नेसनल जिओग्राफीकाे वृतचित्रमा नेपाली युवा उद्यमी सन्तोष पाण्डेको कथा
काठमाडाैं । विश्वका पाँच युवा उद्यमीको कथालाई समावेश गरी नेसनल जिओग्राफीक डकुमेन्ट्री फिल्मसले निर्माण गरेको वृतचित्र ुओन द रुम मा नेपाली युवा उद्यमी सन्तोष पाण्डेको उद्यमी यात्राको कथा पनि समावेश भएको छ । पाण्डे नेपालमा पहिलोपटक सप्राइज प्लानिङ तथा गिफ्टिङ सेवा भित्र्याउने कम्पनी अफरिङ ह्यापिनेसका सह-संस्थापक हुन् । सो कम्पनीले आफ्नो वेवसाइट मार्फत विगत ४ वर्ष देखि देश-विदेशमा बसोबास गर्दै आएका नेपालीहरुबीच गिफ्ट तथा सरप्राइज आदान-प्रदान गर्ने सेवा दिँदै आएको छ । एमी अवार्ड विजेताद्वय क्रिस्टिना कोस्ट्यान्टिनी र ड्यारेन फोस्टरद्वारा निर्देशित सो वृतचित्रको ट्रेलर फेब्रुअरी ९ मा सार्वजनिक भएको हो । अप्रिल २०१९ मा विश्वभरीका ५१ जना युवा उद्यमीहरुले ग्लाेबल स्टुडेन्ट इन्टरप्रेनरसिप अवार्ड फाइनल्सका लागि प्रतिस्पर्धा गरेका थिए । उक्त प्रतिस्पर्धीहरु मध्ये पाँचजना पृथक तथा प्रभावशाली उद्यम गर्दै आएका उद्यमीहरुको कथाहरुलाई समेटेर निर्माण गरिएको सो वृतचित्र मार्च १२ मा आधिकारिक रुपमा डिजनी प्लसमा सार्वजनिक हुनेछ ।
३२ करोडको लागतमा दुध पाउडर कारखाना बन्दै, दैनिक ५० हजार लिटर दुध उत्पादन, १० हजारले काम पाउने
फाइल फाेटाे काठमाडौं । दुग्ध व्यवसाय गर्ने उद्देश्यका साथ प्रदेश एकमा दुध पाउडर कारखाना निर्माण हुने भएको छ । प्रदेश एकका किसानहरुले उत्पादन गर्ने दुधलाई बजारीकरण गरी दूग्ध प्रशोधन गर्ने, पाउडर दूध बनाउने र दूधजन्य परिकार बनाउने उद्देश्यले सो कारखाना निर्माण हुने भएको हो । कारखानाको निर्माण सगरमाथा डेरी विशिष्टिकृत सहकारी संघले गर्ने भएको हो । सो कारखाना निर्माण सञ्चालक समितिका अध्यक्ष बाबुराम खत्रीले प्रदेश एकमा उत्पादन भएको दुधलाई सहज रुपमा बजारिकरण, प्रशोधन र त्यसको विभिन्न परिकारहरु बनाउने उद्देश्यका साथ कारखाना निर्माण गर्न लागेको बताएका हुन् । उनका अनुसार सो कारखानाकोअनुमानित लागत ३२ करोड रुपैयाँ रहेको छ । त्यसमा १२ करोड रुपैयाँ सहकारी संघ र २० करोड रुपैयाँ प्रदेश एक सरकारले लगानी गर्नेछ । ‘कारखानाले पहिलो काम पाउडर बनाउँछ, ५० हजार लिटर दैनिक दुध उत्पादन हुने अनुमान हामीले गरेका छौं, प्रदेश एकका सबै सहकारीहरु आवद्ध गर्ने हाम्रो रणनीति हो, हालसम्म ३५ वटा सहकारी आवद्ध भइसकेका छन्, ६५ वटा आवद्ध हुने क्रममा छन्, अब चाँडै नै एक सय सहकारी यस कारखाना निर्माण अभियानमा आवद्ध हुनेछन्,’ खत्रीले भने । उनका अनुसार हाल प्रदेश एकमा दुध उत्पादन गर्ने सहकारी करिब ५ सय वटा छन् । उनले कारखाना निर्माणको लागि कम्पाउण्ड वालको ठेक्का दिएर काम भइसकेको बताए । ‘यसको अनुदान पाइसकेपछि टेण्डर हुन्छ, टेण्डर आव्हान गरेपछि इक्विमेन्ट ल्याउने काम हुन्छ, निर्माण थालेको एक वर्ष भित्रै काम सम्पन्न हुन्छ,’ उनले भने । कारखाना २ बिघा जमिन क्षेत्रफलमा बन्न लागेको हो । उनले माघ भित्रै सम्झौताको काम हुने बताए । ‘हामीले किसानले उत्पादन गरेको दुध बजारिकरण गर्ने ग्यारेन्टी गर्छौं, अहिले खेर गइरहेको दुध कारखाना निर्माण भएपछि खेर जान्न, मिल्क होलि डेको समस्या आउँदैन, यसले किसान हतोत्साहित भएर व्यवसायबाटै पलायन भइहरेको अवस्था छ, अब त्यो अवस्था आउँदैन, यसले झन किसानलाई प्रोत्साहन गर्छ,’ उनले भने । उनका अनुसार देशभर दुध बजारिकरण भइसकेपछि निर्यातको सम्भावना पनि रहेको बताए । तथापी यसको पहिलो प्राथमिकता भने देर्शभित्रै नै रहेको उनको भनाई छ । यस परियोजनाबाट १० हजार किसानले रोजगारी पाउने उनले बताए । उनका अनुसार यसमा आवद्ध भएका सहकारीहरुले न्यूनतम एक लाखदेखि २० लाखसम्म लगानी गरेका छन् ।
खेल क्षेत्रको विकासमा खोटाङकाे दशवटै स्थानीय तहको सक्रियता
खोटाङ । खोटेहाङ गाउँपालिकाका नौमध्ये सात वडामा खेल मैदान निर्माण गरिएको छ । हरेक वडामा एउटा खेलमैदान निर्माण अभियान थालेको गाउँपालिकाले हालसम्म वडा नं १ लिकुवापोखरी, वडा नं २ वाप्लुखा, वडा नं ३ सावाकटहरे, वडा नं ५ चिप्रिङ, वडा नं ६ इन्द्रेणीपोखरी, वडा नं ८ सिम्पानी र वडा नं ९ लिच्कीराम्चेमा खेलमैदान निर्माण गरेको हो । सात वडामा २०७५/०७६ मा खेलमैदान निर्माणको काम पुरा गरिएको खोटेहाङ गाउँपालिका प्रमुख प्रदीपकुमार राईले बताए । यस्तै, वडा नं ७ खोटाङबजारमा चालु आर्थिक वर्ष खेलमैदान निर्माणको काम गरिने जनाइएको छ । खोटाङ बजारमा खेलमैदान निर्माणका लागि पाँच लाख बजेट विनियोजन गरिएको गाउँपालिकाले जनाएको छ । जग्गा अभावमा खोटेहाङ गाउँपालिका–४ बड्कादियालेमा भने हालसम्म खेलमैदान निर्माणको काम अघि बढाउन सकिएको छैन । बड्कादियालेमा खेलमैदान निर्माणका लागि उपयुक्त जग्गाको खोजी भइरहेको गाउँपालिका प्रमुख राईले बताए । “खेलकुद क्षेत्रको वृत्ति र विकासका लागि गाउँपालिकाको तर्फबाट आर्थिक वर्ष २०७४/०७५ देखि हरेक वडामा उपयुक्त खेलमैदान निर्माण अभियान शुरु गरिएको छ”, उनले भने, “आगामी दुई वर्षभित्र सबै वडा तथा पालिकास्तरीय खेलमैदान निर्माण सम्पन्न गरेर खेल गतिविधि अगाडि बढाइनेछ ।” गाउँपालिकाका अनुसार इन्द्रेणीपोखरीमा भने वडास्तरीय बाहेक गाउँपालिकास्तरीय खेलमैदान निर्माणको काम भइरहेको छ । प्रदेश सरकार र गाउँपालिकाको लगानीमा पालिकास्तरीय खेलमैदान निर्माणको काम शुरु गरिएको हो । यसैबीच, दिप्रुङ चुइचुम्मा गाउँपालिकाले हरेक वडामा एकै साइजका खेलमैदान निर्माण गरेको छ । समग्र खेलकुदको विकासका लागि गाउँपालिकाले सातवटै वडामा १०० मिटर लम्बाइ र ६० मिटर चौडाइको खेलमैदान निर्माण गरेको हो । आर्थिक वर्ष २०७५/०७६ मा गाउँपालिकाबाट प्रतिवडा १०/१० लाख बजेट विनियोजन गरेर ‘एक वडा एक खेलमैदान’ निर्माण गरिएको गाउँपालिका प्रमुख भूपेन्द्रकुमार राईले बताए । फुटबल, भलिबल, टेबलटेनिसलगायत सबै प्रकारका खेलको विकासका लागि एकै मापदण्ड र आकारका खेलमैदान निर्माण गरिएको हो । गाउँपालिकाको लगानीमा हरेक वडामा खेलमैदान बनेपछि खेलकूदसम्बन्धी गतिविधि सञ्चालन गर्न सहज भएको खेलाडीले बताएका छन् । गाउँपालिकाले हरेक वडामा उपयुक्त खेलमैदान निर्माण गरेर सञ्चालनमा ल्याएपछि खेलाडीले खेलकूदसम्बन्धी गतिविधिसमेत अगाडि बढाएका छन् । जिल्लाको सबैभन्दा ठूलो स्थानीय तह दिक्तेल रुपाकोट मझुवागढी नगरपालिकाको सबै वडामा निर्माणाधीन खेलमैदानको काम अन्तिम चरणमा पुगेको जनाइएको छ । पन्ध्र वडा रहेको उक्त नगरपालिकाको वडा नं २ सोल्मा, वडा नं ११ खार्मी र वडा नं १४ बुइपामा अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डअनुसारको खेलमैदान निर्माण भइरहेको छ । नगरपालिकाको आर्थिक र प्राविधिक सहयोगमा खार्मीमा १२० मिटर लम्बाइ र ९० मिटर चौडाइको खेलमैदान गत वर्ष नै निर्माण सम्पन्न गरिएको निर्माण उपभोक्ता समितिका अध्यक्ष हर्कराज राईले बताए । खार्मीमा निर्माण गरिएको खेलमैदानलाई स्तरोन्नति गर्ने पहल भइरहेको निर्माण उपभोक्ता समितिले जनाएको छ । उता, हलेसी तुवाचुुङ नगरपालिकामा पनि सबै वडामा खेलमैदान निर्माणको काम भइरहेको जनाइएको छ । एघार वडा रहेको उक्त नगरपालिकामा निर्माणाधीन खेलमैदान निर्माणको काम पनि अन्तिम चरणमा पुगेको नगरप्रमुख ईवन राईले बताए । उक्त नगरपालिकाले विभिन्न विधाका खेल प्रशिक्षकसमेत नियुक्त गरेर खेलाडीलाई प्रशिक्षण दिइरहेको छ । खेलकूद क्षेत्रको समग्र विकासका लागि खेलमैदान निर्माणका साथै सितोरियो कराँते र फुटबल खेलका लागि प्रशिक्षकसमेत नियुक्त गरेर गतिविधि अगाडि बढाइएको नगरप्रमुख राईको भनाइ छ । दश स्थानीय तह रहेको जिल्लाका अन्य स्थानीय तहले पनि आ–आफ्नो क्षेत्रमा खेलमैदान निर्माण गरिरहेका छन् । स्थानीय तहले खेल क्षेत्रको विकासका लागि क्रियाकलाप अगाडि बढाएपछि खेलाडीसमेत उत्साहित भएका छन् । खेलमैदान निर्माण भइसकेका ठाउँमा पछिल्लो समय खेलकूद गतिविधिसमेत हुन थालेका छन् । स्थानीय तहमा जनप्रतिनिधि निर्वाचित भएर आएपछि सबै स्थानीय तहमा खेलमैदानका साथै भौतिक निर्माणको काम धमाधम भइरहेको छ । रासस
