प्राप्त गरेको घोषणा गरेको छ । कम्पनीका अनुसार यो टीयर–३ स्तरको प्रमाणीकरणले डाटा सेन्टरको उच्च विश्वसनीयता, सुरक्षा तथा गुणस्तरीय पूर्वाधारलाई प्रमाणित गरेको छ। उक्त डाटा सेन्टर नेपालमै पहिलो पटक सरकारद्वारा सूचीकृत इन्टिग्रेटेड डाटा सेन्टर तथा क्लाउड सेवा प्रदायकका रूपमा पनि चिनिएको छ । यस प्रमाणीकरणले डाटा सेन्टरको संरचना र सञ्चालन ‘रेटेड–३’ मापदण्डअनुसार रहेको पुष्टि गर्दछ, जसले उच्च उपलब्धता, समानान्तर मर्मत क्षमता र प्रतिकूल अवस्थाबाट छिटो पुनःस्थापना हुन सक्ने प्रणाली सुनिश्चित गर्दछ । कम्पनीका अनुसार डाटा सेन्टर लगभग ९९.९८२ प्रतिशत उपलब्धता सुनिश्चित गर्ने गरी डिजाइन गरिएको छ, जसले मर्मत वा आकस्मिक अवस्थाहरूमा पनि सेवा अवरुद्ध हुन दिँदैन । यो प्रमाणीकरण टेलिकम्युनिकेशन इन्डस्ट्री एसोसिएसनबाट अधिकृत अडिट संस्था ‘डाटा सेन्टर मिडिया एलएलपी’ ले मूल्यांकनपछि प्रदान गरेको हो । एनसेलका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत माइकल फोलेले यसलाई कम्पनी मात्र नभई नेपालकै लागि महत्वपूर्ण उपलब्धि भएको बताए । 'नेपालबाट डिजाइन एन्ड कन्स्ट्रक्टेड फसिलिटीमा टीआईए प्रमाणीकरण प्राप्त गर्ने एनसेल डाटा सेन्टर पहिलो हो,' उनले भने, 'हामी विश्वस्तरीय डिजिटल पूर्वाधारमार्फत स्थानीय व्यवसायको विस्तार र सरकारको डिजिटल रूपान्तरणमा योगदान दिन प्रतिबद्ध छौँ ।' एनसेल डाटा सेन्टरले यसअघि नै सूचना सुरक्षा र गोपनीयतासम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड आईएसओ २७००१ र २७७०१ प्राप्त गरिसकेको छ । साथै, गुणस्तर व्यवस्थापन र वातावरणीय मापदण्डअन्तर्गत आईएसओ ९००१ र १४००१ मान्यता पनि हासिल गरेको कम्पनीले जनाएको छ । कम्पनीका अनुसार नयाँ प्रमाणीकरणले बैंक तथा वित्तीय संस्था, बिमा कम्पनी, सरकारी निकायदेखि साना–ठूला व्यवसायसम्मलाई सुरक्षित र भरपर्दो डिजिटल सेवा उपलब्ध गराउने क्षमतामा थप मजबुती ल्याएको छ । यसले महत्वपूर्ण प्रणालीहरूको डाउनटाइम न्यून बनाउने, अडिट तथा कम्प्लायन्स प्रक्रिया सहज बनाउने र संवेदनशील डाटाको सुरक्षित व्यवस्थापन सुनिश्चित गर्ने बताइएको छ । रेटेड–३ डिजाइनमा आधारित यस पूर्वाधारले बलियो ब्याकअप, रिडन्डेन्सी र विपद् पुनःस्थापनाको क्षमता प्रदान गर्ने भएकाले साइबर जोखिम वा प्राकृतिक विपत्तिका अवस्थामा समेत सेवा निरन्तरता कायम राख्न मद्दत पुग्ने कम्पनीको दाबी छ । एनसेलले यस उपलब्धिले नेपालको डिजिटल रूपान्तरणलाई समेत टेवा पुग्ने विश्वास व्यक्त गरेको छ । स्थानीय स्तरमै सुरक्षित डाटा होस्टिङ सम्भव भएसँगै डाटा सार्वभौमिकता बलियो हुने र विदेशी पूर्वाधारमा निर्भरता घट्दै नेपाल डिजिटल हबको रूपमा अगाडि बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

काठमाडौं । फिफा विश्वकप २०२६ नजिकिँदै गर्दा नेपालको डिजिटल स्ट्रिमिङ प्लेटफर्म डीजीओ (DGO) ले दर्शकका लागि अफर सार्वजनिक गरेको छ । डीजीओले अब मोबाइल प्रयोगकर्ताका लागि मात्र ५४९ रुपैयाँमा ‘मोबाइल पास’ उपलब्ध गराउने घोषणा गरेको हो । उक्त पासमार्फत दर्शकहरूले विश्वकपका सबै १०४ खेलहरू आफ्नै मोबाइलमा प्रत्यक्ष हेर्न सक्नेछन् । कम्पनीका अनुसार दर्शकहरूले नेपाली कमेन्टरीसहित १०८० पी फुल एचडी क्वालिटीमा खेलहरूको मजा लिन सक्नेछन् । साथै, आवश्यकता अनुसार नेपाली वा अंग्रेजी कमेन्टरी छनोट गर्ने सुविधा पनि उपलब्ध रहनेछ । डीजीओ एपमार्फत सहज रूपमा खरिद गर्न मिल्ने यो पासले दर्शकलाई झन्झटमुक्त अनुभव दिने कम्पनीको दाबी छ । केही क्लिकमै पास सक्रिय गर्न सकिने र सुरक्षित रूपमा आधिकारिक प्लेटफर्मबाटै सेवा लिन सकिने जनाइएको छ । डीजीओका प्रवक्ताका अनुसार नेपाली दर्शकलाई गुणस्तरीय र विश्वसनीय स्ट्रिमिङ अनुभव प्रदान गर्ने उद्देश्यले यस्तो योजना ल्याइएको हो । 'दर्शकहरूले कुनै शंकास्पद लिंक वा तेस्रो पक्षको भर नपरी आधिकारिक माध्यमबाट सुरक्षित रूपमा विश्वकप हेर्न सकून् भन्ने हाम्रो चाहना हो,' उनले भने । यसैबीच, कम्पनीले अनलाइनमा देखिने ‘फ्री स्ट्रिमिङ’ वा अनधिकृत एपहरूप्रति सचेत रहन आग्रह गरेको छ । यस्ता प्लेटफर्महरूले प्रयोगकर्ताको व्यक्तिगत तथा बैंकिङ जानकारीमा जोखिम निम्त्याउन सक्ने भन्दै आधिकारिक डीजीओ एप प्रयोग गर्न सुझाइएको छ । डीजीओले यो अफरमार्फत नेपालका फुटबल प्रेमीलाई सहज, सुरक्षित र किफायती रूपमा विश्वकपको रोमाञ्चक अनुभव प्रदान गर्ने विश्वास व्यक्त गरेको छ ।