अडानी ग्रिन इनर्जीमा फ्रान्सको टोटल इनर्जीले सवा ३७ अर्ब लगानी गर्ने
काठमाडौं । भारतको व्यावसायिक घराना तथा दोस्रो धनी व्यक्ति गौतम अडानीको कम्पनीमा अर्को विदेशी कम्पनी प्रवेश गरेको छ । यो फ्रान्सको कम्पनी टोटल इनर्जी हो। यो कम्पनीले अडानी ग्रुपको कम्पनी अडानी ग्रिन इनर्जीमा ४४ करोड ४० लाख अमेरिकी डलर (करिब ३७ अर्ब २७ करोड रुपैयाँ) लगानी गर्ने छ । तर, विदेशी कम्पनीले भारतीय कम्पनीमा लगानी गरेको यो पहिलो पटक भने होइन । यसअघि पनि अडानी समूह लगायत धेरै कम्पनीमा विदेशी कम्पनीले लगानी गरिसकेका छन् । अडानी ग्रिन इनर्जीले संयुक्त उद्यम गठन गर्न टोटल इनर्जीबाट ४४ करोड ४० लाख डलर थप लगानीका लागि सम्झौता अनुमोदन गरेको बताइएको छ । ‘संयुक्त उद्यम कम्पनीको पोर्टफोलियो १ हजार १ सय ५० मेगावाट हुनेछ, यसमा सञ्चालन र निर्माणाधीन सौर्य ऊर्जा सम्पत्तिहरू समावेश हुनेछन् । यसबाहेक व्यापारमा आधारित र विद्युत खरिद सम्झौतामा आधारित आयोजना पनि समेटिनेछन्,’ विज्ञप्तिमा उल्लेख छ । योसँगै अडानी ग्रिन इनर्जीमा टोटल इनर्जीको १९.७५ प्रतिशत हिस्सेदारी पुगेको छ । गत वर्ष सेप्टेम्बरमा अडानी ग्रिन र टोटल इनर्जीले १ हजार ५० मेगावाटको ग्रिन पोर्टफोलियोका लागि संयुक्त उद्यम गठन गर्न सहमत भएका थिए । टोटल इनर्जीले यो सम्झौतामा ३० करोड डलर लगानी गर्ने भनिएको थियो । नयाँ सम्झौता अन्तर्गत अडानी ग्रिन इनर्जी र टोटल इनर्जीले नयाँ संयुक्त उद्यम कम्पनीमा प्रत्येकको ५० प्रतिशत सेयर राख्नेछन् । एजेन्सी
बालबालिकालाई आम्दानी, खर्च र डिजिटल कारोबार सिकाउने ‘ग्लोबल जुनियर’
काठमाडौं । ग्लोबल आइएमई बैंकका हेड अफ ट्रान्जेक्सन प्रकाश पौडेल डिजिटल रूपान्तरण अभियानमा छन् । उनी फ्रन्टलाइनमै रहेर डिजिटल गतिविधिमा सक्रिय छन् । उनी हरेक कारोबार डिजिटलबाटै गर्छन् र अरूलाई पनि डिजिटल माध्यमबाटै गर्न प्रेरित गरिरहेका छन् । हरेक कारोबार डिजिटलबाट गर्ने उनी घरभित्र भने नगदमै काराेबार आएका थिए । उनका छाेराछाेरीलाई पैसा चाहियो भने नगदै दिन्थे । यदि नगद छैन भनेपनि एटीमएबाट झिकेर छाेराछाेरीलाई दिने गरेका थिए । सबै कारोबार डिजिटलबाट गर्ने उनी घरभित्रको कारोबार किन डिजिटल हुँदैन ? उनले सोच्न थाले । यदि डिजिटल रूपान्तरण गर्नुछ भने घरभित्रैबाट बालबालिकालाई पनि डिजिटलमा अभ्यस्त गर्नुपर्छ भन्ने सोचका साथ ‘ग्लोबल जुनियर एप’को अवधारणा ल्याए । ग्लोबल आइएमई बैंकले पहिलो डिजिटल कारोबार घरभित्रैबाट हुनुपर्छ र बालबालिकालाई भविष्यको ग्राहक बनाउनुपर्छ भन्ने अवधारणाका साथ आज ‘ग्लोबल जुनियर एप’ सार्वजनिक गरेको छ । ‘डिजिटल रूपान्तरणमा विभिन्न गतिविधि भइरहेका छन्, म आफैं पनि डिजिटल कारोबारको प्रमोट गरिरहेको छु । तर, घरभित्रको कारोबार भने नगदमै हुन्छ, मेरो १२ वर्षको छोरी छिन्, छोरीलाई पैसा आवश्यक पर्याे भने नगद दिन्थें, यदि नगद छैन भने एटीएमबाट झिकेर दिन्थें,’ उनले भने, ‘हामी किन घरभित्रबाट डिजिटल कारोबार गर्न सक्दैनौं ? म र मेरो छोरीबीचको कारोबार किन डिजिटल हुन सक्दैन ? किनभने छोरीको व्यवहारलाई सुहाउने एप बैंकिङ क्षेत्रमै थिएन, जसले गर्दा मेरो र छोरी कारोबार नगदमै हुने गरेको थियो, चाहे १ हजार होस् वा चाहे १ सय रुपैयाँ होस्, त्यसैले ‘ग्लोबल जुनियर एप’को अवधारणा बनेको हो ।’ घरभित्रको कारोबार पनि डिजिटलबाट गर्नुपर्छ भन्ने हेतुले ‘ग्लोबल जुनियर एप’ ल्याइएको उनले बताए । केही महिनादेखि आफूले अभ्यास गरिरहेको र बालबालिकाको तर्फबाट कसरी काम गर्छ भनेर अध्ययन गरेर नै यो एप सार्वजनिक गरिएको उनको भनाइ छ । १२ वर्षदेखि १७ वर्षसम्मका बालबालिकालाई लक्षित गरी ग्लोबल जुनियर एप ल्याइएको उनले जानकारी दिए । ‘बालबालिकाको आवश्यकतालाई हेरेर ल्याइएको हो, यो उमेर समूहलाई डिजिटल प्लेटफर्ममा ल्याउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ,’ उनले भने, ‘परिवारको मोबाइलबाटै बालबालिकालाई ग्लोबल जुनियर एपमा जोड्न सकिन्छ ।’ उनका अनुसार एक जना परिवारले २ जना बच्चालाई ग्लोबल जुनियर एपमा आवद्ध गराउन सकिने र परिवारले नै नियन्त्रण गर्न सक्नेछन् । एक दिनमा अधिकतम ५ हजार रुपैयाँ र मासिक १० हजार रुपैयाँसम्म कारोबारको सीमा ग्लोबल जुनियर एपमा राखिएको छ । परिवारले चाहेको अवस्थामा कारोबारको सीमा घटबढ गर्न सकिने उनले बताए । ‘ग्लोबल जुनियर एपमा बचत खाता सरह ब्याजदर निर्धारण गरिएको छ, यो एपमार्फत बालिबालिकाले गरिरहेको कारोबारलाई समेत परिवारले सहजै कहाँ के सामान खरिद गरेको छ भनेर हेर्न सक्नुहुन्छ,’ पौडेलले भने । ग्लोबल आइएमई बैंकका नायब प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (डीसीईओ) सुमन पोखरेल डिजिटल बैंकिङमा नेपालमा अग्रणी स्थानमा रहन बैंकले विभिन्न कार्य गर्दै आएको बताउँछन् । भौतिक कारोबार कम गर्न यस एपले महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने उनको भनाइ छ । ‘यो एपलाई परिवारले नै ह्यान्डल गर्न सकिन्छ, बालबालिकालहरूले भबिष्यमा सहज रूपमा कारोबार गर्न सकिन्छ, बिना सीम यो एप चलाउन सकिन्छ,’ उनले भने, ‘बैंकको नारा अनुरुप बालबालिकालाई पनि सेवा दिन यो एप ल्याइएको हो ।’ यो प्रडक्ट नेपालको बैंकिङ क्षेत्रमा युनिक प्रडक्ट भएको बताउँदै उनले भने, ‘वित्तीय साक्षरतामा सहज हुनेछ, कसरी कमाउने, कमाउन कति दुःख हुन्छ, कमाएको पैसा कसरी बचत गर्ने, कसरी खर्च गर्ने भनेर बालबालिकालाई यो एपले शिक्षा दिनेछ, बालबालिकालाई सानैदेखि सिकाउनेछ, मिहिनेत गर्न सिकाउनेछ, पैसाको महत्व बुझाउनेछ ।’ ग्लोबल आइएमई बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) सरेन्द्रराज रेग्मी सबैको लागि बैंक भन्ने नारा बमोजिम बालबालिकालले समेत सहज रूपमा बैंकिङ कारोबार गर्न ग्लोबल जुनियर एपले मद्दत पुर्याउने बताउँछन् । ‘बैंकको नारा नै छ, सबैका लागि बैंक, यही नाराबमोजिम साना बालबालिकालाई पनि बैंक चाहिन्छ भन्ने सुरुवात गरेका छौं, अधिकांश सूचकमा ग्लोबल आइएमई बैंक अग्र स्थानमा छ, यसलाई निरन्तरता दिन डिजिटलमा जोड दिएको हो, सबैलाई डिजिटल इको सिस्टममा ल्याउन ग्लोबल जुनियर एपले भूमिका खेल्नेछ,’ उनले भने, ‘आजको बालक भोलिको कर्णधार हो, त्यसैले बालबालिकालाई भविष्यमा सहज बैंकिङ कारोबार गराउन यस एपले योगदान गर्नेछ ।’ उनका अनुसार बैंकको ७५ प्रतिशत कारोबार डिजिटल माध्यमबाट हुने गरेको र यसलाई बढाएर सतप्रतिशत गर्ने रणनीति बैंकको रहेको छ । साथै ठूलो बैंक भएकाले पनि डिजिटल काराेबारमा दायित्व हुने उनले बताए । नेपाल राष्ट्र बैंकले भविष्यमा ल्याउने डिजिटल करेन्सीलाई समेत ग्लोबल जुनियर एपले सहजीकरण गर्ने उनको दाबी छ । बैंकिङ क्षेत्रमै पहिलोपटक बालबालिकालाई लक्षित गरी ग्लोबल आइएमई बैंकले ग्लोबल जुनियर सञ्चालनमा ल्याएको हो । बालबालिकालाई सानैदेखि बैंकिङ कारोबारसम्बन्धि अभ्यस्त गराउन यो एप ल्याएको बैंकले जनाएको छ । बैंकका अनुसार परिवार र बालबालिकाबिच हुने नगद कारोबारलाई डिजिटल गराउनु यो एपको उद्देश्य हो ।
लघुवित्तमा लुटपाटसहित ल्यापटप र महत्वपूर्ण कागजात गायब, ‘वित्तीय क्षेत्रमा मौलायो अराजकता’
काठमाडौं । लघुवित्त विरुद्धको संघर्ष समितिको नाममा अहिले देशका वित्तीय संस्थाहरूमाथि ज्यादती फैलिएको छ । विभिन्न व्यक्ति तथा समुहहरूले लघुवित्त विरुद्धको संघर्ष समिति नाम दिँदै देशका विभिन्न लघुवित्तका शाखाहरूमा पुगेर तोडफोड तथा विभिन्न वस्तुहरू गायब गर्ने अराजकता बढेको हो । यस्तो गलत प्रवृतिको कारण बैंक तथा वित्तीय क्षेत्र तंरङ्गित र त्रसित बनेको छ । देशका विभिन्न लघुवित्तको शाखाहरूमा गएर तोडफोड, लुटपाट, आगजनी लगायतका गतिविधिहरू बढेपछि बैंकरहरूले दुःख व्यक्त गरेका छन् । सोमबार नेपाल बैंकर्स संघ, डेभलपमेन्ट बैंकर्स एशोसिएसन नेपाल, नेपाल वित्तीय संस्था संस्था संघ र नेपाल लघुवित्त बैंकर्स संघले संयुक्त रूपमा विज्ञप्ति जारी गरेर सरकारको ध्यानआकर्षण गरेका हुन् । ‘विगत केही समयदेखि केही व्यक्ति तथा समूहले आफ्नो निशित स्वार्थ पूर्ति गर्ने उद्देश्यले बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरु विरुद्ध अर्नगल प्रचार गर्ने, विभिन्न वित्तीय संस्थाका शाखा कार्यालय तोडफोड गर्ने तथा अवरोध पु¥याउने, कर्मचारीलाई तर्साउने जस्ता अराजक क्रियाकलाप भइरहेका छन्, विभिन्न शाखाहरुमा तोडफोड गर्ने, लुटमाट गर्ने र आगजनी समेत गर्ने कार्यहरु भइरहेका छन्, यतर्फ सरकारको ध्यान जान आवश्यक छ,’ विज्ञप्तिमा भनिएको छ । यस्ता गतिविधिले बैंकिङ क्षेत्रलाई जोखिम उत्पन्न गरी ग्रामिण अर्थतन्त्र धराशायी हुने र समग्र बैंकिङ क्षेत्र तथा वित्तीय प्रणालीमा नै असर पुग्ने विज्ञप्तिमा उल्लेख छ । बैंकरहरुले प्रचिलित ऐन, नियम तथा कानुन बमोजिम स्थापित संस्थाहरुले सहज रुपमा कारोबार गर्न सक्ने अधिकारबाट बञ्चित पुगेको उल्लेख गरेका छन् । यस्ता गतिविधिलाई नियन्त्रण गर्न बैंकरले नेपाल राष्ट्र बैंक, अर्थमन्त्रालय र गृहमन्त्रालयको सहयोग माग गरेका छन् । संयुक्त विज्ञप्तिमा अहिले देशका ९ वटा लघुवित्तको १७ वटा शाखामा तोडफोड गरेर महत्वपूर्ण कागजात, ल्यापटप, साइनबोर्ड तथा अन्य सामानहरु लुटपाट गरेको उल्लेख छ । यस्तो संयुक्त विज्ञप्ति नेपाल राष्ट्र बैंकबाट इजाजतपत्र लिइ ऐन, नियम, कानून र नेपाल राष्ट्र बैंकको निर्देशनको परिधि भित्र रही पब्लिक लिमिटेड कम्पनीको रुपमा सञ्चालित बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुले छरिएर रहेको रकमलाई संकलन गरी देशको विभिन्न ठाउँमा रहेका व्यवसायी, उद्योगी र दुर्गम क्षेत्रमा समेत सरल र सहज तरिकाले वित्तीय सेवा प्रदान गर्दै देशको आर्थिक तथा सामाजिक विकासमा महत्वपूर्ण योगदान पुरÞ्याउदै आइरहेका छन् । विगत केही समयदेखी केही व्यक्ति तथा समूहले आफ्नो निहित स्वार्थ पूर्ति गर्ने उद्देश्यले बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरु विरुद्ध अनर्गल प्रचार गर्ने, ती संस्थाहरुका कार्यालय तोडफोड गर्ने, कर्मचारीहरुलाई तर्साउने तथा धम्क्याउने काममा अवरोध पुरÞ्याउने जस्ता अराजक क्रियाकलाप गर्दै आएको हामीले पाएका छौं । विशेष गरी लघुवित्त वित्तीय संस्थाहरुलाई त्यस्ता अराजक व्यक्ति तथा समूहहरुले थप लक्षित गरेको देखिएको छ । पछिल्लो समय यता विभिन्न लघुवित्त संस्थाहरुका केही शाखाहरुमा तोडफोड, लुटपाट, आगजनी लगायतका निन्दनीय कार्यहरु भएको छ । लघुवित्त क्षेत्रलाई अझ व्यवस्थित गर्नका लागि नेपाल सरकारबाट गठित कार्यदलमा लघुवित्त विरुद्धको संघर्ष समितिको तर्फबाट समेत प्राप्त सुझाव अनुसार नेपाल सरकार तथा नेपाल राष्ट्र बैंकबाट आवश्यक कदमहरु चालिरहेको वर्तमान स्थितिमा पनि कथित लघुवित्त विरुद्ध संघर्ष समितिको नामबाट पुनः मिति २०८१/०५/११ का दिन तथा त्यस पछिका दिनहरुमा विभिन्न जिल्लामा सेवा प्रदान गरिरहेका ९ वटा लघुवित्त वित्तीय संस्थाका १७ वटा शाखा कार्यालयका साइनबोर्ड, ल्यापटप, कागजपत्र जफत गरी तोडफोड गर्ने, आगजनी गर्ने, नहरमा लगेर नष्ट गर्ने जस्ता अराजक गतिबिधिहरु अघि बढाएर लघुवित्त क्षेत्रलाई अझ अन्यौलता तर्फ धकेल्ने र कार्यक्रम सञ्चालनमा अवरोध पुयाउने जस्ता कृयाकलापबाट लघुवित्त क्षेत्रमा पुनः ठूलो जोखिम उत्पन्न भई ग्रामीण अर्थतन्त्र धराशायी हुने र समग्र बैंकिङ्ग क्षेत्र तथा वित्तीय प्रणालीमा नै असर पुग्ने देखिएको छ । प्रचलित ऐन, नियम, कानून बमोजिम स्थापित संस्थाहरुले कानून बमोजिम सहज रुपमा कारोबार गर्ने अधिकारबाट वञ्चित हुन पुगेकोमा हामी खेद प्रकट गर्दछौं । नेपाल सरकारका सम्बन्धित निकायहरु, खास गरी नेपाल राष्ट्र बैंक, अर्थ मन्त्रालय तथा गृह मन्त्रालयसंग नेपाल लघुवित्त बैंकर्स संघको प्रतिनिधि मण्डलको भेटघाट पश्चात प्राप्त सकारात्मक आश्वासन प्रति विश्वस्त रहि यस्ता अराजक गतिविधिहरुमा संलग्न व्यक्तिहरुलाई कारवाहीको दायरामा ल्याई कानून बमोजिम कारवाही गर्न तथा अत्यावश्यक सेवा अन्तर्गत रहेका बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुलाई सहज रुपमा सेवा प्रदान गर्ने वातावरण बनाइदिन स्थानीय प्रशासन लगायत सम्बन्धित सबै निकायहरुबाट आवश्यक सहयोग र सुरक्षाको प्रत्याभूतिको लागि हार्दिक अनुरोध गर्दछौं । साथै, बैंक तथा वित्तीय संस्थामा आवद्ध कर्मचारीहरु बिचलित नभई निरन्तर आफ्नो कर्तव्यमा उच्च मनोबलका साथ आ-आफ्नो कार्यमा लागि पर्न हार्दिक अनुरोध गर्दछौं । ग्राहक र बैंक तथा वित्तीय संस्था विचमा सुमधुर सम्बन्ध कायम गर्न दृढ रही, ग्राहकको हित संरक्षणलाई सदैव मुख्य प्राथमिकतामा राखी यस्ता किसिमका घटनाहरुबाट कत्ति पनि विचलित नभई आगामी दिनमा निरन्तर रुपमा ग्राहकलाई उत्कृष्ट वित्तीय सेवा प्रदान गर्न हामी पूर्णरुपमा प्रतिवद्ध रहेको समेत सम्बन्धित सबैमा जानकारी गर्दछौं ।
