विशाल बजारबाट घोषणा हुँदैछ करदाता प्रोत्साहन उपहारका १७ विजेता
काठमाडौं । करदाता प्रोत्साहन उपहार कार्यक्रमअन्तर्गत असोज महिनाको दोस्रो पाक्षिकका विजेताको घोषणा आज काठमाडौंको न्युरोडस्थित विशाल बजार परिसरबाट हुँदैछ । असोज १६ गतेदेखि मसान्तसम्मको अवधिका विजेताको नाम सार्वजनिक गर्न लागिएको हो । कार्यक्रममार्फत १६ जनाले जनही एक लाख रुपैयाँ र एक जनाले बम्पर पुरस्कारस्वरूप ७ लाख ५० हजार रुपैयाँ नगद प्राप्त गर्नेछन् । अर्थ मन्त्रालयका अनुसार करकट्टीअघि दैनिक पुरस्कारको रकम एक लाख ३४ हजार ३३४ रुपैयाँ र बम्पर पुरस्कारको रकम १० लाख रुपैयाँ रहेको छ । यसअनुसार यसपटक कुल १७ जना विजेता छनोट हुनेछन् । उपहार कार्यक्रमका विजेताको घोषणा लोकप्रिय कलाकारद्वय दीपकराज गिरी र दीपाश्री निरौलाले गर्नेछन् । कार्यक्रममा प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय, अर्थ मन्त्रालय र आन्तरिक राजस्व विभागका उच्चपदस्थ अधिकारीहरूको समेत सहभागिता रहने जनाइएको छ । करदाता प्रोत्साहन उपहार कार्यक्रम करदातालाई प्रोत्साहित गर्ने उद्देश्यसहित सञ्चालन गरिएको हो । यस कार्यक्रमअन्तर्गत उपहार विजेताको छनोट र घोषणा गरिँदै आएको छ । विजेता घोषणा कार्यक्रम आज कात्तिक १ गते बिहान १० बजे विशाल बजार परिसर, न्युरोडमा हुनेछ ।
क्यानको पछिल्लो कामबाट आईसीसी प्रभावित छ : पारस खड्का
काठमाडौं । नेपाल क्रिकेट संघ (क्यान) का सचिव पारस खड्काले नेपाल प्रिमियर लिग (एनपीएल) का पछिल्ला दुई संस्करणमा गरेको कामका कारण अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद् (आईसीसी) लाई प्रभावित पार्न सकिएको बताएका छन् । त्रिभुवन विश्वविद्यालयको क्रिकेट मैदानमा शनिबार सञ्चारकर्मीसँग कुरा गर्दै क्यानका सचिव खड्काले विगतमा आफूहरूले गरेको कामकै कारण आईसीसीलाई प्रभावित पार्न सकिएको र एनपीएलले आईसीसीको मान्यता पाएको बताएका हुन् । आईसीसीको नो अब्जेक्सन एक वर्षका लागि रहेको र यसले जिम्मेवारी पनि बढाएको उनको भनाइ छ । आईसीसीको स्वीकृति पाएसँगै फ्रेन्चाइज टोलीले टेस्ट खेल्ने राष्ट्रका ठूला खेलाडी ल्याउन सक्ने खड्काको विश्वास छ । एनपीएल गभर्निङ काउन्सिलका प्रमुखसमेत रहेका खड्काले आईसीसीको स्वीकृतिका लागि भरिएको फाराममा ६ देखि ८ विदेशी खेलाडी राख्न पाउने प्रावधान समावेश गरिएको बताए । यसअघि ६ जना मात्र विदेशी खेलाडी राख्न पाउने प्रावधान थियो । एसोसिएट क्रिकेटलाई प्रवर्द्धन गर्न एक जना खेलाडी राख्न पाउने व्यवस्था पनि रहेको उनले बताए । खड्काका अनुसार हरेक टोलीले ७ नेपाली खेलाडी र ४ विदेशी खेलाडी मैदानमा उतार्न पाउनेछन् । भविष्यमा आईसीसीको स्वीकृति छिट्टै प्राप्त गर्न सके फ्रेन्चाइज टोलीले सहज रूपमा खेलाडी अनुबन्ध गर्न पाउने उनको आशा छ । लिग सकिएको ६० दिनभित्र सबै प्रतिवेदन पठाउनुपर्ने र अर्को सिजनका लागि आवेदन दिनुपर्ने प्रावधान रहेको उनले बताए । फ्रेन्चाइज टोलीले एउटा राम्रो खेलाडी भित्र्याउन कम्तीमा २ हजार अमेरिकी डलरसम्म खर्च गर्नुपर्ने अवस्था रहेको र फ्रेन्चाइज टोलीहरू अहिले त्यस्तो आर्थिक अवस्थामा नरहेको क्यानका सचिव खड्काले स्पष्ट पारे । यद्यपि, सबै फ्रेन्चाइज टोली कम्तीमा दुई जना स्टार खेलाडी ल्याउने प्रयासमा रहेको उनले बताए। आईसीसीका प्यानल कमेन्टेटर ल्याउने तयारी भइरहेको पनि उनले जानकारी दिए। क्यानका सचिव खड्काले डिसिजन रिभ्यु सिस्टम (डीआरएस) राख्ने विषयमा अझै टुंगो नलागे पनि प्रक्रिया नजिक पुगेको स्पष्ट पारे। यसपटक पूर्वाधारका हिसाबले पनि केही नयाँ गर्ने उद्देश्य रहेको उनले बताए। यू–१९ महिला विश्वकपका लागि नेपालको तयारीको अवस्था बुझ्न आईसीसीको टोली एक महिनाअघि मैदान निरीक्षणमा आएको थियो। उक्त टोलीले दिएको मार्गनिर्देशनअनुसार पूर्वाधारमा स्तरोन्नति गरिएको खड्काले बताए। उनले मैदानमा दर्शकको क्षमता पनि केही बढाउन सकिने आशा व्यक्त गरे। सबै व्यवस्था मिलाउँदा मैदानमा १२ हजार दर्शक अटाउन सक्ने उनको भनाइ छ।
व्यक्ति कहिल्यै पार्टीभन्दा ठूलो हुँदैन, म चुकेँ भने सभापतिबाट हटाउनुहोस् : गगन थापा
काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका सभापति गगनकुमार थापाले पार्टीभन्दा माथि कोही पनि व्यक्ति हुन नसक्ने स्पष्ट पार्दै नेतृत्व सम्हाल्ने क्रममा आफू चुकेको अवस्थामा तत्काल सभापतिबाट हटाउन पार्टी पंक्तिलाई आग्रह गरेका छन्। शनिबार ललितपुरको सानेपास्थित पार्टी केन्द्रीय कार्यालयमा आयोजित शपथग्रहण समारोहलाई सम्बोधन गर्दै उनले व्यक्तिगत कमजोरी वा गलत प्रवृत्तिको भारी पार्टीले बोक्न नसक्ने बताएका हुन्। सभापति थापाले पार्टी सभापतिका रूपमा आफ्नो व्यक्तिगत, पारिवारिक र आर्थिक जीवनका हरेक पक्षमा सचेत रहने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे। पार्टी लाखौँ नेता–कार्यकर्ताको रगत र पसिनाबाट सिर्जित सार्वजनिक सम्पत्ति भएको स्मरण गराउँदै उनले व्यक्तिका गल्तीको दायित्व सम्बन्धित व्यक्तिले नै लिनुपर्ने औँल्याए। नेतृत्वले गरेका भूल र कमजोरीको भारी पार्टीले बोक्दा संस्था नै धराशायी बन्ने भएकाले त्यस्तो प्रवृत्ति अन्त्य गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ। मुलुकको वर्तमान परिस्थितिबारे चर्चा गर्दै सभापति थापाले दसैँको फूलपातीकै दिनसमेत हजारौँ युवाहरू त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट बाहिरिन बाध्य हुनु राष्ट्रकै लागि गम्भीर चिन्ताको विषय भएको बताए। उनले रातारात चमत्कार गर्न नसकिए पनि स्वदेशमै युवाहरूलाई स्वाभिमानका साथ बाँच्ने वातावरण निर्माण गर्न कांग्रेसले आफ्नातर्फबाट इमानदार प्रयत्न थाल्नुपर्ने बताए। पार्टीभित्रका असन्तुष्ट पक्षलाई मिलाउने र व्यवस्थापन गर्ने सम्पूर्ण जिम्मेवारी आफूले लिने स्पष्ट पार्दै थापाले अन्य नेता तथा कार्यकर्तालाई अब कोठाभित्र बसेर निराशाका गन्थन नगर्न निर्देशन दिए। सभापति थापाले भने, ‘पार्टी सभापति हुँदै गर्दा मेरो व्यक्तिगत जीवन, परिवार, आर्थिक जीवन र सम्बन्धहरूप्रति म सचेत र जिम्मेवार रहनुपर्छ भन्ने कुरा म बुझ्छु। मेरा कुनै गलत कामले पार्टीलाई असर पर्न सक्छ। त्यसैले कुनै दिन म चुकेको महसुस भएमा नेपाली कांग्रेसले मलाई सभापतिबाट अलग गरेर अगाडि बढ्नुपर्छ। किनकि व्यक्ति पार्टीभन्दा ठूलो हुँदैन। पार्टी सार्वजनिक सम्पत्ति हो, जहाँ हजारौँ मानिसको रगत, पसिना र योगदान जोडिएको हुन्छ। व्यक्तिले गरेका गल्तीको भार व्यक्तिले नै बोक्नुपर्छ, पार्टीले होइन। मेरो कमजोरीको जिम्मेवारी म आफैँ लिन्छु। यो मेरो प्रण हो।' सभापति थापाले पार्टीका तल्ला तहका कार्यकर्ता र आम नागरिकका सुख–दुःखमा प्रत्यक्ष जोडिन तथा निराशालाई चिरेर सकारात्मक ऊर्जा प्रवाह गर्न सम्पूर्ण पार्टी पंक्तिलाई आह्वानसमेत गरे।
नेपाली कांग्रेस निर्वाचन समितिद्वारा पार्टीलाई १ करोड रुपैयाँ हस्तान्तरण
काठमाडौं । नेपाली कांग्रेस केन्द्रीय निर्वाचन समितिले १५औँ महाधिवेशन सम्पन्न भएपछि आफ्नो खातामा सङ्कलित रकममध्ये १ करोड रुपैयाँ केन्द्रीय कार्यसमितिलाई हस्तान्तरण गरेको छ । पार्टी सञ्चालन तथा नवनिर्वाचित नेतृत्वलाई आर्थिक अभाव नहोस् भन्ने उद्देश्यले सो रकम बराबरको चेक हस्तान्तरण गरिएको निर्वाचन समितिले जनाएको छ । नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनअन्तर्गत निर्वाचन प्रक्रिया सम्पन्न भएपछि केन्द्रीय निर्वाचन समितिको खातामा जम्मा भएको मौज्दात रकमबाट १ करोड रुपैयाँ पार्टी केन्द्रीय कार्यालयलाई हस्तान्तरण गरिएको हो । निर्वाचन समितिले निर्वाचन सम्पन्न गर्ने क्रममा सङ्कलित कुल रकमको हिसाबकिताब टुङ्ग्याउने कार्य जारी रहेको जनाएको छ । निर्वाचन समितिका पदाधिकारीहरूले महाधिवेशनका क्रममा कुनै पनि किसिमको व्यक्तिगत पारिश्रमिक वा भत्ता नलिई स्वयंसेवी रूपमा कार्यसम्पादन गरेको स्पष्ट पारेका छन् । सोही निःस्वार्थ योगदानका कारण बचेको रकम पार्टीको सङ्गठनात्मक सुदृढीकरण तथा नवनिर्वाचित नेतृत्वको कार्यसम्पादनलाई सहज बनाउन हस्तान्तरण गरिएको समितिले स्पष्ट पारेको छ । नवनिर्वाचित नेतृत्वलाई केवल शुभकामना दिएर नपुग्ने भन्दै राजनीतिक तथा सङ्गठनात्मक अभियान सञ्चालन गर्न आर्थिक स्रोत अनिवार्य हुने निर्वाचन समितिको ठहर छ । सोही आवश्यकतालाई ध्यानमा राखी गगनकुमार थापासहितको नयाँ टोलीलाई काम गर्न सहज होस् भन्ने हेतुले १ करोड रुपैयाँको चेक हस्तान्तरण गरिएको समितिले जानकारी दिएको छ ।
राजनीतिलाई सस्तो लोकप्रियतावादबाट लोकतन्त्रको मूल बाटोमा फर्काउनुपर्छ : गगन थापा
काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका सभापति गगनकुमार थापाले समकालीन नेपाली राजनीतिलाई सस्तो लोकप्रियतावाद (पपुलिजम) बाट पुनः वास्तविक लोकतन्त्रतर्फ र केवल प्रदर्शनमुखी शैलीबाट नीतिगत सुधारतर्फ डोर्‍याउनुपर्ने आवश्यकता रहेको बताएका छन्। ललितपुरको सानेपास्थित पार्टी केन्द्रीय कार्यालयमा शनिबार आयोजित शपथग्रहण समारोहलाई सम्बोधन गर्दै उनले व्यक्तिगत चमत्कारबाट समाजको दिगो रूपान्तरण सम्भव नहुने दाबी गरे। सभापति थापाले व्यक्तिकेन्द्रित चमत्कारिक दाबीहरूले क्षणिक उत्साह ल्याए पनि समाजमा दिगो र स्थायी परिवर्तन संस्थागत सुदृढीकरणबाट मात्रै सम्भव हुने स्पष्ट पारे। प्रभावकारी संस्था निर्माणका लागि लोकतान्त्रिक संस्कार, संस्कृति र संस्थागत प्रयास अपरिहार्य रहेको भन्दै उनले यस विषयमा गम्भीर राष्ट्रिय बहसको नेतृत्व नेपाली कांग्रेसले गर्ने बताए। मुलुकको वर्तमान आर्थिक अवस्थाप्रति चिन्ता व्यक्त गर्दै थापाले न्यून आर्थिक वृद्धिदर र कमजोर स्रोत परिचालनका कारण देश लामो समयदेखि शिथिल अवस्थामा रहेको उल्लेख गरे। सभापति थापाले भने, ‘नेपाली राजनीतिलाई पपुलिजमबाट लोकतन्त्रतर्फ र देखावटी राजनीतिबाट सुधारमुखी राजनीतितर्फ लैजानुपर्नेछ। व्यक्तिको चमत्कारले क्षणिक परिवर्तन ल्याउन सक्छ, तर दिगो र स्थायी परिवर्तन बलिया तथा प्रभावकारी संस्थाहरूबाट मात्रै सम्भव हुन्छ। त्यसका लागि राजनीतिक संस्कार, संस्कृति र संस्थागत प्रयास आवश्यक छन्। यस विषयमा बहसको नेतृत्व नेपाली कांग्रेसले गर्नेछ।' संविधानले थुप्रै मौलिक हक र सामाजिक सुरक्षाको ग्यारेन्टी गरिसक्दा पनि नेपाली समाजमा विद्यमान विभेदका पर्खालहरू किन भत्किन सकेनन् भन्ने विषयमा गहन समीक्षा र विमर्श जरुरी रहेको उनको भनाइ छ। आफ्नो पार्टी कुनै पनि जटिल राष्ट्रिय मुद्दा र बहसबाट नभाग्ने जिकिर गर्दै थापाले कांग्रेस जिम्मेवार विचारको नेतृत्वकर्ता दल बन्ने प्रतिबद्धता जनाए। पार्टी अलमलमा नपरी र व्यर्थको गुनासो नगरी नागरिकका समसामयिक प्रश्नहरूको उत्तर दिने वैचारिक शक्तिका रूपमा स्थापित हुने उनले दाबी गरे।
गगन थापाले लिए नेपाली कांग्रेसको सभापतिको शपथ
काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका नवनिर्वाचित सभापति गगनकुमार थापाले आज पद तथा गोपनीयताको शपथ ग्रहण गरेका छन् । शपथ ग्रहणसँगै थापाले औपचारिक रूपमा पार्टी नेतृत्वको जिम्मेवारी सम्हालेका छन् । उनको नेतृत्वमा पार्टीले आगामी दिनमा संगठन सुदृढीकरण, आन्तरिक एकता र राजनीतिक गतिविधिलाई कसरी अघि बढाउँछ भन्ने विषयलाई चासोका साथ हेरिएको छ। सभापतिको जिम्मेवारी सम्हालेसँगै थापासामु पार्टीभित्रको एकता कायम राख्ने, संगठनलाई थप व्यवस्थित बनाउने तथा समसामयिक राजनीतिक मुद्दामा पार्टीको भूमिका प्रभावकारी बनाउने चुनौती रहनेछ।
कर्मचारीतन्त्रको झन्झट नहुने हो भने निर्माण व्यवसायीले समयमै काम सम्पन्न गर्छन् : अध्यक्ष पाण्डे
काठमाडौं । नेपाल निर्माण व्यवसायी महासङ्घ (एफक्यान) का अध्यक्ष निकोलस पाण्डेले झन्झटिलो कर्मचारीतन्त्रीय प्रक्रिया नहुने हो भने निर्माण व्यवसायीहरूले तोकिएकै समयभित्र गुणस्तरीय काम सम्पन्न गर्न सक्ने दाबी गरेका छन् । विपद्पछिको पुनर्निर्माणका क्रममा प्रशासनिक प्रक्रियाको झन्झट नहुँदा एक महिनाभित्रै पुल निर्माण सम्पन्न गरी जनजीवन सहज बनाइएको उदाहरण प्रस्तुत गर्दै उनले काम ढिला हुनुमा निर्माण व्यवसायी मात्र जिम्मेवार नरहेको स्पष्ट पारे । नुवाकोटको ढुङ्गेबजार र प्रमुख व्यापारिक केन्द्र त्रिशूली बजार जोड्ने २६७ मिटर लामो झोलुङ्गे पुलको औपचारिक उद्घाटन गर्दै उनले विकास निर्माणका काममा ५० ठाउँमा हस्ताक्षर गर्नुपर्ने लामो प्रशासनिक प्रक्रिया नै मुख्य बाधक रहेको औँल्याए । विगतमा भदौ १९ गते स्थलगत निरीक्षणमा पुग्दा सरकारी संयन्त्रसँग विपद् व्यवस्थापनका लागि आवश्यक उपकरणको अभाव देखिएपछि व्यवसायीहरूले आफ्ना स्रोतसाधन परिचालन गरेको उनले बताए । पाण्डेका अनुसार बेत्रावती क्षेत्र तथा आसपासका खोलामा बेलिब्रिज र अन्य संरचना निर्माण गर्दा नेपाली सेनाको मात्र चर्चा भएको तर निर्माण व्यवसायीले उपलब्ध गराएका यन्त्र, उपकरण र योगदानको कदर हुन नसकेको गुनासो गरे । अध्यक्ष पाण्डेले भने, ‘आफ्नै परिवार र आफन्त गुमाउँदा समेत पीडा बिर्सेर स्थानीय व्यवसायीहरूले उद्धार र निकासका लागि एक्स्काभेटरलगायतका उपकरण उपलब्ध गराएका थिए । सञ्चारमाध्यम तथा राज्य संयन्त्रले निजी क्षेत्रको यो योगदानलाई पनि निष्पक्ष रूपमा सम्प्रेषण गरिदिनुपर्छ । कुनै पनि प्रशासनिक झमेला भएन भने निर्माण व्यवसायीहरूले तोकिएको समयमै काम सम्पन्न गर्न सक्छन् भन्ने उदाहरण यो हो ।’ महासङ्घले राज्यको विपद् कोषमा हालसम्म करिब १० करोड रुपैयाँ दाखिला गरिसकेको स्मरण गराउँदै अध्यक्ष पाण्डेले कुनै प्रशासनिक टेबल र फाइलको झन्झट नभएका कारण स्थानीय पूर्वाधार एक महिनाभित्रै निर्माण गर्न सम्भव भएको बताए । बजारमा सधैँ निर्माण व्यवसायीलाई मात्र दोष थोपर्ने प्रवृत्ति गलत रहेको भन्दै उनले प्रक्रियागत अवरोध हटाउन राज्यसँग माग गरे । नवनिर्मित संरचनाबाट हाल दैनिक ७ हजार ५०० भन्दा बढी सर्वसाधारण, विद्यार्थी र बिरामी लाभान्वित भइरहेकोमा खुसी व्यक्त गर्दै उनले आगामी चाडपर्वमा आवतजावत थप सहज बन्ने विश्वास व्यक्त गरे ।
मलेसियामा जन्मदर घट्दै, मृत्युदर बढ्दै : एक वर्षमै १८ हजार कम जन्म
काठमाडौं । मलेसियामा सन् २०२५ मा जीवित जन्मदरमा उल्लेख्य गिरावट आएको छ । मलेसियाको तथ्याङ्क विभागले बिहीबार सार्वजनिक गरेको पछिल्लो तथ्याङ्कअनुसार सन् २०२५ मा जीवित जन्मको सङ्ख्या ४.५ प्रतिशतले घटेर ३ लाख ९६ हजार १७५ मा सीमित भएको छ । अघिल्लो वर्ष यो सङ्ख्या ४ लाख १४ हजार ९१८ थियो । विभागले सार्वजनिक गरेको विवरणअनुसार एक वर्षको अवधिमा १८ हजार ७४३ जना कम बालबालिकाको जन्म भएको छ । जन्मदरमा आएको यो गिरावट मलेसियाको जनसाङ्ख्यिक संरचनाका लागि चुनौतीका रूपमा हेरिएको छ । विभिन्न जातीय समूहमा जन्मदरको अवस्था फरक–फरक देखिएको छ । तथ्याङ्कअनुसार मलाय समुदायमा प्रति १ हजार जनसङ्ख्यामा १४.९ को उच्चतम कच्चा जन्मदर देखिएको छ भने चिनियाँ समुदायमा यो दर सबैभन्दा कम अर्थात् प्रति १ हजार जनसङ्ख्यामा ५.० मात्र छ । जन्मदरमा गिरावटसँगै देशमा मृत्युदरमा पनि सामान्य वृद्धि देखिएको छ । सन् २०२५ मा मृत्यु हुनेको सङ्ख्या ०.४ प्रतिशतले बढेर १ लाख ९९ हजार ८०७ पुगेको छ । अघिल्लो वर्ष सन् २०२४ मा १ लाख ९८ हजार ९९२ जनाको मृत्यु भएको थियो । यस हिसाबले सन् २०२५ मा मृत्यु हुनेको सङ्ख्यामा ८१५ ले वृद्धि भएको छ । मृत्युदरको जातीय विवरण हेर्दा भारतीय समुदायमा प्रति १ हजार जनसङ्ख्यामा ८.२ को उच्चतम कच्चा मृत्युदर देखिएको छ । अर्कोतर्फ, ‘अदर बुमिपुटेरा’ समुदायमा सबैभन्दा कम अर्थात् प्रति १ हजार जनसङ्ख्यामा ५.७ को मृत्युदर रेकर्ड गरिएको छ । विज्ञहरूले जन्मदरमा आएको गिरावट र मृत्युदरमा भएको सामान्य वृद्धिलाई देशको भावी सामाजिक तथा आर्थिक नीति निर्माणका लागि महत्त्वपूर्ण सङ्केतका रूपमा लिएका छन् ।
