बीमाको डिपोजिटलाई व्यक्तिगत निक्षेपकै रुपमा मान्न लबिङ, बीमा सुविधा दिने बैंकले नाम खुलाउनै पर्ने
काठमाडौं । बीमा कम्पनीहरुले आफ्नो डिपोजिटलाई व्यक्तिगत निक्षेपको रुपमा मान्न नेपाल राष्ट्र बैंकसँग लबिङ् गर्न थालेका छन् । जीवन बीमा कम्पनीका सीईओहरुको छाता संगठन जीवन बीमक संघले नेपाल राष्ट्र बैंकका गभर्नर डा. महाप्रसाद अधिकारी र डेपुटी गभर्नर बमबहादुर मिश्रसमक्ष उक्त माग राखेका हुन् । मंगलबार भएको उक्त भेटमा संघको तर्फबाट गएका प्रतिनिधिहरुले हाल बैंकहरुले संस्थापक मुद्दती निक्षेपमा २ प्रतिशत कम व्याजदर लिँदै आएकोमा असन्तुष्ट जनाउँदै यसलाई परिमार्जन गराउनमा माग गरेका हुन् । बीमा कम्पनीलाई मुद्दती निक्षेपको व्याजदरमा संस्थापक रुपमा नहेरी व्यक्तिगत रुपमा हेरेर व्याजदर लागू गर्नुपर्ने मेटलाइफका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) निर्मलकाजी श्रेष्ठले बताए । ‘इन्स्योरेन्स कम्पनीहरुले संकलन गर्ने प्रिमियम व्यक्तिबाट नै हो, हामीले व्यक्तिबाट सानो सानो रकम जम्मा गरेर आएको रकमलाई बैंकमा डिपोजिट गर्छौं, त्यसैले यसलाई व्यक्तिगत रुपमा मान्नु पर्छ, संस्थापकको रुपमा लिनुहुँदैन,’ उनले थप प्रष्टाउँदै विकासन्युजसँग भने । हाल बैंकले मुद्दती निक्षेपमा व्यक्तिलाईभन्दा संस्थालाई २ प्रतिशत कम व्याज दिँदै आएको छ । बीमा कम्पनीको निक्षेपलाई बैंकले संस्थागत रुपमा मान्दा यसले बीमितलाई दिने बोनसदर घट्न सक्ने र बीमा व्यवसायमा प्रत्यक्ष असर पर्न सक्ने जानकारहरु बताउँछन् । बीमा कम्पनीहरुले अधिकतम ३५ वर्षसम्म बीमा पोलिसी जारी गरेका हुन्छन् । त्यसबाट आर्जीत बीमाशुल्क रकम लामो समयको डिपोजिट राम्रो व्याजदरमा राख्न सकियो भने यसले बीमा क्षेत्रमै सकारात्मक प्रभाव पार्छ । यदि व्यक्तिले बढी पाउने र संस्थाले कम पाउने भयो भने भोलिको दिनमा कम्पनीहरुलाई बीमाको व्यवसाय गर्न अफ्ठ्यारो पर्ने र बैंकलाई पनि व्यवसाय गर्न प्रतिकूल परिस्थिति हुन सक्ने रिलायबल नेपाल लाइफका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत नारायण बाबु लोहनीले बताउँछन् । योसँगै बैंकहरुले विभिन्न योजना तथा खातामा बीमा सुविधा पनि उल्लेख गर्दै आएका छन् । यसलाई आधिकारिक रुपमा गराउन पनि बीमा कम्पनीहरुले राष्ट्र बैंकसमक्ष माग गरेका छन् । ‘बैंकहरुले बीमाको सुविधा पनि दिने हो भने यसलाई अथेन्टिक वेबाट गर्नुपर्छ, कुन कम्पनीमा गरेको हो ? कस्तो हो ? त्यो स्पष्ट रुपमा खुलाउनु पर्छ भन्ने हाम्रो माग हो,’ मेटलाइफका सीईओ समेत रहेका श्रेष्ठले विकासन्युजसँग भने । बीमा कम्पनीहरुको यी दुबै मागमा नेपाल राष्ट्र बैंक सकारात्मक देखिएको र यसमा परिमार्जन हुनेमा आफू लगायत बीमा क्षेत्र नै विश्वस्त रहेको श्रेष्ठको भनाई छ । त्यस्तै, पछिल्लो समय वाणिज्य बैंकहरुले धमाधम दीर्घकालिन मुद्दती निक्षेप योजना ल्याइरहेका छन् । यसले निर्जीवन बीमा कम्पनीलाई असर नगरेपनि जीवन बीमा कम्पनीहरुलाई धेरथोर असर गरेको बीमाका जानकारहरु बताउँछन् । जीवन बीमक संघका अध्यक्ष श्रेष्ठले पनि यसले जीवन बीमाको व्यवसायलाई असर गरेको स्वीकारेका छन् । बैंकमा र इन्स्योरेन्समा गर्ने लगानी एउटै हो भन्ने गलत बुझाई आम मानिसमा बढी भएकोले पनि बैंकहरुका १५ गुणासम्मको प्रतिफल पाइने दीर्घकालिन निक्षेप योजनाले बीमा क्षेत्रमा असर पर्ने उनले बताए । तर, बैंकहरुले ग्राहकलाई कति प्रतिफल दिने भन्ने उनीहरुको अधिकार हो बीमा कम्पनीले केही भन्न नमिल्ने अध्यक्ष श्रेष्ठ बताउँछन् । श्रेष्ठका अनुसार यसलाई न्यूनिकरण गर्नको लागि बीमा सुरक्षा पनि हो भन्ने विषयमा जनसचेतना फैलाउन आवश्यक रहेको छ । बैंकका योजना सरसर्ती हेर्दा आकर्षक लागेपनि यसमा चुनौती पनि रहेको संघका उपाध्यक्ष पोषकराज पौडेल बताउँछन् । यसमा उल्लेख गरिएका विभिन्न सर्त अनुसार चुनौति रहेकको उनको बुझाई छ । ‘बैंकहरुले गरेको मार्केटिङ्मा ग्राहकले गलत बुझाइ नबुझुन् भन्नेमा हामी सचेत छौं, तर यसको लागि के गर्ने भन्ने बारेमा टुङ्गो लागि सकेको छैन,’ सिटिजन लाइफका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत समेत रहेका पौडेलले बताए । बैंकका योजना झट्ट हेर्दा के हो के हो लागेपनि बीमाको महत्व बीमासँग नै रहेको रिलायबलका सीईओ लोहनी बताउँछन् । ‘बैंकमा अहिले पैसा राखेर सीमित अवधिपछि मात्रै रिटर्न लिन सकिन्छ भने बीमा कम्पनीले वर्षैपिच्छे रिटर्न दिइरहेको हुन्छ, त्यसबीचमा जोखिम बहन पनि गरिरहेको हुन्छ र सीमित अवधि सकिएपछि पनि आएको बोनससमेत जोडेर रिटर्न दिन्छौं, त्यसैले बैंकहरुले अहिले ल्याएको मुद्दती योजना र हामी बीमा कम्पनी सेवाको प्रकृति नै फरक छ, हामीले बीमितलाई बचत, सुरक्षा र प्रतिफल सँगसँगै भनेर लग्छौं, जुन बैंकले दिन सक्दैनन्,’ लोहनीले स्पष्ट पार्दै भने । जीवन बीमक संघका अध्यक्ष तथा मेटलाइफका सीईओ निर्मलकाजी श्रेष्ठ, उपाध्यक्ष तथा सिटिजन लाइफका सीईओ पोषक कुमार पौडेल, महासचिव तथा सन नेपाल लाइफका सीईओ राजकुमार अर्याल, कोषाध्यक्ष तथा नेपाल लाइफका सीईओ प्रविणरमण पराजुलीले भदौ २८ गते राष्ट्र बैंकका गभर्नर र डेपुटी गभर्नरलाई भेटेका हुन् ।
नेशनल लाईफ इन्स्योरेन्स घोषणा गर्यो लाभांश, चुक्ता पुँजी कति पुग्छ ?
काठमाडौं । नेशनल लाईफ इन्स्योरेन्सले सेयरधनीलाई १५.७८९ प्रतिशत लाभांश दिने घोषणा गरेको छ । भदौ २७ गते बसेको कम्पनीको सञ्चालक समितिको बैठकले आर्थिक वर्ष २०७७/७८ को नाफाबाट सेयरधनीलाई सो मात्राको लाभांश दिने प्रस्ताव गरेको हो । उक्त प्रस्तावलाई बीमा समितिले स्वीकृत गरेपछि कम्पनीको साधारण सभाले पारित गर्नुपर्ने हुन्छ । सभाले पारित गरेपछि कम्पनीका सेयरधनीले चुक्ता पुँजीको १५ प्रतिशत बोनस र कर प्रयोजनको लागि ०.७८९ प्रतिशत नगद लाभांश पाउने छन् । हाल कम्पनीको चुक्ता पुँजी ४ अर्ब ३ करोड रुपैयाँ छ । १५ प्रतिशत बोनसपछि कम्पनीको चुक्ता पुँजी ४ अर्ब ६३ करोड रुपैयाँ पुग्ने छ । योसँगै बीमा समितिले तोकेको न्यूनतम ५ अर्ब रुपैयाँ चुक्ता पुँजी पुग्न कम्पनीलाई ३७ करोड रुपैयाँ आवश्यक पर्ने देखिन्छ ।
बीमामा चाडपर्व लक्षित योजना किन बन्दैनन् ?
काठमाडौं । नेपालमा चाडपर्वको समयमा विभिन्न क्षेत्रले विभिन्न किसिमका अफरहरु ल्याउने गर्छन् । दशैं, तिहार छठ लगायतका चाडपर्वको अवसरमा बैंक लगायत अधिकांश कर्पोरेट अफिसहरुले आफ्ना क्षेत्रअनुसारका अफर ल्याउने गर्छन् । ग्राहकलाई आकर्षित गर्नको लागि पनि कम्पनीहरुले विभिन्न अफरहरु ल्याउने अभ्यास बढ्दै गएको छ । यो समयमा बजारमा पैसाको प्रवाह बढ्ने भएकाले पनि ग्राहकहरु विभिन्न क्षेत्रका अफरहरुमा आकर्षित हुने गर्छन् । बैंक, अटो लगायत विभिन्न क्षेत्रले विभिन्न स्कीम ल्याइरहँदा बीमा क्षेत्रले भने हालसम्म चाडपर्वलाई लक्षित गरेर कुनै पनि प्रकारको स्कीम ल्याएको पाइँदैन । बीमाले कम्पनीहरुलाई बीमा समितिको नीतिले नै यस्ता स्कीमहरु ल्याउन रोकेको जीवन बीमक संघका उपाध्यक्ष पोषकराज पौडेल बताउँछन् । बीमा कम्पनीहरुले दीर्घकालिन समयमा काम गर्ने भएकाले चाडपर्वमा ल्याउने अल्पकालिन योजनाहरु बीमाले नल्याएको उनको भनाइ छ । ‘ग्राहकले पनि चाडपर्व हेरेर बीमाको प्रडक्ट किन्ने पनि होइन, उनीहरुले त्यसमा भएका विशेषताहरु हेरेर किन्ने हो, बैंकले मासिक प्रडक्ट बनाउँछ, मासिक व्याजदरहरु निकाल्छ, त्यसैले मासिक प्रडक्टहरु पनि भिन्न हुन्छन्, तर बीमाको हकमा त्यस्तो हुँदैन, बीमाले एक पटक बनाएपछि २०औं वर्षसम्म बेच्ने हो, एकपटक बजारमा ल्याइसकेपछि लामो समयसम्म बिक्री गर्ने हो,’ सिटिजन लाइफका सीईओ समेत रहेका पौडेलले विकासन्युजसँग भने । बीमालाई यो समयमा यस्ता प्रडक्ट बेच्छु भन्ने सहजता नहुने भएकाले पनि बीमाले प्रकृतिअनुसारका प्रडक्ट ल्याउन नसक्ने उनको भनाइ छ । तर, बीमा कम्पनीहरुले चाडपर्वको अवसरमा अभिकर्ताहरुलाई कमिसन तथा इन्सेन्टिभको लोभ देखाएर पोलिसी बेच्ने गरेको पाइएको छ । राष्ट्रिय बीमा संस्थानका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) कवि पाठक पनि बीमा कम्पनीहरुले चाडपर्वमा प्रडक्ट लक्षितभन्दा पनि एजेन्ट लक्षित स्कीमहरु ल्याउने गरेको बताउँछन् । ‘बैंकहरुले जस्तो ग्राहकलाई यति छुट दिने भन्ने किसिमका योजना बीमाले ल्याउन पाउँदैनन्, बीमा समितिले नै सिलिङ् तोकिदिएको छ, त्योभन्दा बाहिर गएर बिजनेस गर्न पाइँदैन,’ उनले भने । बीमक संघका अध्यक्ष चंकी क्षेत्री पनि बैंकहरुले जस्तो बीमा कम्पनीहरुले चाडपर्व लक्षित स्कीम ल्याउनै नमिल्ने बताउँछन् । ‘चाडपर्वको समयमा कम्पनीहरुले नयाँ प्रडक्ट निकाले मात्रै हो, बैंक तथा कर्पोरेट हाउसले जसरी छुट दिने भन्ने बीमामा हुँदैन र मिल्दा पनि मिल्दैन,’ सगरमाथा इन्स्योरेन्सका सीईओसमेत रहेको क्षेत्रीले विकासन्युजसँग भने । कुनै व्यक्तिले अभिकर्ता मार्फत् नगई सिधै कम्पनीमा गएर बीमा गर्यो भने उसले कमिसन छुट पाउँछ । तर, त्योभन्दा बढी छुट बीमा क्षेत्रमा नहुने क्षेत्री बताउँछन् । बीमा कम्पनीले कुनै व्यक्ति तथा सम्पत्तिको जोखिम बहन गर्ने भएकाले पनि कुनै प्रकारको स्कीम ल्याउन नमिल्ने पनि उनको भनाई छ । यता नेपाल इन्स्योरेन्सका नायब प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (डीसीईओ) ईश्वर पोखरेल आफूलाई बीमा गर्नुपर्छ भन्ने अनुभव नभई मान्छेले बीमाको प्रडक्ट नकिन्ने बताउँछन् ।
