पोखरा-जोमसोम नियमित हवाई सेवा स्थगित
काठमाडौं । पोखरा-जोमसोम नियमित हवाई सेवा स्थगित भएको छ । यस रुटमा उडान भर्दै आएका निजी वायुसेवा कम्पनीहरूले यस वर्ष पर्यटकीय अनुकूल याम नसकिँदै हवाई उडान सेवा स्थगित गरेको जनाएको छ । मुस्ताङमा बर्सेनि दुई याममा निजी क्षेत्रका तारा एयरलाइन्स र समिट एयरलाइन्सका १८ सिटे जहाजहरूले पोखरा-जोमसोम हवाई सेवा सञ्चालन गर्दै आइरहेका छन् । जोमसोमस्थित नागरिक उड्डयन कार्यालयका प्रमुख विश्वराज शर्माका अनुसार अघिल्लो साता तारा एयरलाइन्सले र सोमबारदेखि समिट एयरलाइन्सको नियमित हवाई उडान सेवा बन्द गरेका हुन् । मुस्ताङमा अगस्टदेखि नोभेम्बरसम्म पोखरा–जोमसोम हवाई सेवा नियमित रूपमा सञ्चालन हुने गरेको थियो । प्रमुख शर्माका अनुसार तारा एयरका तीनमध्ये एउटा जहाज मर्मतका भइरहेको र समिट एयरको चारमध्ये एउटाको मर्मतका लागि लैजाने तयारी भइरहेको छ । जोमसोमस्थित समिट एयरलाइन्सनका स्टेशन इञ्चार्ज सुमन थकालीले रसुवाको विनाशकारी बाढी घटना र देशका विभिन्न स्थानमा बाढी पहिरोले सडक मार्ग अवरुद्ध हुने जस्ता घटनाका कारण हवाई यात्रुहरूले बुकिङ रद्द गरेका कारण नियमित हवाई उडान स्थगित गर्नु परेको बताए। यद्यपि चार्टर उडान भने नरोकिने उनको भनाइ छ । यी दुई हवाई कम्पनीले बर्सेनि एक हजार २०० भन्दा बढी नियमित हवाई उडान सेवा गर्दै आएका छन् ।
सुनसरीमा एम्बुलेन्सबाट ५७४ किलो गाँजा बरामद, चालक फरार
काठमाडौं । सुनसरीमा प्रहरीले एम्बुलेन्समा लोड गरिएको अवस्थामा ५७४ किलो ८७० ग्राम गाँजा बरामद गरेको छ। प्रहरीले गाँजा तस्करीमा प्रयोग भएको एम्बुलेन्स फेला पारे पनि चालक र तस्करीमा संलग्न व्यक्ति फरार रहेका छन्। जिल्ला प्रहरी कार्यालय सुनसरीका अनुसार सोमबार बिहान उज्यालो हुनुअघि इटहरीबाट विराटनगरतर्फ जाने कोशी राजमार्गमा गाँजा बोकेको एम्बुलेन्स गुडिरहेको सूचना प्राप्त भएको थियो। सूचनाका आधारमा इलाका प्रहरी कार्यालय दुहबी र सीआरभी दुहबीको संयुक्त प्रहरी टोलीले खोजतलास गर्ने क्रममा दुहबी–६ स्थित बूढी खोलाको किनारमा गाँजासहितको एम्बुलेन्स फेला पारेको हो। प्रहरीका अनुसार ‘नेपाल–भारत सहयोग’ लेखिएको स्टिकर टाँसिएको ना.४ च ६०६३ नम्बरको एम्बुलेन्समा गाँजा भेटिएको थियो। एम्बुलेन्सका चालक र गाँजा तस्करीमा संलग्न व्यक्ति भने फरार छन्। उक्त एम्बुलेन्स कुन संस्थाबाट सञ्चालन भएको थियो भन्ने विषयमा प्रहरीले अनुसन्धान गरिरहेको छ। एम्बुलेन्समा नक्कली नम्बर प्लेट प्रयोग गरिएको वा सामान्य सवारीसाधनलाई एम्बुलेन्सको स्वरूप दिएर प्रहरीलाई छल्ने प्रयास गरिएको हुन सक्ने आशंका प्रहरीले गरेको छ। यस घटनाबारे थप अनुसन्धान भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ।
चाडपर्वमा काठमाडौं उपत्यकामा रगत अभाव छैन : रक्तसञ्चार सेवा केन्द्र
काठमाडौं । नेपाल रेडक्रस सोसाइटीद्वारा सञ्चालित रक्त सञ्चार सेवा केन्द्रले चाडपर्वको समयमा आकस्मिक दुर्घटनाका घाइते, प्रसूति सेवा तथा नियमित डायलासिस गराइरहेका बिरामीका लागि रगतको अभाव नरहेको बताएको छ । सोमवार केन्द्रका प्रतिनिधि सञ्जीव यादवले हाल केन्द्रसँग रगतको अभाव नरहेको दाबी गरेका हुन् । उनले चाडपर्वको समयमा रगतको माग बढ्न सक्ने अवस्थालाई ध्यानमा राखेर यसअघि नै रक्तदान शिविर सञ्चालन गरी रगत संकलन गरिएको बताए । यद्यपि नेगेटिभ समूहको रगतको माग आएमा व्यवस्थापनमा कठिनाइ हुने उनले बताए । केन्द्रले नेगेटिभ समूहको रगत संकलन गरेर नराख्ने भएको कारण तत्काल उपलब्ध गराउन सकस पर्ने उनको भनाइ छ । यादवका अनुसार दशैँका समयमा नियमित स्वास्थ्य सेवा प्रभावित हुन सक्ने भए पनि आकस्मिक उपचारका लागि आवश्यक पर्ने रगतको व्यवस्थापनलाई प्राथमिकतामा राखिएको छ । चाडपर्वमा सडक दुर्घटना, प्रसूति सेवा तथा नियमित डायलासिस गराइरहेका बिरामीलाई रगतको अत्यधिक आवश्यकता पर्ने भएकाले त्यस्ता अवस्थालाई सम्बोधन गर्न केन्द्रले पर्याप्त रगत सञ्चित गरेर राखेको उनले बताए । सम्भावित आकस्मिक अवस्थालाई ध्यानमा राख्दै रगतको मौज्दात व्यवस्थापन गर्नुका साथै आवश्यक परेमा तत्काल ताजा रगत उपलब्ध गराउन सक्ने गरी थप रक्तदातासँग समेत समन्वय गरिएको उनको भनाइ छ । उनले आकस्मिक अवस्थामा रगतको माग बढेमा त्यसलाई सम्बोधन गर्न नियमित रक्तदातासँग सम्पर्क र समन्वय गरिएको पनि बताए । उनले रगतको उपलब्धता अझै सहज बनाउन रक्तदान गर्न समेत आम नागरिकलाई अनुरोध गरे । उनले चाडपर्वको समयमा सेवा प्रवाह प्रभावित नहोस् भनेर आवश्यक पर्ने जनशक्तिको संख्याका आधारमा नियमित रोस्टर तयार गरी काम भइरहेको समेत बताए । उनले भने, ‘रगतको उपलब्धता आजको मितिमा हामीसँग सहज रहेको छ । चाडपर्वहरू र यसभन्दा पहिले रसुवाको भोटेकोशीलगायत नदीमा ठूलो बाढी समेत गएको भएर यो समयमा रगतको अभाव नहोस् भनेर हामीले निरन्तर क्याम्पहरू चलायौँ । त्यो क्याम्पबाट संकलित रगत हामीले बडादशैंमा केही अप्ठ्यारो नहोस् भनेर हामीले राखेका छौँ । यो बेलामा हुन सक्ने आकस्मिकता रोड एक्सिडेन्ट, डेलिभरी र नियमित डायलिसिसमा रहेको बिरामीहरू रगतको अत्याधिक आवश्यकता हुन्छ । धेरै सेवाहरू बन्द हुने भए पनि एकदमै इमर्जेन्सी सेवाको लागि हामीसँग रगत छ ।’ हाल रगतको अभाव नरहे पनि आकस्मिक आवश्यकता जुनसुकै समयमा उत्पन्न हुनसक्ने भएकाले रक्तदान अभियानलाई निरन्तरता दिइएको उनको भनाइ छ ।
४४ करोड १० लाख बजेटमा दशौं राष्ट्रिय खेलकुद, मङ्सिर १६ देखि प्रतियोगिता
काठमाडौं । हरेक दुई वर्षको अन्तरमा आयोजना हुनुपर्ने राष्ट्रिय खेलकुदको दशौं संस्करण विभिन्न बाहना सारिँदै आएको छ । कर्णाली प्रदेशमा तय दशौं राष्ट्रिय खेलकुद यसपल्ट आगामी मङ्सिर १६ देखि २९ गतेसम्म हुने तयारी छ । २०८१ सालमा नै आयोजना हुनुपर्ने दशौं राष्ट्रिय खेलकुद अहिलेसम्म हुन सकेको छैन । यसको तयारीबारे नेपाली खेलकुदको कार्यकारी निकाय राष्ट्रिय खेलकुद परिषद् (राखेप) का सदस्यसचिव रामचरित्र मेहतासँग गरिएको अन्तर्वार्ताको सम्पादित अंश : नेपाली खेलकुद विकासको मेरुदण्ड रहेको राष्ट्रिय खेलकुदको दशौं संस्करण अब हुन्छ की भन्ने आशा जगाएको छ तर यो समयमा नै आयोजना हुनका लागि राष्ट्रिय खेलकुद परिषद् (राखेप) को तयारी कुन अवस्थामा छ ? दशौं राष्ट्रिय खेलकुदको तयारी अहिले तीव्र रूपमा नै अगाडि बढेको छ । सबै प्रदेशसँग समन्वयन नै पनि भइसकेको छ । दशौं खेलकुद हुने कर्णाली प्रदेशको अवस्था निरीक्षण गरेर आइसकेको छु । त्यहाँको स्थानीय सरोकारवाला निकायसँगको छलफलपछि दशौं राष्ट्रिय खेलकुदको आयोजना गर्न राम्रो वातावरण बनेको छ । माननीय मन्त्रीज्यूसहित मूल आयोजक समितिको बैठक पनि बसिसकेका छौं । त्यसैले अब यो सुनिश्चितताको बाटोमा गएको छ । अब दसैँ सर्दैन, तिहार सर्दैन । त्यसै गरी दशौं राष्ट्रिय खेलकुद पनि सर्दैन । सार्वजनिक ऐनअनुसार खरिद गर्नुपर्ने विषयहरू अगाडि बढाइसकेको छु । जिल्लाबाट खेलाडी छनोटको विषय पनि अगाडि बढेको अवस्था छ । कात्तिक १५ गतेसम्म सबै छनोट सकिन्छ होला । त्यसपछि हामी बन्द प्रशिक्षणमा जान्छौँ । यसपल्ट लामो बन्द प्रशिक्षण भने हुने छैन । तर तीन हप्ता जति बन्द प्रशिक्षण हुनेछ । कुन कुन ठाउँमा छनोट शुरु भएका छन्, कुन प्रदेशले कहिले सक्छन् ? धेरै प्रदेशमा जिल्ला छनोट शुरु भइसकेका छन् । कर्णालीले शुरु गरिसकेको छ । मधेस र कोशीले पनि शुरु गर्दैछ । लगभग सबैतिर छनोट प्रक्रिया अगाडि बढेका छन् । सबैको क्यालेण्डर मागेका छौं । उहाँहरूसँग लगातार छलफल भइरहेको छ । प्रदेशबाट राम्रो रेस्पोन्स आएका छन् । कर्णाली र खेल आयोजना हुने मुख्य क्षेत्र सुर्खेतमा यति धेरै खेलकर्मीको एकैपल्ट बसोबासका लागि समस्या हुनसक्छ भन्ने चिन्ताको विषय छ, यो विषयमा राखेप र मूल आयोजकले समाधानका लागि के काम गरिरहेको छ ? दशौं खेलकुदका खेलाडी, प्रशिक्षक, अफिसियल कसैले पनि त्यो समस्या भोग्नु पर्नेछैन । खाना र बस्न कुनै समस्या हुनेछैन । यसपल्ट नजिकबाट हेरेको छु । त्यहाँका सरोकारवालासँग बसेर कुराकानी गरेका छौं । यस विषयमा केही भ्रम पनि फैलाइएको रहेछ । कुन पक्ष यथार्थ पनि छन् । दशौं राष्ट्रिय खेलकुद आयोजनाका लागि बसोबास व्यवस्थापन उपसमितिको संयोजक नै कर्णाली प्रदेशको उपाध्यक्षलाई बनाएका छौं । साथै सरोकार पक्षसँग पनि छलफल गरेका छौं । पहिले राष्ट्रिय खेलकुदको आयोजनाका लागि सात दिनको समयावधि राख्ने गरेको रहेछ । यसपल्ट बढाएर १३ दिन बनाएका छौं । यति लामो दिन खेल हुनेछ । कोही जाने र कोही आउने अवस्था रहनेछ । त्यसैले यसबारे कुनै समस्या हुने छैन । राष्ट्रिय खेलकुद देशकै ठूलो र वृहत् खेल आयोजना हो, यसमा प्रदेशको पनि भूमिका पनि उतिकै महत्त्वपूर्ण हुन्छ, तर प्रदेशलाई जिम्मेवारी दिइएको हुँदैन, यसपल्ट उहाँहरू केही जिम्मेवारी पाउनु हुनेछ ? यसपल्ट प्रदेशका सदस्यसचिवलाई नै सेभ द मिसनका रूपमा जिम्मेवारी दिएका छौं । पहिले सबै केन्द्रले हेर्ने प्रावधान थियो । यसपल्ट त्यसलाई ब्रेक गर्दैछौं । हाम्रो उपसमितिसँग समन्वयन र सहकार्य गरेर प्रदेशले नै खेलाडीको खानपान र बसोबासका लागि काम गर्नेछ । यसले गर्दा कामको बाँडफाँड हुने र प्रदेशको जिम्मेवारी पनि बढ्नेछ । साथै चुस्त दुरुस्त काम हुने गरी रणनीति अगाडि बढाएका छौं । सबै केन्द्रकै संयोजक राख्ने प्रावधान थियो । अहिले त्यसो गरेका छैनौं । स्थानीय क्षेत्रलाई नै जिम्मेवारी दिएका छौं । चार वटा उपसमिति कर्णाली प्रदेशलाई दिएका छौं । खेल स्थल व्यवस्थापन, सुरक्षा व्यवस्थापन, बसोबास र स्वास्थ्य समिति पनि कर्णालीलाई नै दिएका छौं । बहुमत पुग्ने गरी जिम्मेवारी दिएका छौं । उहाँहरूले काम गरिरहनु भएको छ । बसोबासको समस्या पनि हुने छैन । विकल्पका बारेमा पनि सोचिरहेका छौं । विद्यालयका होस्टल र धर्मशाला पनि प्रयोग हुन सक्छन् । स्थानीयको उत्साहजनक उपस्थितिले आयोजनामा समस्या हुनेछैन । लामो समयदेखि राष्ट्रिय खेलकुदमा सहभागी हुँदै आएका केही खेल यसपल्ट सहभागी गराइएको छैन, यस कारण खेलाडीहरूले दुःखेसो पोखेका छन्, यो आयोजनाको विकल्पमा फेन्सिङ, प्याराग्लाइडिङ, सफ्ट टेनिस र ट्रायथोलनका खेलाडीले अन्य राष्ट्रिय प्रतियोगिता खेल्न पाउँछन् की पाउँदैनन्, एशियन गेम्समा नै रजत पदक जितेको खेल प्याराडिङसहित केही खेलाडीले खेल्न नपाउने अवस्था रहन्छ ? प्याराग्लाइडिङ गत संस्करण दुर्घटना पनि भयो । साथै यो खेलको भेन्यु कम्फर्ट पनि भएन । यसपल्ट कुनकुन खेल राख्ने भन्ने विषयमा केन्द्र सरकारको मात्र अधिकार रहेन । सबै प्रदेशमा खेलिने खेललाई मात्र यसपल्ट समावेश गरेका छौं । विभागीय टोलीमा मात्र खेलिने खेलबारे ध्यान दियौं । सबै प्रदेश र विभागमा खेल्ने खेललाई प्राथमिकतामा राखेर समावेश गरेका हौं । ४/५ वटा प्रदेशमा खेल्ने खेल मात्र राखेका छौं । यसपल्ट ३२ वटा खेल समावेश छ । जुन कर्णाली प्रदेशसहित सबै प्रदेशमा खेल हुने खेल मात्र दशौं खेलकुदमा राखेका हौं । एउटा विभागमा खेल राख्ने र त्यसबाट फोडफाड गरेर खेलमा सहभागी हुने तरिकाको खेल दशौंमा राखेनौं । अधिकांश खेल सुर्खेतमा नै हुँदै छन् । १/२ वटा खेल सुर्खेत नजिकको जिल्ला नेपालगञ्जमा हुनेछ । तर काठमाडौंमा नै दशौं खेलकुदका खेल प्रतिष्पर्धा हुने छैन । सरकारले दशौं राष्ट्रिय खेलकुद आयोजनाका लागि ४४ करोड विनियोजन गरेको छ, तर यसअघि नै प्रस्तावित र माग गरिएको बजेटको आधा मात्र आएको छ, राखेपले पनि यो बजेट पर्याप्त छैन भन्ने बुझेको छ, बजेटका कारण रोकिने त होइन ? चालु आर्थिक बजेटमा ४४ करोड १० लाख रुपैयाँ दशौं राष्ट्रिय खेलकुदका लागि विनियोजन भएको छ । तर यो बजेट नपुग्दा अर्थ मन्त्रालयसँग थप सुनिश्चितताका लागि सहमति लिनेछौं । हाम्रै शीर्षकमा खर्च नभएको रकम खर्च गर्ने गरी सीमा निर्धारण पनि गरिसकेका छौं । त्यसलाई पारदर्शी र सुशासन कायम गर्ने हिसाबले खर्च गर्छौं । सरकारलाई यो भएन त्यो भएन भन्दा पनि प्राप्त बजेटमा काम गर्नेछौं । मितव्ययी तरिकाले खर्च गर्नेछौं । यो बजेट कम भने होइन । अनावश्यक पक्षमा खर्च कटौती हुनसक्छ । दशौं राष्ट्रिय खेलकुदमा सहभागी हुने खेलहरूका स्पर्धा ढिला मात्र समावेश गरिएको छ, केही अझैँ टुङ्गो लाग्न बाँकी छ, खेलाडीको सेवा सुविधाका विषयमा केही नयाँ छ की छैनन् ? अब टुङ्गो लाग्न बाँकी केही छैन । कुल ३२ खेल दशौं खेलकुदमा सहभागी गराइएको छ । प्राविधिक उपसमितिमा सात जना मात्र छन् । सबैले सबै खेलबारे जानकारी राख्न सक्दैनन् । त्यसैले केही स्पर्धा छुट्न गएको थियो । पछि सम्बन्धित खेल संघसँग पनि छलफल गरेर सबै विधा टुङ्गो लागेका छन् । संघको राय सल्लाह र सुझावअनुरूप कोटा निर्धारण गरिसकेका छौं । खेलाडीलाई राम्रो सेवा सुविधा दिने विषयमा ध्यान दिएका छौं । सम्बन्धित खेलाडीकै खातामा पैसा जान्छन् । पाल टाँगेर खेल हुने अवस्थामा पनि कहिले कहीँ अवस्था आउन सक्लान् । सकेसम्म भेन्यु व्यवस्थापन हुन्छन् । इस्पोट्सबाहेक कुनै पनि खेल होटल या अन्य स्थान हुनेछैन । लामो यात्रा गरेर भोलिपल्टै खेल्नुपर्ने अवस्थामा हुने छैन । खेलाडीले एक दिन पर्याप्त आराम गरेपछि मात्र खेल्ने अवस्था हुन्छ ।
आगलागीको सूचना आएको एक मिनेटभित्रै दमकल परिचालन गरिने
काठमाडौं । दसैँ, तिहारलगायतका चाडपर्वमा हुनसक्ने सम्भावित आगलागी तथा विपद् व्यवस्थापनका लागि काठमाडौं महानगरपालिकाले सुरक्षा व्यवस्था चुस्त बनाएको छ । चाडपर्वका समयमा आगलागीको जोखिम बढ्ने भएकाले काठमाडौं महानगरपालिकाको विपद् व्यवस्थापन विभागअन्तर्गतको वारुण यन्त्र कार्यालयले विपद् व्यवस्थापनका उपकरण तथा जनशक्ति तयारी अवस्थामा राखेको जनाएको छ । महानगरका फायर कमाण्डर तथा नगर प्रहरी वरिष्ठ नायव निरीक्षक नरेशराज कुँवरले वारुण यन्त्र कार्यालयले हाल तीन वटा स्थानबाट सेवा सञ्चालन गरिरहेको जानकारी दिए । उनले तीन वटै स्थानमा दमकल, विपद् व्यवस्थापनका उपकरण तथा जनशक्तिलाई आवश्यक परेको समयमा तत्काल परिचालन गर्न सकिने गरी तयारी अवस्थामा राखिएको बताए। कुँवरकाअनुसार आगलागी वा अन्य विपद्को सूचना प्राप्त हुनासाथ प्रतिकार्यका लागि टोली एक मिनेटभित्र कार्यालयबाट परिचालन हुने व्यवस्था मिलाइएको छ । उपत्यकाका विभिन्न स्थानमा हुने आगलागी तथा विपद्का घटनामा पाँच मिनेटभित्र पुग्ने लक्ष्यसहित तयारी रहेको उनले बताए । उनले आगलागी भएको स्थान र महानगरपालिकाका दमकल स्टेसनबीचको दूरीका आधारमा घटनास्थलमा पुग्ने समय फरक पर्न सक्ने भए पनि विपद्को सूचना प्राप्त भएपछि तत्काल परिचालन हुने गरी जनशक्ति तथा उपकरण तयारी अवस्थामा राखिएको दोहोर्‍याए। उनले चाडपर्वका समयमा घर, पसल तथा सार्वजनिक स्थानमा विद्युतीय बत्ती, दियो, ग्यासलगायतका सामग्रीको प्रयोग बढ्ने भएकाले आगलागीको जोखिम पनि बढ्ने बताए । विशेषगरी दसैँमा ग्यासका कारण आगलागी हुने सम्भावना बढी रहने र तिहारमा विद्युतीय उपकरण तथा बत्तीको प्रयोगका कारण आगलागी हुन सक्ने जोखिम बढ्ने समेत बताए । उनले दसैँको समयमा खाना पकाउन ग्यासको प्रयोग बढी हुने भएकाले ग्यास चुहावट तथा त्यसबाट हुन सक्ने आगलागीप्रति पनि सचेत रहन सबेमा आग्रह गरे । उनले भने, ‘दसैँ, तिहारलगायतका चाडपर्वहरूमा नागरिकको सुरक्षालाई उच्च प्राथमिकता दिनको लागि हामीले सोहीअनुसारको ड्युटी व्यवस्थापन गरेका छौँ । काठमाडौँ महानगरपालिका विपद् व्यवस्थापन विभागअन्तर्गत रहेको वारुण यन्त्र कार्यालय हाल हामीले तीन वटा स्थानबाट सञ्चालन गरेका छौँ । आवश्यक परेको खण्डमा तीनै वटा स्थानमा विपद् व्यवस्थापनको जनशक्ति र वारुण यन्त्र उपकरणहरूलाई तयारी अवस्थामा रहेका छौँ । हामी अत्यावश्यक परेको खण्डमा विपद् व्यवस्थापनका लागि ६, ७ वटा दमकल र त्यसलाई चाहिने जनशक्ति समेत तयारी अवस्थामा राखेका छौँ । हाम्रा तीन वटा स्टेसनभन्दा आगलागी भएको घटस्थालको दुरीअनुसार हामी पुग्छौँ । यद्यपि हामीले आगलागी भएको घटना प्राप्त हुने बित्तिकै अथवा अन्य विपद्का घटना हुने बित्तिकै प्रतिकार्यको लागि हामी १ मिनेटभित्र त कार्यालयबाट कार्यालयबाट निस्किसकेका हुन्छौँ । उपत्यकाका जुनसुकै ठाउँमा त्यस्तो घटेको भए पनि पाँच मिनेटभित्र पुग्नेगरी हामीले तयारी गरेका छौँ । दसैँ, तिहारमा हामीले बढीभन्दा बढी इलेक्ट्रोनिक इक्युपमेन्ट्सहरू, बत्तीहरू, दियोहरू प्रयोग गरेका हुन्छौँ ।’ विद्युतीय उपकरण असुरक्षित रूपमा प्रयोग गर्दा आगलागी हुनसक्ने भएकाले बत्ती जडान तथा सञ्चालन गर्दा सुरक्षित विधि अपनाउन समेत सबैमा आग्रह गरे ।
लुम्बिनी विकास कोषको उपाध्यक्षमा छोइङको नियुक्ति विवादमा, निर्णय फिर्ता लिन माग
काठमाडौं । लुम्बिनी विकास कोषको उपाध्यक्षमा गायिका आनी छोइङ डोल्मा नियुक्त भएपछि लुम्बिनी बचाउ महाअभियानका अध्यक्ष अक्रम खानले विरोध जनाएका छन् । उनले डोल्माको नियुक्ति खारेज गर्न सरकारसँग माग गर्दै निर्णय फिर्ता नलिए चरणबद्ध आन्दोलन गर्ने चेतावनी दिएका हुन् । खानले लुम्बिनीको विकास, संरक्षण र प्रवर्द्धनका लागि स्थानीय भावना बुझ्ने, स्वच्छ छवि भएको र पारदर्शी व्यक्तिलाई नेतृत्वमा ल्याउनुपर्ने बताए। लुम्बिनीको महत्त्व र स्थानीय जनताको भावनालाई बेवास्ता गर्दै सरकारले विवादित व्यक्तिलाई नियुक्त गरेको उनको आरोप छ । खानले डोल्माको नागरिकता र विदेशबाट आएको रकमको स्रोतबारे सार्वजनिक रूपमा उठेका प्रश्नहरूको निष्पक्ष छानबिन हुनुपर्ने माग गरे । उनले सन् २०१९ मा हङकङबाट १६ लाख ४९ हजार ९४० अमेरिकी डलर नेपाल भित्र्याइएको विषयमा प्रश्न उठाउँदै त्यसको स्रोत र वित्तीय पारदर्शिताबारे स्पष्ट पार्नुपर्ने बताए । उनकाअनुसार उक्त रकमको विषयमा विगतमा बैंक खाता रोक्का गरी अनुसन्धान अघि बढाइएको थियो । नागरिकतासम्बन्धी विवादमा समेत सम्बन्धित निकायले छानबिन गर्नुपर्ने उनको माग छ । खानले यी विषयमा सरकारले स्पष्ट जवाफ दिनुपर्ने बताउँदै कानुन सबै नागरिकका लागि समान हुनुपर्नेमा जोड दिए । खानले लुम्बिनीमा विगतदेखि नै अनियमितता हुँदै आएको आरोप समेत लगाए । उनले लुम्बिनी क्षेत्रका पुरातात्त्विक इँटा विक्री भएको, पीपलको बोट काटेर लगिएको, प्राचीन मन्दिरको मौलिक स्वरूप परिवर्तन गरिएको तथा सम्पदा संरक्षणमा लापरबाही भएको दाबी गरे । त्यस्तै, लुम्बिनीको जीवित सम्पदा क्षेत्रमा शुल्क उठाइएको र भगवान् बुद्धसँग सम्बन्धित अष्टधातु काठमाडौँको संग्रहालयमा राखिएको विषयमा पनि उनले प्रश्न उठाए । यी विषयमा सम्बन्धित निकायले छानबिन गरी वास्तविकता सार्वजनिक गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ । उनले भने, ‘लुम्बिनीवासीको चाहना, भावना, यहाँको माटोसँग जोडिएको र स्थानीय समस्या बुझेको व्यक्तिलाई जिम्मेवारी दिनुपर्छ भन्ने हाम्रो सुझाव थियो । विरोधको अर्को कारण नागरिकता प्रकरण र स्रोत नखुलेको रकमसम्बन्धी विषय हो, जसलाई अघिल्लो सरकारले ढाकछोप गरेको हाम्रो आरोप छ । सरकारले भ्रष्टाचारका पुराना फाइल खोल्ने प्रतिबद्धता जनाए पनि त्यसको कार्यान्वयनमा प्रश्न उठेको छ । नेपालभरिका करिव ६०० व्यक्तिले आवेदन दिएको अवस्थामा निष्कलंक र विवादरहित व्यक्तिलाई छनोट गर्न सकिने विकल्प हुँदाहुँदै अन्तिम समयमा निर्णय गर्नु र छ महिनासम्म प्रक्रिया अघि नबढाउनु पनि शंकास्पद देखिन्छ ।’ खानले लुम्बिनीको विकासका नाममा हुने अनियमितता रोक्नुपर्ने बताउँदै बुद्धको नाममा राजनीति र आर्थिक लाभ लिने प्रवृत्ति अन्त्य हुनुपर्ने बताए । उनले लुम्बिनीको ऐतिहासिक, धार्मिक तथा पुरातात्त्विक महत्त्व जोगाउनु नेपाली नागरिकको साझा दायित्व भएको उल्लेख गरे । खानले सरकारले डोल्मालाई लुम्बिनी विकास कोषको उपाध्यक्षमा नियुक्त गर्ने निर्णय तत्काल खारेज गर्नुपर्ने माग गरे । सरकारले माग सम्बोधन नगरे आन्दोलनलाई निरन्तरता दिने उनले चेतावनी दिए । उनले लुम्बिनीको संरक्षण र विकासका लागि योग्य, निष्कलंक तथा पारदर्शी व्यक्तिलाई नेतृत्वमा ल्याउनुपर्नेमा जोड दिँदै नियुक्तिबारे सरकार गम्भीर हुनुपर्ने बताए । गायिका आनी छोइङ डोल्मालाई मन्त्रिपरिषद्को असोज ३० गते बसेको बैठकले लुम्बिनी विकास कोषको उपाध्यक्षमा नियुक्त गरेको थियो ।
डिगो एपमा आयो ‘लालीबजार’, विश्वभरका दर्शकले हेर्न पाउने
काठमाडौं । गत वैशाख २५ गतेदेखि प्रदर्शनमा आएको नेपाली फिल्म ‘लालीबजार’ फूलपातीदेखि ओटीटी प्लेटफर्म डिगो एपमा उपलब्ध भएको छ। आमा र छोरीको कथामार्फत शिक्षाको महत्त्व प्रस्तुत गरिएको फिल्मलाई विश्वभर एकसाथ रिलिज गरिएको हो। षट्कोण आर्ट्सको निर्माण रहेको फिल्म अब नेपालसहित विश्वभर रहेका नेपाली दर्शकले डिगो एपमार्फत हेर्न पाउनेछन्। विदेशका धेरै स्थानमा फिल्म प्रदर्शन गर्न नसकिएपछि ओटीटी प्लेटफर्ममार्फत विश्वभरका नेपाली दर्शकमाझ पुर्याइएको निर्माता तथा कलाकार रविन्द्रसिंह बानियाँले बताए। ‘विविध कारणले हामीले फिल्मलाई विदेशमा धेरै स्थानमा प्रदर्शन गर्न सकेका थिएनौँ। त्यसैले ओटीटीमार्फत नेपालसँगै विदेशमा रहनुभएका नेपालीमाझ पुगेका छौँ। सामाजिक सञ्जालमार्फत फिल्म प्रदर्शनबारे निरन्तर जिज्ञासा आइरहेको थियो। फूलपातीदेखि डिगो एपमार्फत विश्वभर रहेका नेपालीमाझ फिल्म पुगेको छ। हेरेर आफ्नो प्रतिक्रिया दिनुहोला,’ बानियाँले भने। षट्कोण आर्ट्सले सामाजिक दायित्वसँगै मनोरञ्जनलाई प्राथमिकतामा राखेर फिल्म निर्माण गर्दै आएको उल्लेख गर्दै बानियाँले ‘लालीबजार’ सबै उमेर समूहका दर्शकका लागि सिकाइको माध्यम बन्ने विश्वास व्यक्त गरे। यम थापाको कथा तथा निर्देशनमा बनेको फिल्ममा स्वस्तिमा खड्का, रविन्द्रसिंह बानियाँ, समाइरा थापा, मुकुन्दकुमार श्रेष्ठ, अभय बराल, प्रेम पाण्डे, आशा पौडेल, गोविन्द सुनार, आभा अर्याल, तारा शर्मा, रमेश वादी, सरस्वती अधिकारी, जानकी कठायत, निश्चल पन्थी, विरवल चौधरी र कुन्टललगायतका कलाकारको अभिनय छ। यही फिल्ममार्फत विशाल देवकोटा र प्रशंसा सुवेदीले अभिनयमा डेब्यु गरेका छन्। फिल्मको पटकथा तथा संवाद यम थापा र प्रदीप भट्टराईले संयुक्त रूपमा लेखेका हुन्। प्रदीप भट्टराई कार्यकारी निर्माता रहेको फिल्मका निर्माता म्याक्स दीपेश खत्री र रविन्द्रसिंह बानियाँ हुन्।
सुनको मूल्य तोलामा २ लाख ९० हजार २ सय रुपैयाँ पुग्यो
काठमाडौं । नेपाली बजारमा सोमबार सुनचाँदीको मूल्य बढेको छ । नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार आज सुनको मूल्य तोलामा ५ सय रुपैयाँले बढेको हो । सोमबार छापावाल सुनको मूल्य प्रतितोला २ लाख ९० हजार २ सय रुपैयाँ कायम भएको छ । अघिल्लो दिन आइतबार सुन प्रतितोला २ लाख ८९ हजार ७ सय रुपैयाँमा कारोबार भएको थियो । गत शुक्रबार भने सुनको मूल्य प्रतितोला २ लाख ९० हजार १ सय रुपैयाँ रहेको थियो । त्यसैगरी, चाँदीको मूल्य पनि बढेको छ । महासंघका अनुसार सोमबार चाँदीको मूल्य प्रतितोला ८५ रुपैयाँले बढेर ४ हजार १ सय ८५ रुपैयाँ कायम भएको छ । आइतबार चाँदी प्रतितोला ४ हजार १ सय रुपैयाँमा कारोबार भएको थियो भने गत शुक्रबार ४ हजार १ सय ५० रुपैयाँमा कारोबार भएको थियो । आइतबार सुनको मूल्य तोलामा ४ सय रुपैयाँ र चाँदीको मूल्य ५० रुपैयाँले घटेको थियो ।
