नेपाल टेलिकम बन्यो एनपीएल सिजन–३ को अफिसियल टेलिकम पार्टनर
काठमाडौं । नेपाल टेलिकम नेपाल प्रिमियर लिग (एनपीएल) सिजन–३ को अफिसियल टेलिकम पार्टनर बनेको छ। आगामी कात्तिक ९ देखि मंसिर ५ गतेसम्म कीर्तिपुरस्थित त्रिभुवन विश्वविद्यालय क्रिकेट मैदानमा सञ्चालन हुने प्रतियोगितामा नेपाल टेलिकमले साझेदारी गर्ने भएको हो। यससम्बन्धी सम्झौतापत्रमा नेपाल टेलिकमका प्रबन्ध निर्देशक संगीता पहाडी (अर्याल) र नेपाल क्रिकेट संघ (क्यान) का महाप्रबन्धक उत्सव ढुंगानाले हस्ताक्षर गरेका छन्। सम्झौतामा नेपाल टेलिकमको केन्द्रीय कार्यालयमा हस्ताक्षर गरिएको हो। सम्झौतापछि नेपाल टेलिकमका प्रमुख प्राविधिक अधिकृत डिल्लीराम अधिकारीले राष्ट्रियस्तरका क्रिकेट प्रतियोगितामा कम्पनीले पहिलेदेखि नै सहयोग गर्दै आएको बताए। उनले यस सहकार्यले कम्पनीको ब्रान्ड पहिचान बढाउनुका साथै नेपालमा क्रिकेट खेलको संस्थागत विकास र प्रवर्द्धनमा सहयोग पुग्ने विश्वास व्यक्त गरे। उनका अनुसार यस सहकार्यले कम्पनीको संस्थागत सामाजिक उत्तरदायित्वलाई व्यवहारमा उतार्न र नेपाल टेलिकम तथा नेपाल क्रिकेट संघबीचको सम्बन्ध थप बलियो बनाउनसमेत भूमिका खेल्नेछ। नेपाल क्रिकेट संघका महाप्रबन्धक ढुंगानाले नेपाल टेलिकमजस्तो प्रतिष्ठित संस्थासँग सहकार्य गर्न पाएकोमा खुसी व्यक्त गर्दै यसबाट नेपाली क्रिकेटलाई थप अघि बढाउन योगदान पुग्ने बताए। उनले सहकार्यले खेलको विकाससँगै खेलाडीको जीवनस्तरमा समेत सकारात्मक परिवर्तन ल्याउन सहयोग पुग्ने अपेक्षा व्यक्त गरे। नेपाल टेलिकमले नेपाली खेलकुद क्षेत्रको विकास तथा प्रवर्द्धन गर्ने सरकारको नीतिलाई यस सहकार्यले थप टेवा पुर्याउने विश्वास लिएको जनाएको छ। साथै, एनपीएलले अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद् (आईसीसी) बाट मान्यता पाएकोमा कम्पनीले नेपाल क्रिकेट संघलाई बधाईसमेत दिएको छ।
विटिआई ग्रुपको सीईओमा दिलीपराज बराल नियुक्त
काठमाडौं । विटिआई ग्रुप अफ भेन्चर्सको प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) मा दिलीपराज बराल नियुक्त भएका छन् । विभिन्न क्षेत्रमा सक्रिय ग्रुपले बराललाई नेतृत्वको जिम्मेवारी दिएको हो । महोत्तरीका ४८ वर्षीय बराल लामो समयदेखि बैंकिङ क्षेत्रमा कार्यरत छन् । ग्रुपका कार्यकारी अध्यक्ष हरि रायमाझीले बराललाई व्यावसायिक सञ्जालमा स्वागत गर्दै जिम्मेवारी हस्तान्तरण गरेका हुन् । बरालसँग आईएमई रेमिट्यान्स, ग्लोबल आईएमई बैंक र ज्योति विकास बैंकमा काम गरेको अनुभव छ । व्यवस्थापन, कानुन तथा राजनीतिशास्त्रमा ज्ञान हासिल गरेका उनी स्पष्ट निर्णय र नतिजामुखी कार्यशैलीका लागि परिचित छन् । अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारसम्बन्धी पुस्तकसमेत लेखेका बराल नेपाल स्केटिङ तथा स्केटबोर्डिङ सङ्घका प्रमुख प्रशिक्षक पनि हुन् । विटिआई ग्रुपअन्तर्गत सेवा, उद्योग, व्यापार, खेलकुद, सञ्चारमाध्यम तथा सामाजिक क्षेत्रका १० वटा संस्था सञ्चालनमा छन्। यी संस्थाले २७ वर्षदेखि विभिन्न क्षेत्रमा काम गर्दै आएका छन् । ग्रुपको विस्तारित व्यावसायिक सञ्जाललाई थप व्यवस्थित बनाउने र विभिन्न क्षेत्रका संस्थाबीच प्रभावकारी समन्वय कायम गर्ने जिम्मेवारी बरालको नेतृत्वमा रहने कार्यकारी अध्यक्ष रायमाझीले बताएका छन् ।
एनटी फाइबरको अफरमा ग्राहकको आकर्षण, जडानका लागि १९८ मा सम्पर्क गर्न सकिने
काठमाडौं । नेपाल टेलिकमले फाइबर टु द होम (एफटीटीएच) प्रविधिमा आधारित एनटी फाइबर सेवामा ल्याएको विशेष अफरप्रति ग्राहकको आकर्षण बढेको छ । नयाँ लाइन जडान गर्न र अफरसम्बन्धी जानकारी लिन ग्राहकले सम्पर्क गर्ने क्रम बढेपछि कम्पनीले १९८ नम्बरको क्षमता समेत वृद्धि गरेको छ । नेपाल टेलिकमका अनुसार एनटी फाइबर जडान गर्न इच्छुक ग्राहकले १९८ नम्बरमा कल गरेर आवश्यक जानकारी लिन तथा आफूलाई पायक पर्ने स्थानमा नयाँ लाइन जडानका लागि अनुरोध गर्न सक्छन् । त्यसैगरी, अब ग्राहकले अनलाइनबाटै एनटी फाइबर जडानका लागि आवश्यक विवरण उपलब्ध गराउन र सेवा सम्बन्धी गुनासो दर्ता गर्न सक्ने व्यवस्था पनि गरिएको छ । यसका लागि कम्पनीको अनलाइन पोर्टल मा लगइन गरी नेपाल टेलिकमको मोबाइल नम्बरमार्फत सेवा लिन सकिनेछ । नेपाल टेलिकमले हालै ४ हजार ९९९ रुपैयाँमा ३० एमबीपीएस गतिको एनटी फाइबर प्याकेज उपलब्ध गराएको छ । कम्पनीका अन्य विभिन्न प्याकेजसमेत उपलब्ध रहेकाले ग्राहकले आफ्नो आवश्यकता र सुविधाअनुसार उपयुक्त प्याकेज छनोट गर्न सक्नेछन् । एनटी फाइबर सेवामार्फत ग्राहकलाई घरमै उच्च गतिको इन्टरनेट उपलब्ध गराउने लक्ष्यसहित कम्पनीले सेवा जडान तथा ग्राहक सहायता प्रक्रियालाई थप सहज बनाएको जनाएको छ।
दशैंमा पिङ किन खेलिन्छ ? यस्तो छ रोचक कारण
काठमाडौं । दशैं भन्नासाथ नयाँ लुगा, टीका, जमरा, आफन्तसँगको भेटघाट र गाउँघरमा लिङ्गे पिङको मच्चाइ सम्झना आउँछ । विशेषगरी दशैंका बेला गाउँका चौतारा, खुला चौर र बस्तीहरूमा पिङ हाल्ने र खेल्ने चलन छ । बालबालिकादेखि युवायुवती र वृद्धवृद्धासम्मलाई आकर्षित गर्ने पिङ दशैंको एउटा रमाइलो पक्ष मात्र होइन, नेपाली समाजको सांस्कृतिक पहिचानसँग जोडिएको परम्परा पनि हो । तर, दशैंमा पिङ नै किन खेलिन्छ ? यसको धार्मिक, सामाजिक र सांस्कृतिक महत्त्व के छ ? के दशैंमा एकपटक भए पनि जमिन छाड्नुपर्छ भन्ने मान्यता छ ? यी प्रश्नको पछाडि नेपाली समाजको लामो परम्परा, लोकविश्वास र चाडपर्व मनाउने सामूहिक शैली जोडिएका छन् । दशैंमा पिङ खेल्ने चलन किन बस्यो ? दशैं नेपालको कृषि, प्रकृति र सामाजिक जीवनसँग नजिकबाट जोडिएको पर्व हो । परम्परागत नेपाली समाजमा खेतीपातीको मुख्य काम सकिँदै जाने र मानिसले केही फुर्सद पाउने समय पनि यही हो । वर्षभरिको खेतीपाती, श्रम र व्यस्ततापछि परिवार तथा समुदायसँग रमाइलो गर्ने अवसरका रूपमा दशैं मनाइन्थ्यो । यही अवसरमा गाउँघरका मानिस मिलेर बाँस, काठ, डोरी र अन्य स्थानीय सामग्री प्रयोग गरी पिङ बनाउँथे । पिङ खेल्नु मनोरञ्जनको माध्यम बन्यो भने पिङ हाल्ने काम नै सामूहिक सहभागिता र सहकार्यको उदाहरण बन्यो । यद्यपि दशैंमा पिङ खेल्ने चलन ठ्याक्कै कहिलेदेखि सुरु भयो भन्नेबारे सर्वमान्य ऐतिहासिक प्रमाण छैन । यसको सुरुआतलाई एउटै कारण वा निश्चित ऐतिहासिक घटनासँग जोड्नुभन्दा लोकपरम्परा, मौसमी फुर्सद र सामुदायिक जीवनको विकाससँग जोडेर बुझ्नु उपयुक्त हुन्छ । जमिन छाड्नुपर्ने मान्यता दशैंमा पिङ खेल्नुसँग जोडिएको सबैभन्दा प्रचलित लोकविश्वास हो, ‘दशैंमा एकपटक भए पनि जमिन छाड्नुपर्छ ।’ यस मान्यताअनुसार दशैंका बेला पिङ खेलेर केही समय भए पनि खुट्टा जमिनबाट माथि उठाउनुपर्छ । त्यसैले दशैंमा पिङ खेल्नु धेरैका लागि मनोरञ्जन मात्र नभई वर्षमा एकपटक पूरा गर्नुपर्ने सांस्कृतिक चलनजस्तै बनेको छ । तर, यो धार्मिक ग्रन्थमा अनिवार्य रूपमा उल्लेख गरिएको विधि हो भन्ने ठोस प्रमाण छैन । यसलाई पुस्तौँदेखि मौखिक रूपमा हस्तान्तरण हुँदै आएको नेपाली लोकविश्वासका रूपमा बुझ्नु उपयुक्त हुन्छ । पिङ खेल्नुका कारण सामूहिकता र आपसी सद्भाव गाउँमा पिङ बनाउन बाँस खोज्नेदेखि खाल्डो खन्ने, खम्बा गाड्ने र डोरी कस्नेसम्मका काममा स्थानीय मानिस जुट्छन् । यसले सहकार्य, आपसी सहयोग र सामाजिक सम्बन्धलाई बलियो बनाउँछ । पिङ खेल्ने ठाउँ गाउँलेहरूको भेटघाटको साझा थलो पनि बन्छ । मनोरञ्जन र उत्सवको उमङ्ग दशैंमा विद्यालय तथा अन्य नियमित कामबाट फुर्सद मिल्ने भएकाले बालबालिका र युवायुवतीका लागि पिङ आकर्षणको केन्द्र बन्छ । पिङको गति, उचाइ र ‘सररर... चचहुई !’ भन्ने रमाइलो आवाजले चाडपर्वको उमङ्ग बढाउँछ । पुस्तालाई जोड्ने संस्कृति हजुरबा-हजुरआमाले सुनाएका पिङका कथा र आमाबुबाले सिकाएका पुराना चलन नयाँ पुस्ताले अनुभव गर्ने अवसर पाउँछन् । यसरी पिङ संस्कृति पुस्तान्तरणको माध्यम बन्छ । गाउँ फर्किएका परिवार र आफन्तबीचको भेटघाटले पनि यसको महत्त्व बढाउँछ । लिङ्गे पिङ नेपाली चाडपर्वको चिनारीमध्ये एक हो । आधुनिक मनोरञ्जनका साधन बढ्दै गए पनि परम्परागत पिङले स्थानीय सीप, सामुदायिक सहभागिता र सांस्कृतिक स्मृतिलाई जीवित राख्छ । यसैले यसको संरक्षण सांस्कृतिक सम्पदा जोगाउने काम पनि हो । खेतीपातीपछिको फुर्सद र प्रकृतिसँगको सम्बन्ध दशैंको समय शरद ऋतु र कृषि चक्रसँग जोडिएको हुन्छ । खेतीपातीको व्यस्ततापछि मानिसलाई मनोरञ्जन र सामूहिक उत्सवका लागि समय मिल्ने भएकाले पिङजस्ता गतिविधि लोकप्रिय बनेको मानिन्छ । यद्यपि पिङको उत्पत्ति खेतीपातीसँगै भएको हो भन्ने कुरा निश्चित ऐतिहासिक प्रमाणबाट स्थापित छैन । स्वास्थ्यलाई फाइदा पिङ खेल्दा शरीर चलायमान हुन्छ, सन्तुलन कायम राख्नुपर्छ र शरीरको समन्वय प्रयोग हुन्छ । रमाइलो गतिविधिले मनलाई ताजा बनाउन र तनाव कम गर्न पनि सहयोग गर्न सक्छ । तर पिङ खेल्दैमा दशैंमा खाएको मासु वा अन्य परिकार सजिलै पच्छ, अथवा पाचनसम्बन्धी समस्या निको हुन्छ भन्ने ठान्नु हुँदैन। पिङलाई व्यायामको विकल्प मान्न पनि मिल्दैन । त्यसैगरी, अग्लो पिङ खेल्दा दुर्घटनाको जोखिम रहन्छ । पिङको खम्बा बलियोसँग गाडिएको, डोरी सुरक्षित र बस्ने ठाउँ मजबुत भएको सुनिश्चित गर्नुपर्छ। धेरै अग्लो पिङमा जोखिमपूर्ण तरिकाले उभिएर खेल्नु हुँदैन । बालबालिकाले विशेष सावधानी अपनाउनुपर्छ । दशैंमा खेलिने पिङ लिङ्गे पिङ बाँसका अग्ला खम्बा र बलियो डोरी प्रयोग गरेर बनाइने पिङ लिङ्गे पिङ हो । दशैंसँग सबैभन्दा बढी जोडिएको परम्परागत पिङ यही हो । रोटे पिङ काठको संरचना र घुम्ने संयन्त्रमा आधारित परम्परागत मनोरञ्जनको साधन रोटे पिङ हो । कतिपय ठाउँमा यसलाई गाउँका जात्रा तथा मेलामा पनि राख्ने चलन छ । यी पिङको बनावट र प्रचलन स्थानअनुसार फरक हुन सक्छ । परम्परागत पिङहरू दशैंका बेला गाउँका चौर, चौतारा र खुला ठाउँमा बनाइने गर्थे । किन हराउँदै छ दशैंको पिङ संस्कृति ? पहिले दशैं नजिकिँदै गर्दा गाउँका चौर र बस्तीमा पिङ हाल्ने तयारी सुरु हुन्थ्यो । अहिले भने धेरै ठाउँमा यो दृश्य कम हुँदै गएको छ । यसका प्रमुख कारणमा सहरीकरण, खुला ठाउँको अभाव, सुरक्षित पिङ बनाउन लाग्ने खर्च र श्रम, विदेश तथा सहरतर्फको बसाइँसराइ र सामूहिक रूपमा काम गर्ने परम्परामा आएको परिवर्तन पर्छन् । कतिपय ठाउँमा आधुनिक मनोरञ्जनका साधनले पनि परम्परागत पिङप्रतिको आकर्षण घटाएका छन् । यसको संरक्षणका लागि स्थानीय समुदाय, युवा क्लब, विद्यालय र स्थानीय तहले सुरक्षित पिङ निर्माण तथा सञ्चालन गर्न सक्छन् । बालबालिकालाई परम्पराको इतिहास सुनाउने, पिङ बनाउने सीप सिकाउने र चाडपर्वका बेला सामुदायिक खेलकुदलाई प्रोत्साहन गर्ने काम पनि उपयोगी हुन सक्छ ।
पूर्वप्रधानमन्त्री खनालमा मुटुको समस्या देखियो, अस्पताल भर्ना
काठमाडौं । पूर्वप्रधानमन्त्री एवम् नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) का वरिष्ठ नेता झलनाथ खनाल स्वास्थ्यमा एकाएक समस्या आएपछि अस्पताल भर्ना भएका छन् । मुटुमा असजिलो र स्वास्थ्यसम्बन्धी समस्या देखिएपछि उनलाईआइतबार मण्डिखाटारस्थित ह्याम्स अस्पताल भर्ना गरिएको हो । उनको सचिवालयका अनुसार मुटुमा सामान्य समस्या देखापरेपछि चिकित्सकको सल्लाहबमोजिम थप परीक्षण तथा उपचारका लागि अस्पताल लगिएको हो । हाल उनलाई चिकित्सकहरूको प्रत्यक्ष निगरानीमा राखी आवश्यक स्वास्थ्य परीक्षण तथा उपचार प्रक्रिया अगाडि बढाइएको छ । नेता खनालको अवस्था हाल सामान्य रहेको र आत्तिनुपर्ने स्थिति नरहेको उनको सचिवालयले स्पष्ट पारेको छ। चिकित्सकहरूका अनुसार प्रारम्भिक जाँचका क्रममा उहाँको स्वास्थ्य स्थिति स्थिर रहेको र थप केही परीक्षणका रिपोर्टहरू आउन बाँकी रहेको जनाइएको छ। नेपालको वामपन्थी आन्दोलनका शीर्ष नेता खनाल यसअघि पनि विभिन्न स्वास्थ्य समस्याबाट ग्रसित रहँदै आएका छन् ।
क-कसले जिते सरकारको लाख उपहार ?
काठमाडौं । सरकारको ‘करदाता प्रोत्साहन उपहार कार्यक्रम’ अन्तर्गत असोज दोस्रो पाक्षिकका १६ जना दैनिक विजेता र एक जना बम्पर विजेता घोषणा भएका छन् । असोज १६ देखि ३१ गतेसम्मको अवधिका लागि छनोट भएका विजेतामध्ये एक जनाले १० लाख रुपैयाँ र अन्य १६ जनाले जनही एक लाख ३३ हजार ३३४ रुपैयाँको उपहार जितेका छन् । काठमाडौंको विशाल बजारमा आयोजित कार्यक्रममा कलाकार दीपकराज गिरी र दीपाश्री निरौलाले कम्प्युटर प्रणालीमार्फत विजेता कुपन छनोट गरी उपहार विजेताको घोषणा गरेका हुन् । कार्यक्रमअन्तर्गत १० लाख रुपैयाँको पाक्षिक बम्पर उपहारका लागि कुपन नम्बर ८८०८१६३२५१५८४९८८ छनोट भएको छ । उक्त कुपनका धारक बम्पर उपहारका विजेता बनेका छन् । यी हुन् उपहारका लागि छनोट भएका कुपन नम्बर – ०८८७९०१७० – ०९३८९८३१४८६८ – ०८०१६२९७६९३४ – ०८२८०८९७६३७२ – ०८७६५१६९००५३ – ०८९६९१८५५६७० – ०८१६०२३५५६४४ – ०९०५७४८२३८५० – ०७८२२४८५८६८८ – ०८६६२३०९९५१५ – ०९२१५६३४५१४२ – ०८५२९९४४०३१२ – ०८९८६५३१०७२९ – ०८४०८६००४००१ – ०९१०१५६२६२४९ – ०८३६८९६७६१५३ यी कुपनका धारकले जनही एक लाख ३३ हजार ३३४ रुपैयाँको उपहार प्राप्त गर्नेछन् । उपहार प्राप्त गर्न विजेताले सम्बन्धित निकायले तोकेको प्रक्रिया पूरा गर्नुपर्नेछ । आन्तरिक राजस्व विभागले उपभोक्तालाई सामान तथा सेवा खरिद गर्दा अनिवार्य रूपमा बिल लिने बानी विकास गराउने उद्देश्यले करदाता प्रोत्साहन उपहार कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको छ । बिल बिजक अर्थात् भ्याट बिल लिने–दिने संस्कृतिलाई प्रोत्साहन गर्नु र आर्थिक कारोबारलाई पारदर्शी बनाउनु कार्यक्रमको मुख्य उद्देश्य हो । कार्यक्रममा एक सय रुपैयाँभन्दा बढी मूल्यका वस्तु तथा सेवा खरिद गर्ने उपभोक्ता सहभागी हुन सक्छन् । खरिदको बिल वा योग्य कारोबारमार्फत उपहार कार्यक्रममा सहभागी हुने उपभोक्ताले भाग्यशाली छनोटमा परे नगद पुरस्कार प्राप्त गर्ने अवसर पाउँछन् । बिल लिने बानीले उपभोक्ताको खरिद कारोबारको प्रमाण सुरक्षित राख्नुका साथै व्यवसायीलाई पनि कारोबारको अभिलेख व्यवस्थित गर्न प्रोत्साहित गर्छ । यसबाट कर प्रणालीलाई पारदर्शी बनाउने र कर छली नियन्त्रणमा सहयोग पुग्ने सरकारको अपेक्षा छ ।
दशैंमा खुल्ने भयो तातोपानी नाका
काठमाडौं । चीनसँगको व्यापारिक आवागमन डेढ महिनादेखि ठप्प रहेको सिन्धुपाल्चोकस्थित तातोपानी नाका तीन दिनका लागि खुल्ने भएको छ । दशैंंका बेला बजारमा वस्तुको आपूर्ति सहज बनाउने उद्देश्यले सरकारले कात्तिक १ देखि ३ गतेसम्म नाका अस्थायी रूपमा सञ्चालन गर्न लागेको हो । उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्तिमन्त्रालयको निरन्तनरको प्रयासपछि चिनियाँ पक्ष नाका खोल्न सहमत भएको मन्त्रालयले जनाएको छ । खुला रहने अवधिमा यात्रुवाहक सवारीसाधनलाई नभई मालवाहक कार्गो ट्रकलाई मात्र आवतजावत गर्न दिइनेछ । चाडपर्वका बेला आवश्यक सामग्रीको आपूर्ति व्यवस्थापनमा सहजता ल्याउन नाका सञ्चालन गर्न लागिएको मन्त्रालयको भनाइ छ । नेपाल–चीन व्यापारको महत्त्वपूर्ण मार्ग मानिने तातोपानी नाका लामो समय बन्द रहँदा आयातकर्ताले सामान भित्र्याउन समस्या भोग्दै आएका थिए । यसअघि भदौ १० गते भोटेकोशीमा आएको बाढीले रसुवागढी नाकासँगको सम्पर्क अवरुद्ध बनाएको थियो । त्यसको केही दिनपछि भदौ १४ गतेदेखि चीनले तातोपानी नाका पनि बन्द गरेपछि नेपाल–चीन सीमापार व्यापार थप प्रभावित भएको थियो । प्राकृतिक विपत्ति र नाका बन्द हुँदा चाडपर्वका लागि चीनबाट आयात गरिने सामग्रीको आपूर्तिमा समेत अवरोध पुगेको हो । नेपाली पक्षले गरेको आग्रहलाई चिनियाँ पक्षले स्वीकार गरेपछि सीमित अवधिका लागि नाका खोल्ने सहमति जुटेको हो । तीन दिन सञ्चालन हुँदा व्यवसायीलाई रोकिएको व्यापारिक गतिविधि अघि बढाउन र आवश्यक सामान आयात गर्न केही राहत मिल्ने अपेक्षा गरिएको छ । तर, छोटो अवधिका लागि नाका खुल्दा बजारमा देखिएको आपूर्ति समस्या कति समाधान हुन्छ भन्ने विषय आयात हुने सामानको परिमाण र ढुवानीको गतिमा निर्भर रहनेछ । दशैंको सामान बाटोमै रोकिँदा असर यस वर्ष बाढी र नाका बन्दका कारण चीनबाट दशैंलाई लक्षित गरी ल्याइएका सामग्री समयमै नेपाल भित्रिन सकेनन् । रसुवागढी क्षेत्रमा आएको बाढीले दशैंंका लागि ल्याइएका तीन सयदेखि चार सय कन्टेनर बगाएको र केही सवारीचालक सम्पर्कविहीन भएको विवरण सार्वजनिक भएको थियो । नेपालमा दशैंका बेला चीनबाट ठूलो परिमाणमा लत्ताकपडा, जुत्ता, इलेक्ट्रोनिक्स तथा अन्य उपभोग्य वस्तु आयात हुने गर्छन् । रसुवागढी र तातोपानी दुवै नाकाबाट हुने आपूर्ति प्रभावित भएपछि आयातकर्ताले सामान भित्र्याउन कठिनाइ भोग्नुपरेको छ । सामानको ढुवानी अवरुद्ध हुँदा बजारमा केही वस्तुको उपलब्धता घट्नुका साथै मूल्यसमेत बढेको व्यवसायीको भनाइ छ । चाडपर्वमा माग बढ्ने तर आपूर्ति नियमित नहुने अवस्थाले उपभोक्ताको खर्चमा थप दबाब पर्ने जोखिम छ । तातोपानी नाका तीन दिनका लागि खुल्ने निर्णयले तत्कालीन व्यापारिक अवरोध केही कम गर्न सक्ने भए पनि चीनसँगको व्यापार नियमित बनाउन दीर्घकालीन व्यवस्था आवश्यक देखिएको छ । बाढीपहिरोबाट प्रभावित सीमावर्ती पूर्वाधारको पुनःस्थापना र दुवै देशबीचको समन्वय प्रभावकारी नबनाए आयात–निर्यातमा यस्तै समस्या दोहोरिन सक्नेछ ।
भेट्रान बैंकरदेखि उद्योगपतिसम्म जोडिएको बैंक
काठमाडौं । निजी क्षेत्रको अग्रणी वाणिज्य बैंक नबिल बैंकको सञ्चालक समितिमा उद्योग व्यवसाय, अन्तर्राष्ट्रिय बैंकिङ, वित्तीय नियमन, शिक्षा, उद्यमशीलता तथा व्यवस्थापन क्षेत्रको अनुभव भएका व्यक्तिहरू छन् । बैंकको नेतृत्व चौधरी ग्रुपका प्रबन्ध निर्देशक निर्वाणकुमार चौधरीले गरिरहेका छन् । समितिमा भारत र बंगलादेशका अनुभवी बैंकरदेखि नेपाल राष्ट्र बैंककी पूर्वकार्यकारी निर्देशक तथा शिक्षा र अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार क्षेत्रमा सक्रिय उद्यमीसम्मको प्रतिनिधित्व छ । स्थापनाकालदेखि नै निजी क्षेत्रको बैंकिङ विकासमा भूमिका खेल्दै आएको नबिलले आफ्नो संस्थागत नेतृत्वमा उद्योग, व्यापार र वित्तीय क्षेत्रको अनुभवलाई समेटेको छ । बैंकमा संस्थापक सेयरधनीको ५८.४४ प्रतिशत र सर्वसाधारण सेयरधनीको ४१.५६ प्रतिशत सेयर स्वामित्व रहेको छ । निर्वाणकुमार चौधरी नबिलका अध्यक्ष निर्वाणकुमार चौधरी उद्योग व्यवसायसँगै सामाजिक क्षेत्रमा पनि सक्रिय छन् । उनी चौधरी ग्रुपका प्रबन्ध निर्देशक तथा चौधरी फाउन्डेसनका अध्यक्ष हुन् । फाउन्डेसनमार्फत उनले शिक्षा, स्वास्थ्य र विपद् राहतसँग सम्बन्धित विभिन्न सामाजिक पहलमा सहयोग गर्दै आएका छन् । चौधरीले डुन स्कुल, ह्यारो स्कुल, म्यासाचुसेट्स इन्स्टिच्युट अफ टेक्नोलोजी (एमआईटी) र लन्डन बिजनेस स्कुलबाट शिक्षा हासिल गरेका छन् । व्यवसायसँगै सामाजिक उत्तरदायित्वका क्षेत्रमा पुर्याएको योगदानका लागि उनले वाईपीओको एसईएन सस्टेनेबिलिटी अवार्ड फर फिलान्थ्रोपी र लायन्स क्लब इन्टरनेसनलको प्रेसिडेन्ट्स अवार्ड फर सोसल कन्ट्रिब्युसनलगायत सम्मान प्राप्त गरेका छन् । उनलाई विश्व आर्थिक मञ्चको यङ ग्लोबल लिडरका रूपमा समेत मनोनयन गरिएको थियो । निजी क्षेत्रका विभिन्न संस्थामा नेतृत्वदायी भूमिकामा रहेका चौधरी नेपाल उद्योग परिसंघका वरिष्ठ उपाध्यक्ष पनि हुन् । उनले भारत–नेपाल केन्द्रको अध्यक्षका रूपमा काम गरिसकेका छन् । यसबाहेक संयुक्त राष्ट्रसंघको बिजनेस एडभाइजरी काउन्सिल तथा यूएन ग्लोबल कम्प्याक्टको एक्सन प्लेटफर्मअन्तर्गत उच्चस्तरीय स्टियरिङ कमिटीको बोर्डमा समेत उनी मनोनीत भएका थिए । उद्योग व्यवसाय, अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र सामाजिक उत्तरदायित्वमा प्राप्त अनुभव उनको व्यावसायिक यात्राका प्रमुख पक्ष हुन् । मलय मुखर्जी बैंकका सञ्चालक मलय मुखर्जी भारतका अनुभवी बैंकर हुन् । ७० वर्षीय मुखर्जीसँग कर्जा विश्लेषण, जोखिम व्यवस्थापन र प्रविधि विकासका क्षेत्रमा लामो अनुभव छ । उनले विज्ञानमा स्नातकोत्तर गरेका छन् । मुखर्जीले भारतको आईएफसीआईमा प्रमुख कार्यकारी अधिकृत तथा प्रबन्ध निर्देशकका रूपमा काम गरेका थिए । आईएफसीआई समूहअन्तर्गतका विभिन्न कम्पनीको अध्यक्षको जिम्मेवारीसमेत सम्हालेका उनले सन् २०१२ सेप्टेम्बरदेखि २०१३ डिसेम्बरसम्म सेन्ट्रल बैंक अफ इन्डियाको कार्यकारी निर्देशकका रूपमा काम गरेका थिए । त्यसअघि उनले इन्डियन बैंकको चेन्नईस्थित केन्द्रीय कार्यालयमा जोखिम व्यवस्थापन तथा प्रविधि व्यवस्थापन विभागका महाप्रबन्धकका रूपमा जिम्मेवारी सम्हालेका थिए । उनी भारतको व्यवस्थापन शिक्षण संस्था एमडीआई गुडगाउँका अध्यक्षसमेत रहिसकेका छन् । मुखर्जी हाल नबिलसहित भारत र श्रीलंकाका विभिन्न कम्पनीको सञ्चालक समितिमा आबद्ध छन् । उनी भारतको दिलीप बिल्डकन लिमिटेड तथा शिवालिक स्मल फाइनान्स बैंकका स्वतन्त्र सञ्चालक, श्रीलंकाको युनियन बैंक कोलम्बोका गैरकार्यकारी सञ्चालक तथा यूबी फाइनान्स कम्पनी र नेसनल एसेट म्यानेजमेन्ट लिमिटेडका गैरकार्यकारी अध्यक्षका रूपमा समेत कार्यरत छन् । कर्जा, जोखिम र प्रविधिसम्बन्धी अनुभवसँगै विभिन्न वित्तीय संस्थाको नेतृत्व तहमा काम गरेको अनुभव उनको व्यावसायिक परिचयको आधार हो । अनन्त पौड्याल सञ्चालक अनन्त पौड्याल शिक्षा परामर्श तथा अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार क्षेत्रमा सक्रिय उद्यमी हुन् । उनी नेपाल एजुकेसन कन्सल्टेन्सीका अध्यक्ष हुन् । अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार, कूटनीति तथा व्यवसाय विकासमा अनुभव र रुचि राख्ने पौड्यालले अस्ट्रेलियाको मोनास विश्वविद्यालयबाट अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धमा स्नातकोत्तर गरेका छन् । उक्त अध्ययनमा उनले अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार तथा कूटनीतिमा विशेषज्ञता हासिल गरेका हुन् । उनले काठमाडौं विश्वविद्यालयबाट व्यवसाय प्रशासनमा स्नातक गरेका छन् । पौड्याल अस्ट्रेलियन दूतावासको बिजनेस एडभाइजरी ग्रुपका सदस्य तथा एसोसिएसन अफ नेपालीज अलुम्नाई फ्रम अस्ट्रेलिया (एएनएए) का अध्यक्षका रूपमा कार्यरत छन् । सन् २०१५ देखि नेपाल एजुकेसन कन्सल्टेन्सीमा आबद्ध उनी आईईआरआईएन, एनएएईआर तथा एईएएसलगायत परामर्शसम्बन्धी संस्थासँग पनि जोडिएका छन् । व्यवसाय विकास र नीतिगत विषयमा अन्तर्राष्ट्रिय दृष्टिकोणलाई प्राथमिकता दिँदै आएका पौड्याल सार्वजनिक सेयरधनीको प्रतिनिधित्व गर्दै बैंकको सञ्चालक समितिमा आबद्ध छन् । शिक्षा, अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र उद्यमशीलताको अनुभव उनको व्यावसायिक यात्राका प्रमुख पक्ष हुन् । प्रविन टिब्रेवाल प्रविन टिब्रेवाल उद्यमी हुन् । उनी डल्फिन एमबी प्रालिका प्रमुख कार्यकारी अधिकृतका रूपमा कार्यरत छन् । विभिन्न व्यावसायिक क्षेत्रमा काम गरेको अनुभव भएका टिब्रेवालाले पोखरा विश्वविद्यालयबाट लेखा तथा वित्त विषयमा व्यवसाय प्रशासनमा स्नातकोत्तर गरेका छन् । उनले बेलायतको युनिभर्सिटी अफ ब्राडफोर्डबाट लेखा तथा वित्त विषयमा स्नातक गरेका हुन् । लेखा, वित्त र व्यवसाय व्यवस्थापनमा शैक्षिक पृष्ठभूमि भएका टिब्रेवालको अनुभव उद्यमशीलता तथा व्यावसायिक सञ्चालनसँग सम्बन्धित छ । उनी बैंकको सञ्चालक समितिमा आबद्ध छन् । सईद मन्सुर मुस्तफा नबिलका सञ्चालक सईद मन्सुर मुस्तफा बंगलादेशको आईएफआईसी बैंक पीएलसीका प्रबन्ध निर्देशक हुन् । बैंकिङ क्षेत्रमा २८ वर्षको अनुभव भएका मुस्तफाले शाखा व्यवस्थापन, कर्जा जोखिम व्यवस्थापन, वैदेशिक व्यापार तथा ट्रेजरी सञ्चालनमा विशेषज्ञता हासिल गरेका छन् । उनले सन् १९९६ मा एबी बैंकमा प्रशिक्षार्थी अधिकृतका रूपमा बैंकिङ करियर सुरु गरेका थिए । त्यसपछि ट्रस्ट बैंक लिमिटेडमा कर्जा प्रमुखलगायत विभिन्न जिम्मेवारी सम्हालेका उनले सन् २०१५ अप्रिल ६ मा आईएफआईसी बैंकमा वरिष्ठ कार्यकारी उपाध्यक्षका रूपमा काम सुरु गरेका थिए । आईएफआईसी बैंकमा उनले नायब प्रबन्ध निर्देशक तथा अन्तर्राष्ट्रिय विभाग प्रमुख, प्रमुख कर्जा अधिकृत, प्रमुख जोखिम अधिकृत र प्रमुख सम्पत्ति शुद्धीकरण निवारण अनुपालन अधिकृतका रूपमा समेत काम गरेका छन् । उनी आईएफआईसी बैंकको आबद्ध कम्पनी ओमान एक्सचेन्ज एलएलसीका सञ्चालक पनि हुन् । मुस्तफाले ढाका विश्वविद्यालयबाट अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धमा स्नातक तहमा सम्मानसहितको उपाधि तथा स्नातकोत्तर गरेका छन् । उनले सोही विश्वविद्यालयको इन्स्टिच्युट अफ बिजनेस एडमिनिस्ट्रेसनबाट व्यवसाय प्रशासनमा स्नातकोत्तरसमेत गरेका छन् । शाखा सञ्चालनदेखि जोखिम व्यवस्थापन र अन्तर्राष्ट्रिय बैंकिङसम्मको अनुभव उनको व्यावसायिक यात्राका प्रमुख पक्ष हुन् । सरिता भट्ट अधिकारी नबिलकी सञ्चालक सरिता भट्ट अधिकारी नेपाल राष्ट्र बैंककी अवकाशप्राप्त कार्यकारी निर्देशक हुन् । उनले सन् १९९० देखि २०२० सम्म करिब ३० वर्ष केन्द्रीय बैंकिङ क्षेत्रमा काम गरेकी छन् । बैंक सुपरिवेक्षण, विदेशी विनिमय व्यवस्थापन, वित्तीय व्यवस्थापन तथा कर्जा गुणस्तर मूल्याङ्कनमा उनको विशेषज्ञता छ । अधिकारीले नेपाल राष्ट्र बैंकको विदेशी विनिमय व्यवस्थापन विभागको नेतृत्वसमेत गरेकी थिइन् । केन्द्रीय बैंकमा रहँदा उनले वित्तीय संस्था नियमन तथा सुपरिवेक्षण र विदेशी विनिमय व्यवस्थापनसँग सम्बन्धित विभिन्न जिम्मेवारी सम्हालेकी छन् । यस अनुभवले उनलाई वित्तीय क्षेत्रको नियामकीय व्यवस्था र जोखिम व्यवस्थापनका विभिन्न पक्षमा काम गर्ने अवसर दिएको छ । उनले विभिन्न बीमा कम्पनीमा स्वतन्त्र सञ्चालक तथा म्युचुअल फन्डमा कोष सुपरिवेक्षकका रूपमा पनि काम गरेकी छन् । बैंकिङ क्षेत्रमा स्वतन्त्र प्रशिक्षकका रूपमा योगदान दिँदै आएकी अधिकारीले त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट व्यवसाय प्रशासनमा स्नातकोत्तर गरेकी छन् । वित्तीय नियमन तथा जोखिम व्यवस्थापनसम्बन्धी राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय तालिममा समेत उनको सहभागिता रहेको छ । उनले फ्रान्सको केन्द्रीय बैंकमा वित्तीय संकट व्यवस्थापन, मलेसियास्थित एसईएसीईएन सेन्ट्रलमा पुँजी प्रवाह तथा जर्मनीको केन्द्रीय बैंकमा जोखिम व्यवस्थापनसम्बन्धी तालिम लिएकी छन् । केन्द्रीय बैंकिङ, वित्तीय सुपरिवेक्षण र नियामकीय अभ्यासमा प्राप्त अनुभव उनको व्यावसायिक परिचयका मुख्य आधार हुन् । अनिलकेशरी शाह अनिलकेशरी शाह नेपालको वित्तीय क्षेत्रमा तीन दशकभन्दा बढी नेतृत्व अनुभव भएका अनुभवी बैंकर हुन् । उनले नबिल बैंकको प्रमुख कार्यकारी अधिकृतका रूपमा दुई कार्यकाल जिम्मेवारी सम्हालेका थिए । साथै, स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंकमा वरिष्ठ व्यवस्थापकीय जिम्मेवारीमा रहेर काम गरेका शाह तत्कालीन मेगा बैंकका संस्थापक प्रमुख कार्यकारी अधिकृतसमेत थिए । उनले मेगा बैंकमा पनि दुई कार्यकाल नेतृत्व गरेका थिए । शाह नेपाल बैंकर्स एसोसिएसनका पूर्वअध्यक्ष हुन् । बैंकिङ क्षेत्रको विकासमा योगदान पुर्याएका उनले अमेरिकाको हार्वर्ड विश्वविद्यालयबाट ‘लिडरसिप फर द ट्वेन्टी फस्र्ट सेन्चुरी’ विषयमा कार्यकारी शिक्षा पूरा गरेका छन् । उनले भारतको दिल्ली विश्वविद्यालयबाट व्यवसाय प्रशासनमा स्नातकोत्तर र अमेरिकाको जर्ज वासिङ्टन विश्वविद्यालयबाट व्यवसाय प्रशासनमा स्नातक गरेका छन् । बैंकिङ क्षेत्रमा पुर्याएको योगदानका लागि शाहले विभिन्न राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय सम्मान प्राप्त गरेका छन् । सन् २००८ मा म्यानेजमेन्ट एसोसिएसन अफ नेपालले उनलाई ‘म्यानेजर अफ द इयर’ पुरस्कार प्रदान गरेको थियो । सन् २००५ देखि २००७ सम्म लगातार तीन वर्ष ‘द बोस एक्सिलेन्स अवाड्र्स’ अन्तर्गत ‘टप सीईओ’ पुरस्कार प्राप्त गरेका उनले सन् २००७ मा बैंककमा आयोजित कार्यक्रममा एसिया न्युज नेटवर्कबाट ‘एसियाज आइडल’ सम्मानसमेत पाएका थिए ।
