साइबर अपराध र बैंकिङ कसूरका मुद्दा जिल्ला अदालतमा चल्ने
काठमाडौं । साइबर अपराध र बैंकिङ कसूरसम्बन्धी मुद्दा अब देशैभरका जिल्ला अदालतमा पनि चल्ने भएको छ । हालसम्म साइबर अपराधको मुद्दाको सुरु कारबाही काठमाडौं जिल्ला अदालतमा र बैंकिङ कसूरका मुद्दाहरुको सुरु कारबाही उच्च अदालतबाट हुने गरेको थियो । मंगलबार बसेको मन्त्रिपरिषद बैठकले विद्युतीय कारोबार ऐन २०६३ को दफा ६० (५) बमोजिमको मुद्दा र सोही ऐनको परिच्छेद ९ मा उल्लेख भएका कसूरहरुके सुरु कारबाही र किनारा जिल्ला अदालतबाट हुने निर्णय गरेको हो । विद्युतीय कारोबार ऐनको दफा ६० मा सूचना प्रविधि न्यायाधिकरण गठन सम्बन्धी व्यवस्था छ । सोही दफाको उपदफा ५ मा न्यायाधिकरण गठन नभएसम्मका लागि परिच्छेद ९ मा उल्लेख भएका कसुूहरुको सुरु कारबाही र किनारा गर्ने क्षेत्राधिकार नेपाल सरकारको राजपत्रमा सूचना प्रकाशन गरी तोकिएको जिल्ला अदालतलाई हुने व्यवस्था थियो । जस अनुसार यी मुद्दा हेर्न काठमाडौं जिल्ला अदालत मात्र तोकिएको थियो । सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री रेखा शर्माले सबै जिल्ला अदालतलाई यी मुद्दा हेर्ने अधिकार दिँदा सर्वसाधारणलाई सजिलो पर्ने बताइन् । कानुन मन्त्रालयका प्रवक्ता फणिन्द्र गौतमले साइबर अपराधका मुद्दा बढ्न थालेपछि काठमाडौंमा मात्र मुद्दा हेर्दा झञ्झटिलो हुन थालेको बताए । ‘पहिले साइबर अपराधका मुद्दा थोरै हुन्थे, काठमाडौंमा मात्रै ल्याउदा पनि फरक पर्ने थिएन’, उनले भने, ‘अहिले मुद्दाको संख्या बढेको छ । सबैतिरबाट यही मुद्दा ल्याउनुपर्दा खर्च बढ्ने र प्रक्रिया झण्झटिलो हुने भएकाले सबै जिल्ला अदालतले मुद्दा हेर्नेगरी तोक्ने प्रक्रिया अघि बढाउन खोजिएको हो ।’ त्यस्तै बैंकिङ कसूर तथा सजाय ऐन २०६४ को दफा १७ (१) बमोजिमको मुद्दा र सोही ऐनको दफा ३ को खण्ड ग बमोजिमको मुद्दाको सुरु कारबाही र किनाराको अधिकार पनि जिल्ला अदालतलाई दिइएको छ ।
ईसेवाको रकम एटिएमबाट झिक्न मिल्ने सेवाले मोबाइल बैंकिङ्गमा सुधार ल्याउँछ : सीईओ खड्का
काठमाडौं । डिजिटल वालेट ईसेवामा रहेको रकम एभरेष्ट बैंकबाट झिक्न मिल्ने भएको छ । नेपालमै पहिलो पटक एभरेष्ट बैंकको एटिएम मेसिनबाट ईसेवा कनेक्ट गरी रकम झिक्न मिल्ने भएको हो । ईसेवा प्रयोगकर्ताले बैंकको एटिएम मेशिनमा कनेक्ट गरी रकम झिक्न सक्ने छन् । बुधबार ईसेवाका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) जगदिश खड्का र एभरेष्ट बैंकका नायव प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (डीसईओ) विजय शर्माले सम्झौतापत्रमा हस्ताक्षर गरेका थिए । ईसेवाले प्रयोगकर्ताहरुका लागि जहिले पनि नयाँ इनोभेट ल्याइरहेको बताएको छ । ईसेवाले नेपालमै पहिलो पटक अदभूत सेवा प्रयोगकर्ताहरुका लागि ल्याएको हुँदा कारोबार गर्न सहज हुने ईसेवाको दावी छ । ईसेवाले नेपालमा पहिलोपटक ल्याएको यो सेवाका विषयमा सीईओ खड्कासँगको संक्षिप्त कुराकानी : नगदरहित सेवा दिने वालेट कम्पनीले यो सेवा दिँदा डिजिटलमा असर पर्दैन ? डिजिटलमा जोड्दै जानु पर्छ भन्ने हाम्रो मान्यता हो । सबैको दैनिक क्रियाकलापमा डिजिटलबाट सहजता हुनु पर्छ । अर्थतन्त्रलाई डिजिटल्ली लैजान हामी प्रतिवद्ध छौं । डिजिटल सेवा विकास र विस्तार गर्न हामी पूर्ण रुपमा लागि रहेका छौं । तर, समग्र अर्थतन्त्र डिजिटल भइसकेको छैन । त्यसलाई हामीले सिकाउँदै अगाडि लैजानु पर्छ । हामी पूर्ण रुपमा डिजिटलबाट टाढा पनि भएका छैनौं । डिटिजटल भन्दैमा प्रत्येक दिन हाम्रा प्रत्येक पार्टले डिजिटल अपनाइसकेको छैन । नगद र कार्ड बोक्नु पर्ने स्थिती पनि अझै छ । डिजिटल नजिक लैजानका लागि यो सेवाले केही चरणहरु पुरा गर्न सघाउँछ । यो सेवाले ग्राहकलाई डिजिटलको नजिक ल्याउने कोशिस गर्छ । सम्पूर्ण अर्थतन्त्र पूर्ण रुपमा डिजिटल्ली भएको छैन । कतिपय ठाउँमा डिजिटल अवरोध पनि छन् । त्यस्तो ठाउँमा सहजता ल्याउन यो सेवा ल्याइएको हो । डिजिटल हाम्रो पहिलो प्रतिवद्धता हो । साथै, धेरै प्रयोगकर्ता र समग्र अर्थतन्त्रलाई डिजिटलाइज प्रति विश्वास पनि जगाउनु पर्याे । यसको जति प्रयोग गर्दै जान्छौं त्यति नै छिटो डिजिटल्ली हुन्छौं । हामी डिजिटलाइजेशनबाट टाढा हुन खोजेको होइन, यसलाई माध्यम बनाएर डिजिटल नजिक ल्याउन प्रयास गरेको हो । यो सेवा प्रयोग गर्दा शुल्क लाग्छ की लाग्दैन ? केही समयका लागि हामीले निःशुल्क सेवा प्रदान गर्छाैं । त्यसपछि राष्ट्र बैंकले तोकेको शुल्क अनुसार हामी पनि शुल्क निर्धारण गर्छाैं । मोबाइल बैंकिङ्ग र यो सेवामा के फरक छ ? यो एउटा इनेभेसनको सुरुवात हो । राष्ट्र बैंकले तोकेको सीमा अहिले रेमिट्यान्स बाहेक अन्यलाई ५ हजार रुपैयाँ हो । यसमा एपटक ५ हजार रुपैयाँसम्म झिक्न र एक दिनमा ५ पटकसम्म २५ हजार रुपैयाँ नगद झिक्न मिल्छ । साथै, यो सेवा मोबाइल बैंकिङ भन्दा फरक होइन । तर, वित्तीय पहुँचलाई सहज गर्न खोजेको मात्रै हो । कतिपय प्रयोगकर्ताको बैंक खाता नहुँदा कारोबार गर्न पाउनु हुन्न । अब उहाँहरुले ईसेवा चलाएर सेवा उपभोग गर्न सक्नु हुन्छ । अझै अधिकांश ग्राहकहरु बैंकसम्म पुग्न भएको छैन । उहाँहरुको बैंक खाता छैन । तर, उहाँहरुले ईसेवा वालेट चलाउनु भएको छ भने अब बैंक खाता खोल्न जरुरी हुँदैन । कहिलेकाही पैसाको अभाव हुन्छ । अति आवश्यक परेको हुन्छ । कारोबार नै नहुने अवस्था आउन सक्छ । त्यो अफ्ठ्यारोपनलाइ हटाउन यो सेवाले मद्दत गर्नेछ । साथै, यो सेवाबाट मोबाइल बैंकिङ्गलाई अझै सुदृढ बनाउँछ । वित्तीय सहजता तथा सुधारलाई वास्तविक र वृहत बनाउन सहयोग पुग्नेछ ।
नेपालमै पहिलो पटक ईसेवाको रकम एभरेष्ट बैंकको एटिएमबाट झिक्न मिल्ने
काठमाडौं । डिजिटल वालेट ईसेवामा रहेको रकम एभरेष्ट बैंकबाट झिक्न मिल्ने भएको छ । नेपालमै पहिलो पटक एभरेष्ट बैंकको एटिएम मेसिनबाट ईसेवा कनेक्ट गरी रकम झिक्न मिल्ने भएको हो । ईसेवा प्रयोगकर्ताले बैंकको एटिएम मेशिनमा कनेक्ट गरी रकम झिक्नका लागि बुधबार ईसेवाका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) जगदिश खड्का र एभरेष्ट बैंकका नायव प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (डीसईओ) विजय शर्माले सम्झौतापत्रमा हस्ताक्षर गरेका हुन् । ईसेवाले प्रयोगकर्ताहरुका लागि जहिले पनि नयाँ इनोभेट ल्याइरहेको सीईओ खड्काले बताए । ईसेवाले नेपालमै पहिलो पटक अदभूत सेवा प्रयोगकर्ताहरुका लागि ल्याएको हुँदा कारोबार गर्न सहज हुने उनको भनाइ छ । एभरेष्ट बैंकका डीसीईओ शर्माले वाणिज्य बैंकले वालेट कम्पनीहरुसँग पनि सहकार्य गरेर आफ्नो सेवालाई विस्तार गरिरहेको बताए । सहज रुपमा सबै ईसेवा प्रयोगकर्ताहरुले बैंकको एटिएम मेसिनबाट रकम झिक्न सक्ने उनको भनाइ छ ।
