आज देशभर वर्षा हुने, चट्याङ र हिमपातको चेतावनी
काठमाडौं । नेपालमा उपल्लो वायुमण्डलमा रहेको पश्चिमी न्यून चापीय रेखा तथा स्थानीय वायुको प्रभावका कारण देशका विभिन्न क्षेत्रमा वर्षा हुने सम्भावना छ । जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार हाल गण्डकी, लुम्बिनी र कर्णाली प्रदेशलगायत देशका अधिकांश हिमाली तथा पहाडी भू-भागमा साधारणतया बदली रहेको छ भने तराई क्षेत्रमा आंशिक बदली छ । लुम्बिनी प्रदेशका केही स्थान तथा कोशी, बागमती, गण्डकी र कर्णाली प्रदेशका एक-दुई स्थानमा हल्का वर्षा भइरहेको छ । आज दिउँसो कोशी, मधेस र बागमती प्रदेशसहित देशका हिमाली तथा पहाडी भू-भागमा साधारणतया बदली रहने तथा बाँकी तराई क्षेत्रमा आंशिक बदली रहने पूर्वानुमान गरिएको छ । कोशी र मधेश प्रदेशका केही स्थान तथा देशका हिमाली र पहाडी भू-भागका केही स्थानमा मेघगर्जन तथा चट्याङसहित मध्यम वर्षा हुने सम्भावना छ । बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका तराई भू-भागका एक-दुई स्थानमा पनि वर्षा हुन सक्ने महाशाखाले जनाएको छ । आज राति पनि कोशी प्रदेशसहित देशका हिमाली तथा पहाडी भू-भागमा साधारणतया बदली रहनेछ भने मधेस प्रदेशलगायत तराई भू-भागमा आंशिक बदली रहनेछ । कोशी प्रदेश तथा बागमती र गण्डकी प्रदेशका हिमाली र पहाडी भू-भागका थोरै स्थानमा मेघगर्जन तथा चट्याङसहित मध्यम वर्षाको सम्भावना रहेको छ । साथै मधेश प्रदेश, बागमती र गण्डकी प्रदेशका तराई क्षेत्र तथा देशका हिमाली भू-भागका एक-दुई स्थानमा वर्षा तथा हिमपात हुन सक्ने जनाइएको छ । महाशाखाले वर्षा, चट्याङ तथा हिमपातका कारण दैनिक जनजीवन, कृषि, सडक तथा हवाई यातायातमा आंशिक प्रभाव पर्न सक्ने भएकाले सतर्कता अपनाउन सम्बद्ध सबैमा आग्रह गरेको छ ।
बजेटको अन्तिम कसरतमा गण्डकी सरकार
काठमाडौं । गण्डकी प्रदेश सरकारको आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को बजेट लेखन अन्तिम चरणमा पुगेको छ । मन्त्रालयहरूलाई तोकिएको बजेट ‘सिलिङ’ प्रदेश विषयगत मन्त्रालय बजेट सूचना प्रणालीमा प्रविष्टि गर्ने काम भइरहेको आन्तरिक मामिला मन्त्रालयले जनाएको छ । चालु खर्चतर्फको प्रविष्टि भइसकेको र पुँजीगततर्फका योजना तथा कार्यक्रम प्रविष्टिको अन्तिम चरणमा रहेको मन्त्रालयको बजेट तथा कार्यक्रम महाशाखाका प्रमुख डिल्लीराम रिज्यालले बताए । ‘आर्थिक विधेयक, विनियोजन विधेयक, मन्त्रालयगत प्रगति विवरण तयार भइसकेको छ भने बजेट वक्तव्य लेखनको काम भइरहेको छ । चालु आवकै हाराहारीमा बजेट आउने सम्भावना छ, सङ्घ सरकारको अनुदानमा हेरफेर भएकाले बजेटको आकार केही तलमाथि हुनसक्छ,’ उनले भने । प्रदेश सरकारले चालु आवका लागि ३१ अर्ब ९७ करोड ९९ लाख ९९ हजार रुपैयाँको बजेट ल्याएको थियो । प्रदेशको आन्तरिक स्रोत बढ्न नसक्दा बर्सेनि बजेट निर्माणमा प्रदेश सरकारलाई दबाब पर्ने गरेको छ । प्रदेशभित्रका स्थानीय तह, निजी क्षेत्रलगायत सरोकार भएका पक्षहरूसँग ‘प्रि-बजेट’ छलफल गरी प्राप्त सुझाव र परामर्शका आधारमा बजेट निर्माणलाई अगाडि बढाइएको महाशाखा प्रमुख रिज्यालले बताए । यसअघि आर्थिक मामिलामन्त्री जितबहादुर शेरचनले प्रदेशसभामा बजेटका सिद्धान्त र प्राथमिकता प्रस्तुत गरेका थिए । जसमा उत्पादन तथा उत्पादकत्व वृद्धि, रोजगारी सृजना र गरिबी निवारणमा टेवा पुर्याउने नवप्रर्वतन, प्रविधिमैत्री र स्टार्टअप आयोजना तथा कार्यक्रमलाई प्राथमिकताका साथ समेटिएको थियो । जेठ १९ गते प्रदेशसभा बैठकमा प्रदेश प्रमुख डिल्लीराज भट्टद्वारा प्रस्तुत प्रदेश सरकारको आगामी आवको नीति तथा कार्यक्रममा पनि कृषि र पर्यटनलाई प्राथमिकता दिइएको छ । नीति तथा कार्यक्रमले प्रभावकारी सेवा प्रवाह, समावेशी विकास, सुशासन र सार्वजनिक उत्तरदायित्व सुनिश्चितता आदिलाई जोड दिएको छ । विनियोजन विधेयकका सिद्धान्त र प्राथमिकता एवं नीति तथा कार्यक्रमलाई समेटेर बजेट आउने आर्थिक मामिला मन्त्रालयले जनाएको छ । प्रदेशको दोस्रो पञ्चवर्षीय योजनालाई आधार बनाएर बजेटका प्राथमिकता निर्धारण गरिएको महाशाखा प्रमुख रिज्यालले बताए । कार्यान्वयनयोग्य र प्रदेशको यर्थाथ अनुसारको बजेट ल्याउने तयारी मन्त्रालयको छ । प्रदेश सरकारले असार १ गते बजेट सार्वजनिक गर्नुपर्ने संवैधानिक व्यवस्था छ ।
सहरको मुहार मात्र होइन, भित्री चोक-गल्ली पनि व्यवस्थित हुनुपर्छ: सुनिता डङ्गोल
काठमाडौं । काठमाडौं महानगरपालिकाकी कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डङ्गोलले सडक सुरक्षा र ट्राफिक व्यवस्थापनका काम समग्र शहरलाई समेटेर तथा आवश्यक विकल्प उपलब्ध गराएर सुधार गर्न आग्रह गरेकी छन् । उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालयका प्रमुख प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक सुरेशप्रसाद काफ्लेसँगको छलफलमा कार्यवाहक प्रमुख डङ्गोलले ट्राफिक व्यवस्थापनमा सहरको बाहिरी मुहार मात्र हेरेर नभई झट्ट हेर्दा नदेखिने स्थानहरूमा व्यवस्थापन कसरी भइरहेको छ भन्ने पक्षलाई समेत ध्यान दिनुपर्ने बताइन् । उनले भनिन्, ‘कालोपत्र सडकमा पार्किङ हुन दिएको छैन । यसले सहरको मुहार राम्रो देखाएको छ । तर यो मुहार त्यतिबेला मात्र अझ चम्किलो हुन्छ, जब भित्री गल्ली र चोकहरूमा सवारीसाधनको चाप व्यवस्थित हुन्छ । सवारी चालकले ढुक्क भएर पार्किङस्थल कहाँ छ भनेर चिन्न र उपयोग गर्न सक्छन् । एकातिरको चाप अर्कोतिर सर्ने अवस्था हुँदैन ।’ काठमाडौंको ट्राफिक व्यवस्थापनका विषयमा कुरा गर्दै कार्यवाहक प्रमुख डङ्गोलले भनिन्, ‘पार्किङको सुविधा तथा विकल्प उपलब्ध गराएर व्यवस्थापन गरौँ । ट्राफिक प्रहरी र कामपा प्रहरीबीच निकट समन्वय कायम गरी दीर्घकालीन रूपमा काम गरौँ । यसका लागि कामपाले ट्राफिक प्रहरीलाई आवश्यक सहयोग उपलब्ध गराउनेछ ।’ ‘काठमाडौंको पूर्वाधारसँग सवारी चालकहरूको मनोविज्ञान जोडिएको छ,’ ट्राफिक प्रहरी कार्यालयका प्रमुख काफ्लेले भने, ‘सडकमा डोरी टाँगिएको छ वा कोन राखिएको छ भने मात्र ट्राफिक नियम पालना गर्ने, तर यस्ता पूर्वाधार नभएका स्थानमा जथाभावी गर्ने प्रवृत्ति देखिन्छ । पूर्वाधारसँग सम्बन्धित यो मनोविज्ञान सुधार गर्न आवश्यक छ ।’ चालकहरूको अनुशासनका विषयमा उनले भने, ‘गएका चार दिनमा विद्यालयका सवारीसाधन चलाउने १६ जना चालकले बिहानै मादक पदार्थ सेवन गरेर सवारी चलाएको पाइयो । यो एउटा उदाहरण मात्र हो । सुधार गर्नुपर्ने क्षेत्र अझै धेरै छन् ।’ काफ्लेले असार महिनभर सचेतना मूलक कार्यक्रम सञ्चालन गरी सडक सुरक्षा तथा ट्राफिक नियम पालनामा जिम्मेवार बन्न अनुरोध गर्ने र साउनदेखि कडा कानुनी कारबाहीको प्रक्रिया अघि बढाइने जानकारी दिए । काठमाडौंको सहरी व्यवस्थापनका प्रमुख विषयहरू मध्ये ट्राफिक व्यवस्थापन पनि एक रहेको उल्लेख गर्दै छलफलमा यसको सुधारबाट नागरिकले सरकारका कामको प्रत्यक्ष अनुभूति गर्न सक्ने धारणा व्यक्त गरिएको थियो । सोही उद्देश्य अनुरूप समन्वयात्मक रूपमा काम गर्ने निष्कर्ष बैठकले निकालेको थियो । छलफलमा काठमाडौं महानगरपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत सरोज गुरागाईँ पनि सहभागी थिए ।
