ननट्यारिफ बीमाको प्रिमियम बढ्यो, गहनादेखि घरायसी सामानको बीमा गर्दा कति लाग्छ प्रिमियम ?
काठमाडौं । बीमा समितिले नन्ट्यारिफ बीमाको न्यूनतम प्रिमियम तोकेको छ । समितिले तोकेको न्युनतम प्रिमियम यसअघि कार्यान्वयनमा रहेकोभन्दा बढी भएको छ । नन् ट्यारिफ बीमामा कम प्रिमियम लिएर अस्वस्थ प्रतिस्पर्धा हुन थालेपछि न्यूनतम प्रिमियम तोकिएको समितिको भनाई छ । यसअघि समितिले नन् ट्यारिफ बीमाको प्रिमियम तोक्ने गरेको थिएन । समितिले अहिले तोकेको प्रिमियम यसअघि कम्पनीहरुले लिने गरेको प्रिमियमभन्दा बढी भएको एक निर्जीवन बीमा कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृतले बताए । ‘समितिले नन् ट्यारिफ बीमाको न्यूनतम प्रिमियम तोकेको छ, यसअघि कम्पनीहरुले आफै प्रिमियम तोक्ने गरेका थिए, प्रतिस्पर्धाको कारण पहिला अलि कम भएको प्रिमियम समितिले एकरुपता कायम गर्दा अलि बढेको छ, अहिले तय भएको प्रिमियम ८ देखि १० वर्ष अगाडि कायम भएको प्रिमियम बराबर हो,’ ती प्रमुख कार्यकारी अधिकृतले विकासन्युजसँग भने । समितिले भने केही बीमा कम्पनीहरुले कम प्रिमियम लिएर बीमा गराउने गरेका कारण बजारमा अस्वस्थ प्रतिस्पर्धा देखिएको बताएको छ । ‘केही ठूला कम्पनीहरुले कम दरको प्रिमियम लिएर बीमा गराउने गरेको पाइयो, यस्तो कार्यले पुनर्बीमा गराउन समस्या हुनेदेखि बजारमा विभिन्न प्रकारका समस्या सिर्जना भए, त्यसैकारण बिमक संघसँगको समन्वयमै न्यूनतम प्रिमियम तोकिएको हो,’ समितिका एक अधिकारीले भने । अब कुन बीमामा कति प्रिमियम ? समितिले तोकेको न्यूनतम प्रिमियम अनुसार अबदेखि प्लेट ग्लास जस्ता सार्न मिल्ने बस्तुको बीमा गराउँदा बिमांक रकमको २ प्रतिशत र सार्न नमिल्ने वस्तुहरुको बीमामा बिमांक रकमको १ प्रतिशत बीमा शुल्क तिर्नुपर्ने भएको छ । यस्तै, चोरी ढकैती बीमामा घर फुटाएर चोरी हुने विरुद्ध बीम गराउँदा जोखिम हेरेर बिमांक रकमको १ देखि ५ प्रतिशतसम्म प्रिमियम तिर्नुपर्ने भएको छ । सुन तथा गरगहना पसलको बीमा गराउँदा बिमांक रकमको ५ प्रतिशतसम्म प्रिमियम तिर्नुपर्ने भएको हो । मनी पोलिसी अन्तरगत एक ठाउँबाट अर्काे ठाउँमा रकम लैजानेले प्रतिहजार रुपैयाँमा १ रुपैयाँ बीमा शुल्क तिर्नुपर्छ । तर, बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुको लागि भने बेग्लै पोलिसी हुने हुँदा यो शुल्क लाग्दैन ।
४१ अंकले बढ्यो नेप्से, कारोबार ३ अर्बमा खुम्चिँदा सबैभन्दा बढी शिखर इन्स्योरेन्सको
काठमाडौं । पछिल्लो समय निरन्तर ओरालो लाग्दै आएको सेयर बजार मंगलबार भने उकालो लागेको छ । सो दिनको सेयर कारोबार मापन गर्ने नेप्से परिसूचक ४१.८४ अंकले उकालो लागेर २६१२.६५ बिन्दुमा पुगेको छ । जुन अघिल्लो दिनको तुलनामा १.६३ प्रतिशतले बढी हो । प्रि ओपनिङ्ग सेसनमा सामान्य अंकले घटेको बजार नियमित कारोबारको समयमा भने उकालो लागेको हो । त्यस्तै, क वर्गको कारोबार मापन गर्ने सेन्सेटिभ इन्डेक्स पनि १.४५ प्रतिशतले बढेर ४९२.०३ बिन्दुमा पुगेको छ । मंगलबार परिसूचकमा सुधार देखिए पनि कारोबार रकम भने घटेको छ । दिनभर खुलेको सेयर बजारमा जम्मा २ अर्ब ९९ करोड रुपैयाँ बराबरको सेयर कारोबार भएको छ । २२३ स्क्रिप्टको कारोबार भएको बजारमा ५८ लाख ४२ हजार १३५ कित्ता सेयर खरिद बिक्री भएका छन् । जसमध्ये सबैभन्दा बढी शिखर इन्स्योरेन्सको संस्थापक सेयर कारोबार भएको छ । इन्स्योरेन्सको एकैदिन १३ करोड ६६ लाख ५० हजार रुपैयाँ बराबरको संस्थापक सेयर खरिद बिक्री भएका छन् । मंगलबारको बजारमा इन्स्योरेन्सको संस्थापक सेयरको मूल्य प्रतिकित्ता ९११ रुपैयाँ रहेको छ । त्यस्तै, बढी कारोबार हुनेको दोश्रो स्थानमा मेरो माइक्रोफाइनान्स वित्तीय संस्था रहेको छ । संस्थाको एकैदिन ११ करोड ८६ लाख रुपैयाँ बराबरको सेयर किनबेच भएको छ । संस्थाले गत आर्थिक वर्षको बम्पर लाभांश घोषणा गरेसँगै लगानीकर्ताहरु संस्थाको सेयरमा आकर्षित भएका हुन् । मंगलबारको बजारमा संस्थाको सेयर मूल्य प्रतिकित्ता १४०४ रुपैयाँ पुगेको छ । जुन अघिल्लो कारोबारको तुलनामा ८२.५० अर्थात ६.२४ प्रतिशतले बढी हो । कारोबारमा आएका १८५ कम्पनीमध्ये १७२ कम्पनीको सेयर मूल्य बढेको छ । ११ वटाको घटेको छ भने बाँकी ३ वटा कम्पनीको सेयर मूल्य स्थिर रहेको छ । लामो समय पनि हरियो देखिएको बजारमा ७ कम्पनीको सेयर मूल्यमा सकारात्मक सर्किट लागेको छ । जसमध्ये मल्टीप्रपर्स फाइनान्स कम्पनी, समता घरेलु लघुवित्त वित्तीय संस्था, हिमालयन पावर पार्टनरको सेयर मूल्य १०/१० प्रतिशतले बढेको छ । त्यस्तै, मैलुङ्ग खोला जलविद्युत कम्पनी, सिभिल लघुवित्त वित्तीय संस्था, छ्याङ्दी हाइड्रोपावर र जनउत्थान सामुदायिक लघुवित्त वित्तीय संस्थाको सेयर सर्किट लेभलमा कारोबार भएको छ । मंगलबार ट्रेडिङ्ग समूह बाहेक कारोबारमा आएका सबै समूहमा हरियाली छन् ।
५ जीवन बीमाको बोनसदरः सबैभन्दा बढी मेटलाइफको, रिलायन्सको कम, महालक्ष्मीको औषत
काठमाडौं । हालसम्ममा ५ वटा जीवन बीमा कम्पनीले नयाँ बोनसदर सार्वजनिक गरेका छन् । जीवन बीमा व्यवसाय सञ्चालन गर्दै आएका १९ वटा जीवन बीमा कम्पनीमध्ये ५ वटाले आर्थिक वर्ष २०७६/७७ को नयाँ बोनसदर सार्वजनिक गरेका हुन् । नयाँ बोनसदर सार्वजनिक गर्नेमा प्राइम, महालक्ष्मी, ज्योति, रिलायन्स र मेटलाइफ इन्स्योरेन्स रहेका छन् । जसमध्ये मेटलाइफले सबैभन्दा बढी र प्राइम लाइफले सबैभन्दा कम बोनसदर घोषणा गरेका छन् । मेटलाइफले हालसम्म सार्वजनिक गरेको जीवन बीमालेखमध्ये केहीमा प्रतिवर्ष प्रतिहजार अधिकतम ८० प्रतिशतसम्म र रिलायन्सले पनि आफ्नो कुनै बीमालेखको बीमांकमा प्रतिवर्ष प्रतिहजार न्यूनतम १९ रुपैयाँ दिने घोषणा गरेका छन् । त्यस्तै, यी ४ वटा कम्पनीको तुलनामा महालक्ष्मी लाइफले घोषणा गरेको बोनसदर औषत रहेको छ । कम्पनीले सबै प्रकारका बीमितलाई धेरै भिन्नता नगरी औषतदरमा बोनस घोषणा गरेको देखिन्छ । कम्पनीले ल्याएको योजनामा प्रतिहजार बीमाङ्कमा वार्षिक न्युनतम ४० रुपैयाँदेखि ५२ रुपैयाँसम्म बोनसदर वितरण गर्ने भएको छ । मेटलाइफ अमेरिकन लाईफ इन्स्योरेन्स कम्पनी (मेटलाइफ) ले आर्थिक वर्ष २०७६/७७ को नाफामा सरिक हुने सबै जीवन बीमालेखको लागि प्रतिवर्ष प्रतिहजार न्यूनतम ४५ देखि अधिकतम ८० रुपैयाँसम्म बोनसदर सार्वजनिक गरेको छ । उक्त बोनसदर १७ जुलाई २०१९ देखि १५ जुलाई २०२० सम्मको बीमाङ्कीय मूल्यांकन अनुसार निर्धारण गरिएको कम्पनीले जनाएको छ । नयाँ बोनसदर अनुसार कम्पनीले सावधिक जीवन बीमामा प्रतिहजार ६० देखि ८० रुपैयाँसम्म बोनसदर दिने भएको छ । यो योजनाको लागि १ देखि १५ वर्षसम्म अवधिको प्रतिहजार ६० रुपैयाँ, १६ देखि २० वर्ष अवधिको ७० रुपैयाँ र २१ वा सो भन्दा माथिको बीमालेखमा प्रतिहजार ८० रुपैयाँ बोनस दर तोकेको छ । त्यस्तै, शिक्षा संरक्षण बीमाका लागि १ देखि १५ वर्ष अवधिको ६० रुपैयाँ, १६ देखि २० वर्ष अवधिको ७० रुपैयाँ र २१ वा सोभन्दा माथिको बीमालेखका लागि ८० रुपैयाँ नै तोकिएको कम्पनीले जानकारी गराएको छ । त्यसैगरी, अग्रिम भुक्तानी सावधिक नामको बीमालेखमा पनि बीमितले न्यूनतम ४५ देखि अधिकतम ६५ रुपैयाँसम्म पाउने छन् । उक्त बीमालेखमा १ देखि १५ वर्ष अवधिको ४५ रुपैयाँ, १६ देखि २० वर्ष अवधिको ५५ रुपैयाँ र २१ वा सो भन्दा माथिको लागि ६५ रुपैयाँ बोनसदर निर्धारण गरिएको छ । साथै, यी बोनसदर मृत्यु दावी, समर्पण मूल्य दावी, चुक्ता मूल्य दावी, अवधि भुक्तानी दावी र चालू बीमालेखहरुमा लागू हुनेछ । यो बोनसदर बीमा समितिबाट अर्को व्यवस्था स्वीकृति नभएसम्म लागू हुने कम्पनीले जनाएको छ । रिलायन्स रिलायन्स लाइफ इन्स्योरेन्सले पनि विभिन्न योजनामा न्युनतम १९ रुपैयाँदेखि अधिकतम ६० रुपैयाँसम्म बोनसदर सार्वजनिक गरेको छ । इन्स्योरेन्सले सावधिक बीमा योजनामा न्यूनतम ३० देखि ६० रुपैयाँ, सावधिक तथा आजीवन बीमा योजनामा ३० देखि ६० रुपैयाँ, अग्रिम भुक्तानी सार्वधिकमा ४१ रुपैयाँदेखि ४५ रुपैयाँ बोनस निर्धारण गरिएको छ । त्यस्तै, वार्षिक अग्रिम भुक्तानी मुद्दति नियमित शुल्क बीमा योजनाका सबै अवधिमा २४ रुपैयाँ र एकल बीमाशुल्क ५४ रुपैयाँ तथा सामुहिक सावधिक बीमा योजनामा १९ रुपैयाँ बोनस बीमितलाई वितरण गरिने कम्पनीले जनाएको छ । महालक्ष्मी महालक्ष्मी लाइफ इन्स्योरेन्सले प्रतिहजार बीमाङ्कमा वार्षिक न्युनतम ४० रुपैयाँदेखि ५२ रुपैयाँसम्म बोनस दर वितरण गर्ने भएको छ । कम्पनीले ल्याएको बीमा योजनामध्ये महालक्ष्मी वार्षिक धनफिर्ता बीमा योजनामा सबैभन्दा कम अर्थात ४० प्रतिशत बोनसदर तोकेको छ । त्यस्तै, २६ देखि ३० वर्ष अवधिको महालक्ष्मी सावधिक जीवन बीमा योजनाका बीमितले सबैभन्दा बढी अर्थात प्रतिहजार बीमाङ्कमा ५२ रुपैयाँसम्म बोनस पाउने छन् । महालक्ष्मी सावधिक जीवन बीमामा प्रतिहजार बीमाङ्कमा बीमितले न्यूनतम ५० देखि ५२ रुपैयाँसम्म बोनस पाउनेछन् । जसमा ५ देखि १५ वर्ष अवधिकोमा ५० रुपैयाँ, १६ देखि २५ वर्षकोमा ५१ रुपैयाँ र २६ देखि ३० वर्ष अवधिको बीमालेखमा ५२ रुपैयाँ बोनसदर तोकिएको कम्पनीले जनाएको छ । त्यस्तै, महालक्ष्मी सरल जीवन बीमा र महालक्ष्मी जीवन हेरचाह बीमा, दुबै योजनाका लागि न्यूनतम ५० र अधिकतम ५१ रुपैयाँ बोनसदर तोकिएको छ । यी दुबै बीमालेखका लागि ५ देखि १५ वर्षसम्म अवधिको ५० रुपैयाँ र १६ देखि २५ वर्ष अवधिकोमा ५१ रुपैयाँ बोनस पाइने छ । महालक्ष्मी वार्षिक धनफिर्ता बीमाका सबै अवधिको लागि ४० रुपैयाँ र महालक्ष्मी सावधिक आजीवन बीमाका पनि सबै अवधिको लागि ५० रुपैयाँ बोनसदर तोकिएको कम्पनीले जानकारी गराएको छ । प्राइम प्राइम लाइफ इन्स्योरेन्सले विभिन्न योजनामा प्रतिहजार न्यूनतम ३५ रुपैयाँदेखि अधिकतम ७० रुपैयाँसम्म बोनस दर सार्वजनिक गरेको हो । इन्स्योरेन्सले सावधिक जीवन बीमालेखमा न्यूनतम ३५ रुपैयाँदेखि ७० रुपैयाँसम्म बोनस तोकेको छ । जसमा ९ वर्षसम्मको ३५, १० देखि १४ वर्षसम्मको ४०, १५ देखि १९ वर्षसम्मको ४५ रुपैयाँ, २० देखि २४ वर्षसम्मको ५० रूपैयाँ र २५ देखि माथि अवधिको ७० रुपैयाँ बोनसदर तोकिएको छ । त्यस्तै, सावधिक तथा आजीवन बीमालेखको ९ वर्ष अवधिको ३६ रुपैयाँ, १० देखि १४ वर्षको ४५ रुपैयाँ, १५ देखि १९ वर्षको ५० रुपैयाँ, २० देखि २४ वर्षको ५७ रुपैयाँ र २५ देखि माथिको ७५ रुपैयाँ बोनस निर्धारण गरिएको छ । कम्पनीले अग्रिम भुक्तानी सावधिक जीवन बीमालेखमा न्यूनतम ४० देखि ७० रुपैयाँसम्म बोनस दिने भएको छ । जसमध्ये १० देखि १४ वर्षको ४० रुपैयाँ, १५ देखि १९ वर्षको ४८ रुपैयाँ, २० देखि २४ वर्षको ५५ र २५ देखि माथिको ७० रुपैयाँ बोनस तोकिएको छ । त्यस्तै, प्राइम जीवन उपहार योजना अन्तर्गतको अग्रिम भुक्तानीमा ३२ रुपैयाँ र सावधिकमा ४० रुपैयाँ बोनसदर निर्धारण गरिएको छ । साथै, अन्य योजना अन्तर्गतको म्यादी जीवन बीमामा भने कुनै पनि अवधिको लागि बोनसदर निर्धारण गरिएको छैन । ज्योति ज्योति लाइफ इन्स्योरेन्सले २०७६ असार मसान्तसम्ममा जारी भएका नाफामा सारिक हुने बीमालेखहरुमा प्रतिहजार न्युनतम रुपैयाँ ४३ देखि ७५ रुपैयाँसम्म बोनसदर दिने घोषणा गरेको हो । कम्पनीले सावधिक जीवन बीमालेखका लागि ९ वर्षसम्म अवधिको ४३ रुपैयाँ, १० देखि १४ वर्ष अवधिको ४५ रुपैयाँ, १५ देखि १९ वर्ष अवधिको लागि ५० रुपैयाँ, २० देखि २४ वर्ष अवधिको ५५ रुपैयाँ र २५ वा सोभन्दा माथि वर्षको सावधिक जीवन बीमालेखका लागि ७५ रुपैयाँ बोनस दर तोकेको छ । त्यस्तै, सावधिक तथा आजीवन जीवन बीमालेखका लागि ९ वर्षसम्म अवधिको ४३ रुपैयाँ, १० देखि १४ वर्ष अवधिको ४५ रुपैयाँ, १५ देखि १९ वर्ष अवधिको ५० रुपैयाँ, २० देखि २४ वर्ष अवधिको ५५ रुपैयाँ र २५ वा सोभन्दा माथि वर्ष अवधिको बीमालेखमा ७५ रुपैयाँ बोनस दर तोकेको छ । त्यसैगरी, अग्रिम भुक्तानी जीवन बीमालेखका लागि १० देखि १४ वर्ष अवधिको ४३ रुपैयाँ, १५ देखि १९ वर्ष अवधिको बीमालेखमा ४५ रुपैयाँ, २० देखि २४ वर्ष अवधिको बीमालेखका लागि ५० रुपैयाँ बोनस दर तोकेको कम्पनीले जनाएको छ । इन्स्योरेन्स कम्पनीहरूले २०७६ असार मसान्तसम्ममा जारी भएका नाफामा सारिक हुने बीमालेखहरुमा नयाँ बोनसदर दिने घोषणा गरेका हुन् । कम्पनीले उक्त आवको आर्थिक लेखाजोखा तथा दायित्व मुल्याङ्कन गरी कम्पनीको बिमाङ्कीबाट तयार गरिएका बिमाङ्कीय प्रतिवेदन अनुसार सो मात्राको बोनसदर दिने घोषणा गरेका हुन् । सो प्रतिवेदनलाई बीमा समितिले स्वीकृत गरिसकेकाले सम्बन्धित कम्पनीहरुले नयाँ बाेनसदर सार्वजनिक गरेका हुन् ।
