ब्रोकरलाई ४ तहमा वर्गीकरण गरिने, नयाँ सेवा विस्तारको बाटो खुला
काठमाडौं । नेपाल धितोपत्र बोर्डले धितोपत्र दलाल व्यवसाय (ब्रोकर) लाई थप सबल, व्यवस्थित र प्रतिस्पर्धी बनाउने उद्देश्यले ‘धितोपत्र दलाल व्यवसाय सुदृढीकरण नीति, २०८३’ प्रस्ताव गरेको छ । प्रस्तावित नीतिअनुसार धितोपत्र दलाल व्यवसायीलाई पुँजी, सेवा विविधीकरण, जोखिम वहन क्षमता र संस्थागत क्षमताका आधारमा ४ तहमा वर्गीकरण गरिनेछ । ‘क’ श्रेणीमा धितोपत्र व्यापारी, ‘ख’ श्रेणीमा पूर्ण सेवा धितोपत्र दलाल, ‘ग’ श्रेणीमा कारोबारमुखी धितोपत्र दलाल र ‘घ’ श्रेणीमा विशिष्टीकृत धितोपत्र दलाल रहनेछन् । बोर्डले हाल धितोपत्र खरिद–बिक्री आदेश कार्यान्वयनमा केन्द्रित दलाल व्यवसायलाई मार्जिन कारोबार, धितोपत्र सापटी तथा उधारो, छोटो बिक्री, अन्तरदिवसीय कारोबार, बजार निर्माण, लगानी अनुसन्धान तथा परामर्शलगायत सेवा दिन सक्ने बहुसेवामुखी संस्थाका रूपमा विकास गर्ने नीति अघि सारेको छ । उच्च जोखिमयुक्त सेवा सञ्चालनका लागि छुट्टै स्वीकृति लिनुपर्ने र पर्याप्त पुँजी, प्रविधि, जनशक्ति तथा जोखिम व्यवस्थापन क्षमता प्रमाणित गर्नुपर्ने व्यवस्था प्रस्ताव गरिएको छ । न्यूनतम चुक्ता पुँजीसँगै बजार, कर्जा, प्रतिपक्ष, सञ्चालन, तरलता तथा कारोबार फछ्र्योट जोखिमलाई समेटेर जोखिममा आधारित पुँजी कायम गर्नुपर्नेछ । नीतिले ग्राहकको रकम तथा धितोपत्रलाई दलाल व्यवसायीको सम्पत्तिबाट अलग राख्नुपर्ने व्यवस्था गरेको छ । साथै, प्रविधि तथा साइबर सुरक्षालाई अनिवार्य बनाउँदै आदेश र जोखिम व्यवस्थापन प्रणालीमा पूर्ण अभिलेख, स्वचालित जोखिम नियन्त्रण, व्यवसाय निरन्तरता योजना तथा विपद् पुनःस्थापना प्रणाली लागू गर्नुपर्ने प्रस्ताव गरिएको छ । दलाल व्यवसायीबीच स्वैच्छिक गाभिने तथा प्राप्तिलाई प्रोत्साहन गर्ने र जोखिममा आधारित सुपरिवेक्षण प्रणाली लागू गर्ने व्यवस्था पनि प्रस्ताव गरिएको छ । बोर्डले नीतिलाई तीन चरणमा कार्यान्वयन गर्ने अवधारणा अघि सारेको छ । पहिलो चरणमा संस्थागत सुदृढीकरण, दोस्रो चरणमा बजार सेवाको विस्तार र तेस्रो चरणमा एकीकृत धितोपत्र मध्यस्थता प्रणाली विकास गर्ने लक्ष्य राखिएको छ ।
रात्रिकालीन बसमा दुई चालक अनिवार्य, भाडा र चालकको अवस्था जाँचिने
काठमाडौं । ट्राफिक प्रहरीले लामो दूरीका रात्रिकालीन सवारीमा दुई चालकको व्यवस्थालाई कडाइका साथ लागु गर्ने भएको छ । चाडपर्व लक्षित यात्रालाई ध्यान दिँदै काठमाडौं उपत्यका ट्राफिक प्रहरीले लामो दूरीमा सञ्चालन हुने रात्रिकालीन यातायातमा दुई चालक राख्नैपर्ने नियम कडाइका साथ कार्यान्वयनमा ल्याउने भएको हो । थकानका कारण हुनसक्ने सम्भावित दुर्घटना न्यूनीकरणका लागि ट्राफिक प्रहरीले यो नियमको पालनामा कडाइ गर्न लागेको हो । नियमको पालना नगर्नेलाई कारबाही हुने ट्राफिक प्रहरीले जनाएको छ । चाडपर्वमा यात्रुको चाप बढ्ने हुँदा सवारीको अवस्था, भाडा तथा टिकटमा हुने अनियमिततासमेत निगरानी हुने ट्राफिक प्रहरीको भनाइ छ ।
कृषि तथा वन विज्ञान विश्वविद्यालयमा अध्ययन बिदा दुरुपयोगबारे छानबिन गर्न समिति गठन
काठमाडौं । कृषि तथा वन विज्ञान विश्वविद्यालयले शिक्षक तथा कर्मचारीले लिएको अध्ययन बिदाको अवस्था र सम्भावित दुरुपयोगबारे छानबिन गर्न समिति गठन गरेको छ । विश्वविद्यालयका रजिस्ट्रार प्रा. डा. सुवीर सिंहले जारी गरेको पत्रअनुसार शिक्षा तथा खेलकुद मन्त्रालय र विश्वविद्यालय अनुदान आयोगबाट प्राप्त निर्देशन तथा विश्वविद्यालयको कार्यकारी परिषद्को निर्णयका आधारमा समिति गठन गरिएको हो । वनविज्ञान संकायका डीन डा. गान्धिव काफ्लेको संयोजकत्वमा गठित समितिमा कृषि संकायका सह-डीन (प्रशासन) डा. कृष्णप्रसाद थापालिया, पशु विज्ञान, पशु चिकित्सा तथा मत्स्य विज्ञान संकायका सह-डीन (प्रशासन) राजेन्द्र बस्याल र सह-प्रशासक सहदेव चौधरी सदस्य छन्। कर्मचारी प्रशासन महाशाखाका का.मु. उप–प्रशासक दिनेश अधिकारी सदस्य-सचिव छन् । समितिले विश्वविद्यालय स्थापना भएदेखि वा अन्य विश्वविद्यालय तथा निकायबाट समायोजन भई विश्वविद्यालयको शिक्षक तथा कर्मचारी सेवामा रहेका र अध्ययन बिदा लिएका शिक्षक तथा कर्मचारीको बिदा स्वीकृति, अध्ययनको अवस्था, बिदाको प्रयोजन तथा बिदा अवधिमा भए/गरेका गतिविधिबारे छानबिन गर्नेछ । त्यसैगरी, अध्ययन बिदाको स्वीकृति प्रक्रिया, अध्ययनको प्रगति तथा बिदाको अवधिमा सम्बन्धित शिक्षक तथा कर्मचारीले गरेका गतिविधिलाई समेत छानबिनको आधार बनाइने विश्वविद्यालयले जनाएको छ । समितिले तोकिएको कार्यादेशअनुसार अध्ययन बिदा दुरुपयोगसम्बन्धी विषयमा छानबिन गरी २०८३ साल पुस १३ गतेभित्र विश्वविद्यालयको रजिस्ट्रार कार्यालयमा विस्तृत प्रतिवेदन बुझाउनुपर्नेछ ।
बीमा दाबीमा ढिलाइ र विवाद हट्ने, स्वचालित प्रणालीबाट ६८० सर्भेयरको छनोट गरिने
काठमाडौं । सरकारले बीमा दाबीको क्षति मूल्याङ्कनका लागि सर्भेयर खटाउने प्रक्रियालाई स्वचालित बनाउन ‘अटोमेटिक सर्भेयर डेपुटेसन सिस्टम’ विकास गरेको छ । नेपाल बीमा प्राधिकरणले असोज १२ गते (सोमबार साँझ) देखि यसको परीक्षण गरिसकेको छ सर्भेयर खटाउने प्रक्रियालाई सुशासनमा आधारित बनाउन स्वचालित बनाउने उद्देश्यले उक्त प्रणाली विकास गरिएको हो । नयाँ स्वचालित प्रणालीका सम्बन्धमा असोज १३ गते निर्जीवन बीमा कम्पनीका आइटी प्रमुख र क्लेम प्रमुख गरी ३६ जनालाई अनलाइनमार्फत तालिम दिइँदैछ । त्यसपछि सर्भेयरलाई पनि स्वचालित प्रणालीसम्बन्धी तालिम दिइनेछ । त्यसैगरी यस प्रणालीमा पुनरबीमा कम्पनीलाई पनि समेट्ने योजना छ । सर्भेयरको विज्ञता, उपलब्धता, भौगोलिक स्थान, वरिष्ठता तथा पोर्टफोलियोलगायतका आधारमा सर्भेयर छनोटलाई पारदर्शी बनाउने उद्देश्यले उक्त प्रणालीको विकास गरिएको हो । हाल सर्भेयर छनोट गर्दा वैज्ञानिक र पारदर्शी नहुने, एउटै सर्भेयरले बढी र कम काम पाउनेलगायतका गुनासो आउने गरेको सन्दर्भमा यो प्रणालीको विकासले महत्वपूर्ण हुने विश्वास लिइएको छ । हाल व्यक्तिगत सर्भेयरले पाँचवटा र संस्थागत सर्भेयरले १० वटासम्म काम गर्न पाउने व्यवस्था भए पनि उनीहरूले पाएको कामको प्रभावकारी तथ्यांक राख्न कठिन भइरहेको अवस्था छ । हाल यस प्रणालीमा ८८ जना संस्थागत र बाँकी व्यक्तिगत गरी ६८० सर्भेयरको तथ्यांक प्रविष्ट भइसकेको छ । त्यसैगरी बीमा कम्पनीले आफ्नो रोजाइका सर्भेयरलाई मात्र काम दिने गरेको गुनासोसमेत आउने गरेको छ । यही अवस्थालाई सुधार गर्दै सर्भेयर खटाउने प्रक्रियामा पारदर्शिता, समान अवसर र जवाफदेहिता कायम गर्ने उद्देश्यले प्राधिकरणले स्वचालित प्रणाली विकास अघि बढाएको हो । हाल नयाँ प्रणालीमा सबै सर्भेयरको प्रोफाइल तयार गरी उनीहरूको विशेषज्ञता, वरिष्ठता, उपलब्धता, भौगोलिक स्थान, पोर्टफोलियो तथा यसअघि पाएको कामलगायतका विवरण राख्ने काम पूरा भइसकेको छ । कुनै बीमा दाबी प्रणालीमा दर्ता भएपछि सम्बन्धित ‘केस’का लागि कुन सर्भेयर उपयुक्त हुन्छ भन्ने निर्णय प्रणालीले तोकिएका मापदण्डका आधारमा गर्नेछ । उदाहरणका लागि कुनै सवारी दुर्घटनासम्बन्धी दाबी आएमा उक्त विषयमा विज्ञता भएको, सम्बन्धित स्थानमा उपलब्ध रहेको, आवश्यक वरिष्ठता भएको र तत्काल काम लिन सक्ने सर्भेयरमध्ये प्रणालीले उपयुक्त सर्भेयर छनोट गर्नेछ । यसबाट बीमा कम्पनीका अधिकारीले प्रत्येक पटक म्यानुअल्ली सर्भेयर छनोट गर्नुपर्ने अवस्था घट्नेछ र सर्भेयर खटाउने प्रक्रिया स्वचालित बन्नेछ । प्रणाली विकासका क्रममा बीमा कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत, सर्भेयर, बीमा सर्भेयर, क्लेम प्रमुख तथा आईटी प्रमुखलगायत विभिन्न सरोकारवालासँग छलफल गरी सुझाव लिइएको थियो । त्यसपछि सर्भेयर छनोटका आधार र प्यारामिटर तयार गरी सफ्टवेयर विकासको काम अघि बढाइएको हो । अहिले प्रणालीमा बीमा कम्पनीहरूले आफ्ना सर्भेयरसम्बन्धी विवरण प्राधिकरणलाई उपलब्ध गराइरहेका छन् । प्रणाली सञ्चालनमा आएपछि केही समय यसको कार्यक्षमता र स्थिरतालाई नजिकबाट निगरानी गरिनेछ । प्राधिकरणले फायरवाल, भिएपिटीपीलगायतका सुरक्षा परीक्षण गरिने जनाएको छ । नयाँ प्रणालीले तोकिएका मापदण्डका आधारमा स्वचालित रूपमा सर्भेयर छनोट गर्नेछ । यसले एउटै सर्भेयरलाई पटक–पटक काम दिने वा अरू सर्भेयरलाई पर्याप्त अवसर नदिने अवस्थालाई पहिचान गर्न र नियन्त्रण गर्न सहयोग पुग्नेछ । सर्भेयरले कति काम पाएको छ, कुन काम सम्पन्न गरेको छ र नयाँ काम लिन सक्ने अवस्थामा छ कि छैन भन्ने विवरण पनि प्रणालीबाट ट्रयाक गर्न सकिनेछ । यस प्रणालीले बीमा दाबीको प्रक्रियामा समय र लागतसमेत घटाउनेछ । अहिले कतिपय अवस्थामा सर्भेयर छनोटमा देखएको समस्या, पुनः मूल्याङ्कन गर्नुपर्ने, दाबी प्रक्रियामा ढिलाइ हुने वा ग्राहकसँग विवादसँग सम्बन्धित समस्या समाधानमा थप सहज हुनेछ । प्रणालीले घटनाअनुसार उपयुक्त सर्भेयर छनोट गर्ने भएकाले यस्ता समस्या कम हुने र समय तथा लागत बचत हुनेछ । साथै कुन सर्भेयर कुन आधारमा छनोट भयो भन्ने विवरण प्रणालीमा रहने भएकाले निर्णय प्रक्रियाको पारदर्शिता र जवाफदेहिता बढ्नेछ । प्रणालीको विकासले दीर्घकालमा सर्भेयससम्बन्धी ठूलो परिमाणमा तथ्यांक सङ्कलन गरिनेछ । यसबाट यससम्बन्धी नीति निर्माण गर्न सहयोग पुग्नेछ । साथै सर्भेयरले दिने सेवा प्रवाह र सेवाग्राहीले के कस्तो सेवा पाए भन्ने पनि अध्ययन गर्न सकिनेछ ।
व्यवसायी शंकर अग्रवाललाई थुनामा पठाउन आदेश
काठमाडौं । विशेष अदालत काठमाडौंले सम्पत्ति शुद्धीकरण मुद्दामा प्रतिवादी शंकरलाल अग्रवाललाई थुनामा राख्न थुनापुर्जी जारी गर्दै सम्बन्धित कारागार कार्यालय पठाउने आदेश दिएको छ । अध्यक्ष वासुदेव आचार्य तथा सदस्यहरू हेमन्त रावल र विदुर कोइरालाको इजलास नं. १ ले विक्रम संवत् २०८३ असोज १३ गते उक्त आदेश जारी गरेको हो । नेपाल सरकार वादी रहेको यस मुद्दामा प्रतिवादी शंकरलाल अग्रवालले अन्य प्रतिवादीहरू दीपक भट्ट, साहिल अग्रवाल र सुलभ अग्रवालले गरेको सम्पत्ति शुद्धीकरण निवारण ऐन, २०६४ विपरीतको कसुरमा मतियार भई सहयोग पुर्याएको आरोपपत्रमा उल्लेख छ । कुल ४२ करोड १४ लाख ८८ हजार ८ सय ७ रुपैयाँ ७ पैसा बिगो कायम गरी त्यसको आधा २१ करोड ७ लाख ४४ हजार ४ सय ३ रुपैयाँ ५४ पैसा बिगो तथा आधा कैद सजायको दाबी सरकारी पक्षले गरेको थियो । बयानका क्रममा प्रतिवादी शंकरलाल अग्रवालले आफूले कसैसँग मिलेमतो नगरेको, जगदम्बा स्टिल्स वा ग्रीन नेपाल डेभलपर्ससँग कुनै सम्बन्ध नरहेको र दीपक भट्टलाई रकम फिर्ता गर्ने प्रयोजनका लागि मात्र स्थानान्तरण गरिएको दाबी गर्दै आरोपको खण्डन गरेका थिए । तर, अदालतले जगदम्बा स्टिल लि.को सञ्चालकका रूपमा उनका पारिवारिक सदस्यहरू रहेको र कम्पनीको खाता सञ्चालन तथा कारोबारमा उनको हस्ताक्षरसमेत रहने गरेको पाएको छ । कम्पनीले व्यावसायिक प्रयोजनका लागि बैंकबाट लिएको कर्जा रकमको दुरुपयोग गरी दीपक भट्टलाई उपलब्ध गराइएको र सो रकमबाट सेयर तथा जग्गा खरिद नगरी विभिन्न सम्पत्ति जोडिएको अदालतको ठहर छ । यसअघि उच्च अदालत पाटनमा समेत बैंकिङ कसुरतर्फ मुद्दा विचाराधीन रहेको र उपलब्ध प्रमाणका आधारमा विशेष अदालत ऐन, २०५९ को दफा ७ को खण्ड (ङ) बमोजिमको अवस्था देखिएकाले विशेष अदालत नियमावली, २०८० को नियम ३० को उपनियम (१) अनुसार शंकरलाल अग्रवाललाई थुनामा राखी मुद्दाको बाँकी कारबाही अघि बढाउन आदेश दिइएको छ ।
६ जिल्लाका सीडीओ फेरिए
काठमाडौं । गृहमन्त्रालयले विभिन्न ६ जिल्लाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी (सीडीओ) को सरुवा गरेको छ। असोज १२ गतेको मन्त्रीस्तरीय निर्णय आज सार्वजनिक गरिएको हो। गृहले दुई जना सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारीको पनि हेरफेर गरेको छ। को कहाँ ?
सिद्धार्थ बैंक र आईएफसीबीच ४ करोड अमेरिकी डलरको जोखिम साझेदारी सम्झौता
काठमाडौं । सिद्धार्थ बैंक लिमिटेड र विश्व बैंक समूहको सदस्य संस्था अन्तर्राष्ट्रिय वित्त निगम (आईएफसी) बीच स्मल लोन ग्यारेन्टी प्रोग्राम (एसएलजीपी) अन्तर्गत ४ करोड अमेरिकी डलर बराबरको रिस्क सेयरिङ साझेदारी सुविधासम्बन्धी सम्झौता आदानप्रदान भएको छ । नेपालमा आईएफसीको यो पहिलो जोखिम साझेदारी पहल हो, जसअन्तर्गत सिद्धार्थ बैंकले प्रवाह गर्ने लघु, साना तथा मझौला उद्यम (एमएसएमई) कर्जामा निहित जोखिमको ५० प्रतिशत हिस्सा आईएफसीले वहन गर्नेछ । यस व्यवस्थाले चुनौतीपूर्ण आर्थिक परिस्थितिको सामना गरिरहेका देशभरका साना व्यवसायीहरूमा कर्जा विस्तार गर्ने सिद्धार्थ बैंकको क्षमतालाई थप सुदृढ बनाउने विश्वास बैंकले लिएको छ । सम्झौताबारे जानकारी दिँदै सिद्धार्थ बैंक लिमिटेडका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत रामेश्वर प्रसाद बस्यालले आईएफसीसँगको यो साझेदारीले एमएसएमई कर्जा पोर्टफोलियो विस्तारमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्याउने बताए । उनका अनुसार विवेकपूर्ण कर्जा मापदण्ड कायम राख्दै यस क्षेत्रमा कर्जा प्रवाह बढाएर उद्यमशीलता प्रोत्साहन गर्ने, रोजगारी सिर्जना गर्ने र नेपालको समावेशी आर्थिक वृद्धिमा योगदान पुर्याउने बैंकको लक्ष्य रहेको छ । सन् २०१४ मा आईएफसीको ग्लोबल ट्रेड फाइनान्स प्रोग्राममा आबद्ध भएदेखि सुरु भएको यी दुई संस्थाबीचको सहकार्य सन् २०२३ मा ५ करोड ५० लाख अमेरिकी डलरको सिन्डिकेटेड कर्जा हुँदै थप सुदृढ भएको हो । यसबाहेक सिद्धार्थ बैंकले जोखिम व्यवस्थापन, लैङ्गिक वित्त, डिजिटल वित्त तथा जलवायु वित्तका क्षेत्रमा पनि आईएफसीसँग परामर्श सेवामार्फत साझेदार गर्दै आएको छ ।
पुरानो साटेर नयाँ टीभिएस चढ्ने मौका, भृकुटीमण्डपमा ५० भन्दा बढी भ्यालुएटरसहित महा एक्सचेन्ज मेला
काठमाडौं । नेपालका लागि टीभिएस मोटर कम्पनीको आधिकारिक वितरक जगदम्बा मोटर्सले भृकुटीमण्डपमा 'अचम्मैको महा एक्सचेन्ज' मेलाको आयोजना गरेको छ । असोज १२ गते देखि असोज १८ गतेसम्म सञ्चालन हुने उक्त मेलाको उद्घाटनसँगै टीभिएसका दुई नयाँ मोडल- एन्टोर्क १५० र एपाचे आरटीआर २०० ४भी युएसडीसहितको प्रोजेक्टर हेडल्याम्प मोटरसाइकलको अनावरण गरिएको छ । कार्यक्रममा जगदम्बा मोटर्सका उपाध्यक्ष दीपक रौनियार, निर्देशक दीपा अग्रवाल, टीभिएस इन्डियाका एसिया रिजनल बिजनेस हेड अनुभव बाली तथा ब्रान्ड म्यानेजर प्रसाद सुन्दरमले नयाँ सवारी साधनहरूको संयुक्त रूपमा अनावरण गरेका थिए । आगामी दशैं-तिहारलाई लक्षित गर्दै प्रिमियम र रेसिङ डीएनमा आधारित एन्टोर्क १५० को मूल्य ३ लाख ६९ हजार ९०० रुपैयाँ र अपसाइड-डाउन फोर्क तथा प्रोजेक्टर हेडल्याम्पयुक्त नयाँ एपाचे आरटीआर २०० ४भीको मूल्य ४ लाख ५९ हजार ९०० रुपैयाँ तोकिएको छ । उद्घाटन समारोहमा चर्चित कलाकार व्योमाको सांगीतिक प्रस्तुति, लो मान्थाङ विशेष भिडियो र रोमाञ्चक स्टन्ट शोले भृकुटीमण्डपको माहोल ऊर्जामय बनाएको थियो । कार्यक्रममा बोल्दै जगदम्बा मोटर्सकी निर्देशक दीपा अग्रवाल र टीभिएसका एसिया रिजनल बिजनेस हेड अनुभव बालीले नेपाली ग्राहकहरूलाई विश्वस्तरीय प्रविधि र पर्फर्मेन्स उपलब्ध गराउन दुवै मोडल कोशेढुङ्गा साबित हुने विश्वास व्यक्त गरे । मेलामा ग्राहकका लागि पुरानो दुईपाङ्ग्रे सवारी साधनको उच्चतम मूल्याङ्कनका लागि ५० भन्दा बढी भ्यालुएटरहरू खटाइएको छ । साथै १०० प्रतिशत क्यासब्याक, १० लाखसम्मको नगद छुट वा गोल्ड की जित्ने अवसर, नागरिकता र लाइसेन्सकै आधारमा सरल फाइनान्स, र दैनिक दुई जनालाई ५ वर्षसम्म निःशुल्क सर्भिस जस्ता सुविधाहरू राखिएका छन् । जिमखाना स्टन्ट, टेस्ट राइड, गेम जोन र फुड स्टलसहित बिहान १० बजेदेखि साँझसम्म सञ्चालन हुने यो मेलाले चाडपर्वको माहौललाई अझ विशेष बनाउने अपेक्षा गरिएको छ ।
