बाल्ट्राको सामान किन्दा ५ जनालाई एक-एक तोला सुन
काठमाडौं । चाडपर्वको मौसममा ग्राहक वर्गलाई लक्षित गर्दै बाल्ट्राले ‘बाल्ट्रा बम्पर बबाल’ उपहार योजना ल्याएको छ । यस अफर अन्तर्गत बाल्ट्राको कुनै पनि प्रडक्टस किन्दा लक्की ड्र मार्फत, हरेक हप्ता पाँच जनाले इन्डक्सन कुकटप, प्रेसर कुकर र कढाईसहितकाे इन्डक्सन कुकिङ्ग सेट पाउनेछन् ।साथसाथै, बम्परमा पाँच जनाले १—१ तोला सुन जित्न सक्नेछन् । कम्पनीकाे अनुसार नेपालभर रहेका बाल्ट्राका आधिकारिक बिक्रेता (डिलर, रिटेलर, एक्स्क्लुसिभ शोरुम तथा अनलाइन रिटेलर) बाट बाल्ट्राको जुनसुकै प्रडक्टस खरिद गर्ने ग्राहक यस प्रतियोगितामा सहभागी हुन सक्नेछन् । सहभागी हुनको लागि बाल्ट्रा <BALTRA><BBB><VAT/PAN BILL NO.><NAMEOFBUYER> गरी ३१००७ मा एसएमएस गर्नुपर्ने हुन्छ । उपहार दाबी गर्नका लागि विजेताले सामान खरिद गरेको भ्याट/प्यान बिल ल्याउनुपर्ने छ । साथै, उपहारमा लागू हुने कर विजेता आफैले व्यहोर्नुपर्ने छ । यस उपहार योजना भाद्र २८ देखि कार्तिक १४ गतेसम्मको लागि मात्र लागू गरिएको कम्पनीले जनाएकाे छ ।
ग्लोबलको चलाखीले बैंकहरु तनाबमा, धमाधम ब्याज परिवर्तन गर्न थालेपछि स्पष्टिकरण सोध्ने तयारीमा राष्ट्र बैंक
काठमाडौं । गत भदौ ३१ गते २६ वटा वाणिज्य बैंकहरुले असोज महिनाका लागि नयाँ ब्याजदर सार्वजनिक गरे । सो दिन अधिकांश वाणिज्य बैंकहरुले मुद्दती निक्षेपमा १२.१३ प्रतिशत ब्याजदर निर्धारण गरेका थिए । तर, सोही दिन ग्लोबल आइएमई बैंकले १२.१३३ प्रतिशत ब्याजदर सार्वजिनक गर्यो । वाणिज्य बैंकहरुको छाता संस्था नेपाल बैंकर्स संघले ३० गते असोजका लागि ब्याजदर खुला गर्ने निर्णय गर्यो । नेपाल राष्ट्र बैंकको नीति अनुसार १० प्रतिशतले मात्रै ब्याजदर बढाउन पाइने व्यवस्था छ । सोही व्यवस्था अनुसार कायम रहेको ११.०३ प्रतिशत ब्याजदरलाई १० प्रतिशतले बढाउँदै १२.१३ प्रतिशत कायम गरे । तर, ग्लोबल आइएमई बैंकले भने भदौ ३१ गते १२.१३३ प्रतिशत सार्वजनिक गर्यो । ग्लोबलको सो ब्याजदरपछि सीईओहरुको भाइबर ग्रुपमा तहल्का मच्चियो । सीईओहरुले ग्लोबललाई तत्काल ब्याजदर सच्याउन आग्रह गरिरहे । तर, ग्लोबलले घटाउने आश्वासन दिएपनि दुई/तीन दिनपछि पनि घटाएन । ग्लोबलले अटेर गरेपछि अन्य बैंकहरुले पनि निक्षेप खोसिने डरले तत्काल नयाँ ब्याजदर सार्वजनिक गर्न थाले । असोज ६ गतेसम्म २२ वटा वाणिज्य बैंकहरुले नयाँ ब्याजदर सार्वजनिक गरिसकेका छन् । तर, हालसम्म नबिल बैंक, माछापुच्छ्रे र राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकले भने ३१ गते सार्वजनिक गरेको ब्याजदरलाई यथावत राखे । अहिले बैंकहरुबीच यही विषयमा विवाद बढेको बुझिएको छ । ग्लोबल आइएमई बैंकले ब्याजदरमा चलाखी गरेपछि अन्य बैंकहरुले पनि सोही चलाखीलाई अनुसरण गरेका छन् । ग्लोबल आइएमई बैंकका डेपुटी सीईओ महेश ढकाल भने अन्य बैंकहरुले महिनामा दुई पटक ब्याजदर सार्वजनिक गरेर गलत गरेको धारणा राखे । उनी राष्ट्र बैंकको नियम अनुसार ११.०३ प्रतिशत ब्याजदरमा १० प्रतिशत जोड्दा १२.१३३ प्रतिशत हुने भएकाले दशमलव पछि ३ अंक राखिएको बताउँछन् । एनबिएले संस्थागत डिपोजिटहरुमा बिड राख्दा र कल डिपोजिटमा ३ वटा अंक राख्न पाउने भनेर व्यवस्था गरेको हुँदा निक्षेप खातामा पनि राखिएको उनको भनाइ छ । राष्ट्र बैंकको निर्देशन अनुसार दोस्रो पटक ब्याजदर सार्वजनिक गर्नु गलत भएको उनको तर्क छ । ‘राष्ट्र बैंकको नियम अनुसार अहिले भएको रेटमा १० प्रतिशत ब्याजदर बढाउन/घटाउन पाइन्छ, यसअघि ब्यक्तिगत मुद्दती निक्षेपमा ११.०३ प्रतिशत ब्याजदर तोकिएको थियो, यसमा १० प्रतिशत जोड्दा १२.१३३ प्रतिशत हुने भएकाले दशमलव पछि ३ वटा अंक राखिएको हो, यसअघि पनि बैंकहरुले बिडहरुमा दशमलव पछि ३ वटा अंक राख्ने गरेका थिए, संस्थागत डिपोजिट र कल डिपोजिटमा ३ वटा अंक राख्न पाउने भनेर एनबिएले नै भनेको छ, कल डिपोजिटमा ३ वटा अंक राख्न पाउने भएपछि अन्यमा राख्न नपाउने भन्ने हुँदैन,’ उनले भने, ‘राष्ट बैंकको नियम अनुसार महिनाको एक पटक मात्रै ब्याजदर सार्वजनिक गर्न पाउँछ, अर्काे महिनाको लागि लागू हुने गरी मसान्तको दिन सार्वजनिक गर्ने भनिएको छ, जुनजुन बैंकले दोस्रो पटक सार्वजनिक गरे त्यो नियम संगत होइन ।’ यस्तै, एभरेष्ट बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) सुदेश खालिङले बैंकर्सहरुबीच दशमलव पछि दुइटा अंक मात्रै राख्ने सहमति भएको बताउँछन् । ग्राहकलाई आकर्षण गर्नका लागि अनेक छिद्र खोजेर बैंकिङ्ग क्षेत्रलाई बदनामी गर्न खोजेको उनको भनाइ छ । ग्लोबल आइएमई बैंकलाई सुरुमा सच्याउन भनेपनि नसच्याएपछि अन्य बैंकले पनि दशमलव पछि ३ अंक राखेर सार्वजनिक गर्नु परेको उनको भनाइ छ । ‘दशमलव पछि २ वटा अंक राख्न पर्ने सहमति भएको छ, ब्यक्तिगत खातामा १२.१३ प्रतिशत राख्नु पर्नेमा १२.१३३ प्रतिशत र संस्थागतमा १०.६३३ प्रतिशत राख्यो, यसरी एउटा बैंकले त्यस्तो गर्दा अन्य बैंकको निक्षेप पनि उसैले लग्ने भयो,बैंकलाई सच्याउन भन्दा पनि सच्याएन, बैंकले नसच्याएर बढी ब्याजमा बिड गर्न थाल्यो,’ उनले भने, ‘बैंकले दुइटा डिजिटमा राख्ने भन्ने सहमति तोडेको हो, एउटा बैंकले सच्याएको भए केही हुने थिएन तर अन्य बैंकलाई मुर्ख बनाउन खोजेको जस्तो देखिन्छ, अन्य बैंकले पनि त्यसरी नै सार्वजनिक गर्नु पर्ने भयो ।’ उनले राष्ट्र बैंकको सल्लाह अनुसार नै दोस्रो पटक ब्याजदर सार्वजनिक गरेको उनले बताए । बैंकलाई सच्याउन लगाउँदा फोन स्वीच अफ गरेर बस्दा आफूहरुले पनि दशमलव पछि ३ अंक राख्नु परेको उनले बताए । नियम अनुसार महिनामा २ पटक ब्याजदर बढाएर सार्वजनिक गर्न नपाउने भएपनि राष्ट्र बैंकको अनुमति लिएर नै सार्वजनिक गरेको उनले बताए । एक दुइटा बैंकका कारण समग्र बैंकिङ्ग क्षेत्र बदनाम हुनु परेको उनको भनाइ छ । केही बैंकहरुले ग्राहकलाई दुविधामा पारेर निक्षेप खोस्न खोजेको उनले बताए । ‘बैंकहरुले धमिलो पानीमा माछा मार्ने कोसिस गरिरहेका छन्, एकदुइ वटा बैंकले बैंकिङ्ग क्षेत्र बदनाम गरिरहेका छन्,’ उनले भने । कृषि, विकास बैंक, बैंक अफ काठमाण्डू, सेञ्चुरी बैंक, प्रभु बैंक, सिटिजन्स बैंक, सिभिल बैंक, एभरेष्ट बैंक, हिमालयन बैंक, कुमारी बैंक, लक्ष्मी बैंक, मेगा बैंक, नेपाल बैंक, एनसीसी बैंक, नेपाल इन्भेष्टमेन्ट बैंक, नेपाल एसबिआई बैंक, एनएमबि बैंक, प्राइम बैंक, सानिमा बैंक, सिद्धार्थ बैंक, स्ट्याण्डर्ड चार्टर्ड बैंक, सनराइज बैंक र एनआईसी एशिया बैंकले पनि दोस्रो पटक ब्याजदर बढाएर सार्वजनिक गरेका छन् । राष्ट्र बैंक भन्छन : हेरिरहेका छौं, उचित एक्सन लिन्छौं राष्ट्र बैंकले वाणिज्य बैंकहरुले पछिल्लो समय गरिरहेको अभ्यास नियालिरहेको बताएको छ । नेपाल राष्ट्र बैंकका कार्यकारी निर्देशक तथा बैंक सुपरिभिजनका प्रमुख देवकुमार ढकाल महिनामा एक पटक मसान्तको दिन मात्रै अर्को महिनाको लागि ब्याजदर सार्वजनिक गर्नु पर्ने व्यवस्था भएपनि बैंकहरुले एक÷दुई दिनको फरकमा दुई पटक ब्याजदर सार्वजनिक गरेकोप्रति राष्ट्र बैंक जानकार भएको बताए । तर, बैंकहरुले कुन आधार र कारणले दोस्रो पटक सार्वजनिक गरेका हुन् भन्ने एकिन हुनु पर्ने उनको धारणा छ । राष्ट्र बैंकको नीति अनुसार महिनाको एक पटक मात्रै ब्याजदर सार्वजनिक गर्नु पर्ने व्यवस्था भएको बताउँदै उनले बैंकहरुले स्पष्ट रुपमा लेखेर ग्राहकलाई जानकारी दिनु पर्ने धारणा राखे । ‘राष्ट्र बैंकको निर्देशन अनुसार महिनामा दुई पटक ब्याजदर सार्वजनिक गर्न मिल्दैन तर के आधार र कारण दोस्रो पटक सार्वजनिक गरेको हो भनेर खोज्नु पर्छ, अहिलेसम्म कम्प्लेन आएको छैन, कम्प्लेन आयो भने हेर्छाै,’ उनले भने, ‘मौखिक रुपमा कुनै पनि अनुमति राष्ट्र बैंकले दिँदैन, राष्ट्र बैंकले निर्देशनमा अनुमति दिने हो, बैंकहरुले दुविधा पारेर ग्राहक तान्न पाउँदैन, स्पष्ट रुपमा नाम तोकेर राख्नु पर्छ ।’ अन्य मुद्दतीभन्दा एक प्रतिशत बढी ब्याजदर दिएको छ भने सामान्य भाषामा रेमिट्यान्स एफडी हो भनेर बुझिने उनले बताए । तर, स्पष्ट रुपमा लेख्नु पर्ने उनको भनाइ छ । कसैले दोस्रो दिन स्पष्ट लेखेर सच्याउन पाउने उनको भनाइ छ । ब्याजदर सार्वजनिक गर्दा तेस्रो अंक राखेको आफूले नदेखेको उनले बताए । ‘सामान्यतःबैंकिङ्ग क्षेत्रमा ब्याजदरमा दशमलवपछि तेस्रो अंक लेख्ने प्रचलन थिएन, दशमलव पछि तेस्रो, चौंथो अंक हुन्छ तर लुकेको हुन्छ, त्यो एप्लिकेवल बनाउने हो भने सिस्टमले क्याल्कुलेशन गर्छ, एप्लिकेबल नबनाउने र राउण्ड अप गरेर सार्वजनिक गर्ने हो भने २ अंक मात्रै कार्यान्वयनमा आउँछ,’ उनले भने ।
लप्सीफेदी सबस्टेसन निर्माणमा स्थानीयको अवरोध, हटाउन विद्युत प्राधिकरण र प्रशासनको पहल
काठमाडौं । काठमाडौंको शंखरापुर नगरपालिका–३ लप्सीफेदीमा स्थानीयले तीन वर्षदेखि सबस्टेसन निर्माणमा अवरोध गरिरहेका छन् । अवरोधका कारण तामाकोसी–काठमाडौं ४०० केभी प्रसारण लाइनको ५ वटा टावर निर्माण हुन सकिरहेको छैन । लप्सीफेदी सबस्टेसन निर्माणका लागि करिब ७० जग्गाधनीहरुको एक सय ७० रोपनी जग्गा अधिग्रहणका लागि २०७४ माघमा मुआब्जा तथा क्षतिपूर्ति रकम निर्धारण गरिएको थियो । एउटा कित्ताका जग्गाधनी बाहेक अन्य सबैले मुआब्जा तथा क्षतिपूर्तिक रकम बुझिसकेका छन् । तर, मानवबस्तीमा सबस्टेसन निर्माण गर्न नहुने र यसलाई अरु नै ठाउँमा सार्नु पर्ने माग राख्दै केही स्थानीयले सबस्टेसन निर्माणमा अवरोध गरिरहेका छन् । सबस्टेसन निर्माणको जिम्मा पाएको ठेकेदार कम्पनीको कार्यसम्पादन सन्तोषजनक नभएपछि नेपाल विद्युत प्राधिकरणले ठेक्का तोडी नयाँ ठेकेदार छनौट गरेको थियो । सुरुमा काम गर्न दिएका स्थानीयले नयाँ ठेकेदार आएपछि काम गर्न अवरोध गरेका छन् । त्यसैले करिब २ वर्षबाट स्थानीयको अबरोधका कारण सबस्टेसन निर्माणको काम नै सुरु हुन सकेको छैन । तामाकोसी र सुनकोसी नदी जलाधार क्षेत्रमा निर्माण भएका जलविद्युत आयोजनाको विद्युत मुख्य रुपमा काठमाडौं उपत्यकामा वितरणका लागि लप्सीफेदीमा ४००, २२० र १३२ केभीका सबस्टेसन निर्माण गर्न लागिएको हो । रामेछाप, दोलखा, सिन्धुपाल्चोकलगायतका जिल्लामा उत्पादित विद्युत काठमाडौं उपत्यकामा प्रवाह गर्न तामाकोसी–काठमाडौं ४०० केभी प्रसारण लाइन निर्माणाधीन छ । यसैगरी, लप्सीफेदी सबस्टेसनबाट उपत्यकामा विद्युत छिराउन चाँगुनारायण सबस्टेसनसम्म १३२ केभी प्रसारण लाइन निर्माण हुँदैछ । चाँगुनारायणमा १३२ केभी सबस्टेसन निर्माणाधीन छ । चाँगुनाराण सबस्टेसनकै प्याकेजमा लप्सीफेदी सबस्टेसन राखिएको छ । तर, अधिग्रहण गरिएको जग्गामा समेत अवरोध हुँदा लप्सीफेदी सबस्टेसनको निर्माण अघि बढ्न सकेको छैन । काठमाडौंका प्रमुख जिल्ला अधिकारी घनश्याम उपाध्याय,प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक कुलमान घिसिङ, शंखरापुर नगरपालिका मेयर रमेश नापितलगायत सम्मिलित टोलीले बिहीबार सबस्टेसन निर्माणस्थलको स्थलगत अवलोकन गरेको छ । टोलीले वडाध्यक्षहरु, प्रभावित, सरोकार समितिका पदाधिकारीहरु र स्थानीय बासिन्दासँग छलफल गरी रणनीतिक महत्वको प्रसारण लाइन तथा सबस्टेसन निर्माणमा अवरोध नगर्न आग्रह गरेको छ । प्रमुख जिल्ला अधिकारी उपाध्यायले निर्माणका कारण स्थानीयलाई पर्ने मर्कालाई न्यूनिकरण गर्दै विकास आयोजनाहरुलाई अगाडि बढाइने बताए । ‘यस आयोजनाले नकारात्मक प्रभाव पार्छ मात्रै पार्छ भन्ने छैन, निर्माणले थप नयाँ अवसरहरु सिर्जना गर्न सक्छ, यस भेगलाई नयाँ पर्यटकीय क्षेत्रको रुपमा विकास गर्न सकिन्छ कि ? यस विषयमा पनि छलफल गरौं, प्राधिकरण र प्रभावितबीच द्धन्द्ध बढाउनेभन्दा पनि वार्ता र छलफलबाट समस्या समाधान गरौं’, उनले स्थानीय आग्रह गर्दै भने, ‘प्राधिकरणले पेश गर्ने मुआब्जा तथा क्षतिपूर्ति प्रस्तावमा निर्णय गर्दा स्थानीयको मर्कालाई सम्बोधन गर्ने गरी लचकता अपनाइने छ, स्थानीयको संवेदनशीलतालाई ख्याल गरिने छ ।’ बस्तीकोबीचमा सबस्टेसन निर्माण गरिंदा मानवबस्ती नै नष्ट हुन्छ भन्ने बुझाइ गलत भएको प्रष्ट पार्दै प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक घिसिङले सबस्टेसनको निर्माणबाट त्यस क्षेत्रको विद्युत आपूर्ति विश्वसनीय तथा भरपर्दो हुने र उद्योग कलकारखाना स्थापनाको नयाँ अवसर सिर्जना हुने बताए । काठमाडौं उपत्यकामा ११ वटाभन्दा बढी सबस्टेसन घनाबस्तीकैबीचमा रहेको तर त्यसबाट अहिलेसम्म कुनै मानवीय क्षति नभएको घिसिङले प्रष्ट पारे । सबस्टेसन निर्माणमा राजनीतिकरण नगर्न आग्रह गर्दै घिसिङले भन्नुभयो, ‘जनतालाई गोली ठोकेर, मर्कामा पारेर सबस्टेसन निर्माण गर्न पक्षमा छैनौं, संस्थागत सामाजिक उत्तरदायित्व अन्तर्गत यस क्षेत्रको विकासका लागि विद्यालय, सडक, स्वास्थ्यलगायतका क्षेत्रमा लगानी गर्न तयार छौं, समुदाय विकासलाई गम्भीर भएर सोचौं, छलफल गरौं, रोजगारी, निर्माण कार्यलगायतमा स्थानीयलाई अधिकतम फाइदा हुने गरी सबस्टेसन निर्माण गर्ने छौं ।’ सबस्टेसन कुनै एउटा निश्चित क्षेत्रमा बन्ने भएकोले यसलाई सुन्दर बनाएर पर्यटकीय क्षेत्रको रुपमा विकास गर्न सकिने उल्लेख गर्दै उनले वार्ता र छलफलबाटै समस्या समाधान गर्न सकिने बताए । शंखरापुर नगरपालिका मेयर रमेश नापितले स्थानीयले राखेको मागलाई सम्बोधन गरेर विकास आयोजनाहरु बनाइनु पर्नेमा जोड दिए । ‘स्थानीयले सबस्टेसन सार्न माग गरेका छन्, ठाउँ छ भने विकल्प खोज्नु पर्छ, सबै विषयलाई छलफलबाट निश्कर्षमा पुर्याउन सकिन्छ’, उनले भने । छलफलमा सहभागीहरुबाट आयोजनाबाट त्यस क्षेत्रमा वातावरणीय, सामाजिक, आर्थिक र सांस्कृतिक प्रभाव पर्ने भएकोले सबस्टेसन तथा प्रसारण लाइनलाई अन्यत्र सार्न माग गरिएको थियो । काठमाडौं उपत्यकाको विद्युत आपूर्तिलाई भरपर्दो र विश्वसनीय बनाउन र प्रसारण सञ्जाल विस्तारका लागि एसियाली विकास बैंकको सहुलियतपूर्ण ऋणमा आयोजना सुरु गरिएको हो । आयोजना अन्तर्गत नै भक्तपुरको चाँगुनारायणमा १३२/११ केभी सबस्टेसन निर्माणाधीन छ । स्थानीयको अवरोधका कारण लप्सीफेदी सबस्टेसन भने निर्माण हुन सकिरहेको छैन । रामेछापको खिम्तीमा रहेको न्यू खिम्ती सबस्टेसनबाट बाह्रबिसै हुँदै लप्सीफेदीसम्मको ४०० केभीको डबल सर्किट तामाकोसी–काठमाडौं प्रसारण लाइन आयोजना निर्माणाधीन छ । आयोजना अन्तर्गत लप्सीफेदीका स्थानीयको अवरोधका कारण ५ वटा टावर निर्माण हुन सकिरहेको छैन ।
डिशहोम फाईबरनेटको ईन्टरनेट प्याकेज ८७० रुपैयाँमा
काठमाडौं । डिशहोम फाईबरनेटले नयाँ ब्याण्डविथको साथ आकर्षक मुल्यमा ईन्टरनेट प्याकेजहरुको साथ फेस्टिभ फाइबरनेट अफर ल्याएको छ । यस अफरले मात्र ८७० रुपैयाँ प्रति महिना पर्ने २०० एमबिपिएसको ईन्टरनेट प्याकेज दिनेछ । त्यस्तै प्रति महिना ५९५ रुपैयाँमा ७५ एमबिपिएस, ६८७ रुपैयाँमा १०० एमबिपिएस, ८२४ रुपैयाँमा १५० एमबिपिएस र ९१६ रुपैयाँमा २५० एमबिपिएसका प्याकेजहरु उपलब्ध रहेको छ । यो प्याकेज अफरमा एक वर्षको जडान गर्ने ग्राहकहरुले फाइभजि डुयल ब्याण्ड राउटर पनि सित्तैमा पाउनुको साथै ईन्टरनेटसँगै टेलिभिजन सेवा पनि चाहने ग्राहकले २५० रुपैयाँ प्रति महिनामा डिशहोम आई टि।भीको सेवा पनि लिन पाउनेछन् ।
बेगनास–रुपा पम्प जलासययुक्त जलविद्युत् आयोजना सम्पन्न गर्न २० अर्ब लाग्ने
लेखनाथ । नेपाल विद्युत् प्रधिकरण, इञ्जीनियरिङ सेवा निर्देशनालय आयोजना विकास विभागले पोखराको लेखनाथस्थित बेगनास–रुपा पम्प जलासययुक्त जलविद्युत् आयोजना सञ्चालन गर्नका लागि हालसम्म गरिएको वातावरण तथा सामाजिक अध्ययन प्रगति विवरण सार्वजनिक गरेको छ । विभागले वातावरण तथा सामाजिक क्षेत्रमा हालसम्म भएका अध्ययन प्रगतिका बारेमा बुधबार पोखरामा सरोकारवालासँग अन्तक्र्रियात्मक कार्यक्रम गरी सार्वजनिक गरेको हो । नेपालमै पहिलो प्रयोगमा बेगनास–रुपा पम्प जलासययुक्त जलविद्युत् आयोजना सञ्चालन गर्नका लागि प्राधिकरणको रु २० अर्ब खर्च लाग्ने प्राधिकरणका उपनिर्देशक रामजी भण्डारीले जानकारी दिए । उक्त जलासययुक्त आयोजनाबाट एक सय ५० मेगावाट जलविद्युत् उत्पादन हुने जानकारी सो अवसरमा दिइएको थियो । विसं २०७४ मा सरकारबाट सर्वेक्षण अनुमतिपत्र प्राप्त गरी प्राधिकरणले जलविद्युत् सञ्चालन गर्न वातावरणीय तथा सामाजिक अध्ययन कार्य अगाडि बढाएको थियो । बेगनास तालमा भइरहेको पानीको सतहलाई एक मिटर बढाइ सङ्कलित गरिएको पानीलाई एक किलोमिटर सुरुङ मार्गमार्फत रुपातालको छेउमा विद्युत्गृह निर्माण गरी गृहबाट निस्केको पानी रुपातालमा लगेर खसाल्ने र पुनः रुपातालको पानी पम्पमार्फत बेगनासमा नै ल्याइने योजनाका साथ प्राधिकरण निर्माणमा अगाडि बढेको छ । उक्त आयोजनाबाट ‘पिकआवर’ अर्थात साँझको समयमा दैनिक चार घण्टा विद्युत् निकाल्न सकिन्छ, यसले पिकआवरमा हुने विद्युत् अभावलाई केही मात्रामा सहयोग पु¥याउने जानकारी प्राधिकरणका प्राविधिक प्रकाश गौडेलले जानकारी दिए । बेगनास तालभन्दा रुपातालमा रहेको पानीको सतह ६८ मिटर गहिराइमा भएकाले रुपातालमा विद्युत्गृह सञ्चालन गर्न सजिलो भएको छ । दैनिक अधिकतम साँझ ५ बजेदेखि ९ बजेसम्म विद्युत् उत्पादन गर्न सकिने र यस समयमा बेगनासको पानीको सतह एक मिटरले कम हुने छ राति १२ देखि भोलिपल्ट बिहान ४ बजेसम्म रुपातालमा जम्मा भएको पानी पुनः बेगनासतालमा पम्पमार्फत तानिने छ । बेगनास भन्दा रुपाताल सानो भएकाले बेगनासको पानीको सतहभन्दा एक मिटरमाथिको पानी रुपामा अहिले भइरहेको पानीको सतहभन्दा तीन मिटर उचाइमा पुग्ने छ । अन्तक्र्रिया कार्यक्रममा सहभागी अधिकांश सरोकारवाला निकायका व्यक्तिले वातावरणीय तथा सामाजिक प्रभाव नहुने गरी जलविद्युत् आयोजना सञ्चालनमा ल्याउन आग्रह गरेका थिए । स्थानीय सरकोकारवाला समेत रहेका पूर्व स्वास्थ्य तथा गृहमन्त्री खगराज अधिकारीले जलचरमा पर्ने असरलाई कम गर्दै तालबाट हुने सिँचाइ, डुङ्गा व्यवसायी तथा स्थानीयवासीलाई असर नपुग्ने गरी आयोजना सञ्चालन गर्नुपर्नेमा जोड दिए । प्राधिकरणले आफ्नो स्वार्थभन्दा पनि स्थानीयवासीको स्वार्थलाई मध्यनजर गर्दै आयोजना अगाडि बढाउनुपर्ने र प्राधिकरणले ठाउँठाउँमा पानीको फोहरा राखेर बेगनासमा पर्यटकलाई एक रात बिताउने गरी संरचना पनि खडा गरिदिनुपर्नेमा उनले जोड दिए । गण्डकी प्रदेश सरकारका पर्यटन, उद्योग तथा वाणिज्यमन्त्री मणिभद्र शर्मा कँडेलले स्थानीय जनताको सहमति र उनीहरूलाई नै रोजगारीमा सहभागी गराई आयोजना सञ्चालन गर्न आग्रह गरे । गण्डकी प्रदेशका ऊर्जा सचिव डा सन्तोष कैनीले ‘पीक आवर’का समयमा विद्युत् उत्पादन गर्नका लागि भनेर आयोजनाले घाटाको योजना सञ्चालन गर्न नहुने बताए । स्थानीयवासी तथा रुपा गाउँपालिकाका अध्यक्ष नवराज ओझाले विद्युत् आयोजनाका नाउँमा बस्ती नै डुब्ने सिञ्चाइ नै बन्द हुने किसिमबाट आयोजना सञ्चालन हुन नुहने बताए । साथै उनले वातावरणीय असर केही पनि नहुने किसिमबाट योजना सञ्चालन गर्नुपर्नेमा जोड दिए । स्थानीय सरोकारबाला तथा बेगनास सिञ्चाइ सरोकार समितिका पूर्व अध्यक्ष पुष्पराज भण्डारीले बेगनास तालको पानीले आठ सय ८० हेक्टर जमिन सिँचाइ भएको र विद्युत् आयोजना सञ्चालन हुँदा स्थानीय उपभोक्ता सिँचाइबाट बञ्चित हुन नहुने बताए । रासस
मकै पोलेरै छाक टार्छन् महिला
दोधारा चाँदनी । कञ्चनपुरको भीमदत्त नगरपालिका–१८ की ५८ वर्षीया पार्वती धामी ठेलागाडामा मकै पोलेर बेच्छिन् । साँझबिहानको छाक टार्न झरिमा छाताको ओत लागेर पनि आफ्नो कामलाई निरन्तरता दिँदै आएकी छिन् । वृद्ध अवस्थामा पनि उनको सहारा ठेलागाडा बनेको छ । करिब छ वर्षदेखि मकै पोलेरै साँझबिहानको जोहो गरिरहेको उनले बताइन् । ‘पानी प¥यो भनेर घरमै बसेँ साँझ भोकै बस्नुपर्छ ।’ उनले भनिन्, ‘मकै बेचेर आएको पैसाले साँझ बिहान खान ठिक्क हुन्छ । यसबाट दैनिक पाँच सय जति आम्दानी हुन्छ ।’ दोधारा चाँदनीबाट प्रतिकेजी ४० रुपैयाँमा मकै खरिद गरेर महेन्द्रनगर बजारमा बेच्ने गरेको धामीले बताइन् । ‘पोलेको मकै एउटा २५ रुपैयाँमा बिक्री गर्छु मेरो पेट पाल्न ठिकै भएको छ ।’ उनले भनिन्,’मकै बेचेर आएको पैसाले चामल खरिद गरेर लग्छु साँझबिहानलाई पुग्छ । दिनमा काम नगरे साँझ चुलोे बाल्नै मुस्किल हुन्छ ।’ विसं २०५८ मा श्रीमान् बेपत्ता भएपछि उनी एकल भइन् । दार्चुलाको मालिकार्जुन–३ निवासी धामी हाल महेन्द्रनगरस्थित कटानमा कोठा भाडामा लिएर बस्दै आएकी छिन् । ‘एउटा छोरी थिइन् छोरीको पनि बिहेपछि श्रीमान्ले अर्को बिहे गरेर छोड्यो ।’ उनले भनिन्–’अहिले छोरीको सहारा म मेरो सहारा छोरी भएका छौँ ।’ धामीकी छोरी लक्ष्मी पनि महेन्द्रनगर बजारमै आइसक्रिम बेच्दै आएकी छिन् । ‘छोरीको कमाइले कोठाभाडा तिर्न र अरु खर्च चलाउन पुग्छ ,’ उनले भनिन्–’अहिले सबै कुरा महँगो भएको छ साँझबिहानको चुलो बाल्नै मुस्किल छ ।’ छोरी लक्ष्मीले मौसमअनुसारको व्यवसाय गर्ने गरेको बताइन् । ‘जति बेला जे काम पायो त्यही गर्छु काम गरेर खानु छ,’ उनले भनिन्,’दैनिक मजदूरी गरेर खान लाउन ठिक्क भएको छ ।’ सानै उमेरमा बिहे गरेकी लक्ष्मीले श्रीमान्ले दोस्रो बिहे गरेपछि निकै समस्या झेल्नु परेको बताइन् । ‘अहिले आमासँगै बस्दै आएको छु मेरो सहारा आमा, आमाको सहारा म छु ।’ उनले भनिन्,’सरकारले दिएको एकल भत्ताले राहत भएको छ ।’ जीवनमा अनेक पीडासँग जुध्दै तराई झरेको लक्ष्मीले बताईन् । उनी जस्तै पोलेको मकै बेचेर दैनिक जीवनयापन गरिरहेका थुप्रै महिला महेन्द्रनगरमा भेटिन्छन् । भीमदत्त नगरपालिका– १८ का धाना पन्तले पनि पोलेको मकै बेचेर दैनिक गुजारा चलाइरहेका छन् । रोजगारीको अन्य केही उपाय नभएपछि दुबै दम्पतीले मकै बेचेर साँझ बिहानको जोहो गर्दै आएका छन् । ‘अन्य रोजगारी केही छैन पोलेको कमाइ बेचेर जीवनयापन गरिरहेका छाँै ।’ उनले भनिन् । ‘खेती किसानी गर्न जग्गा छैन अन्य काम गर्न सीप छैन ।’ पन्तले मकै बेचेर दैनिक एक हजारसम्म आम्दानी हुने गरेको बताईन् । ‘बुढाबुढी दुबैको कमाइ दिनको एक हजार ५०० रुपैयाँ जति बचत हुन्छ यसबाट घरखर्च धान्न पुगेको छ ।’ उनले भनिन्–’छोराछारीको स्कुल खर्च पनि यसैबाट चलेको छ ।’ महेन्द्रनगरमा मकै पोलेर मात्रै थुप्रैले जीविकोपार्जन गरिरहेका छन् । मौसमअनुसार बैशाखदेखि असोज महिनासम्म फुटपाथमा बसी मकै पोलेर मनग्य आम्दानी गरिरहेको उनीहरुको भनाइ छ । महेन्द्रनगरमा दोधारा चाँदनीबाट मकै आउने गरेको छ । रासस
मुटु दिवसको अवसरमा नर्भिकमा एक महिना हेल्थ प्याकेजमा छुट
काठमाडौं । नर्भिक इन्टरनेशनल हस्पिटलले विश्व मुटु दिवसको अवसर पारेर हेल्थ प्याकेजमा भारि छुटको अफर सार्वजनिक गरेको छ । अस्पतालले आगामी सेप्टेम्बर २९ तारिखका दिन परेको वल्र्ड हर्ट डे९विश्व मुटु दिवस०को अवसर पारेर हेल्थ प्याकेजको शुल्क खरीद गर्दा ३५ प्रतिशतसम्म छुट पाउने गरी अफर सार्वजनिक गरेको हो । हेल्थ प्याकेजअन्तर्गत गरिने विभिन्न परीक्षणहरुका लागि तोकिएको शुल्कमा ३५ प्रतिशतसम्म छुट पाइने अस्पतालले जनाएको छ । अस्पतालको अनुसार छुट सम्बन्धी व्यवस्था लागू भइसकेको र अबको एक महिनाभित्रमा हेल्थ प्याकेज खरीद गर्नेले यो छुट पाउने छन् । विश्व मुटु दिवसको अवसर पारेर डिजाइन गरिएको प्याकेजअन्तर्गत सुगर फास्टिङ, आरएफटी, टोटल कोलेस्ट्रोल, इसीजी, यूरिन रुटिन, इको, ईएसआर, सीबीसी लगायतका जाँचहरु रहेको छ । यसपटकको विश्व मुटु दिवस ‘यूज हर्ट फर एभ्री हर्ट’को थिममा विश्वभर मनाइँदैछ ।
मकवानपुरको भीमफेदीमा बस दुर्घटना हुँदा ५ जनाको मृत्यु
काठमाडौं । मकवानपुरको भीमफेदीमा यात्रुबाहक बस दुर्घटना हुँदा ५ जनाको मृत्यु भएको छ । काठमाडौंबाट हेटौंडाका लागि छुटेको बा ३ ख ७८५८ नम्बरको बस भीमफेदीको आरोलोमा सडकबाट तल खसेर दुर्घटना भएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरले जनाएकाे छ । जुरिखेतको माथिल्लो घुम्तिबाट खसेको बस तल्लो घुम्तीमा पुगेर अड्डिएको छ ।