सानिमा रिलायन्स लाइफको नयाँ बोनस दर सार्वजनिक, कुन योजनामा कति पाइन्छ ?
काठमाडौं । सानिमा रिलायन्स लाइफ इन्स्योरेन्सले नयाँ बोनस दर सार्वजनिक गरेको छ । इन्स्योरेन्स कम्पनीले आर्थिक वर्ष २०७८÷७९ सम्मको बीमाङ्कीय मूल्याङ्कनका आधारमा नयाँ बोनस दर सार्वजनिक गरेको हो । कम्पनीले उक्त आवको आर्थिक लेखा जोखा तथा दायित्व मुल्याङ्कन गरी कम्पनीको बिमाङ्कीबाट तयार गरिएका बिमाङ्कीय प्रतिवेदन अनुसार सो मात्राको बोनस दर निर्धारण गरेको हो । सो प्रतिवेदनलाई प्राधिकरणले भदौ १९ गते गते स्वीकृत गरिसकेको इन्स्योरेन्सले जनाएको छ । इन्स्योरेन्सले सावधिक जीवन (रेगुलर) बीमा योजनामा बीमा अवधि अनुसार प्रतिहजार न्यूनतम ३५ रुपैयाँदेखि अधिकतम ७० रुपैयाँसम्म बोनस तोकेको छ । जसमध्ये शुन्यदेखि ९ वर्ष अवधि र १० देखि १४ वर्ष अवधिको ३५ रुपैयाँ, १५ देखि १९ वर्ष अवधिको ४० रुपैयाँ, २० देखि २४ वर्ष अवधिको ४५ रुपैयाँ र २५ वर्षदेखि माथिको ७० रुपैयाँ बोनस दर निर्धारण गरिएको छ । कम्पनीका अनुसार सावधिक जीवन बीमा योजनामा १३ हजार ९५२ बीमा लेख संख्या जारी गरेका छन् । यस्तै, सावधिक जीवन (एकल) बीमा योजनामा कम्पनीले बीमा अवधि अनुसार प्रतिहजार न्यूनतम ३५ रुपैयाँदेखि अधिकतम ६५ रुपैयाँसम्म बोनस दर प्रदान गर्ने भएको हो । जसमध्ये शुन्यदेखि ९ वर्ष अवधि र १० देखि १४ वर्ष अवधिको ३५ रुपैयाँ, १५ देखि १९ वर्ष अवधिको ३८ रुपैयाँ, २० देखि २४ वर्ष अवधिको ४३ रुपैयाँ र २५ वर्षदेखि माथिको ७० रुपैयाँ बोनस दर निर्धारण गरिएको छ । यस योजना अन्तर्गत कम्पनीले ७९६ बीमा लेख जारी गरेको छ । यस्तै, त्रिपल सावधिक बीमा योजनामा बीमा अवधिअनुसार प्रतिहजार न्यूनतम २० रुपैयाँदेखि अधिकतम ३० रुपैयाँसम्म बोनस दर तोकिएको छ । जसमध्ये १० देखि १४ वर्ष अवधि र १५ देखि १९ वर्ष अवधिको २० रुपैयाँ, २० देखि २४ वर्ष अवधिको २५ रुपैयाँ र २५ वर्षदेखि माथिको ३० रुपैयाँ बोनस दर प्रदान गर्नेछ । सो योजनाअन्तर्ग कम्पनीले ७९६ बीमा लेख बिक्री गरेको छ । यस्तै, कम्पनीको दम्पत्ति सावधिक बीमा योजनामा बीमा अवधिअनुसार प्रतिहजार न्यूनतम २० रुपैयाँदेखि अधिकतम ३० रुपैयाँ बोनस दर प्राप्त गर्न सकिनेछ । जसमध्ये १५ देखि १९ वर्ष अवधिको २० रुपैयाँ, २० देखि २४ वर्ष अवधिको २५ रुपैयाँ र २५ वर्षदेखि माथिको ३० रुपैयाँ बोनस दर प्रदान गर्ने भएको हो । कम्पनीका अनुसार यस योजनामा २ हजार ७२ बीमा लेख जारी गरेको छ । त्यसैगरी सावधिक तथा आजीवन बीमा योजनामा कम्पनीले बीमा अवधि अनुसार प्रतिहजार न्यूनतम ३५ रुपैयाँदेखि अधिकतम ७० रुपैयाँसम्म बोनस दर निर्धारण गरेको छ । जसमध्ये शुन्यदेखि ९ वर्ष अवधिको र १० देखि १४ वर्ष अवधिको ३५ रुपैयाँ, १५ देखि १९ वर्ष अवधिको ४० रुपैयाँ, २० देखि २४ वर्ष अवधिको ४५ रुपैयाँ र २५ वर्षदेखि माथिको ७० रुपैयाँ बोनस दर निर्धारण गरिएको छ । सावधिक तथा आजीवन बीमा योजनाका २ हजार ९९९ वटा बीमा लेख जारी गरेको छ । यस्तै, अग्रिम भुक्तानी बीमा योजनामा बीमा अवधि अनुसार प्रतिहजार न्यूनतम ३२ रुपैयाँदेखि अधिकतम ४१ रुपैयाँसम्म बोनस दर निर्धारण गरिएको छ । जसमध्ये १० देखि १४ वर्ष अवधिको ३२ रुपैयाँ, १५ देखि १९ वर्ष अवधिको ३७ रुपैयाँ र २० देखि २४ वर्ष अवधिको ४२ रुपैयाँ बोनस दर तोकेको हो । वार्षिक अग्रिम भुक्तानी बीमा योजनामा प्रतिहजार न्यूनतम १९ रुपैयाँदेखि अधिकतम २१ रुपैयाँसम्म बोनस दर तोकिएको छ । जसमध्ये १५ देखि १९ वर्ष अवधिको १९ रुपैयाँ र २० देखि २४ वर्ष अवधिको २१ रुपैयाँ बोनस दर निर्धारण गरिएको छ । कम्पनीका अनुसार अग्रिम भुक्तानी योजनाका १ हजार ४२४ र वार्षिक अग्रिम भुक्तानी योजनाका ४ हजार ६३५ बीमा लेख जारी गरेको छ । कम्पनीले सार्वजनिक गरेको बोनस दर मृत्यु दाबी, समर्पण मूल्य दाबी, चुक्ता मूल्य दाबी, अवधि भुक्तानी दाबी र चालु बीमालेखहरुमा लागू हुने जनाएको छ । साथै, कम्पनीका अनुसार आगामी बीमाङ्कीय मूल्याङकन नभएसम्मका लागि सोही बोनस दर लागू हुनेछ ।
१५ लाख बढीले भरे सिटिजन लाइफको आईपीओ, कहिले हुँदैछ बाँडफाँड ?
काठमाडौं । सिटिजन लाइफ इन्स्योरेन्सको आइपीओमा १५ लाख बढीले आवेदन दिएका छन् । भदौ १५ गतेदेखि बिक्री खुला भएको उक्त आईपीओमा १५ लाख १० हजार ६९३ जनाले आवेदन दिएका हुन् । आईपीओ निष्काशन तथा बिक्री प्रबन्धकमा एनआइएमबि एस क्यापिटलका अनुसार आवेदकले १ करोड ६७ लाख ९० हजार १८० कित्ता सेयर माग गरेका छन् । प्रिमियममा निष्काशन भएको उक्त आईपीओमा ४ अर्ब ९ करोड ६८ लाख ३ हजार ९२०० रुपैयाँ बराबरको आवेदन परेको छ । उक्त आईपीओ आगामी साता बाँडफाँड हुने बिक्री प्रबन्धक एनआइएमबि एस क्यापिटलले विकासन्युजलाई जानकारी गराएको छ । कम्पनीले सर्वसाधारण लगानीकर्तालाई जारी पुँजी ३ अर्ब ७५ करोड रुपैयाँको ३० प्रतिशत अर्थात् १ अर्ब १२ करोड ५० लाख रुपैयाँको आईपीओ बिक्री गरेको हो । कम्पनीले अंकित मूल्य दर १ सय रुपैयाँमा १४४ रुपैयाँ प्रिमियम थप गरी प्रतिकित्ता २४४ रुपैयाँमा १ करोड १२ लाख ५० हजार कित्ता सेयर बिक्री गरेको हो । जसमध्ये ११ लाख २५ हजार कित्ता विदेशमा रोजगारीमा रहेका नेपाली, ५ लाख ६२ हजार ५ सय कित्ता सामूहिक लगानी कोष र ५ लाख ६२ हजार ५ सय कित्ता कर्मचारीलाई बिक्री गरी बाँडफाँट गरिसकेको छ ।
बीमालाई बैंकसँग दाँज्दा सरेन्डरदर बढ्यो, प्राधिकरणका अध्यक्ष भन्छन् : बीमितले नै पत्याएनन्
काठमाडौं । पछिल्लो समय जीवन बीमा क्षेत्रमा सरेन्डर अर्थात बीमा पोलिसी त्याग्नेको दर बढ्दो छ । नेपाल बीमा प्राधिकरणको तथ्यांक हेर्दा पछिल्लो एक महिना अर्थात साउनमा मात्रै ९ हजार ७९८ जनाले बीमा पोलिसी सरेन्डर गरेका छन् । जुन अघिल्लो वर्षको सोही महिनाको तुलनामा १६.३४ प्रतिशतले बढी हो । २०७९ साउनमा ८ हजार ४२२ जनाले बीमितले जीवन बीमा पोलिसी सरेन्डर गरेका थिए । यो तथ्यांकले जीवन बीमा कम्पनीहरुले गर्ने बिजनेसमा प्रश्न उठेको छ । उनीहरुले बिजनेश ल्याउँदा गर्ने अन्डरराइटिङमा ध्यान नदिएको र उक्त अन्डरराइटिङ स्ट्याण्डर्ड नभएको बुझिने जानकारहरु बताउँछन् । पछिल्लो समय देशमा आर्थिक मन्दी छाएसँगै त्यसको नकारात्मक प्रभाव जीवन बीमा क्षेत्रमा पनि परेको तथ्यांकले देखाएको छ । त्यस्तै, बैंकको व्याजदर बढ्दा बीमा गर्नेहरुले बैंकमा पैसा डिपोजिट गर्न थाल्ने भएकाले बीमा सरेन्डर बढ्ने गरेको जानकारहरु बताउँछन् । तर बीमा प्राधिकरणका अध्यक्ष सूर्यप्रसाद सिलवाल भने मान्छेले बीमालाई बैंकसँग तुलना गर्न थाल्दा समस्या बढ्दै गएको बताउँछन् । ‘नेपालमा सबैभन्दा ठूलो समस्या मान्छेले बीमालाई बैंकसँग तुलना गर्न थाले, बीमा र बैंकमा धेरै फरक छ, बीमाले यति प्रतिशत ब्याज दिन्छु भन्ने होइन, बीमाले त बीमा अवधिभर तपाईंलाई कुनै घटना घटेमा त्यसको क्षतिपूर्ति दिन्छु भन्छ, यदि कुनै घटना घटेन भने अन्तिममा गएर बोनससहित दिन्छु भनेको हो, यो विषय बीमा कम्पनीहरुले बुझाउँनै सकेनन्,’ अध्यक्ष सिलवालले प्रष्टाउँदै भने । साथै, सरेन्डर दर बढ्नुले बीमा कम्पनीमाथि मान्छेको विश्वास घट्दै गएको बुझिने अध्यक्ष सिलवालको भनाई छ । इन्स्योरेन्सप्रति विश्वास बढाउन कम्पनीहरुले बीमा गर्ने व्यक्तिले कुन उद्देश्यले बीमा गरेको थियो र कुन उद्देश्यले सरेन्डर गर्दै छ भनेर बुझ्नु पर्ने र आजको मात्रै होइन भोलिसम्मको बजार हेर्नु पर्ने उनी बताउँछन् । नेपाल बीमा प्राधिकरणले जति नै कडाइ गरेपनि बीमा पोलिसी सरेन्डर दर भने घट्न सकेको छैन । प्राधिकरणको नयाँ व्यवस्था अनुसार बीमितले बीमालेख खरिद गरेको मितिले कम्तीमा तीन वर्षसम्म सरेन्डर गर्न पाउने छैनन् । यसअघि भने बीमालेख खरिद गरेका बीमितले एक वर्षमै पोलिसी त्याग्न पाउने व्यवस्था थियो । त्यस्तै, सरेन्डर किन बढ्यो ? यसलाई कसरी रोक्ने ? भन्ने विषयमा कम्पनीहरुले आफै रणनीति बनाउन आवश्यक देखिएको प्राधिकरणका अध्यक्ष सिलवालको भनाइ छ । बीमामा हुने सरेन्डरले बीमितलाई नै घाटा हुने कम्पनीलाई घाटा नपर्ने जानकारहरु बताउँछन् । बीमितले बीमालेख खरिद गर्दा जति वर्षको लागि भनेर खरिद गरेको हो, त्योभन्दा अगाडि नै सरेन्डर गर्यो भने बीमा कम्पनीले उसलाई डिस्काउन्ट गरेर पैसा फिर्ता दिने व्यवस्था रहेको र कम्पनीले एजेन्टलाई दिने पैसा पनि बीमाको प्रिमियममै जोडेर लिने गरेकोले बीमितलाई घाटा हुने जानकारहरुको भनाई छ । सूर्यज्योति लाइफका सीईओ प्रकाश विक्रम खत्री पनि बीमा सरेन्डर गर्दा घाटा बीमितलाई नै हुने बताउँछन् । र, बीमा गरेको अवधि पुरा नभई बीचैमा छोड्दा आउने जति पनि लसहरु हुन्छन् त्यो बीमितले नै व्यहोर्नुपर्ने उनको भनाई छ । तर बीमा प्राधिकरणका अध्यक्ष भने बीमा सरेन्डरले कम्पनीलाई पनि घाटा पर्ने बताउँछन् । ‘बीमितले बीमा गरेबापत आएको रकम एउटा क्षेत्र तथा प्रपोजमा लगानी गर्छु भनेर छुट्याएको रकम सरेन्डर मार्फत धमाधम बाहिरन थालेपछि कसलाई घाटा हुन्छ ?’ प्रश्न गर्दै उनले भने- ‘घाटा कम्पनीलाई नै हुन्छ, कम्पनीले आफ्नो प्रपोज मीट गर्न नसक्नुको कारण यो पनि हो ।’ सरेन्डरमार्फत कुन कम्पनीबाट कति रकम बाहिरियो ? २०७९ साउनको तुलनामा २०८० साउनमा सरेन्डर गर्नेको संख्या बढेको छ भने सरेन्डर रकम भने घटेको छ । २०७९ साउनमा एक अर्ब ५१ करोड २७ लाख रुपैयाँ बराबरको पोलिसी सरेन्डर भएको थियो । जुन २०८० साउनमा १५.१७ प्रतिशतले घटेर एक अर्ब २८ करोड ३३ लाख रुपैयाँमा झरेको छ । गत साउनमा नेपाल लाइफको सबैभन्दा बढी र प्रभु महालक्ष्मीको सबैभन्दा कम रकमको बीमा पोलिसी सरेन्डर भएका छन् । नेपाल लाइफको ४७ करोड २३ लाख रुपैयाँ बाहिरँदा प्रभु महालक्ष्मीबाट ३५ लाख रुपैयाँ एक महिनामा बाहिरिएको छ । यता प्रतिशतको आधारमा हिमालयन लाइफ इन्स्योरेन्सको पोलिसी सरेन्डरदर बढ्दो छ । २०७० को साउनको तुलनामा २०८० साउनमा हिमालयन लाइफको पोलिसी सरेन्डरदर २९८.५८ प्रतिशतले बढेको छ । समीक्षा अवधिमा सन नेपाल लाइफको सरेन्डर रकम सबैभन्दा कम अर्थात ९.१० प्रतिशतले बढेको छ । नेशनल लाइफको भने ८३.७५ प्रतिशतले सरेन्डर रकम घटेको छ । कुन कम्पनीको कति वटा पोलिसी सरेन्डर ? संख्याको आधारमा पनि नेपाल लाइफकै सबैभन्दा बढी अर्थात ३ हजार ३२४ वटा पोलिसी सरेन्डर भएका छन् । तर २०७९ साउनको तुलनामा भने उक्त संख्या ८.२८ प्रतिशतले घटी हो । सन नेपाल लाइफको सबैभन्दा कम संख्याको पोलिसी सरेन्डर भएका छन् । दुबै वर्षमा कम्पनीको बराबर अर्थात प्रति वर्ष १३ वटा पोलिसी सरेन्डर भएका छन् । प्रतिशतको आधारमा आइएमई लाइफको सबैभन्दा बढी पोलिसी सरेन्डर भएका छन् । अघिल्लो साउनको तुलनामा कम्पनीको पोलिसी सरेन्डर दर ३२९.०३ प्रतिशतले बढेको छ । यता नेशनल लाइफको पोलिसी सरेन्डर गर्नेको संख्या ५२.७६ प्रतिशतले घटेको छ ।
