निर्वाचनको बेलामा मात्रै जन्मकुण्डली पढ्ने पूर्व अध्यक्ष होइन म-चण्ढिराज ढकाल
चण्डिराज ढकाल, पूर्व अध्यक्ष नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघ तपाई उद्योग वाणिज्य महासंघको तेस्रो उपाध्यक्ष भएदेखि सक्रियता एकनाश छ । चुनावी माहोलमा महासंघका अध्यक्ष वा वरिष्ठ उपाध्यक्षको कुनै एक उम्मेदवारलाई खुलेरै सपोर्ट गर्नुहुन्छ । तपाइले समर्थन गरेको उम्मेदवार सधैं जितेका पनि छन् । तपाइले समर्थन गरेको उम्मेदवारले जित्तुको आधार के हो ? कुनै तात्विक जादु केहीमा पनि छैन । उद्योग वाणिज्य महासंघको नेतृत्व गर्दा उद्योगी व्यवसायीका समसामयिक समस्या, संस्थाको गतिविधि बुझ्न सक्ने उम्मेदवारलाई समर्थन गर्छु । महासंघको हैसियतलाई उभ्याउन सक्छ की सक्दैन भनेर गहन अध्ययन गर्छु । महासंघलाई दरीलो बनाएर राज्य पछिको ठूलो सञ्जाल भएको संस्थाको रुपमा उभ्याउन सक्ने व्यक्ति नेतृत्वमा पुग्नुपर्छ । नेतृत्वमा पुग्ने व्यक्तिले संस्थालाई दरो, सचिवालय सुदृढ र संस्थामा आवद्ध सदस्यहरुको अभिभावकत्व लिन सक्ने क्षमता हुनुपर्छ । विशेषगरी साना मझौला र ठूला उद्योगीको समसामयिक मुद्दालाई उद्योग वाणिज्य महासंघका तर्फबाट सक्रिय उपस्थिति गराउन सक्नुपर्छ । राज्य सत्ता, स्थानीय निकाय, सहकार्य गर्ने एजेन्सी, दातृराष्ट्रका विभिन्न निकायसँग सहकार्य गरेर अघि बढ्न सक्ने नेतृत्वले महासंघ चलाउन सक्छ । साथै सम्भावनालाई आन्तरिक पहिचान गरेर पूर्वाधार विकास, रोजगारी सिर्जना गर्ने, उद्योगी व्यवसायीको क्षमता अभिवृद्धि गर्न सक्ने चेम्बरको अभियानलाई शसक्त स्थापित गर्न सक्नुपर्छ । यदि महासंघको नेतृत्व गर्न शसक्त आधार देखेपछि मैले समर्थन गर्छु । मैले समर्थन गरेको नेतृत्वलाई तल्लो तहका उद्योमी व्यवसायीसम्म पस्किने प्रयास गर्छु । उद्योगी व्यवसायीहरुको कार्यक्रममा सधैं जाने र आउने गर्छु । देशभरीका उद्योगी व्यवसायीलाई समय समयमा भेट्ने गरेको छु । जिल्ला/नगरका समस्या, स्रोत र आधारलाई अगाडि बढाइरहेको हुन्छु । महासंघलाई दरिलो बनाउन उद्योगी व्यवसायीसँग नजिक हुने गरेको छु । महासंघको हरेक जिम्मेवारी र नेतृत्वको लागि जिम्मेवारीपूणर् ढंगले मेरो भावना, इच्छालाई बुझेर उद्योगी व्यवसायी नेतृत्वायी भूमिकामा पुर्याउन सहयोग गर्छन् । महासंघले उद्योगी व्यवसायीलाई परिचित गराएको छ । महासंघले व्यवसायिक मात्रै नभएर राज्यका विभिन्न निकाय, विभिन्न क्षेत्रमा चिनाएर काम गर्ने वातावरणको स्थिति बनेको छ । महासंघले उद्योगी व्यवसायीलाई एउटा ब्यानर र प्याटर्नको रुपमा सहयोग गर्न मद्दत पुर्याएको छ । महासंघमा रहेर उच्च संस्थाका रुपमा चिनाउन सफल भए । संस्थाभित्र बसेर आफ्नो परिचयलाई शसक्त बनाए । यहि क्षेत्रमा रहेर निरन्तर उद्योगी व्यवसायीहरुको भावनालाई सहजता कायम गरे । उद्योगी व्यवसायीहरुको काम गर्नपर्छ भन्ने मनस्थिति बनाएको छु । कतिपय विषयमा चुप्पचाप (साइलेन्ट) बस्छु भन्दा पनि समस्यामा परेका बेला नेतृत्वभन्दा पनि मेरो खोजी गर्नुहुन्छ । महासंघको नेतृत्वले काम गर्न नसकेपछि मलाई सम्झिनु हुन्छ । जिल्लामा कुनै समस्या पर्यो भने फोन गरेर सहयोग माग्नु हुन्छ । म पनि उद्योगी व्यवसायीसँग फोनलाई रेस्पोन्स गरेर संवाद गर्छु । मेरो क्षमताले भ्याएसम्म उहाँहरुका समस्या समाधान गर्न पहल गरेको छु । त्यसैल पनि उद्योगी व्यवसायीहरुसँग म ‘किप इन टच’ बस्छु । उद्योग व्यवसाय सञ्चलानमा देखिएका समस्या, वर्तमान आवश्यकता र वस्तुस्थितीसँग जानकारी राख्ने भएकाले उद्योगी व्यवसायीले नेतृत्व चयन गर्दा मेरो अनुरोधलाई आत्मसाथ गर्नुहुन्छ । मेरो अनुरोधलाई स्वीकार गरी परिणाममुखी नतिजा दिनुहुन्छ । म उद्योगी व्यवसायी साथीहरुसँग हिजो, आज र भोलि पनिसँगै हुनेछु । तपाईले जिताएका महासंघको नेतृत्व को को हुन् ? कुश कुमार जोशीबाहेक म पछि अध्यक्ष भएकाहरु सबैलाई मैले निर्वाचनमा विजयी गराउन मद्दत गरेको हुँ । सुरज बैद्य, प्रदिपजंग पाण्डे, पशुपति मुरारका, भवानी राणा, शेखर गोल्छा र चन्द्र ढकाल महासंघको अध्यक्ष बन्नु भयो । यी सबै पात्रहरुले नेतृत्वमा पुग्नका लागि मसँग सहकार्य गर्नुएको हो । उहाँहरुको आफ्नो क्षमता पनि थियो । उहाँहरुले पनि प्रयास गर्नु भएको हो । तर, यी सबैलाई मैले इमानदारिकताका साथ अगाडि बढाउन चाहेको हुँदा आर्शीर्वाद र नेतृत्वमा पुग्ने माहोल बनेको हो । अहिले उमेशलाल श्रेष्ठलाई अगाडि बढाएका छौं । उहाँले पनि १ सय प्रतिशत चुनाव जित्नु हुन्छ । उमेशलालले चुनाव जित्ने आधार के छन् ? पछिल्लो समय उद्योग वाणिज्य महासंघ नेतृत्व विहीन भएका महशुस हुन्छ । महासंघको इतिहासमा अभिभावक नपाएको महशुस अहिले भएको छ । निजी क्षेत्र प्रताडित र तड्पिरहेको छ । केही साथीहरुले आत्मदाह र आत्महत्या गरेका छन् । आन्तरिक र बाह्य चुनौति बढेका छन् । व्यवसाय बन्द गरेर सडकमा आन्दोलन गर्नुपर्ने स्थिति आएको छ । देशको अर्थतन्त्र नाजुक बनेको छ । सबै वर्ग समुदाय अहिलको यो चपेटामा परेको छ । यी समस्यासँग जुध्न सक्ने नेतृत्व अहिलेको आवश्यकता हो । अहिलेको वास्तविकता अध्ययन गर्दा राजनीतिक संस्कार भएको व्यक्ति आवश्यक छ । राजीतिक संस्कार भएको तर राजनीतिक नगर्ने निष्ठावान र प्रतिवद्ध भएर काम गर्नसक्ने व्यक्ति चाहिएको छ । निजी क्षेत्रका तमाम सवाललाई राज्य सत्ता र प्रत्यक्ष परोक्ष सरोकार राख्ने एजेन्सीसँग टेबलमा बसेर तर्कसंगत प्रस्तुत गर्न सक्ने व्यक्ति अहिलेको आवश्यकता हो । उमेशलाल श्रेष्ठ कम्युनिष्ट पार्टीका पहिलो महासचिव पुष्पलाल श्रेष्ठ र साहाना प्रधानको छोरा र पहिलो शहिद गंगलाल श्रेष्ठको भतिजो हुनु हुन्छ । उहाँ राजनीतिक परिवारमा जन्मिनु भएको हो । उहाँमा राजनीतिक संस्कार छ तर राजनीति गर्नु हुन्न । यदि उहाँ राजनीतिमा लाग्नु भएको भए प्रधानमन्त्री बन्ने लाइनमा हुनुहुन्थ्यो । उहाँले राजनीति नगरिकन व्यवसाय विस्तार गरेर फर्मास्यूटिकल्समा एक नम्बर उद्योगीका रुपमा स्थापित गर्नु भएको छ । महासंघका हिजोका गतिविधिमा उहाँले आफूलाई प्रस्ट रुपमा प्रस्तुत गर्नु भएको छ । उहाँमा पनि केही अवगुण हुन सक्छन् तर आजको दिनमा उद्योगी व्यवसायीको नेतृत्वमा जुन खाँचो छ, त्यो खाँचोलाई उहाँले केही हल गर्न सक्नु हुन्छ । त्यसैले पनि उमेशजीको जित शुनिश्चित छ । पहिलो चरणमा नै उहाँले ५७/६१ प्रतिशत मत ल्याएर जित्नु हुन्छ । महासंघको निर्वाचनमा हुने तपाईको दौडधूप यो अन्तिम हो कि आगामी वर्ष पनि लाग्नु हुन्छ ? जीवन एउटा पद्धति हो । त्यो पद्धति भित्र सक्रिय जीवन बिताइरहेको अवस्थामा अन्तिम र सेकेण्ड लास्ट भन्न सकिँदैन । हिजोका दिनमा मसँग सहकार्य गरेका र सहभागी भएका सहयोद्धा साथीहरु नेतृत्वमा आउने परिस्थिती बन्यो र मेरो भूमिका महत्वपूणर् हुन्छ भने आगामी चुनावमा पनि सक्रिय हुन्छु । राम्रो नेतृत्वदायी भूमिका निर्वाह गरेर महासंघको हैसियत उच्च बनाउन सक्ने, उद्योगी व्यवसायीहरुको अपेक्षा र भरोशालाई केन्द्र बनाउन सक्ने व्यक्ति नेतृत्वमा आएपछि आनन्दले बस्ने सोच बनाएको छु । त्यसपछि सक्रिय भएर अघि नबढ्ने सोच बनाएको छु । महासंघका पूर्व अध्यक्षहरु मौन बसेको पाइन्छ, तपाई सधैं किन सक्रिय लाग्नु हुन्छ ? पूर्व अध्यक्षहरु सबैजना सक्रिय हुनुहुन्छ । उमेशजीलाको टिममा विनोदजी, सुरज बैद्य सक्रिय हुनु हुन्छ । अन्जनको टिममा महेशलाल प्रधान, आनन्द गुल्मी, कुशजी लाग्नु भएको छ । उहाँहरु निर्वाचनको बेलामा मात्रै सक्रिय हुनुहुन्छ । निर्वाचनको बेलामा मात्रै जन्मकुण्डली पढ्न खोज्नु हुन्छ । तर, मान्छेहरुले जन्मकुण्डी पढ्दैनन् । उद्योगी व्यवसायी साथीहरुसँग निर्वाचन बाहेक अरुबेला सक्रिय हुनुहुन्न । मैले कसैलाई गाली पनि गरेको छैन । तर, उहाँहरु चण्ढि ढकाललाई गाली गरेर भोट माग्नु हुन्छ । चुनावबाहेकका समयमा देशभरीका साथीहरुलाई बोलाएर समस्या बुझ्नु पर्यो, समस्या समाधान गर्न तिर पहल चाल्नुपर्यो, कहिलेकाँही कोही व्यवसायी काठमाडौंमा आउँदा समस्या बुझ्ने प्रयास गर्नुपर्यो । उहाँहरुले उपत्यका बाहिरबाट कोही व्यवसायी आउनु भयो भने भेट नि गर्न मान्नु हुन्न, एक कप चिया/कफी खुवाउनु हुन्न । । निर्वाचनको ५/७ दिन अघि मात्रै ढ्याङ-ढ्याङ आवाज निकाल्नु हुन्छ । म साथीहरुको समस्यामा सधैं उभिने प्रयास गरेको हुन्छु । त्यसैले चुनावको बेलामा उहाँहरुले मेरो अनुरोधलाई स्वीकार पनि गर्नु हुन्छ । तपाईको समर्थनमा महासंघको नेतृत्व सम्हालेका व्यक्तिमध्ये धेरैले तपाईकै आलोचना गर्नु हुन्छ, किन ? कसले भनेको कुरालाई मान्नु हुन्छ ? ४ जना पूर्व अध्यक्षहरुले गाली गरेको सत्य मान्ने की ४ सय उद्योगी व्यवसायीहरुले गरेको समर्थनलाई सत्य मान्ने हो ? मैले समर्थन गर्दा सहि हो र समर्थन नगरेपछि गाली गर्नु हुन्छ । हामीले महासंघको लागि लायक म्यान्डेटलाई समर्थन गर्छौं । फेरी निर्वाचित भइसकेपछि म आफैं बलियो थिए, मेरो आफ्नै क्षमताले जितेको भनेर घमण्ड देखउँछन् । त्यसले कसैलाई पनि फाइदा गर्दैन । म भन्दा पछि अध्यक्ष भएका व्यक्ति धेरै सक्रिय हुनु पथ्र्यो नि । तर, उहाँहरु किन हराउनु भयो ? कहाँ छ उहाँहरुको भूमिका ? काठमाडौंबाहिर तपाईको प्रभाव बलियो छ । जिल्ला/नगर व्यवसायीहरुले नेताको रुपमा स्वीकार गर्नुहुन्छ । तर, काठमाडौंमा व्यवसायीहरुले महासंघको नेतृत्व अर्थात् ‘किङ मेकर’को रुपमा स्वीकार गर्दैनन्, किन ? व्यक्तिगत रुपमा कसले के भन्छन् भन्नेतिर म जाँदिन । मलाई ‘किङ मेकर’ पनि बन्नु छैन । मलाई बनाउनु पनि पर्दैन । नेतृत्वमा जान चाहेको व्यक्तिलाई मैले समर्थन गर्यो भने चण्ढि ढकाल ‘किङ मेकर’ वा ‘टाइगर जिन्दा हे’ भन्नु हुन्छ । काठमाडौंका व्यवसायीहरुले पनि मलाई समर्थन गरिरहनु भएको छ । सबै मान्छे गुणैगुणले भरिएको हुँदैन । राजनेता भनिएका नेतृत्व माथि पनि टिकाटिप्पणी भइरहेका हुन्छन् भने म त साधारण व्यक्ति हो । मेरो जिम्मेवारी, व्यवसायीको भावना र वस्तुस्थितिलाई सहयोग गर्न तत्पर रहन्छु । उहाँहरुको समस्या समाधान गर्न बचन दिएको छु भने मैले दिएको बचन पनि पुरा गरेको हुन्छु । म जहिल्यै पनि समय सापेक्ष रुपमा निजी क्षेत्रका सवाललाई स्थापित गर्न सक्ने, राज्यसत्तासँग बसेर लबिङ गर्न सक्ने र नीतिगत अवधारणा, निर्देशिका ल्याउदा निजी क्षेत्रको भावनालाई स्थापित गर्न सक्ने नेतृत्व चाहिन्छ भन्ने व्यक्ति हो । सरकारले ल्याउने बजेट सरसर्ती नहेरी महासंघका नेतृत्वको हैसियतले स्वागत गर्छन् । आफैंले बनाएको बजेट जसरी उहाँहरु स्वागत गर्न जानु हुन्छ । दुई दिनपछि बजेटले खतम पार्यो भनेर कराउनु थाल्नु हुन्छ । उहाँहरु ‘सेलिब्रेटी’ बन्न खोज्नुहुन्छ । आफ्नो जिम्मेवारी र भूमिकालाई बिर्सेर ‘सेलिब्रेटी’बन्न थाले । यहि कारण अहिलेका समस्या आएको हो । जिल्ला/नगर, काठमाडौं मात्रै नभएर सबै क्षेत्रका व्यवसायीले मलाई माया गर्नु हुन्छ । महासंघ स्वयंसेवक भएर काम गर्ने संस्था हो तर तपाईको सक्रियताले स्वार्थका लागि लागेको भन्नेपनि पनि छन् । तपाईको स्वार्थ के हो ? मेरो स्वार्थ छ । मैले सपोर्ट गरेको साथी जितोस् भन्ने चाहन्छु । त्यो भन्दा ठूलो स्वार्थ केही छैन । जित्नका लागि प्रतिस्पर्धा वा युद्धमा जानुपर्छ । युद्धमा गएपछि बन्दुकको गोली लाग्छ की भनेर डराउनु हुँदैन । उमेशलाल श्रेष्ठ, दिनेश श्रेष्ठ, हेमराज ढकाल, भरत राज आचार्यले चुनाव जितोस् भन्ने मेरो स्वार्थ हो । टिकाटिप्पणी गर्नेलाई ‘नाच्न नजान्ने आँगन टेडो’ भन्छु । मैले समर्थन गरेका चारै जनाले चुनाव जित्नु हुन्छ । तीन जनाले चुनाव जिति सकेका छन् । एशोसिएटका भरत जी, वस्तुगतका हेमराज ढकाल, जिल्ला नगरका दिनेशजीले चुनाव जिति सक्नु भयो । यदि भरतजीले चुनाव हार्नु भयो भने उहाँको आफ्नै कमजोरी हुनेछ । भोटरको कारणभन्दा पनि आफ्नै कारणले हारेको स्वीकार गर्नपर्छ । आगामी दिनमा उहाँले यसलाई सुधार गरेर अघि बढ्नुपर्छ ।
‘गत वर्ष निद्रा लाग्दैनथ्यो, अहिले सहज भएको छ’
काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंकका गभर्नर महाप्रसाद अधिकारीले अर्थतन्त्र सुधार हुँदा सबै कुराहरु सुधार हुँदै गएको बताएका छन् । वर्तमान आर्थिक तथा वित्तीय स्थिति सार्वजनिक कार्यक्रममा पत्रकारहरुसँग बोल्दै गभर्नर अधिकारीले अर्थतन्त्रमा सुधार हुँदै जाँदा सहज भएको बताएका हुन् । साथै, अहिले यहि अवस्थालाई स्थिर तथा निरन्तरता दिनुपर्ने उनको भनाइ छ । ‘तथ्याङ्क हेर्दा स्थिती निकै सुधार भएको छ, गत वर्ष धेरै कमजोर अवस्थामा हुँदा निद्रा नै लाग्दैनथ्यो, चालू खाता स्थिती १२.८ प्रतिशत नकारात्मक थियो तर अन्य देश कुनैको पनि थिएन, अहिले १२.८ नकारात्मकबाट बाउन्स ब्याक भएर सहज स्थितीमा आएको छ, भविष्यमा आवश्यक औषधी, निर्माण सामाग्री लगायतका वस्तुहरु खरिद गर्न सक्ने स्थिती बनेको छ,’ उनले भने । चालु आर्थिक वर्षको ८ महिनामा आइपुग्दा अर्थतन्त्रका अधिकांश सूचकहरु सकारात्मक रहेको बताउँदै उनले अर्थतन्त्रमा सकारात्मक सुधार भएपछि जनताले महशुस हुने गरी सुधार हुन नसकेको बताए । अघिल्ला वर्षहरुमा पनि कर्जाको लागत १३ प्रतिशत हुँदा आर्थिक क्रियाकलाप भएको यसपटक भने सोही अवस्थामा व्याजदर हुँदा पनि आर्थिक क्रियाकलापमा कमी आएको गभर्नर अधिकारीको भनाइ छ । ‘अर्थतन्त्तका सबै सूचक सकारात्मक छन् तर, समाजले महशुस गर्न पाएका छैनन्, सबैले ब्याज बेसी भयो भनेर छटपटी भइरहेको छ, ब्याज बेसी मात्रै भएर होकी अरु अर्थतन्त्र चलायमान नहुँदा समस्या आएको हो ? अर्थतन्त्रमा व्याजदरले मात्रै प्रभाव पार्दैन, अरु तत्वले पनि असर गरेको हुन्छ,’ उनले भने, ‘ब्याजदर बढी भयो भनेर राष्ट्र बैंक तिरै औंला ठड्याउनु हुन्छ तर, कुनै वस्तु उत्पादन गर्न ब्याजको कम्पोनेन्ट कति हुन्छ भनेर गणना गर्न जरुरी छ, आर्थिक क्रियाकलाप कम हुँदा समस्या आएको हो ।’ आवश्यक परेका ऋणीहरुलाई मात्रै कर्जा उपलब्ध गराउन उनले बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुलाई निर्देशन दिए । साथै, कर्जाको गलत प्रयोग गर्ने बैंक तथा वित्तीय संस्थालाई कारवाहीको दायरामा ल्याएको अधिकारीले बताए । उनका अनुसार अघिल्लो वर्षको तुलनामा यस वर्ष धेरै बैंक र सीईओलाई कारवाही गरिएको छ । राष्ट्र बैंकले गलत बैंकिङ्ग अभ्यास गर्ने विषयमा थप अध्ययन पनि गरिरहेको उनको भनाइ छ । ‘राष्ट्र बैंकले धेरै सुविधा दिएको छ, आवश्यक परेको ऋणीलाई मात्रै कर्जा दिनुहोस्, व्यवसाय पुनत्र्थान, विजनेशमा वृद्धि र दीर्घकालमा टिकाउ गर्न सक्नेलाई मात्रै कर्जा दिनुस्, रिकोभर नै हुँदैन भने दिनु पर्दैन,’ उनले भने, ‘कतिपय व्यवसायीहरुले गलत प्रयोग गरेका छन्, राष्ट्र बैंकले ठाउँका ठाउँ कारवाही पनि गरेको छ, अघिल्ला वर्षहरुको तुलनामा धेरै बैंक र सीईओहरुलाई कारवाही, पेनाल्टी लगाएका छौं ।’ बैंकबाट ऋण लिएपछि तिर्नु हुँदैन भन्ने कुरा अराजक भएको उनले बताए । यस्ता गतिविधि गर्ने व्यक्तिलाई कारवाहीको दायरामा ल्याउन राष्ट्र बैंकले पहल चालिरहेको उनको भनाइ छ । बैंकमा तरलता सहज भएपनि पछिल्ला घटनाक्रमले बैंकहरुले सहजै कर्जा नदिएको उनले बताए । ‘तरलता सहज भएको छ तर, ऋणीले कर्जा पाएका छैनन्, पछिल्ला गतिविधिले बैंकहरुलाई सचेत गराएको छ, सहज रुपमा ऋण दिनु हुँदैन, जथाभाबी ऋण दिएपछि विरोध हुन्छ भनेर बैंकरहरु सचेत भएका छन्,’ उनले भने । लघुवित्त वित्तीय संस्थाहरुको ब्यापक सुधार गर्नुपर्ने राष्ट्र बैंकले महशुस गरेको उनले बताए । लघुवित्त संस्थाहरुलाई दीर्घकालसम्म टिकाउनका लागि लाभांशमा कडाइ गरेको गभर्नर अधिकारीको भनाइ छ । लगानीकर्ताले १५ प्रतिशत मात्रै वितरण गर्दा बाँकी नाफा दीर्घकालसम्म सञ्चालन गर्न सक्ने, रिटर्न अर्निङ बढ्ने, तरलता सहज हुने उनले बताए । ‘लघुवित्तको लाभांश कम गराएकै हो किनभने अहिले सकसमा परेका छन्, एकैचोटी सबै नाफा वितरण गर्दा भोलिका दिनमा संस्था नै कोल्याप्स भयो भने के गर्ने ?, अहिलेदेखि नै सुधार गरेर लघुवित्तको दीगोपना बढाउन आवश्यक छ, लघुवित्त विरुद्ध विरोध गरेर संस्था आवश्यक छैन, औचित्य नै छैन भनेर हल्ला चलाएका छन्,’ उनले भने, ‘घुवित्तलाई जोगाउन लाभांशमा कडाई गरेको हो, अघुवित्तले सामाजिक तथा आर्थिक रुपान्तरण गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका छन् ।’ पछिल्लो ४ महिनायता प्रत्येक महिना १ खर्ब भन्दा बढी रेमिट्यान्स भित्रीरहेको उनले बताए । अर्थतन्त्र सुधार हुँदै जादा उच्च रहेको ब्याजदर निरन्तर घटिरहेको उनको भनाइ छ । रास्ट्र बैंकका कामकारवाहीलाई राजनीतिसँग जोड्न नमिल्ने गभर्नर अधिकारीले बताए । ‘राष्ट्र बैंकले नीति निर्देशन जारी गर्दा २ दर्जन मान्छे सहभागी हुन्छन्, समग्र अर्थतन्त्रलाई मध्यनजर गरी नीति निर्देशन जारी गर्छ, कसैको व्यवसायिक स्वार्थ पुरा भएन भन्दैमा परिवर्तन गर्छ भन्ने बिल्कुलै सोच राख्न हुँदैन, राष्ट्र बैंक स्वायत्त संस्था भएकाले हरेक कामकारवाहीलाई राजनीतिसँग नजोडिदिनुहोला, राष्ट्र बैंक ‘प्रोफेसनल’ संस्था थियो, छ र भोलि पनि हुनेछ,’ उनले भने ।
बैशाखदेखि बैंकको ब्याज ९.९ प्रतिशत कायम गर्ने सहमति, संस्थागतको ६ प्रतिशत गर्न लविङ
काठमाडौं । बैशाखदेखि बैंकको ब्याज ९.९ प्रतिशत कायम गर्ने सहमति भएको छ । बैंक तथा वित्तीय संस्था परिसंघ नेपाल (सिविफिन) ले प्रधानमन्त्री, अर्थमन्त्री र गभर्नरसँग गरेको भेटमा बैंकको निक्षेपको ब्याजदर घटाएर ९.९ प्रतिशतमा झार्ने सहमति भएको हो । यससँगै मंगलबार सिविफिनले आयोजना गरेको पत्रकार सम्मेलनमा सिविफिनका वरिष्ठ अध्यक्ष भोजबहादुर थापाले अर्थमन्त्री र गभर्नरले अब ब्याजदरलाई ९.९ प्रतिशतमा व्यवस्थापन गर्ने प्रतिबद्धता गरेको बताएका छन् । सोही सम्मेलनमा बोल्दै सिविफिनका अध्यक्ष पवन गोल्यानले पनि बैशाखदेखि निक्षेपको व्याजदर घट्ने बताएका छन् । ‘भारतमा ६ प्रतिशत ब्याजदर छ, नेपालमा ११ प्रतिशत छ, हामीले ९.९ प्रतिशत हुनुपर्ने माग राखेका छौं, अहिले ब्याज बढी भएपनि निक्षेप बढेको छैन, थप प्रष्ट पार्दै उनले भने- ‘बैशाखदेखि ९.९ प्रतिशत हुन्छ, जेठपछि ८ प्रतिशत हुन्छ ।’ उनका अनुसार बैशाखदेखि संस्थागतको ब्याजदर ६ प्रतिशत हुने छ । यससँगै निक्षेपको ब्याजदर घटेपछि कर्जाको पनि घट्ने छ र ऋणीलाई राहत हुने भएको छ ।
