हाथवे इन्भेष्टमेन्टले ५५ प्रतिशत लाभांश दिने, आईपीओ पनि जारी गर्ने
काठमाडौं । हाथवे इन्भेष्टमेन्ट नेपालले सेयरधनीलाई ५५ प्रतिशत लाभांश वितरण गर्ने प्रस्ताव गरेको छ । कम्पनीले आर्थिक वर्ष २०७७/७८ को नाफाबाट सेयरधनीलाई २५ प्रतिशत बोनस र ३० प्रतिशत नगद गरी ५५ प्रतिशत लाभांश वितरण गर्ने प्रस्ताव गरेको हो । साथै, कम्पनीले साधारण सेयर आईपीओ जारी गर्ने विशेष प्रस्ताव गरेको छ । कम्पनीले जारी पुँजी १ अर्ब १७ करोड रुपैयाँको १२.५ प्रतिशतले हुन आउने १४ करोड ६२ लाख ५० हजार रुपैयाँ बराबरको साधारण सेयर जारी गर्ने प्रस्ताव गरेको हो । उक्त प्रस्ताव पारित गर्नको लागि कम्पनीले भदौ २५ गते वार्षिक साधारण सभा बोलाएको छ । कम्पनीको १३औं वार्षिक साधारणसभा सो दिन दिउँसो २ बजे काठमाडौंको लैनचौरस्थित कम्पनीको रजिष्टर्ड कार्यालयमा भर्चुअल जुम मार्फत हुने छ ।
ईपीएस हेरेर वाणिज्य बैंकको सेयर किन्दा कुन बैंक छान्ने ?
काठमाडौं । लगानीकर्ताले दोस्रो बजारबाट सेयर खरिद गर्दा वा आफूसँग भएको सेयर विक्री गर्ने कि नगर्ने भन्ने सन्दर्भमा विभिन्न सुचकलाई आधार बनाउँछन् । दोस्रो बजारमा सुचिकृत कम्पनीले कति लाभांश दिन सक्छ भन्ने आकलन गर्ने सबैभन्दा भरपर्दाे सुचन प्रतिसेयर आम्दानी (ईपीएस) हो । कुनै पनि कम्पनीको ईपीएस जति छ सो बराबरको लाभांश दिन सक्ने अनुमान गर्न सकिन्छ । जस्तो कि कुनै कम्पनीको ईपीएस २० छ भने सो कम्पनीले २० प्रतिशत लाभांश दिन सक्छ । नेपालमा भने नगद लाभांश भन्दा बोनस सेयरलाई नै उच्च महत्व दिने गरिएको छ । जुन कम्पनीले बोनस सेयर दिने गर्छ त्यो कम्पनीको सेयरमूल्य बढ्ने गरेको देखिन्छ भने साधारण लागनीकर्ता पनि बोनस सेयरबाट दंग परेको पाइन्छ । कम्पनीले दिन सक्ने लाभांशबाट कति प्रतिशत नगद र कति प्रतिशत बोनस सेयर दिन सक्छ भन्ने आकलन गर्न भने सकिदैन । कम्पनीले दिने लाभांश बोनस सेयर वा नगद वा दुबै जस्तो पनि हुन सक्छ । अहिले दोस्रो बजारमा लगानीकर्ताको आकर्षण धेरै राम्रो अवस्थामा छ । पुँजी बजार मापक नेप्से परिसुचकले दिनदिनै नयाँ रेकर्ड बनाइरहेको छ भने कारोबार रकम पनि दैनिक २० अर्ब रुपैयाँको हाराहारीमा हुने गरेको छ । नेपाल राष्ट्र बैंक, धितोपत्र बोर्ड जस्ता नियामक निकायले दोस्रो बजार धेरै माथि पुगेकोले सोच विचार गरेर मात्रै लगानी गर्न लगानीकर्तालाई वाध्यपार्ने नीतिगत व्यवस्थाहरु गरिरहेका छन् । तर, लगानीकर्ताहरु नियामक निकायका यी ‘सालिन सुझाव’प्रति कुनै झुकाव नै देखाउँदैनन् । यसै सन्दर्भमा हामीले दोस्रो बजारमा वाणिज्य बैंकहरुको सेयर खोज्नका लागि ईपीएस हेरेर लगानी गर्ने हो भने कुन बैंकको कति ईपीएस छ भनेर जानकारी दिएका छौं । तर, हामीले यहाँ उल्लेख गरेको ईपीएस दर अनुसार नै यी बैंकहरुले लाभांश दिन्छन् भन्ने ग्यारेन्टी भने छैन । त्यसैले ईपीएसकै आधारमा यो कम्पनीले यति प्रतिशत लाभांश दिने रहेछ भनेर सेयर खरिद गर्ने गल्ती भने नगर्नु होला । बैंकहरुले विगतमा गरेको आम्दानी सेयरधनीलाई वितरण नगरी राखेका रहेछन् भने त्यस्तो आम्दानी वितरण गर्दा बढी पनि हुन सक्छ । कुन बैंकको कति छ ईपीएस ? हामीले गत असार मसान्तसम्मको व्यवसायका आधार बैंकहरुले प्रकाशित गरेको परिष्कृत वित्तीय विवरणबाट बैंकहरुको ईपीएस लिएका हौं । अन्तिम लेखापरीक्षण हुँदा तथा नियामक निकाय नेपाल राष्ट्र बैंकले गरेको नियमन र सुपरीवेक्षणबाट बैंकहरुको ईपीएस परिवर्तन पनि हुन सक्छ । किनभने हामीले यहाँ प्रस्तुत गर्ने ईपीएस अपरिष्कृत वित्तीय विवरणका आधार मात्रै हो । राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको ईपीएस ४१.३२ प्रतिशत छ । यद्यपि, यो बैंकले सर्वसाधारणलाई आईपीओ जारी नगरेकोले दोस्रो बजारका लागि राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको ईपीएस खासै खोजीको विषय होइन । नविल बैंकको ईपीएस ३३.४ प्रतिशत छ । यस्तै, कृषि विकास बैंकको ३०.६५, एनआईसी एसिया बैंकको २८.२१, हिमालयन बैंकको २८.०६, सिद्धार्थ बैंकको २५.८७ र नेपाल बंगलादेश (एनबी) बैंकको २५.४६ प्रतिशत ईपीएस छ । यस्तै, नेपाल बैंकको २४.२६, सानिमा बैंकको २३.५१, नेपाल इन्भेष्टमेन्ट बैंकको २२.५७, एभरेष्ट बैंकको २०.५६, प्राइम बैंकको २०.२४ र ग्लोबल आईएमई बैंकको १९.०८ प्रतिशत छ । बैंकहरुले प्रकाशित गरेको गत असार मसान्तको अपरिष्कृत वित्तीय विवरणका अनुसार माछापुच्छ्रे बैंकको १८.०१, प्रभु बैंकको १७.७३, एनएमबी बैंकको १६.७८, स्ट्याण्डर्ड चार्टर्ड बैंक नेपालको १६.३५, बैंक अफ काठमाडू (बीओके) को १५.९ प्रतिशत ईपीएस छ । यस्तै, सनराइज बैंकको १५.८४, मेगा बैंकको १५.७८, सिटिजन्स बैंक इन्टरनेसनलको १५.३८, कुमारी बैंकको १४.४२, लक्ष्मी बैंकको १४.४१, एनसीसी बैंकको १२.३२, नेपाल एसबीआई बैंकको १०.१२, सेन्चुरी बैंकको ८.३ र सिभिल बैंकको ईपीएस ६.४७ प्रतिशत छ ।
३२२० बिन्दुसम्म पुगेको नेप्सले बनायो नयाँ रेकर्ड, बजारमा दोश्रो उच्च कारोबार
काठमाडौं । बुधबारको बजारमा सेयर कारोबार मापक नेप्से परिसूचक ३२२० बिन्दुसम्म पुगेको थियो । जुन नेपाली पुँजीबजारको इतिहासमै उच्च बिन्दु हो । नियमित कारोबार खुलेको २० मिनेटको अवधिमा परिसूचक ओरालो लागेको थियो । त्यसपछि उकालोको बाटो तय गरेको बजार निरन्तर उकालो लागेर २ बजेतिर उक्त ३२२० बिन्दुसम्म पुगेको थियो । तर, त्यसपछिको बजारभने सम्हालियो । र, अन्तत कारोबार बन्द हुँदा नेप्से परिसूचक ३१९८.१९ बिन्दुमा अडिएको छ । जुन दैनिक क्लोजिङ्को उच्चतम बिन्दु पनि हो । मंगलबारको तुलनामा बुधबारको बजार ३७.८७ बिन्दुले उकालो लागेको हो । परिसूचकमा मात्रै नभई सेयर कारोबारमा पनि सुधार भएको छ । बजारमा एकैदिन २१ अर्ब ३१ करोड रुपैयाँ बराबरको सेयर कारोबार भएको छ । जुन हालसम्मकै दोश्रो उच्च कारोबार हो । यसअघि गत आइतबार(साउन ३१ गते) को बजारमा मात्रै हालसम्मकै उच्च अर्थात २१ अर्ब ६४ करोड रुपैयाँ बराबरको सेयर किनबेच भएको थियो । बजारमा २२८ कम्पनीको सेयर कारोबार भएको थियो । जसमध्ये सबैभन्दा बढी नेशनल हाइड्रोपावर कम्पनीको कारोबार भएको छ । कम्पनीको एकैदिन ७८ करोड ८७ लाख रुपैयाँ बराबरको सेयर किनबेच भएको छ । जसको अन्तिम कारोबार प्रतिकित्ता ४९८ रुपैयाँमा भएको छ । दोहोरो अंकले बढेको बजारमा अधिकांश कम्पनीको सेयर मूल्य बढेको छ । जसमध्ये ६ कम्पनीको सेयरमा सकारात्मक सर्किट लागेको छ । त्यसमा अधिकांश हाइड्रो कम्पनी रहेका छन् । बुधबार अरुण भ्याली हाइड्रोपावर, अरुण काबेली पावर, शिवम् सिमेन्टस् र जीवन विकास लघुवित्तको सेयर मूल्य १०र१० प्रतिशतले बढेको छ । त्यस्तै, आँखु खोला जलविद्युत् कम्पनी र महालक्ष्मी विकास बैंकको सेयर मूल्य सर्किट लेभल अर्थात क्रमशः ९.९८ र ९.९६ प्रतिशतले बढेको छ । बुधबार तीन समूह बाहेक बाँकी सबै समूहमा हरियाली देखिएको छ । सबैभन्दा बढी विकास बैंक समूह ३३४ बिन्दुले उकालो लागेको छ ।
