बुढीगण्डकी बाढीले पुर्याएको क्षतिप्रति गगन थापाद्वारा दुःख व्यक्त, तत्काल उद्धारमा जुट्न आह्वान
काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका सभापति गगन थापाले बुढीगण्डकी नदीमा आएको बाढीले गोरखाको चुमनुब्री क्षेत्रमा ठूलो क्षति पु¥याउनुका साथै दुईवटा पुलसमेत बगाएको घटनामा दुःख व्यक्त गरेका छन् । थापाले आज बिहान आएको बाढीले न्याक्चेत–फिलिम र धादिङ–गोरखा जोड्ने पुल बगाएको घटनाप्रति दुःख व्यक्त गर्दै बुढीगण्डकीदेखि त्रिशूली नदी किनारसम्मका तटीय क्षेत्रका नागरिकलाई उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेका छन् । उनले नदी किनारमा रहेका नागरिकलाई सुरक्षित स्थानमा रहन र स्थानीय प्रशासनले जारी गर्ने निर्देशनको पालना गर्नसमेत अनुरोध गरेका छन् । विपद्को यस घडीमा प्रभावित नागरिकको उद्धार, राहत तथा आवश्यक सहयोगमा सक्रियतापूर्वक जुट्न सभापति थापाले नेपाली कांग्रेसका सम्पूर्ण नेता तथा कार्यकर्तालाई अपिल गरेका छन् । बाढी प्रभावित क्षेत्रमा हुन सक्ने थप जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै नदी तटीय क्षेत्रका बासिन्दालाई सतर्क रहन र सम्भावित जोखिमबाट जोगिन आवश्यक सावधानी अपनाउन उनको आग्रह छ ।
आजको मौसम : यी प्रदेशमा वर्षाको सम्भावना
काठमाडाैं । आज दिउँसो हिमाली र पहाडी भूभागमा आंशिक बादल लाग्ने तथा तराई भूभागमा मौसम मुख्यतया सफा रहने जल तथा मौसम विज्ञान विभागले जनाएको छ । विभागका अनुसार आज कोशी, बागमती र कर्णाली प्रदेशका हिमाली र पहाडी भूभागका केही स्थान तथा गण्डकी, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका हिमाली र पहाडी भूभागका एक–दुई स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यमसम्मको वर्षा हुने सम्भावना छ । आज राति हिमाली र पहाडी भूभागमा आंशिक बादल लाग्ने तथा तराई भूभागमा मौसम मुख्यतया सफा रहने छ । तराईका केही भूभागमा बिहानपख हुस्सु लाग्ने सम्भावना छ । कोशी, बागमती र कर्णाली प्रदेशका हिमाली भूभागका एक–दुई स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित हल्का वर्षा तथा हिमपात हुने सम्भावना छ ।
बूढीगण्डकीको बाढीले ३५ घर र सोती-मान्बु जोड्ने पुल बगायो
काठमाडौं । गोरखाको चुमनुब्री गाउँपालिका भएर बग्ने बूढीगण्डकी नदीमा आएको बाढीले पैयू र बगर गाउँका ३५ घर बगाएको छ । बाढीले आरुघाट गाउँपालिकास्थित सोती र मान्बु जोड्ने मोटरेबल पुलसमेत बगाएको छ । आइतबार बिहान चुमनुब्री गाउँपालिकास्थित उङ्गेल खोलाबाट आएको बाढीसँगै स्यार खोलामा पहिरो गएको थियो । स्यार खोलामा पहिरोका कारण पानी थुनिएर एक्कासि बाढी आएको र उक्त बाढी बूढीगण्डकी नदीमा मिसिएको प्रारम्भिक विवरण छ । चुमनुब्री गाउँपालिकाकी उपाध्यक्ष लक्ष्मी गुरुङका अनुसार बाढीले दोभान, घट्टेखोला, जगत् र सल्लेरी गाउँमा व्यापक क्षति पुर्याएको छ । आइतबार बिहान करिब ४ बजे बाढी ती गाउँमा पसेपछि स्थानीय बासिन्दा ज्यान जोगाउन सुरक्षित स्थानतर्फ भागेका थिए । चुमनुब्री गाउँपालिका–३ का बजार क्षेत्रमा पनि बाढीले ठूलो क्षति पुर्याएको उपाध्यक्ष गुरुङले बताइन् । बाढीको जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै सिर्दिबास र धार्चे गाउँपालिकाका विभिन्न क्षेत्रका बासिन्दालाई सुरक्षित स्थानमा जान आग्रह गरिएको छ । जिल्ला प्रहरी कार्यालयका अनुसार खोर्लाबेँसी, माछाखोला, सोती, आर्खेत र आरुघाटका बासिन्दालाई सुरक्षित स्थानमा जान भनिएको छ । हालसम्म बाढीबाट मानवीय क्षति भएको विवरण प्राप्त भएको छैन । भौतिक क्षतिको विस्तृत विवरण पनि आउन बाँकी रहेको छ ।
बाढीपहिरोले ५ राजमार्ग प्रभावित, यी सडकमा एकतर्फी यातायात सञ्चालन
काठमाडौं । बाढीपहिरोका कारण देशका विभिन्न जिल्लामा सडक तथा राजमार्ग अवरुद्ध भएका छन् । नेपाल प्रहरीले आइतबार साढे ६ बजेसम्मको विवरण सार्वजनिक गर्दै बागमती र गण्डकी प्रदेशका विभिन्न सडकखण्डमा यातायात प्रभावित भएको जनाएको छ । प्रहरीको विवरणअनुसार रसुवामा बाढीका कारण मुख्य राजमार्ग अवरुद्ध छ । भदौ १० गतेदेखि अवरुद्ध भएको उक्त सडकखण्ड पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा आएको छैन । धादिङको धुनिबेंसी नगरपालिका–९ स्थित खत्रीपौवामा पहिरोका कारण त्रिभुवन राजपथ प्रभावित भएको छ । असोज २१ गतेदेखि अवरुद्ध उक्त सडकखण्डमा एकतर्फी यातायात सञ्चालन भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ । गण्डकी प्रदेशका विभिन्न जिल्लामा पनि बाढीपहिरोले सडक आवागमन प्रभावित बनाएको छ । म्याग्दीको रघुगंगा गाउँपालिका–२ स्थित बैसरीमा पहिरोका कारण बेनी–जोमसोम सडकखण्डमा यातायात प्रभावित भएको छ । उक्त सडकखण्डमा एकतर्फी यातायात सञ्चालन भइरहेको छ । नवलपरासी पूर्वको बौदीकाली गाउँपालिका–३ स्थित जन्ती पहिरो क्षेत्रमा पनि सडक अवरुद्ध भएको छ । कालीगण्डकी करिडोरको उक्त खण्डमा एकतर्फी यातायात सञ्चालन भए पनि ठूला सवारीसाधन आवागमन गर्न नसक्ने अवस्था रहेको नेपाल प्रहरीले जनाएको छ । त्यस्तै, मनाङमा बाढीका कारण बेँसीसहर हुँदै खाङसारसम्म जाने सडक प्रभावित भएको छ । उक्त सडकखण्डमा पनि एकतर्फी यातायात सञ्चालन भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ ।
नेपाल इन्स्योरेन्सको केन्द्रीय कार्यालय आफ्नै भवनमा स्थानान्तरण
काठमाडौं । नेपाल इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेडले केन्द्रीय कार्यालय काठमाडौंको कमलादीस्थित अमिर भवनबाट आफ्नै नवनिर्मित भवनमा स्थानान्तरण गर्ने भएको छ । कम्पनीले आज आइतबार (असोज २५ गते) देखि नयाँ भवनबाट नियमित सेवा प्रवाह हुने जनाएको छ । काठमाडौं महानगरपालिका-२८, कमलादीमा रहेको कम्पनीको नवनिर्मित भवनबाट केन्द्रीय कार्यालयको कामकाज सञ्चालन हुने कम्पनीले स्पष्ट पारेको छ । यसअघि कम्पनीको केन्द्रीय कार्यालय सोही क्षेत्रमा रहेको अमिर भवनबाट सञ्चालन हुँदै आएको थियो । कार्यालय स्थानान्तरणसँगै सेवाग्राहीले अब कमलादीस्थित कम्पनीको आफ्नै भवनमा पुगेर सेवा लिन सक्नेछन् ।
बूढीगण्डकीमा लेदो र गेग्रानसहितको आकस्मिक बाढी
काठमाडौं । गोरखाको चुमनुम्ब्री गाउँपालिका हुँदै बग्ने बूढीगण्डकी नदीमा लेदो र गेग्रानसहितको आकस्मिक बाढी आएको छ । बाढीले तल्लो तटीय क्षेत्र आरुघाटसम्म क्षति पुर्याउन सक्ने जोखिम रहेकाले सतर्क रहन राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले आग्रह गरेको छ । प्राधिकरणकाका अनुसार बाढीले सिर्दिबास, जगत, यारी, तातोपानी, माछीखोला, सोती, आरुखेत र आरुघाटसम्म क्षति पुर्याउन सक्ने जोखिम छ । त्यसैले ती क्षेत्रका बासिन्दालाई सतर्क रहन आग्रह गरेको छ । मौसम विज्ञान विभागअन्तर्गतको बाढी पूर्वानुमान महाशाखाले पनि तटीय क्षेत्रका बासिन्दालाई एसएमएसमार्फत सतर्क रहन सूचना पठाइसकेको छ । महाशाखाकाका अनुसार बाढी आरुघाटसम्म आइपुग्न करिब तीन घण्टा लाग्ने अनुमान छ । त्यसैले आरुघाटसम्मका बासिन्दालाई सतर्क रहन आग्रह गर्दै एसएमएस पठाइएको हाे । गोरखाको चुमनुम्ब्री गाउँपालिका-६ स्थित चुम्चेत क्षेत्रबाट स्थानीय खोला हुँदै बाढी बूढीगण्डकी नदीमा मिसिएको हो । बूढीगण्डकी नदी मनास्लु हिमालको पूर्वी मोहोडा हुँदै बग्छ । बाढी आउनुको कारण अहिलेसम्म खुल्न सकेको छैन । माथिल्लो क्षेत्रमा वर्षा भएको अभिलेख नरहेको प्राधिकरणले जनाएको छ । कतै पहिरो गएर नदीको बहाव रोकिएको र पछि अवरोध हट्दा वा बाँध फुट्दा आकस्मिक बाढी आएको हुन सक्ने प्रारम्भिक अनुमान गरिएको प्राधिकरणले जनाएको छ ।
बडादशैं आजदेखि सुरु, बिहान ११:४७ बजे घटस्थापनाको साइत
काठमाडौं । नेपालीहरूको महान् पर्व बडादशैंआजदेखि विधिवत् रूपमा सुरु भएको छ । प्रत्येक वर्ष आश्विन शुक्ल प्रतिपदादेखि सुरु हुने यो पर्व आश्विन शुक्ल पूर्णिमासम्म १५ दिनसम्म मनाइन्छ। बडादशैंको पहिलो दिन आज घरघरमा दियो, कलश र गणेश स्थापना गरी विधिपूर्वक घटस्थापना गरिँदै छ । घटस्थापनाका दिन पूजा कोठा वा दशैंघरमा शक्तिकी अधिष्ठात्री देवी दुर्गाको आह्वान गरी पूजा आराधना गरिन्छ । बिहान नित्यकर्म सकेर नदी वा चोखो स्थानबाट बालुवा अथवा माटो ल्याई गाईको गोबरले लिपपोत गरिएको स्थानमा राखेर त्यसमाथि जौं रोप्ने चलन छ । यसलाई जमरा राख्ने भनिन्छ । जौंको अङ्कुरलाई दुर्गा देवीको प्रिय वस्तु मानिन्छ। घटस्थापनाका दिन रोपिएको जमरा विजयादशमीमा टीका र प्रसादसँगै ग्रहण गरिन्छ । जमरालाई समृद्धिको प्रतीकका रूपमा लिने धार्मिक परम्परा छ । धर्मशास्त्रविद् तथा नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिका पूर्वअध्यक्ष प्रा. डा. रामचन्द्र गौतमका अनुसार जमरामा जौंबाहेक अन्य अन्न रोप्ने शास्त्रीय विधि छैन । यद्यपि, कुल परम्पराअनुसार कतिपयले जौंसँगै अन्य अन्न पनि रोप्ने गरेका छन्। जमरालाई आयुर्वेदिक औषधिमा समेत प्रयोग गरिन्छ । आज विधिपूर्वक घट अर्थात् कलश स्थापना गरी त्यसमा शक्तिस्वरूपा दुर्गाको पूजा आराधना गरिने भएकाले यस दिनलाई घटस्थापना भनिन्छ । घटस्थापनाका दिन स्थापना गरिएको कलशको जलले विजयादशमीका दिन अभिषेक गरी देवीको प्रसाद ग्रहण गर्ने धार्मिक परम्परा छ । नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिका अनुसार यस वर्ष घटस्थापनाको साइत बिहान ११:४७ बजे रहेको छ । समितिका अनुसार आज दिनभर चित्रा नक्षत्र रहने भएकाले शास्त्रीय मान्यताअनुसार मध्याह्नकालको अभिजित् मुहूर्तमा घटस्थापनाको साइत निर्धारण गरिएको हो । सूर्योदयकालमा प्रतिपदा तिथि परेको दिन घटस्थापना गर्नुपर्ने शास्त्रीय मान्यताअनुसार आजकै दिन घटस्थापना गर्ने निर्णय गरिएको हाे । नवरात्रभर दुर्गा देवीका तीन स्वरूप महाकाली, महालक्ष्मी र महासरस्वतीको आह्वान गरी पूजा आराधना गरिन्छ । धार्मिक मान्यताअनुसार महाकालीलाई शक्तिको, महालक्ष्मीलाई धनधान्य र ऐश्वर्यको तथा महासरस्वतीलाई विद्या र बुद्धिको प्रतीकका रूपमा पूजा गरिन्छ । दुर्गा पक्षका अवसरमा आसुरी प्रवृत्तिका प्रतीक मानिएका चण्ड, मुण्ड, शुम्भ, निशुम्भ र रक्तबीजलगायत राक्षसको वध गर्न देवीले धारण गरेका नौ स्वरूपको विशेष पूजा गरिन्छ । आश्विन शुक्ल प्रतिपदादेखि पूर्णिमासम्मको अवधिलाई दुर्गा पक्ष भनिन्छ । नवरात्रको पहिलो दिन शैलपुत्री, दोस्रो दिन ब्रह्मचारिणी, तेस्रो दिन चन्द्रघण्टा, चौथो दिन कुष्माण्डा, पाँचौँ दिन स्कन्दमाता, छैटौँ दिन कात्यायनी, सातौँ दिन कालरात्रि, आठौँ दिन महागौरी र नवौँ दिन सिद्धिदात्रीको पूजा आराधना गरिन्छ। यी नौ स्वरूपलाई नवदुर्गा भनिन्छ । दुर्गा पूजा र दसैँ कुनै जाति वा धर्मविशेषमा सीमित पर्व होइन। यसलाई असत्यमाथि सत्य र आसुरी शक्तिमाथि दैवी शक्तिको विजयको प्रतीकका रूपमा मनाउने धार्मिक परम्परा छ । घटस्थापनादेखि महानवमीसम्म प्रत्येक दिन फरक-फरक गरी नौ कन्याको पूजा गर्ने चलन पनि छ। शास्त्रीय विधानअनुसार पूजा गरिने कन्या दुई वर्षभन्दा माथिका हुनुपर्छ । बडादसैँको सातौँ दिन फूलपाती भित्र्याइन्छ। महाअष्टमी र महानवमीका दिन दसैँघर, कोत तथा शक्तिपीठमा विशेष पूजा गरिन्छ। बलि दिने परम्परा भएका स्थानमा धार्मिक विधिअनुसार बलिसहित पूजा गर्ने चलन छ । नवरात्रभर दुर्गासप्तशती चण्डी, श्रीमद्देवीभागवत तथा अन्य देवी स्तोत्र र स्तुतिको पाठपारायण गरिन्छ । यस अवधिमा काठमाडौंका नक्साल भगवती र शोभा भगवती, नालाको भगवती, पलाञ्चोक भगवतीलगायत देशभरका शक्तिपीठमा पूजा आराधना तथा दर्शन गर्न भक्तजनको भीड लाग्ने गर्छ । नवरात्रका रूपमा चिनिने दसैँ नौ रात र १० दिनको हुन्छ। घटस्थापनाका दिन आह्वान गरी पूजा आराधना गरिने दुर्गा देवीलाई विजयादशमीका दिन विसर्जन गरेर मान्यजनबाट टीका, जमरा र फूलप्रसाद ग्रहण गरिन्छ । नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिका अनुसार यस वर्ष विजयादशमी कात्तिक ४ गते बुधबार परेको छ । उक्त दिन देवी विसर्जनको साइत बिहान ८:४९ बजे र टीका प्रसाद ग्रहणका लागि बिहान १०:२६ बजेको साइत निर्धारण गरिएको छ । विजयादशमीदेखि कोजाग्रत पूर्णिमासम्म मान्यजनबाट टीका, जमरा र आशीर्वाद ग्रहण गर्ने चलन छ । कोजाग्रत पूर्णिमाका दिन धनधान्यकी प्रतीक महालक्ष्मीको व्रत बसी रातभर जाग्राम रहेर पूजा गर्ने परम्परा छ । यस दिन जाग्राम बस्नेलाई लक्ष्मीले धनधान्य र ऐश्वर्य प्रदान गर्ने धार्मिक विश्वास छ । घटस्थापनाका दिन राखिएको जमरा कोजाग्रत पूर्णिमाका दिन चोखो स्थानमा लगी विसर्जन गरिन्छ ।
महँगीले जनता चाडपर्व मनाउन सक्ने अवस्थामा छैनन् : सचिव बस्नेत
काठमाडौं । नेकपा एमालेका सचिव महेश बस्नेतले महँगीले जनताको दैनिक जनजीवन अस्तव्यस्त बनेको बताएका छन् । नेकपा एमाले बागमती प्रदेश कमिटीले आयोजना गरेको कार्यक्रममा उनले खाद्य सामग्रीको मूल्य २०० प्रतिशतभन्दा बढी बढेको दाबी गरे । दसैँ, तिहार, छठजस्ता प्रमुख चाडपर्व नजिकिँदै गर्दा बढ्दो महँगीले सर्वसाधारणलाई थप आर्थिक भार परेको उनको भनाइ छ । अघिल्लो वर्ष सहज रूपमा चाडपर्व मनाएका नागरिक यस वर्ष महँगीका कारण चाडपर्व मनाउन नसक्ने अवस्थामा पुगेको उनले बताए । ग्यासको अभावमा उपभोक्ता अझै लाइन बस्नुपर्ने अवस्थामा रहेको उनको भनाइ छ । उनले भने, ‘जनताले विकास, समृद्धि, सुखका सबै कुराहरू बिर्सिसकेका छन् । आज जनताहरू यति धेरै आतंकित छन् कि अब हामीलाई आतंकमुक्त वातावरण चाहियो भनिरहेका छन् । अब हामीलाई शान्ति सुरक्षा चाहियो भनिरहेका छन् । र हिजोका जनताका मागका मुद्दाहरू नै डाइभर्ट भएको स्थिति छ ।' उनले पछिल्लो समय जनता आतंकित बनेको बताए । सरकारको रवैयाका कारण जनताले शान्ति सुरक्षा, विकास र समृद्धिका कुरा नै बिर्सिसकेको उनको दाबी छ ।
