बोनसको घण्टीले राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकमा तनाव
काठमाडौं । बुधबार बिहानै राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकका कर्मचारीको मोबाइलमा घण्टी बज्यो । घण्टी थियो, ‘बोनस पाएको ।’ बैंकले बुधबार दिउँसो २ बजे ५९औं वार्षिकोत्सब कार्यक्रम राखेको थियो । त्यसअगावै कर्मचारीलाई खातामा बोनस पठायो । त्यो घण्टीको खुसी र निराशा भने दिउँसो देखियो । नेपाल कर्मचारी संघ राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकका अध्यक्ष लक्ष्मी प्रसाद पाण्डेले बिहान ७ बजे बैंकका कर्मचारीको मोबाइलमा बजेको घण्टीले थप तनाव सिर्जना गरेको टिप्पणी गरे । उनले आफूहरूले मिहेनतअनुसारको प्रतिफल नपाएको गुनासो गरे । ‘हामीले बिहानै बोनस प्राप्त गर्याैं, बैंक डेमा बोनस पाएको यो दोस्रो पटक हो, बैंकले प्रतिस्पर्धा नबिल बैंक र हिमालयन बैंकसँग गर्नुपर्छ भन्छ । तर, सुविधामा सरकारी पारा गर्छ,’ उनले भने, ‘बोनस ऐन २०३० अन्तर्गत १० प्रतिशत बोनस पाउनु पर्ने हो, सरकारी संस्थामा नेपाल सरकारले तोकेबमोजिम पनि बोनस पाएनौं, यसलाई तत्काल संशोधन गरी निजी संस्था जति नै पाउनु पर्छ ।’ बोनस ऐन बमोजिम एक आर्थिक वर्षमा गरेको नाफाको १० प्रतिशत बराबरको रकम कर्मचारीलाई छुट्याउनु पर्छ । तर, सरकारी संस्थामा कार्यरत कर्मचारीलाई भने उक्त ऐन लागू नभएको उनको भनाइ छ । अध्यक्ष पाण्डेले कर्मचारी सेवा विनियावलीको समस्या रहेका तत्काल समाधान गर्नु पर्ने बताए । २०७२ सालमा संविधान जारी भएपछि समग्र क्षेत्रमा समस्या देखिएको तर, हालसम्म समाधान हुन नसकेको उनको भनाइ छ । साथै, श्रम ऐन २०७४ले कर्मचारीलाई न्यूनतम ८.३३ प्रतिशत उपदान दिनु पर्ने व्यवस्था गरेको भएपनि राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकमा त्यो लागू नभएको उनको गुनासो छ । नेपाल राष्ट्रिय कर्मचारी संगठनका अध्यक्ष दिपेन्द्र कार्कीले ज्यालादारी, करार र स्थायी कर्मचारीहरूका आ–आफ्ना समस्या रहेको बताउँछन् । उनले बैंकका सीईओ किरण कुमार श्रेष्ठलाई कर्मचारी समस्या समाधान गरेर मात्रै बाहिरिन आग्रह गरे । ‘बैंकमा ज्यालादारी, करार र स्थायी कर्मचारीहरू छन्, ज्यालादारी कर्मचारीको ठूलो समस्या न्यून ज्यालामा काम गर्नुपर्छ, ७ वर्ष ९ महिनामा बैंकका सीईओज्यूले धेरै राम्रो काम गर्नु भयो, अबको ३ महिनामा यी समस्या पनि समाधान गरेर जानु होला,’ उनले भने । ‘हामीले एउटै पदमा १० वर्षसम्म काम गर्नु पर्ने बाध्यता छ, आज बिहान बैंकका सबै कर्मचारीहरूको मोबाइलमा घण्टी बजेपनि त्यो असमान तरिकाले बजेको छ,’ उनले भने, ‘निजी क्षेत्रका र सरकारी संस्थामा कार्यरत सबै कर्मचारीको बोनस समान हुनुपर्छ, अन्य बैंकको तुलनामा राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकका कर्मचारीहरूको बोनस सबैभन्दा कम छ ।’ साथै, अवकाश पाएका कर्मचारीहरूको उपदान स्वीकृत भएपनि उपभोग गर्न नपाएको उनको भनाइ छ । उनका अनुसार नेपाल बैंकको भन्दा राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकका कर्मचारीको सेवा सुविधा १५ प्रतिशत कम छ । यदि सेवा सुविधा नबढाउने हो भने नेपाली अर्थतन्त्रमा राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक टिक्न नसक्ने उनको भनाइ छ । ‘उपदान स्वीकृत भएपनि हालसम्म कर्मचारीको खातामा आएको छैन, वर्षभरि लगाएको बाली जंगली हात्तिले सखाप पारेजस्तै भएर अवकास हुनु परेको छ, वर्षाैं बैंकमा परीश्रम गरेका कर्मचारी निराश भएर रित्तो हात घर फर्किनु परेको छ, उपदानको विषय तत्काल स्वीकृत हुनुपर्छ,’ उनले भने, ‘नेपाली अर्थतन्त्रमा राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकलाई टिकाइराख्न सेवा सुविधा बढाउनु पर्छ, कर्मचारीका समस्या समाधान गर्नुपर्छ, पुरानो राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक हुनबाट जोगाउन कर्मचारीको सेवा सुविधामा जोड दिनु पर्छ ।’ नेपाल वित्तीय संस्था कर्मचारी संघका अध्यक्ष ईश्वर बहादुर सिंहका अनुसार आरबिबि नेपाली बैंकिङ क्षेत्रमा बलियो बैंकका रूपमा स्थापित भएको छ । बैंकमा सरकारी पारा अन्त्य भइसकेको उनको भनाइ छ । ‘विगतमा सरकारी पारा भयो भनेर धेरै हेपाई खानु पर्याे, अब एनसिएचएलले डिजिटल ट्रान्जेक्सन सबैभन्दा बढी गर्ने बैंकका रुपमा पुरस्कार दिएको छ, यसबाट पनि प्रमाणित भइसकेको छकि बैंक परम्परागत ढंगबाट चलेको छैन,’ उनले भने । साथै, सुधारको कार्यक्रमबाट स्थापित भएकाले आगामी नेतृत्व पनि अब्बल व्यक्ति आउनु पर्ने उनको धारणा छ । यदि बैंकलाई बुझ्ने व्यक्ति आयो भने बैंकको भविष्य उज्वल हुने उनको भनाइ छ । साथै, बैंकले सरकारलाई ग्राहकको रुपमा लिएको उनको भनाइ छ । ‘सरकार हाम्रो प्रमुख ग्राहक हो, अब सरकारलाई हामीले ग्राहकको रुपमा लिन्छौं, राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकलाई नियमन गर्नुहोस्, सुपरीवेक्षण गर्नुहोस् तर, हस्तक्षेप नगर्नुहोस्,’ उनले भने । अर्थमन्त्री डा. प्रकाशशरण महतले परिश्रम गर्नु पर्ने तर फलको आशा नगर्न कर्मचारीहरूलाई आग्रह गरे । सरकार अहिले खर्च कटौतिमा लागेकाले राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकका कर्मचारीहरूले पनि तत्काल सेवा सुविधा वृद्धिको अपेक्षा गर्न नहुने उनको भनाइ छ । ‘सरकारी संस्थामा सरकारले कडाइ गरेको छ, सवारी साधन, भत्ता नदिनेदेखि तलबभत्तामा कुनै वृद्धि गरेनौं, त्यसैले बैंकका कर्मचारीहरूले पनि अहिले त्यो अपेक्षा नगर्नुहोस्, अवस्था सुधार भएपछि स्वतः तलब भत्तावृद्धि हुन्छ,’ उनले भने । संस्था समस्याका परेका बेला रातदिन नभनी काम गर्न कर्मचारीलाई उनले निर्देशन दिए । संस्था समस्यामा परेका बेला आफ्नो पकेटबाट सहयोग गर्ने गरेको जापानको उदाहरण दिँदै उनले भने, ‘अहिले ५ बजे नै घर जाने स्थिती छैन, समय हेरेर काम गर्ने जमाना गए, अब काम गर्नु पर्छ तर, समय हेर्नु हुँदैन, जतिबेला काम गरेपनि दिनभरिको काम सक्नु पर्छ, जापानमा संस्था डुब्न लाग्यो भने कर्मचारीले खल्तिबाट पैसा हाल्छन्, त्यसैले जापान सम्पन्न भयो, हामीले पनि त्यो परिपाटी अपनाउनु पर्छ ।’
अब सातै प्रदेशका अस्पतालमा चिकित्सा शिक्षा पढाइ हुने
काठमाडौं । स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्यामन्त्री मोहनबहादुर बस्नेतले आगामी शैक्षिक सत्रदेखि एक सयदेखि तीन सय श्ययाका अस्पतालमा नर्सिङ र ‘प्यारामेडिक्स’को पढाइ सुरु हुने बताएका छन् । बुधबार शुक्रराज ट्रपिकल तथा सरुवा रोग अस्पताल टेकुको ९०औँ वार्षिकोत्सव समारोहमा मन्त्री बस्नेतले आगामी शैक्षिक सत्रमा सातै प्रदेशका साविकका अञ्चल अस्पतालमा चिकित्सा शिक्षाको अध्यापन सुरु गर्न मन्त्रालयले तीव्र तयारी गरिरहेको जानकारी दिए । उनले टेकु अस्पताललाई मन्त्रालयको नीतिअनुसार नर्सिङ तथा पारामेडिकको शैक्षिक कार्यक्रम सञ्चालनका लागि तयार रहन निर्देशन दिए । ‘आउँदो शैक्षिक सत्रदेखि देशका सबै ठूला अस्पतालमा नर्सिङ र प्यारामेडिक्सको पढाइ सुरु हुन्छ । सरकारको निर्णय छिटो कार्यान्वयनमा ल्याउन मन्त्रालयले तयारी गरिरहेको छ’, उनले भने, ‘यस अस्पतालले पनि आवश्यक जनशक्ति उत्पादनको तयारी गर्नुपर्छ ।’ मन्त्रालयले एक सयदेखि तीन सय श्ययासम्मका अस्पतालमा नर्सिङ र प्यारामेडिक्सको पढाइ गर्ने र तीन सय श्ययाभन्दा माथिका अस्पतालमा ‘एमबिबिएस’ को पढाइ गर्ने निर्णय गरेर मन्त्रिपरिषद्मा पठाइ सकेको मन्त्री बस्नेतले जानकारी दिए । सरकार चिकित्सा शिक्षा ऐन परिमार्जनको तयारीमा लागको कार्यक्रममा जानकारी गराइएको थियो । वार्षिकोत्सव समारोहमा अस्पतालमा निर्देशक डा युवानिधि बसौलाले तीन सय श्ययाको विशिष्टकृत सरुवा रोगको नयाँ भवन निर्माण प्रक्रियामा रहेको जानकारी दिए । उनले विशिष्टकृत अस्पतालको न्यूनतम् सेवा मापदण्ड सुरु भइसकेको बताए । नर्सिङ प्रशासक रोशनीलक्ष्मी तुईतुईले अस्पतालले आउँदो शैक्षिक सत्रदेखि नर्सिङको पढाइ गर्ने गरी तयारीबारे जानकारी दिँदै सरकारबाट अनुमति प्राप्त भएमा अध्यापन सुरु गरिने प्रतिबद्धता जनाए । वार्षिकोत्सवका अवसरमा कोभिड-१९ को महामारीमा अग्रणी भूमिका निर्वाह गरेको भन्दै अस्पतालले प्रमुख कन्सल्टेन्ट फिजिसियन डा विमल शर्मा चालिसेलाई सम्मान गरेको थियो । अस्पतालमा अहिले एक सय श्यया सञ्चालनमा रहेको छ । त्यसमा २० वटा आकस्मिक श्यया रहेका छन् । अस्पतालबाट दैनिक दुई हजार जना बिरामीले बहिरङ्ग सेवा लिने गरेको निर्देशक डा बसौलाले जानकारी दिए । गत आर्थिक वर्ष २०७९/८० मा यस अस्पतालबाट एक लाख छ सय १९ जनाले बहिरङ्ग उपचार सेवा लिएका छन् । सोही आवमा ११ हजार चार सय ४६ जना बिरामीले आकस्मिक उपचार सेवा लिएका छन् भने एक हजार नौ सय ८७ जना अस्पतालमा भर्ना भएका थिए । रासस
आईपीओ जारी गर्न सुपर खुदी हाइड्रोले नियुक्त गर्यो बिक्री प्रबन्धक
काठमाडौं । सुपर खुदी हाइड्रोपावरले सेयर निष्काशनको लागि ग्लोबल आइएमई क्यापिटललाई निष्काशन तथा बिक्री प्रबन्धकमा नियुक्त गरेको छ । सो सम्बन्धमा कम्पनी र क्यापिटलबीच माघ १० गते सेयर निष्कासन सम्बन्धी सम्झौता भएको हो । उक्त सम्झौतापत्रमा सुपर खुदी हाइड्रोको तर्फबाट बरिष्ठ आयोजना प्रबन्धक रबि कुमार गौतम र ग्लोबल आइएमई क्यापिटलको तर्फबाट प्रमुख कार्यकारी अधिकृत मन्दिप लुइटेलले हस्ताक्षर गरेका हुन् । हाइड्रोले सर्वसाधारणमा प्रतिकित्ता अंकित मूल्य एक सय रुपैयाँ दरको ६९ लाख ७५ हजार कित्ता सेयर निष्काशन गर्न लागेको हो । वि.सं. २०६५ सालमा प्रा.लि. को रुपमा दर्ता भई वि.संं.२०८० सालमा पब्लिक कम्पनीको रुपमा परिणत भएको सुपर खुदी हाइड्रोपावरको रजिष्टर्ड (केन्द्रीय) कार्यालय काठमाडौं महानगरको वडा नंं. ३० डिल्लीबजार, चारखालमा रहेको छ । अधिकृत पूँजी १ अर्ब ७५ करोड रुपैयाँ र जारी पुँजी १ अर्ब ५५ करोड रुपैयाँ रहेको यस कम्पनीले ६९ करोड ७५ लाख रुपैयाँ बराबरको साधारण सेयर सर्वसाधारणमा निष्काशन गर्न लागेको हो । लमजुङ्ग जिल्लाको मर्स्याङ्गदी गाउँपालिकाको वडा नं. २, खुदीमा रहेको निर्माणाधिन माथिल्लो खुदी जलविद्युत आयोजनाले खुदी खोलाबाट २६ मेगावाट विद्युतशक्ति उत्पादन गर्ने गरी वि.सं.२०७८ साल बैशाखबाट आयोजनाको निर्माण कार्य थालनी गरेको हो । भविष्यमा थप हाईड्रोपावर क्षेत्रमा लगानी गर्ने लक्ष्य राखेको यस कम्पनीमा हाइड्रोपावर क्षेत्रसँग सम्बन्धित प्रतिष्ठित व्यक्तिहरुको लगानी रहेको छ ।
पुवा खोला-वान हाइड्रोको बिक्री प्रबन्धकमा एलएस क्यापिटल, आईपीओ जारी गर्दै
काठमाडौं । पुवा खोला-वान हाइड्रोपावरले आईपीओ निष्काशन गर्नको लागि सेयर निष्काशन तथा बिक्री प्रबन्धकमा एलएस क्यापिटललाई नियुक्त गरेको छ । कम्पनीले प्रतिसेयर एक सय रुपैयाँ अंकित दरको १९ लाख ४६ हजार ६६० कित्ता सेयर निष्काशन गर्नको लागि उक्त क्यापिटललाई बिक्री प्रबन्धकमा नियुक्त गरेको हो । उक्त नियुक्ति सम्बन्धी सम्झौता-पत्रमा पुवा खोला-वान हाइड्रोपावरका तर्फबाट प्रबन्धनिर्देशक कदम के.सि तथा लक्ष्मी सनराइज क्यापिटलको तर्फबाट प्रमुख कार्यकारी अधिकृत बिजयलाल श्रेष्ठले हस्ताक्षर गरेका छन् । पुवा खोला-वान हाइड्रोको इलाम जिल्लामा अवस्थित ४ मेगावाट क्षमताको जलविद्युत आयोजना छ ।
कर्जाको ब्याजदर सिङ्गल डिजिटमा आउन सक्छ : गभर्नर अधिकारी
काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंकका गभर्नर महाप्रसाद अधिकारीले बैंकको कर्जा अब सिङ्गल डिजिटमा आउन सक्ने बताएका छन् । बुधबार काठमाडौंमा राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको ५९औँ वार्षिकोत्सबको अवसरमा बोल्दै यस्तो बताएका हुन् । ‘बैंकहरुमा तरलता अत्यन्तै राम्रो अवस्थामा छ । त्यसलाई हामी प्रयोग गर्नसक्छौं । बैंकहरुको कर्जा माग वृद्धि हुने अपेक्षा छ । त्यहीअनुसार पोलिसी रेटहरु पनि घटाएका छौं । अधिकांश कर्जाहरु बैंकले १०.२५ भित्र दिनु पर्छ । विस्तारै वाणिज्य बैंकहरुको कर्जा सिङगल डिजिटमा जाने अवस्था आएको छ ।’ उनले भने । गभर्नर अधिकारीले अर्थतन्त्रमा पछिल्लो समय हुँदै आएको सुधारको आधारमा राष्ट्र बैंकले दिएको नीतिको कारण बैंकहरुको कर्जाको ब्याजदर कम हुँदै जाने अवस्थामा रहेको बताए । बैंकहरुले अहिले १०.२५ प्रतिशतमा कर्जा दिनुपर्ने अवस्था रहेको बताउँदै उनले राष्ट्र बैंकले आगामी दिन बैंकहरुको कर्जा प्रवाह बढ्ने अपेक्षाले केही नीतिगत दरहरु घटाएको अवस्था रहेको बताए । अर्थतन्त्रमा आएको सुधारको आधारमा राष्ट्र बैंकले लिने नीतिहरु सहज बनाउँदै गएको बताउँदै उनले तत्कालका लागि नेपाली बैंकहरु साना-साना संकटमा अफ्ठ्यारो पर्ने अवस्थामा नभएको जानकारी गराए । नेपाली बैकिङ क्षेत्र सक्षम र बलियो रहेको उनको भनाई छ । उनले बैंकिङ प्रणालीलाई दिगो विकास र सुरक्षित बैंकिङ प्रणालीको रुपमा विकास गर्दै गएको बताए । अहिले आर्थिक शिथिलता भइरहेको अवस्थामा रिकभरीमा समस्या भएपनि अन्य तथ्य र तथ्याङ्कहरुले सहयोगले अर्थतन्त्र सकारात्मक बाटोमा रहेको उनले बताए । त्यस्ते, उनले बैंकहरुमा तरलता अत्यन्तै राम्रो अवस्थामा रहेको जनाए । अहिलेको आर्थिक अवस्था समग्रमा राम्रोसँग सुधार भइरहेको बताउँदै उनले बाह्य क्षेत्रको सुधार, बैंकिङ क्षेत्रभित्र पनि रिकभरी बाहेक अन्य कुराहरुमा ठूला समस्या नभएको उल्लेख गरे ।
छोरालाई बचाउन आमाले काटेर दिइन् कलेजो
भक्तपुर । आमाका लागि उसका सन्तान कलेजोको टुक्रा सरह हुन्छन् भन्ने पुस्तौंदेखिको भनाइलाई वीरगञ्ज पर्साकी ३० वर्षीया सीता भट्टले प्रमाणित गरेकी छिन् । कलेजोमा भएको क्यान्सरले जीवनसँग सङ्घर्ष गरिरहेका तीन वर्षीय छोरा रिसव भट्टलाई आमा सीताले कलेजोको टुक्रा दिएर नयाँ जीवन दिएकी हुन् । शहीद धर्मभक्त राष्ट्रिय प्रत्यारोपण केन्द्र, भक्तपुरमा उपचाररत रिसवलाई आमा सीताको ४० प्रतिशत कलेजोको सफल प्रत्यारोपण गरिएको अस्पतालका वरिष्ठ मिर्गौला तथा कलेजो प्रत्यारोपण शल्य चिकित्सक एवं शहीद धर्मभक्त राष्ट्रिय प्रत्यारोपण केन्द्रका कार्यकारी निर्देशक डा पुकारचन्द्र श्रेष्ठले बताए । उनको नेतृत्वमा चिकित्सकसहितको ५० जनाको टोलीले निरन्तर १४ घण्टाको शल्यक्रियापछि कलेजोको सफल प्रत्यारोपण गरेको हो । कलेजो झिकेको छ दिनमा आमा र नौ दिनपछि छोरालाई ‘डिस्चार्ज’ गरिएको केन्द्रका कार्यकारी निर्देशक डा श्रेष्ठले जानकारी दिए । हाल बालक र आमा दुवैको स्वास्थ्य अवस्था सामान्य रहेको डा श्रेष्ठको भनाइ छ । ‘यति सानो बालकको शरीरमा कलेजो प्रत्यारोपण भएको केन्द्रमा यो नै पहिलो पटक हो । चिकित्सा विज्ञानमा कलेजको प्रत्यारोपण सबैभन्दा जटिल प्रत्यारोपणका रुपमा मानिन्छ’, उनले भने । बालकमा कलेजो प्रत्यारोपणका लागि केन्द्रमा कार्यरत सम्पूर्ण चिकित्सक, नर्सिङ तथा अन्य प्राविधिक जनशक्ति, पाटन अस्पतालका बालरोग विशेषज्ञ डा पूजा अमात्यलगायतको नर्सिङ टोली, कान्ति बाल अस्पतालका वरिष्ठ बाल रोग विशेषज्ञ डा सुमित अग्रवाल र डा वर्षा बर्मा तथा भारतीय चिकित्सकको सहायता लिइएको उनले बताए । दाताको काटिएको कलेजो तीन महिनामै ९० प्रतिशतसम्म वृद्धि हुने र दातामा कुनै समस्या नआउने डा श्रेष्ठको भनाइ छ । रिसब बुबा रूपक र आमा सीता भट्टका एक्ला छोरा हुन् । रिसवलाई सुरुमा बान्ता हुने, वाकवाकी लाग्ने, खाना अपच हुने जस्ता समस्या देखिएपछि भरतपुर क्यान्सर अस्पतालमा लगिएको थियो । त्यहाँ जाँच गर्दा उनको कलेजोमा क्यान्सर पहिचान भएपछि कीमोथेरापी दिइएको थियो । आमा सीताका अनुसार क्यान्सर रोगको पहिचान भएपछि बालकलाई उपचारका लागि भारतका दिल्लीमा लगिएको थियो । तर भारतमा उपचार गर्दा धेरै खर्च भएपछि आफन्त र एक चिकित्सकमार्फत भक्तपुरको प्रत्यारोपण केन्द्रमा ल्याएर बालकमा कलेजो प्रत्यारोपण गरिएको हो । सीताले भनिन्, ‘क्यान्सर रोग पहिचान भएपछि उपचार गरी पूर्ण निको हुन्छ भन्ने लागेको थिएन, तर यो अस्पतालमा आएपछि मैले कलेजो काटेर दिएँ र छोराले नयाँ जीवन पाउन सक्यो ।’ केन्द्रका वरिष्ठ प्रशासन सहायक विश्वनाथ पौड्यालले एउटा कलेजो प्रत्यारोपणका लागि रु १५ देखि २० लाखसम्मसम्म खर्च हुने बताए । तर तीन वर्षे बालकको हकमा भने १५ लाख रुपैयाँ मात्रै अस्पतालले लिएको उनको भनाइ छ । केन्द्रले पहिलो पटक सन् २०१६ डिसेम्बरमा कलेजो प्रत्यारोपण गरेको थियो । केन्द्रले सुरुको केही वर्ष वार्षिक एकरदुई वटामा मात्रै कलेजो प्रत्यारोपण गर्दै आएकोमा यसवर्ष १० जनाको सफल कलेजो प्रत्यारोपण गरिसकेको केन्द्रका कार्यकारी निर्देशक डा. श्रेष्ठले जानकारी दिए । केन्द्र स्थापनाको ११ वर्षमा कूल एक हजार एक सय ८८ जनामा मिर्गौला र १८ जनामा कलेजो प्रत्यारोपण भइसकेको उनी बताउँछन् । केन्द्रले आव २०६९/७० मा १३ जनाको मिर्गौला प्रत्यारोपण, आव २०७०/७१ मा २७ जना, आव २०७१र७२ सालमा ४१ जना, आव २०७/७३ सालमा एक सय एक जनाको मिर्गौला प्रत्यारोपण भएको थियो । साथै आव २०७३/७४ मा एक सय ३२ जना, आव २०७४/७५ मा एक सय ५३ जना, आव २०७५/७६ मा एक सय ७९ जना, आव २०७६/७७ मा ४९ जना, आव २०७७/७८ मा ४५ जना, आव २०७८/७९ मा एक सय ६० जना, आव २०७९/८० मा एक सय ८६ जना र आव २०८०र८१ मा एक सय एक जनामा मिर्गौला प्रत्यारोपण गरेको केन्द्रका कार्यकारी निर्देशक डा श्रेष्ठले जानकारी दिए । आर्थिक वर्ष २०७३/७४ बाट कलेजो प्रत्यारोपण सुरु गरेको केन्द्रले सोही वर्ष दुई जनामा कलेजो प्रत्यारोपण गरेको थियो भने आव २०७४/७५ देखि आव २०७७/७८ मा चार वर्षमा एकरएक जनाले मात्रै कलेजो प्रत्यारोपण गरेका थिए । डा श्रेष्ठका अनुसार आव २०७८/७९ मा तीन जनाको, आव २०७९/८० मा दुई जनाको र चालु आवमा सात जनामा कलेजो प्रत्यारोपण भइसकेको छ । रासस
सरकारले हाइड्रोजनलाई वैकल्पिक उर्जाको रुपमा विकास गर्ने (हाइड्रोजन नीति पूर्णपाठ)
काठमाडौं । सरकारले हाइड्रोजन उर्जालाई वैकल्पिक उर्जाको रुपमा विकास गर्ने लक्ष्य लिएको छ । हाइड्रोजन नीति, २०८० पारित गर्दै सरकारले उर्जा क्षेत्रमा हाइड्रोजन नीति, २०८० लाई वैकल्पिक उर्जाको रुपमा प्रयोग गरी दिगो आर्थिक वृद्धिमार्फत आर्थिक समृद्धि हासिल गर्ने सोच प्रस्तुत गरेको छ । सरकारले पारित गरेको नीतिअनुसार जलविद्युतलगायत नवीकरयणीय उर्जा स्रोतमार्फत हाइड्रोजवन उत्पादन र उपयोगलाई प्रवद्र्धन गरी देशको अर्थतन्त्रलाई सबल, सुरक्षित र आत्मनिर्भर बनाउने लक्ष्य सरकारले लिएको छ । पेट्रोलियम पदार्थमाथिको परानिर्भरतालाई घटाउने र ग्रीन हाइड्रोजनको उपयोग गरी रासायनिक मल उत्पादनलगायत अन्य औद्योगिकीकरणलाई प्रोत्साहन गर्ने सरकारको उद्देश्य रहेको नीतिमा उल्लेख गरिएको छ । नीतिमार्फत सरकारले हाइड्रोजन उर्जा विकासको लागि आवश्यक कानून निर्माण गर्ने, हाइड्रोजन र यसको सहउत्पादन गर्ने उद्योगहरुको स्थापना र लगानी प्रवद्र्धनलाई प्रोत्साहन गर्ने लगायतका रणनीतिहरु अगाडि सारेको छ । पछिल्लो समयमा काठमाडौं विश्वविद्यालयले हाइड्रोजन इन्धनको विषयमा अनुसन्धान गर्दै आएको छ । साथै विश्वविद्यालयले परीक्षणकै लागि दक्षिण कोरियाबाट हाइड्रोजन कार समेत खरिद गरेर ल्याएको छ । [pdf id=459989]
यी हुन नयाँ स्टक एक्सचेन्जका लागि दौडधूप गर्ने व्यवसायी, कसले पाउला लाइसेन्स ?
काठमाडौं । नयाँ स्टक एक्सचेन्जको लाइसेन्सका लागि देशका ठूला व्यावसायिक घरानाहरू लामो समयदेखि लविङमा छन् । गत वर्ष सरकारले नयाँ स्टक एक्सचेन्जको लाइसेन्सका लागि आवेदन माग गरेपछि ठूला व्यावसायिक घराना नै लाइसेन्सका लागि नेपाल धितोपत्र बोर्ड (सेबोन)मा पुगेका थिए । लाइसेन्सका लागि नेपाल धितोपत्र बोर्ड (सेबोन)मा तीन स्टक एक्सचेन्ज कम्पनी पुगेका थिए । तर, प्रक्रिया बिचमै रोकिएको थियो । त्यतिबेला हिमालयन स्टक एक्सचेञ्ज, नेशनल स्टक एक्सचेन्ज र अन्नपूर्ण स्टक एक्सचेञ्जले लाइसेन्सका लागि आवेदन दिएका थिए । यी तीन वटै कम्पनीमा देशका ठूला उद्योगी व्यवसायी आवद्ध छन् । नयाँ स्टक एक्सचेञ्जको लाइसेन्स प्राप्त गर्नका लागि आफ्नो शक्ति प्रदर्शन देखाउन सक्ने उद्योगी व्यवसायीहरू यी कम्पनीमा छन् । यो बिचमा पनि उनीहरूले ठूलो दौडधूप गरेका छन् । हिमालयन स्टक एक्सचेञ्जमा शंकर ग्रुपका अध्यक्ष शंकर अग्रवाल, पशुपति मुरारका, शेखर गोल्छा, भवानी राणा, राजेन्द्र खेतान, अमित मोर, सौरभ ज्योति, जुनी गुरुङ, आशिष श्रेष्ठ, शशिकान्त अग्रवाल, रोहित गुप्ता, विवेक दुगड लगायतको लगानी छ । शंकर ग्रुपका अध्यक्ष शंकर अग्रवाल प्रमुख लगानीकर्ताका रुपमा देखिएका छन् । उनको १५ प्रतिशत सेयर रहेको बुझिएको छ । यो स्टक एक्सचेञ्जमा इन्फिनिटी होल्डिङसका दीपक भट्ट पनि जोडिएका छन् । यसमा भट्टको पनि १५ प्रतिशत लगानी छ । यस्तै, नेशनल स्टक एक्सचेञ्जमा गैरआवासीय नेपाली संघका पूर्व अध्यक्ष कुमार पन्त, संस्थापक अध्यक्ष उपेन्द्र महतो, पूर्वअध्यक्ष जीवा लामिछाने, पूर्व अध्यक्ष कुल आचार्य लगायत एनआरएनएको लगानी छ । यस्तै, यो स्टकमा केडिया ग्रुपका अध्यक्ष मनोज केडिया, अग्नि ग्रुपका प्रबन्ध निर्देशक क्याविनेट श्रेष्ठ लगायतको लगानी रहेको पनि बुझिएको छ । यस्तै, अन्नपूर्ण स्टक एक्सचेञ्जमा प्रमुख लगानीकर्ता रामेश्वर थापा रहेको बुझिएको छ । उनी अन्नपूर्ण मिडिया हाउसका सञ्चालक हुन् । साथै, यस कम्पनीमा गणेशकुमार श्रेष्ठ, सुरेन्द्रराज वाग्ले, मुक्तिबोद्ध न्यौपाने, अनिल सापकोटा, प्रकाशकुमार श्रेष्ठ, शेखर सुवेदी, बलराम उप्रेती लगायतको यस कम्पनीमा लगानी छ । अब पुनः तीन समूहबीच नयाँ स्टक एक्सचेन्जका लागि प्रतिस्पर्धा हुनेछ । जुन समूहले सत्ताको मन खुसी बनाउन सक्छ त्यसले नै लाइसेन्स पाउने पक्का छ । यदि सरकारले लाइसेन्सका आवेदन पुनः माग गरेमा अब ती कम्पनीले फेरि आवेदन दिनु पर्नेछ । नेपाल धितोपत्र बोर्डले धितोपत्र बजारको विकास तथा विस्तारका लागि नयाँ स्टक एक्सचेन्ज तथा कमोडिटी मार्केट खोल्न र थप ब्रोकर लाइसेन्स खुलाउन आवश्यक रहेको बताउँदै आएको छ । धितोपत्र बजारलाई थप प्रतिस्पर्धी, प्रभावकारी, लगानीकर्ता मैत्री एवम् अन्तर्राष्ट्रियस्तरको प्रविधि सहितको बनाउन पनि बजारमा नयाँ स्टक चाहिने बोर्डको भनाइ छ । यो विषय अध्ययनका लागि राष्ट्र बैंकका पूर्व डेपुटी गभर्नर चिन्तामणी सिवाकोटीको संयोजकत्वमा समिति गठन भएको छ । अब यो समितिले नयाँ स्टक एक्सचेन्ज आवश्यक भएको वा नभएको विषयमा अध्ययन गर्नेछ । तर, धेरैले सरकारले नयाँ स्टक एक्सचेन्जको लाइसेन्स दिन चाहेको र यो समिति एउटा प्रक्रिया मात्रै भएको बुझेका छन् ।
