सेवा : सूचना-प्रविधि

काठमाडौं । मोबाइल फोन उत्पादन गर्ने बहुराष्ट्रिय कम्पनी एप्पलले सोमबार विश्वव्यापी रूपमा आफ्नो नयाँ मोबाइल फोन आईफोन-१६ लन्च गरेको छ । आईफोन- १६ सिरिज भारतका साथै विश्वभरका देशमा एकैसाथ लन्च गरिएको छ । अहिले भारतमा बनेको आइफोनको निर्यात ५० प्रतिशतले बढेको बताइएको छ । चालु आर्थिक वर्षको पहिलो पाँच महिनामा भारतले ५ अर्ब डलरको आईफोन निर्यात गरेको छ । समाचार एजेन्सी (आईएएनएस) को रिपोर्टले उत्पादन-लिङ्क्ड इन्सेन्टिभ (पीएलआई) योजनाको सहयोगमा भारतबाट विशाल टेक कम्पनी एप्पलको आईफोन निर्यात तीव्र गतिमा बढिरहेको देखाएको छ । यो चालु आर्थिक वर्षको अप्रिलदेखि भदौसम्मको अवधिमा बढेर ५ अर्ब डलर पुगेको छ । गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिको तुलनामा समीक्षा अवधिमा ५० प्रतिशतले बढेको औद्योगिक तथ्यांकले देखाएको छ । उद्योग विश्लेषकहरूले एप्पलको आईफोन प्रो र आईफोन प्रो म्याक्स मोडेलको उत्पादन भारतमा सुरु हुन लागेको बताएका छन् । जसका कारण भविष्यमा आईफोन निर्यातको मूल्य अझै बढ्ने सम्भावना छ । नयाँ आईफोन सिरिज सेप्टेम्बर २० देखि भारतमा उपलब्ध हुनेछ । केन्द्रीय रेलवे र इलेक्ट्रोनिक्स तथा आईटीमन्त्री अश्विनी वैष्णवले आईफोन- १६ भारतीय उत्पादन कारखानामा निर्माण भइरहेको बताए । उनले सामाजिक सञ्जालमा प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको ‘मेक इन इन्डिया’ पहलअन्तर्गत विश्वका लागि प्रतिष्ठित उत्पादनहरू भारतमा बनिरहेको बताएका छन् । प्रत्येक महिना एक अर्ब डलरको आईफोन निर्यात अहिले भारतबाट हरेक महिना कम्तीमा एक अर्ब डलर बराबरको आइफोन निर्यात भइरहेको छ । यसको मुख्य कारण भारतको पीएलआई योजनालाई मानिएको छ । २०२३/२४ मा १२.१ अर्ब डलरको आईफोन निर्यात भएको थियो । यस्तै, २०२२/२३ मा ६.२७ अर्ब डलरको आईफोन निर्यात भएको थियो । वित्तीय वर्ष २०२३/२४ मा एप्पलको भारत सञ्चालनको मूल्य २३.५ अर्ब डलर थियो । सन् २०२४ मा भारतमा एप्पलको राजस्व वार्षिक आधारमा १८ प्रतिशतले बढ्न सक्छ । नयाँ आईफोन सार्वजनिक भएसँगै कम्पनीको देशमा स्थिति पहिलेभन्दा बलियो हुनेछ । गत वर्ष एप्पलले भारतमा करिब एक करोड आईफोन बिक्री गरेको थियो । यो वर्ष यो बढेर १.३ करोड पुग्ने अनुमान छ । एप्पलले भारतमा हरेक वर्ष ५ करोडभन्दा बढी आईफोन उत्पादन गर्ने लक्ष्य राखेको छ । एजेन्सी

नारायण मूर्ति र गोपालकृष्णन काठमाडौं । ‘हुरुन रिच लिस्ट २०२४’ ले सन् २०२४ का लागि भारतका धनी व्यक्तिको सूची सार्वजनिक गरेको छ । सूचीअनुसार दिग्गज आईटी कम्पनी इन्फोसिसका संस्थापक नारायण मूर्ति बेंगलुरुका पाँचौं धनी व्यक्ति हुन् जसको कुल सम्पत्ति ३ खर्ब ६६ अर्ब रुपैयाँ छ । तर, इन्फोसिसका अर्का सह-संस्थापक सेनापति गोपालकृष्णन उनीभन्दा पनि धनी बनेका छन् । गोपालकृष्णनको कुल सम्पत्ति ३ खर्ब ८५ अर्ब  रुपैयाँ अनुमान गरिएको छ । सेनापति ‘क्रिस’ गोपालकृष्णन इन्फोसिसका सह-संस्थापकहरूमध्ये एक हुन् । सन् २००७ देखि २०११ सम्म उनी इन्फोसिसका सीईओ र प्रबन्ध निर्देशक थिए । २०११ देखि २०१४ सम्म उनले इन्फोसिसको उपाध्यक्षको भूमिका निर्वाह गरे । ६९ वर्षीय गोपालकृष्णन हाल एक्सिलोर भेन्चर्सका अध्यक्ष छन् । एक्सिलोर भेन्चर्स एउटा स्टार्टअप एक्सेलेटर हो जसले गुडहोम, कागज र एनकाश जस्ता कम्पनीहरूमा लगानी गरेको छ । एस गोपालकृष्णनले आईआईटी मद्रासबाट भौतिक विज्ञान र कम्प्युटर विज्ञानमा स्नातकोत्तर गरेका छन् । २०११ मा उनलाई देशको तेस्रो सर्वोच्च नागरिक सम्मान, पद्म भूषण प्रदान गरिएको थियो । उनको परोपकारी संस्था ‘प्रतीक्षा ट्रस्ट’ मस्तिष्क अनुसन्धानमा केन्द्रित छ । इन्फोसिस वेबसाइटका अनुसार गोपालकृष्णन आईआईटी मद्रास र आईआईएम बैंगलोरको बोर्ड अफ गभर्नरमा छन् । ७ जना इन्जिनियरले एउटा कोठाबाट सुरु गरेका थिए इन्फोसिस इन्फोसिस ७ जना इन्जिनियरहरूले एक कोठाबाट  सन् १९८१ मा सुरु गरेका थिए । कम्पनी पछि पुणेबाट बैंगलोरमा सारियो । इन्फोसिसका यी ७  सह-संस्थापकहरूमा नारायण मूर्ति, नन्दन नीलेकणी, क्रिस गोपालकृष्णन, एसडी शिबुलाल, के दिनेश र एनएस राघवन समावेश छन् । लगभग २५० डलरको बीज पुँजीको साथ सुरु भएको यो आईटी कम्पनी आज लगभग ८० अर्ब डलरको बजार पुँजीकरणका साथ विश्वको सबैभन्दा ठूलो आईटी सेवा कम्पनीहरूमध्ये एकमा पर्छ । एजेन्सी

काठमाडौं । एप्पलले आईफोन-१६ सिरिज लन्च गरेको छ । सोमबार कम्पनीको क्यालिफोर्नियाको क्युपर्टिनोस्थित एप्पल पार्कमा आयोजित कार्यक्रमबीच आईफोन-१६ सिरिज लन्च गरिएको हो । यस पटक कम्पनीले कार्यक्रमको नाम ‘इट्स ग्लोटाइम’ राखेको थियो । आईफोन-१६सँगै धेरै नयाँ एप्पल उपकरणहरू पनि लन्च गरिएको छ । जसमा एप्पल वाच सिरिज-१०, एयरपड्स-४, एप्पल वाच अल्ट्रा-२, एयरपड्स म्याक्स छन् । यस शृङ्खलामा कुल चार मोडलहरू लन्च गरिएका छन्, जुन हुन्- आइफोन-१६, आइफोन-१६ प्लस, आइफोन-१६ प्रो र आइफोन-१६ प्रोम्याक्स । कम्पनीले नयाँ एआई सपोर्टसँगै टेक्स्ट, पिक्चर र भिडियोमा सपोर्ट उपलब्ध हुने जनाएको छ । यसबाहेक उत्पादकत्व बढ्नेछ । साथै, सिरी पहिलेभन्दा धेरै प्रभावकारी भएको कम्पनीकाे दाबी छ । तर, एप्पल इन्टेलिजेन्स सुविधा केही महिनापछि मात्र उपलब्ध हुनेछ । पहिले यो केही देशहरूमा बिटा संस्करणमा लन्च हुनेछ । आइफोन १६ मा के छ खास आईफोन १६ मा ४८ मेगापिक्सेलको डुअल क्यामेरा प्रणाली छ । साथै, टेलिफोटो लेन्समा २ एक्स जुम गर्ने क्षमता रहेको छ । जहाँ आईफोन १६ प्रोमा ५ एक्स जुमको क्षमता छ । नयाँ श्रृंखलामा क्यामेरा कार्य नियन्त्रणको लागि साइड प्यानलमा बटन छ । यसको प्रयोग गरेर प्रयोगकर्ताहरूले क्यामेरा एप खोल्ने, फोटो क्लिक गर्ने, भिडियो बनाउन, जुम, एक्सपोजर, डेप्थ, फिल्ड कन्ट्रोल जस्ता काम गर्न सक्छन् । यसले आईफोनबाट भिडियो बनाउन र तस्बिर क्लिक गर्न सजिलो हुने कम्पनीको दाबी छ । केही महिनामा एप्पल इन्टेलिजेन्सको सुरुवातसँगै, प्रयोगकर्ताहरूले क्यामेरा नियन्त्रणहरू मार्फत भिजुअल इन्टेलिजेन्स पनि प्राप्त गर्नेछन् । प्रयोगकर्ताहरूले यस सिरिजमा एक्शन बटन पनि पाउनेछन् । यो प्रयोग गरेर, प्रयोगकर्ताहरूले सजिलैसँग एकल प्रेसको साथ धेरै प्रकार्यहरू बीच स्विच गर्न सक्षम हुनेछन् । जस्तै, प्रयोगकर्ताहरूले यसलाई प्रयोग गरेर फ्ल्यासलाइट, क्यामेरा वा नियन्त्रण खोल्न सक्छन् । घण्टी वा मौन मोड स्विच गर्न सक्नेछन् । यसबाहेक, नयाँ विकल्पहरू पनि उपलब्ध हुनेछन् । आईफोन-१६ मा २७ घण्टासम्म भिडियो प्लेब्याक गर्ने क्षमता रहेको कम्पनीको दाबी छ । जबकि आईफोन १६ प्रोमा ३३ घण्टासम्म भिडियो प्लेब्याक गर्ने क्षमता छ । आईफोन १६ र आईफोन १६ प्लस कालो, सेतो, गुलाबी, टेल, अल्ट्रामारिन गरी जम्मा पाँच रंगमा उपलब्ध छ । जबकि आईफोन १६ प्रो र प्रो म्याक्स कालो टाइटेनियम, सेतो टाइटेनियम, नेचुरल टाइटेनियम, डेजर्ट टाइटेनियम गरी चार रंगमा उपलब्ध छ । डिस्प्लेको साइजको कुरा गर्दा आइफोन-१६ को साइज ६.१ इन्च र आइफोन–१६ प्लसको साइज ६.७ इन्च छ । जहाँ आईफोन-१६ प्रोको साइज ६.३ इन्च र आइफोन-१६ प्रो म्याक्सको साइज ६.९ इन्च छ । क्षमताको हिसाबले आइफोन-१६, आइफोन-१६ प्लस-१२८ जीबी, २५६ जीबी र ५१२ जीबीका तीनवटा भेरियन्ट छन् । आइफोन-१६ प्रोका चार भेरियन्ट (१२८ जीबी, २५६ जीबी, ५१२ जीबी र १ टीबी) छन् । आइफोन प्रोम्याक्स तीन भेरियन्ट (२५६ जीबी, ५१२ जीबी र १ टीबी) मा उपलब्ध छन् । आईफोन १६ को मूल्य अमेरिकी बजारमा ७९९ डलर (करिब एक लाख सात हजार रूपैयाँ) र आईफोन १६ प्लसको सुरुवाती मूल्य ८९९ डलर (करिब एक लाख २० हजार रुपैयाँ) रहेको छ । त्यस्तै, आईफओन १६ प्रोको सुरुवाती मूल्य ९९९ डलर (करिब एक लाख ३३ हजार रूपैयाँ) र आईफोन–१६ प्रो म्याक्सको सुरुवाती मूल्य ११९९ डलर (करिब एक लाख ६० हजार रुपैयाँ) कायम गरिएको छ । एजेन्सी