बीमा समितिले यही साता नयाँ अध्यक्ष पाउने सम्भावना, को हुँदैछन् नयाँ अध्यक्ष ?
काठमाडौं । बीमा समितिको नयाँ अध्यक्ष नियुक्ति गर्ने प्रक्रिया सुरु भएको छ । अर्थमन्त्री विष्णु पौडेलले नयाँ अध्यक्ष नियुक्तिको प्रक्रिया सुरु गरेका हुन् । वर्तमान अध्यक्ष चिरन्जीवी चापागाईंको कार्यकाल पुस २३ गते सकिदैछ । कार्यकाल सकिन एक साता बाँकी भएपनि अध्यक्ष चापागाईं गत मंगलबार (हिजो) देखि विदामा बसेका छन् । समितिमा अध्यक्ष पद रिक्त हुन लागेकोले अर्थमन्त्री पौडेलले नयाँ अध्यक्ष नियुक्ति प्रक्रिया अघि बढाउन चासो देखाएको अर्थमन्त्रालय स्रोतले जानकारी दियो । नयाँ अध्यक्षका लागि अर्थमन्त्री पौडेलले सम्भावित उम्मेदवार छनोट गर्न पनि लागेका स्रोतको दाबी छ । ‘अहिले नै अध्यक्ष पद रिक्त भइसकेको अवस्था होइन, पुस २३ गतेदेखि रिक्त हुने भएकोले नयाँ अध्यक्ष नियुक्तिको विषयमा अर्थमन्त्रीज्यूले चासो देखाउनु भएको छ, उहाँले लगेका प्रस्ताव मन्त्रिपरिषदमा रोकिने वा ढिला हुने सम्भावना नै नभएकोले अर्थमन्त्रीज्यूले जहिले प्रस्ताव लानुहुन्छ, सोही दिन समितिले नयाँ अध्यक्ष पाउँछ,’ अर्थमन्त्री पौडेल निकट स्रोतले भन्यो । अर्थमन्त्री पौडेलले यही साता नयाँ अध्यक्ष नियुक्तिको प्रस्ताव मन्त्रिपरिषदमा लाने सम्भावना रहेको मन्त्रालय स्रोतको भनाई छ । अहिले कसलाई नयाँ अध्यक्ष बनाउने भन्ने विषयमा मन्त्री पौडेलले मन्त्रालयको आफ्नो कोर टीम र प्रधानमन्त्री ओलीसँग परामर्श गरिरहेका छन् । ‘अहिले उहाँ (अर्थमन्त्री पौडेल) अरुका कुरा सुनिरहनु भएको छ, प्रस्तावित उम्मेदवारमध्ये उहाँलाई उचित लागेको व्यक्तिलाई अध्यक्ष बनाउने गरी मन्त्रिपरिषदमा प्रस्ताव लानु हुन्छ,’ निकट स्रोतले भन्यो । बीमा समितिको अध्यक्ष अर्थमन्त्रीको प्रस्तावमा मन्त्रिपरिषदले नियुक्त गर्ने व्यवस्था छ । समितिको अध्यक्षका लागि नेपाल राष्ट्र बैंकका डेपुटी गभर्नर चिन्तामणि सिवाकोटी लगायत प्रतिस्पर्धामा छन् । नेपाल राष्ट्र बैंकको गभर्नर पदका लागि वलियो प्रतिस्पर्धी देखिएका सिवाकोटी अन्तिममा आएर महाप्रसाद अधिकारीलाई गभर्नर बनाइएको थियो । गभर्नरको प्रत्यासी रहेका र नेपाल राष्ट्र बैंकको बरिष्ठ डेपुटी गभर्नरको जिम्मेवारी बहन गरिरहेका सिवाकोटीले समितिले अध्यक्ष बन्न चाहेमा नरोक्ने कि भन्ने सोचमा अर्थमन्त्री पौडेल रहेको स्रोतको दाबी छ । सम्बन्धित समाचार बीमा समितिको अध्यक्ष पद खाली, चापागाई बसे विदामा बीमा समिति अध्यक्ष बन्ने प्रतिस्पर्धाः तीन प्रत्यासी रिङआउट, रेसमा थपिए लम्साल २०५८ सालदेखि ‘ल्याइते’को भरमा बीमा समिति, राम्रो काम गर्नेले पाएनन् धेरै समय
हुलाक टिकट र ल्याप्चेले रोक्यो बीमाको पूर्ण डिजिटलाइजेसन
काठमाडौ । अहिले कुनै पनि बीमा कम्पनीको वेबसाइटमा गएर सहजै बीमा पोलिसी खरिद गर्न सकिन्छ । तर, दाबी भुक्तानी लिनुपर्यो भने अब थपिन्छ बीमा कम्पनीमा चक्कर लगाउने काम । डिजिटल्ली बीमा पोलिसी किन्न सम्भव भएपनि दाबी भुक्तानी भने डिजिलटाइज्ड भएको छैन । आर्थिक रक्षावरणको लागि गरिने बीमामा आर्थिक क्षति भएको बेलामा दाबी भुक्तानी नपाइने भयो भने बीमाको अर्थ नै के रह्यो र ! अहिले बीमा पोलिसी डिजिटल माध्यमबाट किन्न सकिए पनि दाबी भुक्तानी भने डिजिटलाइजेसन भइनसकेको सरोकारवालाले बताएका छन् । दाबी भुक्तानीको लागि अपनाउनु पर्ने विधिका कारण समस्या आएको छ । सन नेपाल लाइफका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत राजकुमार अर्याल हवाईजहाज, गाडीको टिकेट काट्नेदेखि सेयर भर्न, चिया खाएको पैसा तिर्न तथा तरकारी किन्न समेत स्मार्ट फोनबाटै मिल्ने अहिलेको अवस्थामा बीमा क्षेत्रका सबै गतिविधि पूर्ण डिजिटलाइजेसन हुनुपर्ने तर्कसँग सहमत छन् । बीमा पोलिसी किन्नको लागि प्रविधिको प्रयोग हुन थालेपनि दाबी भुक्तानीमा भने अझै केही काम गर्न बाँकी रहेको उनको भनाइ छ । बीमा पोलिसी खरिद गर्दा अनिवार्य रुपमा हुलाक टिक टास्नुपर्छ । यस्तो टिकट पोलिसी खरिदको बेलामा भन्दा पनि दाबी भुक्तानी लिने बेलामा आवश्यक पर्छ । किनभने उक्त टिकट सहितको कागजात बीमा दाबी भुक्तानी लिने बेलामा पेश गर्नुपर्छ । अहिले पनि बैदेशिक रोजगार म्यादी जीवन बीमा र लघु बीमा करिब डिजिटलाइज्ड भइसकेको छ । सोही हुलाक टिकट सहितको पोलिसी पेपर डिजिटल्ली राख्न समस्या हुने भएकाले दाबी भुक्तानी लिन नमिल्ने बीमा कम्पनीले जानकारी दिएका छन् । विद्युतीय कारोबार ऐन अनुसार नै अनलाइनबाट बीमा पोलिसी किनबेच गर्न तथा दाबी भुक्तानी गर्न समस्या नपर्ने बीमा कम्पनीहरुले बताएका छन् । अनलाईनबाट कारोबार गर्नको लागि डिजिटल सिग्नेचर समेत सुचारु गर्न विद्युतीय कारोबार ऐनले व्यवस्था गरेकोले सहयोग पुग्ने देखिएको हो । समिति भन्छः हुँदैछ अन्तर्राष्ट्रिय प्रचलन अनुसार पनि बीमा पोलिसी अनलाईनबाटै किनबेच गर्न मिल्छ । अधिकांश विकसित देशहरुमा बीमा डिजिटलाइज्ड भएकै छ । बीमा समितिले पनि बीमाका हरेक कारोबार अनलाइनबाट गर्न सघाउने बताएको छ । बीमा समितिका कार्यकारी निर्देशक राजुरमण पौडेलले बीमा क्षेत्रमा अहिले देशव्यापी रुपमा डिजिटल प्रयोग बढेको र सोही अनुसार नेपाली बीमा क्षेत्र पनि डिजिटलाइज्ड हुँदै गएको बताए । ‘अहिलेको युग प्रविधिको युग हो, सोही कारण बीमा क्षेत्रलाई पनि प्रविधिमैत्री बनाउने कुरा हामीले प्राथमिकतामा राखेका छौं, चालु आर्थिक वर्षभित्र नै बीमा कम्पनीका दाबी भुक्तानी समेत अनलाईनबाट पाउने वातावरण मिलाउने बीमा समितिको लक्ष्य छ’, कार्यकारी निर्देशक पौडेलले विकासन्युजसँग भने । बिमक भन्छन्ः डिजिटलाइज्ड गर्नुपर्छ सन नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत अर्यालका अनुसार अहिले डिजिटल कारोबार ग्राहकहरुको पहिलो प्राथमिकतामा जस्तै बनिसकेको छ । ‘विभिन्न आर्थिक गतिविधिसँग सम्बन्धित क्रियाकलापहरु अहिले अनलाइनबाटै गर्न मिल्छ, सोही कारण बीमा पोलिसीको किनबेच मात्र नभई दाबी भुक्तानीसम्म अनलाइनबाटै हुने व्यवस्था गर्न सके बीमाको पहँुच अहिलेको भन्दा दोब्बर बढ्ने मेरो अनुमान छ’, प्रमुख कार्यकारी अधिकृत अर्यालले भने । प्राईम लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत मनोज कुमार भट्टराईका अनुुुसार अहिले बीमा कम्पनीका प्रोडक्टहरु अनलाइनबाटै किन्न मिल्छ । ‘बीमा कम्पनीका अधिकांश प्रोडक्टहरु अहिले अनलाइनबाटै किन्न मिल्छ, तर दाबी भुक्तानी भने अनलाइनबाट पाउँन सकिन्न, आगामी दिनमा अनलाइनबाटै दाबी भुक्तानी गर्ने व्यवस्था बनाउन आवश्यक छ’, प्रमुख कार्यकारी अधिकृत भट्टराईले भने । राष्ट्रिय बीमा कम्पनीका मुख्य व्यवस्थापक सुभाष कोईरालाका अनुसार अनलाईनबाट बीमा पोलिसी किन्न मिले पनि दाबी भुक्तानी प्राप्त गर्न सकिदैन । ‘अहिले अनलाईनबाट बीमा गर्न मिल्छ, त्यसका लागि बीमा कम्पनीहरुले विभिन्न एप समेत संचालनमा ल्याएका छन्, तर डिजिटल्ली नै दाबी भुक्तानी भने पाउन सकिदैन, नियामक बीमा समितिले बैकको आइपीएस जस्तै सिस्टम बीमामा संचालन गरेमा अनलाइनबाटै दाबी भुक्तानी पाउन सम्भव हुन्छ’, मुख्य व्यवस्थापक कोइरालाले भने । कुनैपनि बीमा पोलिसी किन्दा २० रुपैयाँ बराबरको हुलाक टिकट अनिवार्य टाँस्नु पर्ने व्यवस्था छ । बिमितले डिजिटल्ली बीमा पोलिसी किन्दा पनि कम्पनीले टिकट टाँसेर नै बीमा पोलिसी जारी गर्छन् । सो पोलिसी बिमितले फिजिकल्ली लिने गर्छन् । उक्त पोलिसीको काम बीमाको दाबी भुक्तानी लिने बेलामा आउँछ । त्यसरी बीमाको दाबी भुक्तानी लिने बेलामा पोलिसीको सक्कल कपि अनिवार्य चाहिन्छ । सोही सक्कल कपि अनिवार्य चाहिने भएकोले नै अहिले अनलाईनबाट बीमा दाबी भुक्तानी लिन नसकिने हो । दाबी भुक्तानी लिने बेलामा अनिवार्य रुपमा औठाछाप लगाउनु पर्ने भएकोले पनि दाबी भुक्तानी डिजिटलाइज्ड हुन नसकेको सरोकारवालाले बताएका छन् ।
गुराँस लाइफ इन्स्योरेन्सको बोनस सेयर सूचीकृत
काठमाडौं । गुराँस लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनीको ५.२५ प्रतिशत बोनस सेयर सूचीकृत भएको छ । कम्पनीको ९ लाख ८५ हजार ४४६ कित्ता बोनस सेयर नेपाल स्टक एक्स्चेञ्ज(नेप्से)मा सूचीकृत भएको हो । कम्पनीकाे आज(पुस १४ गते) मात्रै साे मात्राकाे सेयर नेप्सेमा सूचीकृत भएकाे हाे । यससँगै उक्त सेयर लगानीकर्ताको डिम्याट खातामा हस्तान्तरण हुने छ । र, दोश्रो बजारमा किनबेच गर्न सकिने छ ।