कर उठान महानगरले कडाइ गर्ने, सम्पत्ति दर्ता गर्नैपर्ने
काठमाडौं । काठमाडौं महानगरपालिकाले घरबहाल र व्यवसाय करलाई अझ व्यवस्थित, न्यायसंगत र करदातामैत्री बनाउने उद्देश्यसहित स्थान र प्रयोजनका आधारमा करदर निर्धारण गर्ने प्रणाली लागू गर्ने भएको छ। आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को नीति तथा कार्यक्रममा यो व्यवस्था समावेश गरिएको हो। नीति अनुसार करको दायराबाहिर रहेका करदाताको पहिचान गरी उनीहरूलाई कर तिर्न प्रेरित गरिनेछ। साथै आवश्यक परेमा छुट सुविधा उपलब्ध गराउने र करसम्बन्धी सूचना, जानकारी तथा महानगरका सन्देशहरू एसएमएसमार्फत पठाइने उल्लेख छ । महालेखा नियन्त्रक कार्यालयले तयार गरेको स्थानीय तहको राजस्व व्यवस्थापन प्रणाली पनि कार्यान्वयनमा ल्याउन आवश्यक तयारी गरिने बताइएको छ। त्यस्तै, एकीकृत करदाता परिचय नम्बर पूर्ण रूपमा लागू गर्ने योजना पनि अघि सारिएको छ। यसका साथै, भाडामा दिइएका घर, जग्गा तथा अन्य संरचना वा सम्पत्तिहरूको अनिवार्य दर्ता गर्ने व्यवस्था पनि गरिने महानगरले जनाएको छ ।
काठमाडौंका १२८ स्थान डुबानको जोखिममा
काठमाडौं । यस वर्षको मनसुनमा काठमाडौं महानगरपालिले १२८ ठाउँमा डुबानको जोखिम पहिचान गरेको छ । जसबाट करिब आठ हजार ३१५ परिवार प्रभावित हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ । जोखिम कम गर्नका लागि कामपाले मनसुनपूर्व तयारी र प्रतिकार्य योजनासमेत स्वीकृत गरेको छ । कामपा विपद् व्यवस्थापन विभागका प्रमुख अनिरुद्र नेपालका अनुसार बागमती, विष्णुमतीको दोभानबाट तल्लो भेगमा पर्ने वडा नं १४ सबैभन्दा बढी जोखिममा देखिन्छ । उनका अनुसार डुबानबाट कतै धेरै स्थान र कतै धेरै परिवार प्रभावित हुने देखिन्छ । नेपालले भने, ‘वडा १४ सँगै वडा नं १३, १५, २९, १०, १६, २६, ३२, १२ बढी जोखिममा देखिन्छन् । डुबान हुने ठाउँका आधारमा वडा नंं ३० मा २१ ठाउँ, वडा नं ४ र वडा नं ३२ मा १०/१० ठाउँमा डुबानको जोखिम देखिन्छन् ।’ उनका अनुसार वडा नंं १६ सबैभन्दा बढी प्रभावित हुने देखिन्छ । सामाखुशी, विष्णुमती र अन्य खहरे खोलाहरूले यस वडामा करिब एक हजार ६०० परिवार प्रभावित हुने अनुमान गरिएको विपद् व्यवस्थापन विभागका प्रमुख नेपालले जानकारी दिए । उनका अनुसार वडा नं २६ मा एक हजार २५५, वडा नं ३ मा ९५० र वडा नं ४ मा ९५५ परिवार प्रभावित हुनेछन् ।उक्त अनुमानका आधारमा निर्माण गरिएको पूर्वतयारी कार्ययोजनामा वडास्तरीय विपद् व्यवस्थापन समिति, जनप्रतिनिधि, सुरक्षा निकाय, दमकल, एम्बुलेन्स, स्वास्थ्य सेवालगायत आकस्मिक सेवा लिनुपर्ने क्षेत्र र अधिकारीका टेलिफोन नम्बर तयारी अवस्थामा राखिएका कामपा विपद् व्यवस्थापन विभागले जनाएको छ । स्रोत र उपकरणहरुको विवरण उल्लेख गरिएको छ । जोखिम घटाउन, घटना भए उद्धार, राहत, व्यवस्थापन तथा पुनर्लाभका लागि कामपाका ११ वटा विभागलाई जिम्मेवारी कार्ययोजना तोकिएका विपद् व्यवस्थापन विभागका प्रमुख नेपालले जानकारी दिए । उनका अनुसार विपद्का समयमा प्रयोग गर्न सकिने ५१ वटा पार्क, २८ वटा खुला क्षेत्र र ८७ वटा विद्यालय पहिचान गरिएका छन् । यसअघिका वर्षहरूको अविरल वर्षाका कारण सहरी जीवनमा उत्पन्न भएको बाढी र डुबानजन्य जोखिम फेरि नदोहोरियोस् भन्नेमा सचेत भएर कामपाले जोखिम न्यूनीकरणका लागि नदी सरसफाइ, डुबान समाधान जस्ता कार्यक्रम सञ्चालन गरिरहेको छ । कामपाकी कार्यवाहक प्रमुख एवं कामपा विपद् व्यवस्थापन समितिकी संयोजक सुनिता डङ्गोलको अध्यक्षतामा बसेको बैठकले यसवर्ष जेठ १८ गतेदेखि असोज १४ गतेसम्म वर्षा हुने जल तथा मौसम विज्ञान विभागको प्रक्षेपणलाई आधारमा कार्ययोजना स्वीकृत गरेको हो । उनले सम्भावित डुबानको जोखिम घटाउन पूर्वाधार, सरसफाइलगायत तयारी नियमित सञ्चालन गर्न, समन्वय र सहकार्यको प्रणाली कार्यान्वयन योग्य बनाउन, विपद्का समयमा ठेगाना प्रणालीका कारण अलमल नहुने अवस्था निर्माण गर्न विभागलाई निर्देशन दिएकी छन् ।
काठमाडौंमा १२८ डुवान क्षेत्र पहिचान, ८ हजार परिवार जोखिममा
काठमाडौं । काठमाडौं महानगरपालिकाले मनसुनपूर्व तयारी तथा प्रतिकार्य योजना स्वीकृत गरेको छ । कार्यवाहक प्रमुख एवं महानगर विपद् व्यवस्थापन समितिकी संयोजक सुनिता डंगोलको अध्यक्षतामा बसेको बैठकले जल तथा मौसम विज्ञान विभागको प्रक्षेपणलाई आधार मानेर योजना पारित गरेको हो । यस वर्ष जेठ १८ देखि असोज १४ गतेसम्म वर्षा हुने अनुमानका आधारमा महानगरले सम्भावित जोखिम न्यूनीकरणका लागि कार्ययोजना तयार पारेको जनाएको छ । निर्देशक वसन्त आचार्यको संयोजकत्वमा गठित कार्यदलले डुवान क्षेत्रको पहिचान र नक्साङ्कन गरेर योजना तयार गरेको हो । महानगरभित्र १२८ स्थानमा डुवानको जोखिम रहेको पहिचान गरिएको छ। यसबाट करिब ८ हजारभन्दा बढी परिवार प्रभावित हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ । विपद् व्यवस्थापन विभागका प्रमुख अनिरुद्र नेपालका अनुसार बागमती र विष्णुमती नदीको दोभान आसपासका तल्लो भेग विशेष जोखिममा छन् । विशेषगरी वडा नं. १४ सबैभन्दा बढी जोखिममा रहेको छ । त्यस्तै वडा नं. १३, १५, २९, १०, १६, २६, ३२ र १२ मा पनि उच्च जोखिम देखिएको छ । स्थानगत हिसाबले वडा नं. ३० मा २१ स्थान, वडा नं. ४ र ३२ मा १०/१० स्थानमा डुवानको सम्भावना रहेको छ । प्रभावका दृष्टिले वडा नं. १६ सबैभन्दा बढी प्रभावित हुने देखिएको छ, जहाँ करिब १ हजार ६ सय परिवार जोखिममा छन् । वडा नं. २६ मा १ हजार २५५, वडा नं. ३ मा करिब ९५० र वडा नं. ४ मा ९५५ परिवार प्रभावित हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ । महानगरले विपद्का बेला उद्धार, राहत र व्यवस्थापनका लागि ११ विभागलाई जिम्मेवारी तोकेको छ । साथै, ५१ वटा पार्क, २८ खुला क्षेत्र र ८७ विद्यालयलाई सुरक्षित स्थलका रूपमा पहिचान गरिएको छ । बैठकमा संयोजक डंगोलले कार्ययोजना प्रभावकारी कार्यान्वयनका लागि निरन्तर अभ्यास, स्पष्ट जिम्मेवारी बाँडफाँट र आवश्यक सामग्रीको उपलब्धता सुनिश्चित गर्न निर्देशन दिइन् । उनले समन्वय र सहकार्यलाई बलियो बनाउन तथा विपद्का बेला अलमल नहुने व्यवस्था गर्न पनि जोड दिइन् । डुवानको जोखिम न्यूनीकरणका लागि महानगरले नदी सरसफाइ, ढल व्यवस्थापन र सतह पानी निकास सुधारका कार्यक्रम सञ्चालन गरिरहेको जनाएको छ । हाल दैनिक रूपमा जनशक्ति परिचालन गरी ढल सफाइ, क्याचपिट र मेलहोल खोल्ने तथा फोहर निकाल्ने काम भइरहेको छ ।
