नेपाल टि-२० : काठमाडौं र लुम्बिनीको विजयी शुरुवात
पहिलो संस्करणको फ्रेन्चाइज क्रिकेट प्रतियोगिता नेपाल टि—२० लिगमा काठमाडौं नाइट्सले विजयी शुरुवात गरेको छ । शनिवार त्रिभुवन विश्वविद्यालयको क्रिकेट मैदानमा काठमाडौंले पोखरा एभेन्जर्स २६ रनले पराजित गरेको हो । काठमाडौंले दिएको १६३ रनको लक्ष्य पछ्याएको पोखराले निर्धारित (१९) ओभरमा ७ विकेट गुमाएर रन मात्रै बनाउन सक्यो । पोखराको लागि उपल थरङ्गाले सर्वाधिक ४४ रनको योगदान दिए । यस्तै अमिर हमाज र अभिमन्यु मिथुनले समान १८/१८ रन बनाए । काठमाडौका लागि अविनास बोहोराले ३ तथा बसिर अहमदले २ विकेट लिए । त्यसअघि टस हारेर पहिले ब्याटिङ गरेको काठमाडौंले निर्धारित १९ ओभरमा ५ विकेट गुमाएर १६२ रन बनाएको थियो । काठमाडौंको लागि अजमातुल्लाह उमरजाईले ८५ रनको अविजित पारी खेले । उनले ४२ बलमा ३ चौका र ७ छक्का प्रहार गरेका थिए । यस्तै सुनाम गौतम २८ बलमा २७ रन, एलेक्स ब्लेक्सले २१ रन, वीरनदीप सिंहले १० रन बनाए भने कप्तान ज्ञानेन्द्र मल्ल शुन्य रनमा पवेलियन फर्किए । यता पोखराको लागि प्रतिस जिसी र जाहिर खान समान २/२ विकेट लिए । यस्तै मौसम ढकालले १ विकेट हात पारे । त्यस्तै आज नै कीर्तिपुर मैदानमै भएको दोस्रो खेलमा लुम्बिनी अल स्टार्सले फर वेस्ट युनाइटेडलाई ६७ रनले पराजित गरेको छ । लुम्बिनीको जितमा लाहिरु मिलान्थाले सर्वाधिक ६० रनको योगदान गरे । उनले ८ चौका र १ छक्का प्रहार गरे । त्यस्तै दीपेन्द्र सिंह ऐरीले ३५, गुलशान झा, २५ र विपुल शर्माले १२ रन बनाए । अन्य खेलाडीले भने दोहोर रन जोड्न सकेनन् । फार वेस्टर्नका लागि उमर अलि र करण केसीले समान ३/३ विकेट लिए । त्यस्तै बलिङतर्फ लुम्बिनीका दीपेन्द्र सिंह ऐरीले ३ विकेट लिए । उनले २.२ ओभरमा ६ रन मात्र खर्चिएर ३ विकेट लिन सफल भए । त्यस्तै सागर ढकाल २, पेट ब्रोन, किशोर महतो, गुलशान झा र विपुल शर्माले समान १/१ विकेट लिए । यता फर वेस्ट युनाइटेडले भने १६.२ ओभरमा मात्र ८५ रन बनाउन सक्यो । फार वेस्टर्नको तर्फबाट हसमतउल्लाह साहिदीले ३५ रन र विनोद भण्डारीले १३ रन बनाउनु बाहेक अन्य खेलाडीहरुले दोहोरो रन जोड्न सकेनन् । पहिलो संस्करणको प्रतियोगितामा ६ टोलीको सहभागीता छ । प्रतियोगिताको विजेताले ५५ लाख तथा उपविजेताले ३० लाख पाउनेछ । तेस्रो हुनले १० लाख र चौथोले ५ लाख पाउनेछन् ।
बाग्लुङ तमानखोलामा रङ्गशाला बन्दै
बाग्लुङ । तमान गाउँको बीचमा पहिले सानो खेलमैदान थियो । गाउँलेले त्यसलाई रङ्गशाला निर्माण गर्न सक्रियता देखाए । सुरु–सुरुमा पालिका तथा प्रदेश सरकारबाट बजेट पनि प¥यो । अहिले कुनै पनि निकायबाट बजेटको व्यवस्था हुन सकेको छैन । ‘तमान रङ्गशाला’ निर्माण थालेको आधा दशक भयो । अहिलेसम्म रङ्गशाला निर्माणले पूर्णता पाउन सकेको छैन । तमानखोला गाउँपालिका–३ तमानगाउँमा निर्माणाधीन ‘तमान रङ्गशाला’ को कार्य प्रगति ५० प्रतिशतभन्दा माथि जान सकेको छैन । गाउँपालिकाले खेल क्षेत्रको विकास र प्रवद्र्धन गर्नका लागि रङ्गशाला निर्माण अगाडि सारे पनि यस वर्ष बजेट शून्य छ । पहिले विद्यार्थीहरु खेल्ने साँघुरो चौरलाई स्थानीयवासीको सक्रियतामा सम्याएर खेल मैदानको स्वरुपमा ल्याएको स्थानीय भेषबहादुर पुनले बताए। उनले पहिले यो ठाउँ जलमग्न रहेको र यसलाई गाउँलेहरुले जनश्रमदान गरेर खेल मैदानका रुपमा विकास गरेको बताए। पुन भन्छन्, ‘यो ठाउँमा पानी जम्थ्यो, पछि यसलाई हामीले सम्याएर सानो मैदान बनाएका थियौँ, अहिले डोजर लगाएर यति ठूलो भयो, राम्रो पनि भयो, अब त केटाकेटीहरु पनि रमाएर खेल्न पाउनेछन्, कतै लोट्ला भन्ने डर पनि भएन, मेला महोत्सव गर्दा पनि सजिलो हुने भयो ।’ लामो समयदेखि खेलमैदानका लागि जनश्रमदान गरेको भन्दै आफूहरुले गरेको दुःल्खको प्रतिफल बिस्तारै यहाँका युवा तथा खेलाडीहरुले पाउने अपेक्षा लिएको उनले बताए। स्थानीयवासीको अधिक जनश्रमदान र गाउँपालिका, प्रदेश सरकार तथा केन्द्र सरकारसँगको सहकार्यमा रङ्गशाला निर्माण हुने आश्वासन पाएको उनको भनाइ छ । स्थानीय भीमबहादुर मगरले गाउँपालिकाले रङ्गशाला निर्माण गर्न थालेपछि बालबालिका र खेलाडीलाई खेल खेल्न सजिलो हुने बताए। धन गौ ज्योति माध्यमिक विद्यालय नजिकै रहेको रङ्गशाला गाउँको केन्द्रमा रहेको हुँदा यसले सिङ्गो तमानखोलाकै गौरव बढाउने बुढामगरको भनाइ छ । उनले रङ्गशाला निर्माणपछि दुर्गम गाउँमा पनि राष्ट्रिय स्तरको खेल आयोजना गर्न सकिने बताए । ‘यो गाउँमा खेलेर हुर्केका खेलाडी अहिले राष्ट्रिय स्तरमै नाम कमाउन सफल भएका छन्, उनीहरुले उतिबेला राम्रो खेलमैदानमा खेल्ने अवसर पाएनन्, खेल क्षेत्रमा राज्यको लगानी पनि खासै भएको थिएन, अहिले यस्तो विकट गाउँमा पनि रङ्गशाला बन्नु हाम्रो लागि गौरवको कुरा हो’, उनले भने । उनले खेलमैदान अभावका कारण यहाँबाट धेरै खेलाडी राष्ट्रिय स्तरका खेलकुद प्रतियोगितामा भाग लिन नसकेको भन्दै रङ्गशाला निर्माणपछि तमानखोलालगायत सिङ्गो बागलुङका खेलाडीलाई ठूलो अवसर प्राप्त हुने बताए । खेल क्षेत्रबाट पनि तमानखोलालाई समृद्धितर्फ लैजान सकिने हुँदा रङ्गशाला निर्माणलाई जोड दिएको तमानखोला गाउँपालिकाका अध्यक्ष जोकलाल बुढामगरले बताए । उनले स्थानीयले निर्माण गरेको सानो खेलमैदानलाई रङ्गशालामा रुपान्तरण गर्न थालेको केही समयमै आधा काम पूरा भइसकेको भन्दै प्रदेश र केन्द्र सरकारसँग समन्वय गरेर काम पूरा गर्ने बताए । ‘यो रङ्गशाला गाउँपालिकाको गौरवको योजनाअन्तर्गत पर्छ, यहाँ स्थानीयले धेरै समय जनश्रमदान गरेर यति ठूलो मैदान बनेको छ, पहिले सानो–सानो मैदान थियो, यसलाई बढाएर यति ठूलो बनाउने काम स्थानीयहरुबाट भएको हो’, अध्यक्ष बुढा मगरले भने, ‘गाउँपालिकाले पनि केही बजेट विनियोजन गरेर अहिले सम्याउने काम भएको छ, यसमा अझ धेरै काम गर्नु बाँकी छ ।’ अध्यक्ष बुढा मगरले रङ्गशाला निर्माण गर्न अहिलेसम्म गाउँपालिका र गण्डकी प्रदेश सरकारको ६० लाख खर्च भइसकेको जानकारी दिए । तीन वर्षअगाडि गाउँपालिकाले दुई करोडको गुरुयोजना तयार गरेको उनको भनाइ छ । गाउँपालिकासँग पर्याप्त बजेट नभएको भन्दै सङ्घ र प्रदेशसँग सहकार्य गरेर पूरा गर्ने अध्यक्ष बुढामगरले बताए। रङ्गशालामा प्याराफिट निर्माण, घेराबार र सम्याउने काम पूरा हुन सकेको छैन । ‘ग्रामीण क्षेत्रमा रङ्गशाला निर्माण गर्नु सजिलो काम होइन, यद्यपि हामी लाग्यौँ, आधा बढी काम पनि सक्यौँ, एक करोडको डिपिआर गरेका थियौँ, अझै ५० लाख बढी खर्च हुने अनुमान छ, प्रदेश तथा सङ्घीय सरकारबाट बजेट ल्याएर सम्पन्न गर्ने लक्ष्य छ’, उनले भने, ‘यो बजेट गाउँपालिकाले मात्रै विनियोजन गर्न सक्ने अवस्था छैन, त्यसले गर्दा प्रदेश र केन्द्रमा पनि हामीले प्रस्ताव पठाएका छौँ, माथिल्लो निकायबाट सहयोग भयो भने केही समयमै यसको निर्माण सम्पन्न हुनेछ ।’ रङ्गशाला निर्माणका लागि गाउँपालिका र प्रदेश सरकारबाट विनियोजित ६० लाखभन्दा बढी खर्च गरी सकेको र स्थानीयले एक करोडभन्दा बढीको जनश्रमदान गरेको अध्यक्ष बुढामगरको भनाइ छ । तमान गाउँसम्म मोटरबाटो जोडिसकेको हुँदा जिल्लाका विभिन्न स्थानबाट समेत खेल खेल्नका लागि तमान गाउँमा पुग्ने सम्भावनमा बढी छ । म्याग्दीसँग सिमाना र सडक सञ्जालले जोडिएको हुँदा म्याग्दीबाट समेत खेलाडी आउने सम्भावना बढी रहेको उनको भनाइ छ । यस ठाउँमा अहिले पनि कुनै मेला महोत्सव लाग्दा म्याग्दीबाट बढी नागरिक आउने गरेको पाइन्छ । त्यस्तै पर्यटकीय क्षेत्र सोले डाँडा पनि नजिकै रहेको हुँदा खेलसँगै पर्यटनसमेत जोडिने उनको भनाइ छ । पालिकाले गाउँलाई पर्यटकीय गन्तव्य बनाइरहेको भन्दै रङ्गशालाले पर्यटन प्रवद्र्धनमा समेत टेवा पुग्ने अध्यक्ष बुढामगरको भनाइ छ ।
खेलको विकासलाई गिज्याइरहेका खेलकुद संरचना (फोटो फिचर)
सातदोवाटोस्थित स्वीमिङ पुलको दर्शक बस्ने कुर्सी । काठमाडौं । पछिल्लो समय नेपालको खेलकुद क्षेत्र निरन्तर खस्किरहेको छ । एकपछि अर्को खेलहरुमा पराजय भोगिरहेको नेपाल उत्कृष्ट जित निकाल्न असक्षम छ । क्रिकेट होस् वा फुटबल उत्कृष्ट नतिजा निकाल्न नेपाल असक्षम भएको केही समय यताका खेलहरुबाट स्पष्ट हुन्छ । नेपालमा सबैभन्दा धेरै फ्यान भएको फुटबलमा समेत गुट, उपगुटका कारण विभिन्न समस्या पैदा भएका थिए । यद्यपी मुख्य प्रशिक्षक परिवर्तनपछि भएका दुई मैत्रीपूर्ण खेल भने नेपालले जितेको छ । तर फ्यानहरुका लागि त्यो पनि सन्तोषजनक छैन । त्रिपुरेश्वरस्थित स्विमिङ पुल । भुकम्पले भत्केपछि यो स्विमिङङ पुल अलपत्र छ । दोस्रो धेरै मन पराइने क्रिकेटमा पनि पछिल्लो समय जित निकाल्न नेपाली टिमले सकेको छैन । हालै नामिबियामा सम्पन्न आईसीसी क्रिकेट लिग डिभिजन २ अन्तर्गत भएका सबै खेलमानेपाल पराजय व्यहोर्न बाध्य भयो । साथै अन्य समूह चरणका खेलमा पनि नेपालले सन्तोषजनक नतिजा नकाल्न सकेको छैन । खेल मात्रै कमजोर होइन, खेल सँगसँगै नेपालका खेलकुद संरचनाहरु पनि कमजोर र जिर्ण बन्दै गइरहेका छन् । ललितपुरको च्यासलस्थित फुटवल ग्राउण्डमा घाँस उम्रेर ढाकेपछि । खेलको अभ्यासका लागि राम्रा र सुविधायुक्त भौतिक संरचना नभइरहेको भन्ने गुनासो बढीरहेको नेपालमा भएका केही संरचनाहरुको समेत उचित संरक्षण र संवद्र्धन हुन नसक्नु दुःखद् हो । यिनै जिर्ण र संरचनामा अभ्यास गर्न खेलाडीहरु बाध्य बनेका छन् । भत्केका संरचनाहरु बनाउन र भएका खेल संरचनाको विकास गर्न लाग्नेतर्फ सम्बन्धित निकायहरु चनाखो देखिँदैनन् । संरचनालाई सुविधायुक्त बनाउनु त टाढाको कुरा संरचनाको व्यवस्थापन गर्न पनि कठिन बनेको छ । सरसफाइ र नियमनका कुरा त फोटोमै कसरी भएको छ भन्ने स्पष्ट हुन्छ । खेलका संरचनाहरु बिग्रिँदै गएका छन् । रंगशालामा फ्याकिएका नवौं साफ खेलकुद प्रतियोगिताको मस्कट । सातदोबाटोस्थित स्वीमिङ पुलको दर्शक बस्ने कुर्सी, काठमाडौंको मुलपानीको क्रिकेट रंगशाला लगायत अधिकांश काठमाडौं उपत्यकाका खेलकुद संरचनाहरु जिर्ण बनिरहेका छन् । त्रिपुरेश्वरस्थित स्विमिङ पुल त भूकम्पले भत्केपछि अलपत्र नै छ । रंगशालामा फ्याँकिएका नवौं साफ खेलकुद प्रतियोगिताको मस्कट, सातदोबाटोस्थित एन्फा कम्प्लेक्समा च्यातिएको झण्डाहरु तस्बिर हेर्दा नै कस्तो अवस्था रहेछ भन्नेकुरा स्पष्ट बुझिन्छ । फोटो : न्युज एजेन्सी नेपाल ।
