बेनी-जोमसोम-कोरला सडकमा करिब एक अर्बको क्षति
म्याग्दी । पछिल्लो मनसुनजन्य विपद्बाट चीन र भारतलाई जोड्ने बेनी–जोमसोम–कोरला सडकमा करिब रु एक अर्ब बराबरको भौतिक संरचनाहरूको क्षति पुगेको प्रारम्भिक अनुमान गरिएको छ । गत असोज ८ देखि ११ गतेसम्मको झरीपछि पहिरो, कालीगण्डकी नदीमा आएको बाढी र कटानका कारण क्षतविक्षत भएको उक्त सडक पुनर्निर्माणका लागि रु तीनदेखि चार अर्ब बजेट आवश्यक पर्ने बेनी–जोमसोम–कोरला सडक योजनाले जनाएको छ । आयोजना प्रमुख तेजस्वी शर्माले कालीगण्डकीको बाढीले १० ठाउँमा सडक बगाएको, भत्काएको तथा ५० ठाउँमा पहिरोले क्षति पुर्याएको बताए। 'रु ८० देखि ९० करोड क्षति भएको अनुमान गरिएको सडकलाई प्रारम्भिक मर्मत गरेर दुई हप्तामै सञ्चालनमा ल्याए पनि पुरानै अवस्थामा ल्याउन थप रु तीनदेखि चार अर्ब बजेट आवश्यक पर्ने अनुमान गरेका छौँ', उनले भने, 'पहिरो र नदी नियन्त्रणसँगै यसअघि डिबिएसडी कालोपत्र भएको सडकको म्याग्दी खण्डमा अक्सफाल्ट पिचको डिजाइनअनुसार काम गर्नुपर्ने भएको छ ।' पर्वतको मालढुङ्गादेखि म्याग्दीको बेनी हुँदै मुस्ताङको कोरला नाका जोड्ने २०२ किलोमिटर सडकमध्ये सबैभन्दा बढी म्याग्दी खण्डको ३३ किलोमिटर दूरीमा क्षति पुगेको छ । यसअघिका पहिरो र कटानको जोखिम भनिएका ठाउँका अलावा नयाँ ठाउँमा पनि कटान र पहिरो सिर्जना भएको छ । संघीय सडक सुपरिक्षवेक्षण कार्यालय पोखराका प्रमुख नरेन्द्र सुवेदीले विसं २०७३/०७४ मा सुरु भएको बेनी–जोमसोम–कोरला सडकमा हालसम्मकै धेरै क्षति भएको बताए । योजनाका संस्थापक प्रमुखसमेत रहेका सुवेदीले म्याग्दी खण्डमा हालै स्तरोन्नति भएको सडकमा धेरै क्षति पुगेको बताए। यसअघि एक घण्टा तीन मिनेट लाग्ने म्याग्दी खण्ड पार गर्न बाढी पहिरोपछि तीनदेखि चार घण्टा लाग्न थालेको छ । पर्वतको फर्से, केराबारी, लामाबगर, म्याग्दीको तिल्केनीचौर, राहुपारे, बैसरी, सिरुवारी, कुनौटा, महभिर, भिरकाटे, धिरच्याङ, रातोपानी, नौनीबगर, तातोपानी, गुइठेभिर, खामभित्ता, सुकेबगर क्षेत्रमा पहिरो र कटानले ठूलो क्षति गरेको छ । कालीगण्डकीले बगाएको पोखरेबगर सडक पुलको अस्थायी मार्ग बनाएर यातायात सञ्चालन गरिएको छ । पहिरो र कटान भएको ठाउँमा एकतर्फी गाडी चलाउन मिल्ने गरी मार्ग खोलिएको हुँदा सवारीसाधन फस्ने, जाम हुने समस्या रहेको म्याग्दी उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष सुविन श्रेष्ठले बताए । कोरला नाका जाने आउने कन्टेनर, नाकाबाट भित्रने सवारीसाधनदेखि मुस्ताङ जाने आउने पर्यटक र स्थानीयवासीको चाप धेरै हुने गरेको छ ।
दशैंमा यसरी अपनाउनुहोस् खानपानमा संयमता
काठमाडौं । दशैंलाई खानपान र पारिवारिक जमघटको पर्वका रूपमा पनि लिइन्छ । चाडपर्वका बेला खसीबोका, राँगालगायतको रातो मासु, मिठाई, सेलरोटी र चिसो पेय पदार्थको सेवन सामान्य दिनभन्दा बढी हुने गर्छ । तर, यस्ता खानेकुरा आवश्यकताभन्दा बढी खाँदा स्वास्थ्यमा समस्या निम्तिन सक्ने भएकाले खानपानमा संयमता अपनाउन पोषणविद्ले सुझाव दिएका छन् । पोषणविद् कल्पना राजवंशीले दशैंमा मासु खाँदै नखानुभन्दा पनि यसको मात्रा सीमित गर्ने, बोसो हटाउने र सन्तुलित आहारमा ध्यान दिनुपर्ने बताएकी छन् । चाडपर्वमा खानपानको विविधता र मात्रा दुवैमा ध्यान दिन सके स्वास्थ्यमा पर्ने सम्भावित नकारात्मक असर कम गर्न सकिने उनको भनाइ छ । दशैंमा एकै दिन धेरै ठाउँमा टीका लगाउन जाँदा विभिन्न घरमा मासु तथा अन्य परिकार खाने चलनले आवश्यकताभन्दा बढी भोजन गर्ने प्रवृत्ति बढ्ने गरेको राजवंशीले बताइन् । उनका अनुसार खसीको मासुमा आइरन र भिटामिन बी-१२ पाइने भएकाले यसलाई पूर्ण रूपमा त्याग्न आवश्यक छैन । तर, मासु खाँदा बोसो र छाला हटाउने, एकपटकमा करिब १०० ग्राम अर्थात् मध्यम आकारका चारदेखि पाँच टुक्रासम्म खाने र पटक–पटक धेरै मासु नखाने कुरामा ध्यान दिनुपर्छ । ‘दशैंमा मासु खानु स्वाभाविक हो, तर यसको मात्रा मिलाउनु सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण हुन्छ,’ उनले भनिन् । मासुसँग भात वा चिउरा मात्रै खाने बानीले आहारमा आवश्यक पोषक तत्त्वको सन्तुलन बिग्रन सक्ने भएकाले दाल, गेडागुडी, सागसब्जी, मौसमी तरकारी र सलादलाई पनि खानामा समावेश गर्नुपर्ने उनको सुझाव छ । सन्तुलित आहारका लागि थालको आधा भाग सागसब्जी तथा तरकारीले र बाँकी भागमध्ये एक चौथाइ अन्न तथा अर्को चौथाइ प्रोटिनयुक्त खानेकुराले समेट्ने गरी भोजन मिलाउन सकिने उनले बताइन् । विशेषगरी उच्च रक्तचाप, मधुमेह, युरिक एसिड, मिर्गौलासम्बन्धी समस्या तथा कब्जियत भएका व्यक्तिले खानपानमा थप सावधानी अपनाउनुपर्ने उनको भनाइ छ । रातो मासुमा पाइने स्याचुरेटेड फ्याट अर्थात् सन्तृप्त चिल्लो पदार्थले रगतमा कोलेस्ट्रोलको मात्रा बढाउन सक्ने भएकाले दीर्घरोग भएका व्यक्तिले आफ्नो स्वास्थ्य अवस्थाअनुसार मासुको मात्रा निर्धारण गर्नुपर्ने उनले बताइन् । ३३ मिठाई र चिसो पेय पदार्थको सेवन घटाउन सुझाव दशैंमा पाहुनाले मिठाई तथा कोक, फ्यान्टाजस्ता चिसो पेय पदार्थ ल्याउने र सेवन गर्ने चलन बढ्छ । तर, यस्ता खानेकुरामा चिनीको मात्रा बढी हुने भएकाले सकेसम्म सेवन घटाउनुपर्ने राजवंशीको सुझाव छ । चिसो पेय पदार्थको विकल्पमा पानी, मोही वा कम चिनी भएको लस्सी रोज्न सकिने उनले बताइन् । मिठाई र सेलरोटी पूर्ण रूपमा खान छाड्नुपर्ने नभए पनि एकैपटक धेरै खाने र नियमित रूपमा अत्यधिक सेवन गर्ने बानीबाट बच्नुपर्ने उनको भनाइ छ । खानपानको मात्रा मात्र नभई परिकार पकाउने तरिकामा पनि ध्यान दिनुपर्ने उनले बताइन् । मासुलाई धेरै तेलमा तारेर खानुभन्दा आवश्यक मात्रामा तेल प्रयोग गरी राम्रोसँग पकाएर खानु उपयुक्त हुने उनको सुझाव छ । ३३ मासु भण्डारणमा पनि सावधानी आवश्यक दशैंमा पकाएको मासु लामो समयसम्म राखेर खाने तथा फ्रिजमा भण्डारण गरेर तिहारसम्म प्रयोग गर्ने चलनप्रति पनि सावधानी अपनाउनुपर्ने राजवंशीले बताइन् । मासु सुरक्षित रूपमा भण्डारण नगर्दा हानिकारक ब्याक्टेरिया बढ्न सक्ने र त्यसले खाद्य विषाक्तता (फुड पोइजनिङ) को जोखिम निम्त्याउन सक्ने उनको भनाइ छ । उनका अनुसार मासुलाई आवश्यकताअनुसार स-सानो भागमा छुट्याएर भण्डारण गर्नुपर्छ । काँचो र पकाएको मासु छुट्टाछुट्टै बन्द भाँडामा राख्नुपर्छ । काँचो मासुबाट निस्कने रस अन्य खानेकुरा, तरकारी वा फलफूलमा मिसिन नदिन पनि विशेष ध्यान दिनुपर्छ । पकाएको खाना कोठाको तापक्रममा दुई घण्टाभन्दा बढी नराखी फ्रिजमा राख्नुपर्ने र पुनः सेवन गर्दा राम्रोसँग तताउनुपर्ने उनले बताइन् । मासु पुनः तताउँदा यसको भित्री तापक्रम कम्तीमा ७४ डिग्री सेल्सियस पुग्ने गरी तताउनु सुरक्षित हुने उनको सुझाव छ । मासु राम्रोसँग नपकाउँदा वा अनुचित तरिकाले भण्डारण गर्दा खाद्य विषाक्तताको जोखिम बढ्न सक्छ । यस्तो अवस्थामा पेट दुख्ने, पेट फुल्ने, वाकवाकी लाग्ने, बान्ता हुने र पखाला लाग्नेजस्ता लक्षण देखिन सक्ने राजवंशीले बताइन् । लगातार बान्ता वा पखाला लागेमा शरीरमा पानीको कमी हुन सक्ने भएकाले स्वास्थ्यकर्मीको सल्लाह लिनुपर्ने उनको सुझाव छ । ३३ चाडपर्वमा पनि शारीरिक सक्रियता बढाउन आग्रह दशैंमा बिदा हुने, घरमै बसेर समय बिताउने र सामान्यभन्दा बढी खाने प्रवृत्तिले शारीरिक सक्रियता घट्न सक्छ । त्यसैले चाडपर्वका बेला पनि नियमित हिँडडुल र व्यायामलाई निरन्तरता दिनुपर्ने राजवंशीले बताइन् । खानपानबाट शरीरमा पर्याप्त ऊर्जा प्राप्त भए पनि शारीरिक गतिविधि कम हुँदा स्वास्थ्यमा नकारात्मक असर पर्न सक्ने उनको भनाइ छ । त्यसैले दशैंमा पनि समय मिलाएर हिँड्ने, सामान्य व्यायाम गर्ने र दैनिक शारीरिक गतिविधिलाई निरन्तरता दिनुपर्छ । ‘दशैं हाम्रो महान् चाड हो, यसलाई रमाइलोसँग मनाउनुपर्छ । तर धेरै मासु, मिठाई र चिसो पेय पदार्थ सेवन गर्नुभन्दा खानाको मात्रा मिलाउने, सन्तुलित आहार खाने र शारीरिक रूपमा सक्रिय रहने कुरामा ध्यान दिनुपर्छ,’ उनले सुझाव दिइन् । चाडपर्वको रमाइलोसँगै स्वास्थ्यलाई पनि प्राथमिकतामा राख्न सके खानपानका कारण उत्पन्न हुन सक्ने समस्याबाट बच्दै दशैंलाई स्वस्थ र आनन्दमय बनाउन सकिने उनको सुझाव छ ।
चार लाखभन्दा बढीका चोरीका गरगहनासहित महिला पक्राउ
काठमाडौं । पर्सामा चार लाख ११ हजार रुपैयाँ बराबरका चोरीका गरगहनासहित एक महिला पक्राउ परेकी छन् । प्रहरीले एक तोलाको सुनको सिक्री र दुई तोला चाँदीका पाँच सेट पायलसहित ती महिलालाई पक्राउ गरेको हो । जिल्ला प्रहरी कार्यालय पर्साका प्रहरी नायब उपरीक्षक चक्रबहादुर मल्लका अनुसार वीरगञ्ज महानगरपालिका–६ स्थित गहवामाई मन्दिर नजिक रहेको हर्ष ज्वेलर्सबाट चोरी भएका गरगहना ती महिलाको साथबाट बरामद गरिएको हो । बरामद गरगहनाको मूल्य चार लाख ११ हजार रुपैयाँ रहेको प्रहरीले जनाएको छ । घटनाबारे थप अनुसन्धान भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ ।
देशभर ५० हजारभन्दा बढी प्रहरी परिचालन, सीमावर्ती क्षेत्रमा १०८ सहायता कक्ष
काठमाडौँ । नेपाल प्रहरीले दशैँ, तिहार, छठ तथा नेपाल संवत् लगायतका चाडपर्वहरूलाई लक्षित गरी देशभर ५० हजारभन्दा बढी प्रहरी जनशक्ति परिचालन गरेको छ । चाडबाडका बेला हुनसक्ने सम्भावित आपराधिक गतिविधि नियन्त्रण, यात्रुहरूको सुरक्षा तथा दुर्घटना न्यूनीकरणका लागि सीमावर्ती क्षेत्र, राजमार्ग र प्रमुख शहरहरूमा विशेष सुरक्षा योजना कार्यान्वयनमा ल्याइएको हो । नेपाल प्रहरीका प्रवक्ता प्रहरी नायव महानिरीक्षक (डीआईजी) अविनारायण काफ्लेकाअनुसार चाडपर्व मनाउन घर फर्किने नागरिकलाई ठगी, लुटपाट तथा अन्य आपराधिक क्रियाकलापबाट जोगाउन देशभरका सीमावर्ती क्षेत्रका १०८ स्थानमा नागरिक सहायता कक्ष स्थापना गरिएको छ । उक्त सहायता कक्षहरूबाट २४ सै घण्टा नागरिकलाई सेवा तथा सुरक्षा सहजीकरण प्रदान भइरहेको छ । सुरक्षा व्यवस्थालाई व्यवस्थित र चुस्त बनाउन प्रदेश प्रहरी कार्यालय, काठमाडौं उपत्यका प्रहरी कार्यालय र सबै जिल्ला प्रहरी कार्यालयहरूमा कमान्ड सेन्टर स्थापना गरिएको छ । केन्द्रको एकीकृत सुरक्षा योजनाको आधारमा जिल्ला सुरक्षा समितिमार्फत स्थानीय आवश्यकता अनुसारका विशिष्ट योजनाहरू तर्जुमा गरी कार्यान्वयन गरिएको प्रहरी प्रधान कार्यालयले जनाएको छ । यसैगरी, चाडपर्वको समयमा राजमार्गहरूमा हुने सडक दुर्घटना न्यूनीकरण गर्न प्रहरीले सूचनामा आधारित विशेष जाँच प्रणाली लागू गरेको छ । विशेष गरी काठमाडौँको नागढुङ्गा हुँदै चितवन जोड्ने सडकखण्ड र प्रमुख लोक मार्गहरूमा निगरानी तिब्र पारिएको काफ्लेले बताए। यात्रुवाहक सवारीसाधन छुट्ने प्रमुख प्रस्थानबिन्दुहरूमा नै चालकको अनुमतिपत्र, लागूपदार्थ सेवन (लापसे) तथा मादक पदार्थ सेवन (मापसे) को कडा जाँच शुरु गरिएको छ । साथै, यातायात व्यवस्था कार्यालय तथा प्राविधिक निकायहरूसँग समन्वय गरी गाडीको यान्त्रिक परीक्षण (मेकानिकल टेस्ट) गरेर मात्र लामो दूरीका सवारीसाधनलाई प्रस्थान अनुमति दिने व्यवस्था मिलाइएको प्रवक्ता काफ्लेले बताए । उनले भने, ‘देशभरका सीमावर्ती क्षेत्रमा १०८ वटा नागरिक सहायता कक्ष स्थापना गरी २४ सै घण्टा सेवा सञ्चालन गरिएको छ । दशैँ मनाउन सीमापारिबाट आउने नागरिकलाई लुटपाट, ठगी तथा आपराधिक गतिविधिबाट जोगाउन र आवश्यक प्रहरी सेवा सहज रूपमा उपलब्ध गराउन यी कक्षहरू सञ्चालनमा छन् । दशैँ, तिहार, छठ तथा नेपाल संवत्का अवसरमा सुरक्षा व्यवस्था मिलाउन ५० हजारभन्दा बढी प्रहरी जनशक्ति परिचालन गरिएको छ । प्रदेश, उपत्यका तथा जिल्ला प्रहरी कार्यालयमा कमान्ड सेन्टर स्थापना गरी सुरक्षा योजना कार्यान्वयन भइरहेको छ । सडक दुर्घटना न्यूनीकरणका लागि लामो दूरीका बस छुट्नुअघि चालकको अनुमतिपत्र जाँच, मादक पदार्थ तथा लागुऔषध सेवन परीक्षण र सवारीसाधनको यान्त्रिक परीक्षण गर्ने व्यवस्था मिलाइएको छ । साथै, लामो दूरीमा दुई जना चालक अनिवार्य राख्ने व्यवस्थालाई प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गर्न सम्बन्धित निकायसँग समन्वय भइरहेको छ ।’ लामो दूरीका सवारीसाधनमा अनिवार्य रूपमा दुई जना चालक राख्नुपर्ने कानूनी प्रावधानलाई कडाइका साथ कार्यान्वयन गराउन ट्राफिक प्रहरी सक्रिय रहेको प्रवक्ता काफ्लेले जानकारी दिए।
अन्तर्राष्ट्रिय होटलभन्दा ५० प्रतिशत सस्तोमा सेवा दिँदै आइएमईको ‘इला’
काठमाडौं । आइएमई ग्रुपले आफ्नै होटल ब्रान्ड ‘इला’मार्फत नेपालको पर्यटन प्रवर्द्धन र पर्यटकीय पूर्वाधार विकासलाई प्राथमिकता दिएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय होटल ब्रान्डको तुलनामा करिब ५० प्रतिशत कम शुल्कमा स्तरीय आतिथ्य सेवा उपलब्ध गराउँदै आएको समूहले होटल सञ्जाललाई देशभर विस्तार गर्ने योजना अघि बढाएको छ। आइएमई हस्पिटालिटीले हाल नवलपुरको गैँडाकोटमा ६५ कोठाको इला रिसोर्ट, हर्कपुरमा ३५ कोठाको इला कम्फर्ट र बागलुङ बजारमा ३० कोठाको इला कम्फर्ट सञ्चालन गरिरहेको छ। कैलालीमा सुरुमा २० कोठा र पछि थप ६५ कोठा विस्तार गर्ने योजनासहित इला लज सञ्चालनको तयारी छ। त्यस्तै, पाल्पाको वसन्तपुरमा १२० कोठाको इला रिसोर्ट सञ्चालनमा ल्याउने योजना रहेको छ। पोखरामा ३५ कोठाको द लेक साइड रिट्रिट सञ्चालनमा छ भने काठमाडौंको लाजिम्पाटमा १०० कोठाको इला होटल सञ्चालनको तयारी भइरहेको छ। यसैगरी, आइएमई समूहअन्तर्गत चन्द्रागिरि हिल्समा १२० कोठाको रिसोर्ट लामो समयदेखि सञ्चालनमा छ। नवलपुरको गैँडाकोटस्थित इला रिसोर्टमा सोमबार आयोजित पत्रकारसँगको अन्तरक्रियामा आइएमई ग्रुपका अध्यक्ष चन्द्रप्रसाद ढकालले अन्तर्राष्ट्रियस्तरको सेवा सर्वसुलभ मूल्यमा उपलब्ध गराउने उद्देश्यले इला ब्रान्ड विस्तार गरिएको बताए। ‘अन्तर्राष्ट्रियस्तरको सेवा हामी सर्वसुलभ रूपमा दिएका छौँ,’ उनले भने, ‘नेपालमा अन्तर्राष्ट्रिय ब्रान्डले लिने शुल्कभन्दा आधा मूल्यमा सोही स्तरको सेवा उपलब्ध गराइरहेका छौँ।’ ढकालका अनुसार इला हस्पिटालिटीमा विदेशमा कामको अनुभव हासिल गरेका ३० प्रतिशतभन्दा बढी कर्मचारी छन्। दक्ष जनशक्ति तयार गर्न समूहले आफ्नै प्राविधिक तालिम केन्द्र ‘काठमाडौं टेक्निकल स्कुल’ सञ्चालन गरिरहेको छ। उक्त केन्द्रबाट तालिम प्राप्त कुक, वेटर र हाउसकिपिङ जनशक्तिले होटलहरूमा सेवा दिँदै आएका छन्। ‘दक्ष जनशक्तिकै कारण हाम्रा होटलहरू अन्तर्राष्ट्रियस्तरका अन्य ब्रान्डसँग प्रतिस्पर्धी बन्न सकेका छन्,’ ढकालले भने। सातै प्रदेशमा पर्यटकीय पूर्वाधार विस्तार गर्ने योजना अध्यक्ष ढकालले नेपालका सातै प्रदेशमा अन्तर्राष्ट्रियस्तरका पर्यटकीय पूर्वाधार र होटल सञ्जाल विस्तार गर्न सके विदेशी पर्यटकको नेपाल बसाइ अवधि दोब्बर बनाउन सकिने बताए। चन्द्रागिरिमा केबलकार, रिसोर्ट, थिमपार्क, थ्रीडी पार्क र मन्दिरलगायतका पूर्वाधार विकासबाट प्राप्त अनुभवले देशका अन्य क्षेत्रमा पनि यस्ता परियोजना विस्तार गर्न प्रेरित गरेको उनको भनाइ छ। ‘चन्द्रागिरिजस्तै पर्यटकीय पूर्वाधार कम्तीमा सातै प्रदेशमा बनाउन सकियो भने नेपाल आउने पर्यटकको बसाइ अवधि ठ्याक्कै दोब्बर बनाउन सकिन्छ भन्ने हाम्रो सोचाइ हो,’ उनले भने। नेपालमै अन्तर्राष्ट्रियस्तरको आतिथ्य सेवा उपलब्ध गराउने र स्वदेशी होटल ब्रान्ड विकास गर्ने उद्देश्यले ‘इला’ सञ्चालनमा ल्याइएको उनले बताए। समूहको व्यावसायिक सञ्जाल र अनुभव उपयोग गर्दै आफ्नै होटल चेन विस्तार गर्ने योजना रहेको उनको भनाइ छ। इला होटलले स्थानीय वातावरण र पर्यटकीय सम्भावनालाई उपयोग गर्दै गुणस्तरीय सेवा प्रदान गर्ने लक्ष्य लिएको छ। गर्मी क्षेत्रबाट पहाडी तथा पर्यटकीय गन्तव्यमा पुगेर चिसो मौसमको अनुभव लिन सकिने वातावरण, वन्यजन्तु सफारी र धार्मिक पर्यटनलाई जोडेर पर्यटक आकर्षित गर्ने योजना रहेको ढकालले बताए। व्यवसाय विस्तार गर्दा सरकारी प्राथमिकता, सर्वसाधारणको चाहना र व्यावसायिक दिगोपनलाई मुख्य आधार बनाइएको उनले उल्लेख गरे। निजी क्षेत्रको लगानीबाट ठूला पर्यटकीय परियोजना सञ्चालन गर्दा रोजगारी सिर्जना हुनुका साथै राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा समेत योगदान पुग्ने उनको विश्वास छ। केबलकार र होटलमा लगानी विस्तार गर्दै आइएमई आइएमई समूहले पर्यटन पूर्वाधारअन्तर्गत चन्द्रागिरि, मौलाकालिका र लुम्बिनी केबलकार सञ्चालनमा ल्याइसकेको छ। कैलालीको चिसापानीमा जालपादेवी केबलकार सञ्चालन गर्ने तयारी भइरहेको छ भने पाथीभरा केबलकारको निर्माण कार्य करिब ६० प्रतिशत सम्पन्न भएको जनाइएको छ। त्यस्तै, देवघाटबाट मौलाकालिका जोड्ने गरी अर्को केबलकार निर्माण भइरहेको छ भने कास्कीको सिक्लेसमा केबलकार निर्माण प्रक्रिया अघि बढाइएको छ। कर्णालीको रारामा होटल सञ्चालन गर्ने तयारी गरिएको छ भने मधेस प्रदेशमा पर्यटकीय पूर्वाधार निर्माणका लागि अध्ययन भइरहेको छ। इला हस्पिटालिटीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत लक्ष्मण थापाले दक्ष कर्मचारी, आधुनिक सुविधा र गुणस्तरीय सेवामार्फत अन्तर्राष्ट्रिय चेन होटलको तुलनामा करिब ५० प्रतिशत कम शुल्कमा सेवा उपलब्ध गराइरहेको बताए। विदेशमा हासिल गरेको ज्ञान र सीपलाई उपयोग गरी नेपाल फर्किएका तथा कम्पनीले आफैँ तयार गरेका जनशक्तिबाट सेवा प्रदान भइरहेको उनले जानकारी दिए। हस्पिटालिटी क्षेत्रमा २० वर्ष विदेशमा काम गरेको अनुभवसहित आफू इला हस्पिटालिटीमा जोडिएको बताउँदै थापाले नेपालका विभिन्न होटलमा काम गर्दा प्राप्त अनुभवले गुणस्तरीय सेवा दिन सहयोग पुगेको उल्लेख गरे। इलाका होटलहरू रमणीय पर्यटकीय गन्तव्यमा रहेकाले पनि पर्यटकको रोजाइमा पर्ने गरेको उनको भनाइ छ।
दशैं मनाउन उपत्यकाबाट बाहिरिए ५ लाख ७६ हजारभन्दा बढी यात्रु
काठमाडौं । बडादशैं मनाउन काठमाडौं उपत्यकाबाट आफ्नो घर फर्किने यात्रुको चाप बढ्दै गएको छ । घटस्थापनादेखि आजसम्म पाँच लाख ७६ हजार ५७८ जना यात्रुले काठमाडौं उपत्यका छाडेका छन् । काठमाडौं उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालयका अनुसार उक्त अवधिमा ७९ हजार ६७६ वटा सवारीसाधनमार्फत यात्रु उपत्यकाबाट बाहिरिएका हुन् । दशैं नजिकिँदै जाँदा अध्ययन, रोजगारी तथा व्यवसायका सिलसिलामा उपत्यकामा बसोबास गर्दै आएका नागरिक घर फर्किन थालेपछि प्रमुख नाकामा यात्रुको चाप बढेको छ । उपत्यका ट्राफिक प्रहरी प्रमुख एवं प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक सुरेशप्रसाद काफ्लेका अनुसार उपत्यका छाड्ने यात्रुमध्ये दुई लाख २७ हजार ७५५ जना महिला र तीन लाख ४८ हजार ८२३ जना पुरुष छन् । दशैं मनाउन घर फर्किने क्रम बढेसँगै लामो तथा छोटो दूरीका सार्वजनिक सवारीसाधनमा यात्रुको चाप बढेको उनले बताए । उपत्यकाबाट बाहिरिने यात्रुको संख्या बढेसँगै नागढुङ्गा, फर्पिङ, थानकोट, भीमढुङ्गा, तीनपिप्ले, साँखु, भक्तपुर र भट्टेडाँडालगायतका नाकामा सवारीसाधनको आवागमन बाक्लिएको छ । विभिन्न जिल्लातर्फ जाने यात्रु सार्वजनिक बस तथा अन्य सवारीसाधनमार्फत आफ्नो गन्तव्यतर्फ प्रस्थान गरिरहेका छन् । चाडपर्वका समयमा यात्रुको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न र सवारी दुर्घटना न्यूनीकरण गर्न ट्राफिक प्रहरी चौबीसै घण्टा सडकमा खटिएको एसएसपी काफ्लेले बताए । यात्रुको आवागमन सहज बनाउने, सवारीसाधनको चाप व्यवस्थापन गर्ने र सम्भावित दुर्घटना रोक्ने उद्देश्यले सडकमा निगरानी बढाइएको उनले जानकारी दिए । 'यात्रुको सुरक्षा र सवारी दुर्घटना न्यूनीकरणका लागि ट्राफिक प्रहरी चौबीसै घण्टा सडकमा खटिएको छ। हाम्रो उद्देश्य सबैको यात्रा सफल र सुरक्षित होस् भन्ने हो,' उनले भने । लामो दूरीको यात्रा गर्ने यात्रुले सवारीसाधनको अवस्था, चालकको स्वास्थ्य र सवारी चलाउने समयजस्ता विषयमा विशेष ध्यान दिनुपर्ने उनको सुझाव छ । यात्रु र चालक दुवैले सावधानी अपनाउँदा सम्भावित दुर्घटना न्यूनीकरण गर्न सकिने उनले बताए । दशैं नेपालीहरूको प्रमुख सांस्कृतिक तथा पारिवारिक पर्व भएकाले यस अवसरमा देशका विभिन्न भागमा रहेका नागरिक घर फर्किने गर्छन् । उपत्यकामा अध्ययन, रोजगारी र व्यवसायका लागि बसोबास गर्दै आएका नागरिक गाउँघर फर्किन थालेपछि राजधानीका सडक, बसपार्क तथा बाहिरी नाकामा चहलपहल बढेको छ ।
चितवनमा मतदाता सूचीबाट हटाइयो ३ हजार ३६२ जनाको नाम
चितवन । चितवन जिल्ला निर्वाचन कार्यालयले मतदाता नामावलीबाट ३ हजार ३६२ जनाको नाम हटाएको छ । मतदाता नामावली अद्यावधिक कार्यक्रमअन्तर्गत दोहोरो दर्ता भएका, मृत्यु भएका र नागरिकता परित्याग गरेका व्यक्तिको नाम हटाइएको हो । जिल्ला निर्वाचन कार्यालयका प्रमुख भीमसेन कार्कीका अनुसार हटाइएकामध्ये दोहोरो दर्ता भएका एक हजार ९४३ जना छन् । निर्वाचन आयोगको प्रणालीबाट जाँच गर्दा दोहोरो दर्ता भएको पुष्टि भएपछि उनीहरूको नाम मतदाता सूचीबाट हटाइएको हो । त्यस्तै, भदौ १२ गतेसम्म मृत्यु दर्ता भएका एक हजार ३८० जना र नागरिकता परित्याग गरेका ३९ जनाको नाम पनि सूचीबाट हटाइएको कार्कीले बताए । मृत्यु भएका मतदाताको हकमा सम्बन्धित वडा कार्यालय तथा मृतकका परिवारले कार्यालयमा दर्ता गराएको मृत्यु प्रमाणपत्रका आधारमा नाम हटाइएको हो । नागरिकता परित्याग गरेका व्यक्तिको नाम भने जिल्ला प्रशासन कार्यालयबाट प्राप्त विवरणका आधारमा हटाइएको उनले जानकारी दिए । गत फागुनमा सम्पन्न प्रतिनिधिसभा निर्वाचनका बेला चितवनमा चार लाख ४२ हजार ८२ जना मतदाता थिए । फागुन २१ गतेको मतदानपछि जिल्लामा १३ हजार १३४ जना मतदाता थपिएको कार्यालयले जनाएको छ ।
एनपीएलमा डीआरएस लागू हुने, रनआउटदेखि नो बलसम्म रिभ्यू गर्न मिल्ने
काठमाडौं । नेपाल प्रिमियर लिग (एनपीएल) को तेस्रो संस्करणमा पहिलोपटक डिसिजन रिभ्यू सिस्टम (डीआरएस) प्रयोग हुने भएको छ । नेपाल क्रिकेट संघ (क्यान) ले मंगलबार सामाजिक सञ्जालमार्फत यसपटकको एनपीएलमा डीआरएस प्रयोग गरिने जानकारी दिएको हो । क्यानका सचिव पारस खड्काले यसअघि नै एनपीएलमा पहिलोपटक डीआरएस भित्र्याउने तयारी भइरहेको बताएका थिए । त्यसका लागि दुई कम्पनीको प्रविधि परीक्षण गरिएको र त्यसको तथ्यपरकता मूल्यांकनपछि अन्तिम निर्णय गरिने उनले बताएका थिए । डीआरएस क्रिकेटमा अम्पायरको निर्णयमाथि पुनरावलोकन गर्न प्रयोग गरिने प्रविधि हो । अम्पायरको निर्णय गलत भएको आशंका लागेमा खेलाडीले रिभ्यू माग्न सक्छन् । यसले खेलको निर्णयलाई थप तथ्यपरक बनाउन सहयोग गर्छ । क्यानका अनुसार एनपीएलमा एलबीडब्लु (लेग बिफोर विकेट) को निर्णय पुनरावलोकन गर्न थ्रीडी बल ट्र्याकिङ प्रविधि प्रयोग हुनेछ। त्यसैगरी रनआउट, स्टम्पिङ र नो बलसम्बन्धी निर्णय पनि रिभ्यू गर्न सकिनेछ । यसपटक ब्याटमा बल लागेको छ वा छैन भन्ने पत्ता लगाउन कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) आधारित एज डिटेक्सन प्रविधिसमेत प्रयोग गरिनेछ । साथै बलको उचाइका आधारमा वाइडको निर्णय जाँच्ने, छक्काको दूरी र उचाइ मापन गर्ने तथा बलिङसम्बन्धी अन्य विश्लेषणात्मक विवरण पनि उपलब्ध हुने क्यानले जनाएको छ । डीआरएस र अन्य प्रविधिको प्रयोगले एनपीएलमा अम्पायरका निर्णयलाई थप विश्वसनीय बनाउन र खेलको गुणस्तर सुधार गर्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
