सुनको मूल्य तोलामा ३ हजार २०० रुपैयाँ घट्यो
काठमाडौं । नेपाली बजारमा बिहीबार सुन र चाँदी दुवैको मूल्य घटेको छ । सुन प्रतितोला ३ हजार २०० रुपैयाँ र चाँदी प्रतितोला १६५ रुपैयाँले सस्तो भएको हो । नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार बिहीबार छापावाल सुनको मूल्य प्रतितोला २ लाख ९९ हजार १०० रुपैयाँ कायम भएको छ । बुधबार सुन प्रतितोला ३ लाख २ हजार ३०० रुपैयाँ मा कारोबार भएको थियो । त्यस्तै, चाँदीको मूल्य पनि घटेर प्रतितोला ४ हजार ६५० रुपैयाँ कायम भएको महासंघले जनाएको छ । अघिल्लो कारोबार दिन चाँदी प्रतितोला ४ हजार ८१५ रुपैयाँ मा कारोबार भएको थियो । अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको मूल्यमा आएको उतारचढावको प्रभाव नेपाली बजारमा पनि देखिएको व्यवसायीहरू बताउँछन् ।
मुक्तिनाथ विकास बैंक र अटोवेजबीच सम्झौता, बुल मेसिन खरिदमा ८० प्रतिशत कर्जा पाइने
काठमाडौं । मुक्तिनाथ विकास बैंक लिमिटेड र नेपालका लागि ‘बुल मेसिन’ निर्माण उपकरणको आधिकारिक वितरक अटोवेज प्रालिबीच बुल मेसिन खरिद गर्ने ग्राहकलाई सहज कर्जा उपलब्ध गराउने उद्देश्यले व्यावसायिक सम्झौता भएको छ । असोज ८ गते भएको समझदारीपत्र (एमओयू) मा बैंकका गण्डकी प्रदेश प्रमुख बाबुराम ढकाल र अटोवेज प्रालिका अध्यक्ष तथा प्रबन्ध निर्देशक नारायणप्रसाद पौडेलले हस्ताक्षर गरेका हुन् । सम्झौताअनुसार ग्राहकले खरिद गर्ने बुल मेसिनलाई नै धितो राखेर बैंकले डिलरको बिल वा इनभ्वाइस मूल्यको ५० प्रतिशतसम्म कर्जा उपलब्ध गराउनेछ । यस्तै, ग्राहकले बैंकले स्वीकार गर्ने थप स्थिर सम्पत्ति धितो राखेमा बैंकको कर्जा मूल्यांकन र प्रचलित कर्जा नीतिअनुसार डिलरको इनभ्वाइस मूल्यको ८० प्रतिशतसम्म कर्जा न्यूनतम ब्याजदरमा उपलब्ध हुने बैंकले जनाएको छ । बैंकका अनुसार यस सहकार्यले निर्माण व्यवसायमा संलग्न ग्राहकलाई आवश्यक निर्माण उपकरण खरिद गर्न वित्तीय पहुँच विस्तार गर्नेछ । उत्पादनशील क्षेत्रमा लगानी बढाउन र निर्माण क्षेत्रलाई आवश्यक वित्तीय सहयोग उपलब्ध गराउने उद्देश्यले यो सहकार्य गरिएको बैंकको भनाइ छ । मुक्तिनाथ विकास बैंकले आवास, अटो, कृषि तथा साना, मझौला र लघु उद्यम (एसएमई) लगायतका विभिन्न कर्जा सुविधा प्रतिस्पर्धी ब्याजदरमा उपलब्ध गराउँदै आएको जनाएको छ ।
आँखुखोला जलविद्युत कम्पनीले अपर आँखुखोलामा ५ करोड लगानी गर्ने
काठमाडौं । आँखुखोला जलविद्युत कम्पनी लिमिटेडले धादिङमा निर्माण हुन लागेको ४४ मेगावाट क्षमताको अपर आँखुखोला जलविद्युत आयोजनामा ५ करोड रुपैयाँ लगानी गर्ने निर्णय गरेको छ । कम्पनीको असोज ७ गते बसेको सञ्चालक समितिको बैठकले उक्त आयोजनामा लगानी गर्ने निर्णय गरेको हो । कम्पनीले यसबारे नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) लाई जानकारी गराएको छ। नेप्सेलाई पठाएको सूचनाअनुसार धादिङ आँखुखोला हाइड्रो प्रालिले प्रवर्द्धन गर्न लागेको अपर आँखुखोला जलविद्युत आयोजना मा ५ करोड रुपैयाँ इक्विटी लगानी गर्ने निर्णय गरिएको हो । कम्पनीका अनुसार उक्त लगानी आयोजनाको प्रवर्द्धन तथा विकास प्रक्रियालाई अगाडि बढाउने उद्देश्यले गरिएको हो । आँखुखोला जलविद्युत कम्पनीले नेप्सेलाई पठाएको सूचनामा सञ्चालक समितिको निर्णयअनुसार लगानी प्रक्रिया अगाडि बढाइने जनाएको छ ।
सुरक्षा निकायसँग मिल्ने नाम र उद्देश्य भएका संस्था दर्ता नगर्न गृह मन्त्रालयको निर्देशन
काठमाडौं । गृह मन्त्रालयले सुरक्षा निकायको नाम, पोशाक, सङ्केत, चिन्ह वा कार्यक्षेत्रसँग मिल्दोजुल्दो नाम र उद्देश्य भएका संस्था दर्ता नगर्न तथा यस्ता संस्थाको विधान तत्काल संशोधन गर्न देशभरका जिल्ला प्रशासन कार्यालयलाई निर्देशन दिएको छ । मन्त्रालयको स्थानीय प्रशासन शाखाले असोज ६ गते सचिवस्तरीय निर्णयका आधारमा सबै जिल्ला प्रशासन कार्यालयलाई परिपत्र जारी गर्दै हालसम्म दर्ता भएका यस्ता संस्थाको विधान परिमार्जन भए–नभएको विवरण उपलब्ध गराउन पनि आग्रह गरेको हो । गृह मन्त्रालयले यसअघि जारी गरिएका परिपत्रको सन्दर्भ उल्लेख गर्दै नवीकरणका क्रममा सुरक्षा निकायसँग मिल्ने नाम, पोशाक, चिन्ह वा उद्देश्य रहेका संस्थाले विधान संशोधन गरेको भए त्यसको जानकारी पठाउन र संशोधन नगरेका संस्थालाई कानुनबमोजिम प्रक्रिया पूरा गरी यथाशीघ्र संशोधन गराउन निर्देशन दिएको छ । मन्त्रालयले सुरक्षा निकायसँग मिल्दोजुल्दो व्यवस्था राखेर दर्ता भएका संस्थाको विधान तत्काल प्रचलित कानुनअनुसार परिमार्जन गर्न र त्यसको जानकारी गृह मन्त्रालयलाई उपलब्ध गराउन पनि भनेको छ । साथै, अब उप्रान्त संस्था दर्ता गर्दा गृह मन्त्रालयबाट जारी भएका परिपत्रअनुसार सुरक्षा निकायसँग मिल्ने नाम, उद्देश्य वा पहिचान भएका कुनै पनि संस्था दर्ता नगर्न र नगराउन जिल्ला प्रशासन कार्यालयलाई स्पष्ट निर्देशन दिइएको छ ।
सानिमा मिडिल तमोरले ५.२६ प्रतिशत लाभांश दिने, असोज १९ गते बुक क्लोज
काठमाडौं । सानिमा मिडिल तमोर हाइड्रोपावर लिमिटेडले आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को मुनाफाबाट सेयरधनीलाई ५.२६३ प्रतिशत नगद लाभांश वितरण गर्ने प्रस्ताव गरेको छ । कम्पनीको सञ्चालक समितिको असोज ७ गते बसेको बैठकले लाभांश प्रस्ताव गर्दै ११औँ वार्षिक साधारणसभा असोज ३० गते आयोजना गर्ने निर्णय गरेको हो । साधारणसभा प्रयोजनका लागि कम्पनीले असोज १९ गते एक दिन सेयरधनी दर्ता किताब (बुक क्लोज) बन्द गर्ने जनाएको छ । यसअनुसार असोज १६ गतेसम्म नेप्सेमा कारोबार भई आफ्नो नाममा सेयर कायम भएका सेयरधनी साधारणसभामा सहभागी हुन र प्रस्तावित नगद लाभांश प्राप्त गर्न योग्य हुनेछन् । कम्पनीले वितरणयोग्य सञ्चित खुद मुनाफाबाट करसहित ५.२६३ प्रतिशत नगद लाभांश वितरण गर्ने प्रस्ताव साधारणसभामा पेश गर्ने जनाएको छ । साधारणसभामा लाभांश अनुमोदनसहित आर्थिक वर्ष २०८२/८३ का वित्तीय विवरण पारित गर्ने लगायतका नियमित प्रस्तावहरू पनि पेश गरिने कम्पनीले नेप्सेलाई जानकारी दिएको छ ।
टर्कीमा इन्धनको मूल्यले तोड्यो रेकर्ड : अर्थतन्त्र र जनजीवनमा दबाब
काठमाडौं । विश्व बजारमा ऊर्जाको मूल्यमा भएको भारी वृद्धि र आपूर्ति शृङ्खलामा देखिएको अवरोधका कारण टर्कीमा इन्धनको मूल्यले हालै ऐतिहासिक रेकर्ड कायम गरेको छ । डिजेलको मूल्य पहिलो पटक प्रतिलिटर १०० टर्की लिरा (२.०५ अमेरिकी डलर) नाघेपछि यसको प्रत्यक्ष असर सर्वसाधारणको भान्सादेखि यातायात र समग्र अर्थतन्त्रमा पर्न थालेको छ । टर्कीको अर्थतन्त्रमा ऊर्जाको बढ्दो मूल्यले गम्भीर संकट निम्त्याएको छ । विशेषगरी तेल र प्राकृतिक ग्यासको ठूलो आयातकर्ता रहेको टर्कीका लागि यो मूल्यवृद्धि निकै चुनौतीपूर्ण बनेको छ । हर्मुज जलडमरुमा आपूर्ति अवरोधको चिन्ता र विश्व बजारमा कच्चा तेलको मूल्य प्रतिब्यारेल १०० डलरमाथि पुग्दा टर्कीको आन्तरिक बजार प्रभावित भएको हो । देशको करिब आधा जनसंख्या न्यूनतम ज्याला (२८,०७५.५० लिरा) मा निर्भर रहेको अवस्थामा इन्धनको मूल्यवृद्धिले मध्यम र निम्न वर्गलाई सबैभन्दा बढी प्रताडित बनाएको छ । अवकाशप्राप्त आर्किटेक्ट युसुफ कोसेओग्लु भन्छन्, ‘पेन्सनले बाँच्न असम्भव भइसकेको छ, हामी बचतको भरमा बाँचिरहेका छौँ । इन्धनको मूल्यमा हुने एक लिराको वृद्धिले पनि खाद्य पदार्थदेखि ढुवानीसम्मको मूल्य अकासिन्छ ।’ यसको प्रभाव यातायात र दैनिक उपभोग्य वस्तुमा पनि स्पष्ट देखिएको छ । महँगीका कारण सवारीधनीहरू निजी साधन छोडेर सार्वजनिक यातायात वा कम्पनीका बस प्रयोग गर्न बाध्य भएका छन् । शिक्षक हिलाल ओनाटका अनुसार इन्धनको मूल्यले घरभाडा र अपार्टमेन्टको मर्मत शुल्कमा समेत वृद्धि गराउने निश्चित छ । टर्की सरकारले मुद्रास्फीतिलाई नियन्त्रण गर्ने प्रयास गरिरहेको भए पनि ऊर्जाको यो मूल्यवृद्धिले सो प्रक्रियालाई सुस्त बनाइदिएको छ । अर्थमन्त्री मेहमेत सिमसेकले बाह्य कारकले गर्दा मूल्यवृद्धि नियन्त्रणको गति अपेक्षा गरिएभन्दा सुस्त भएको स्वीकार गरेका छन् । ऊर्जा मन्त्री अल्परस्लान बायरकतारले रूस–युक्रेन द्वन्द्व र क्षेत्रीय तनावलाई ‘परफेक्ट स्टर्म’ भन्दै यसले मुलुकको अर्थतन्त्रमा बाह्य दबाब सिर्जना गरेको उल्लेख गरेका छन् ।
भारी वर्षाको सम्भावना: बिदामा पनि स्वास्थ्यकर्मीलाई सम्पर्कमा रहन निर्देशन
काठमाडौं । सम्भावित भारीदेखि अति भारी वर्षाका कारण बाढी, पहिरो तथा डुबान लगायत विपद्जन्य अवस्था सिर्जना हुन सक्ने भन्दै स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालयले स्वास्थ्य क्षेत्रलाई उच्च सतर्कतासहित पूर्वतयारी अवस्थामा रहन निर्देशन दिएको छ । मौसम पूर्वानुमान महाशाखाबाट जारी सूचना तथा प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयबाट प्राप्त निर्देशनअनुसार मन्त्रालयले असोज ८ देखि ११ गतेसम्म देशका विभिन्न भागमा हुन सक्ने भारीदेखि अति भारी वर्षालाई मध्यनजर गर्दै प्रदेशका स्वास्थ्य तथा सामाजिक विकास मन्त्रालय, स्वास्थ्य सेवा विभाग, स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान तथा संघीय अस्पताललाई सम्भावित जोखिम न्यूनीकरण र प्रभावकारी प्रतिकार्यका लागि आवश्यक व्यवस्था मिलाउन अनुरोध गरेको हो । मन्त्रालयले सार्वजनिक बिदाका दिनमा समेत स्वास्थ्य संस्थामा कार्यरत स्वास्थ्यकर्मीलाई आवश्यकताअनुसार सम्पर्कमा रहने र विपद्को अवस्था सिर्जना भए तत्काल परिचालन हुन सक्ने गरी पूर्वतयारी मिलाउन निर्देशन दिएको छ । प्रदेशअन्तर्गतका स्वास्थ्य निर्देशनालय, स्वास्थ्य कार्यालयलगायत सम्बन्धित निकायलाई स्थानीय तहसँग तत्काल समन्वय तथा सञ्चार कायम गरी स्वास्थ्य सेवा र विपद् प्रतिकार्यका लागि तयारी अवस्थामा रहन भनिएको छ । साथै, प्रदेश स्वास्थ्य आपतकालीन कार्यसञ्चालन केन्द्रलाई चौबीसै घण्टा सञ्चालनमा राखी सम्भावित विपद्को निरन्तर सूचना संकलन, समन्वय तथा प्रतिकार्य व्यवस्थापन गर्न निर्देशन दिइएको छ । स्वास्थ्य सेवा विभागलाई आकस्मिक तथा नियमित स्वास्थ्य सेवा निरन्तर सञ्चालनका लागि आवश्यक जनशक्ति, औषधि तथा स्वास्थ्य सामग्रीको व्यवस्थापन गर्न भनिएको छ । साथै, स्वास्थ्य संस्थाको तयारी अवस्था र आकस्मिक प्रतिकार्यसम्बन्धी योजना असोज ८ गतेभित्र मन्त्रालयमा पेश गर्न निर्देशन दिइएको छ । सम्भावित जोखिमयुक्त जिल्लामा आवश्यक औषधि तथा स्वास्थ्य सामग्री, सर्पदंशविरुद्धको औषधि, जीवनजललगायत अत्यावश्यक सामग्री पर्याप्त मौज्दात राख्न पनि विभागलाई भनिएको छ । द्रुत प्रतिकार्य टोलीलाई समेत तयारी अवस्थामा राख्न निर्देशन दिइएको मन्त्रालयले जनाएको छ । त्यस्तै, प्रसूतिको सम्भावित मिति नजिक रहेका गर्भवती महिला तथा दीर्घरोगीलाई विपद्का कारण स्वास्थ्य सेवामा पहुँच प्रभावित हुन सक्ने अवस्थालाई ध्यानमा राख्दै आवश्यकताअनुसार स्वास्थ्य संस्थाको नजिक वा सुरक्षित स्थानमा रहन अनुरोध गर्ने व्यवस्था मिलाउन भनिएको छ । नियमित सेवन गर्नुपर्ने औषधि आवश्यक मात्रामा साथमा राख्न पनि गर्भवती महिला तथा दीर्घरोगीलाई जानकारी गराउन मन्त्रालयले सम्बन्धित निकायलाई निर्देशन दिएको छ । स्वास्थ्य आपतकालीन कार्यसञ्चालन केन्द्रलाई आकस्मिक स्वास्थ्य समस्या वा विपद्जन्य अवस्थाका कारण तत्काल स्वास्थ्य सेवा आवश्यक परेमा एम्बुलेन्स सेवा १०२ मा सम्पर्क गरी उपचारको व्यवस्था मिलाउन सहजीकरण गर्न निर्देशन दिइएको मन्त्रालयले जनाएको छ ।
कर्जाको किस्ता तिर्न कोषको ताकेता, ०.२५ प्रतिशत ब्याज छुट दिने
काठमाडौं । कर्मचारी सञ्चय कोषले घर तथा जग्गा धितोमा आधारित विभिन्न सापटीको किस्ता नियमित नगरेका सञ्चयकर्तालाई असोज मसान्तभित्र बक्यौता किस्ता बुझाउन ताकेता गरेको छ । कोषले चालु आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को प्रथम त्रैमासमा भुक्तानी गर्नुपर्ने किस्ता रकम असोज मसान्तभित्र बुझाउन आग्रह गरेको हो । विभिन्न मितिमा घर सापटी, शैक्षिक सापटी, घर मर्मत सापटी, सरल सापटी तथा जग्गा खरिद सापटी लिएका ऋणी सञ्चयकर्ताले तोकिएको अवधिभित्र किस्ता भुक्तानी गर्नुपर्ने कोषले जनाएको छ । नियमित रूपमा त्रैमासिक किस्ता भुक्तानी गर्ने ऋणी सञ्चयकर्तालाई कोषले त्रैमासिक ब्याजमा ०.२५ प्रतिशत ब्याज छुट दिने व्यवस्था गरेको जनाएको छ । कर्जा किस्ता नियमित नगरेको अवस्थामा कर्मचारी सञ्चय कोष सञ्चयकर्ता कर्जा असुली विनियमावली, २०७१ बमोजिम असुली प्रक्रिया अघि बढाइने कोषले चेतावनी दिएको छ । कोषले किस्ता भुक्तानीका लागि विभिन्न माध्यमको व्यवस्था गरेको छ । केवाईसी अद्यावधिक गरेका सञ्चयकर्ताले कोषको विद्युतीय प्रणालीमार्फत रकम भुक्तानी गर्न सक्नेछन् । कनेक्ट आईपीएसमा लगइन गरी ‘सेमी–गभर्मेन्ट’ अन्तर्गत ‘संस्थान’ छनोट गरेर रकम भुक्तानी गर्न सकिनेछ । त्यस्तै, मोबाइलमा कोषको ईपीएफ एप डाउनलोड गरी त्यसमा रहेको ‘लोन पेमेन्ट’ विकल्पमार्फत पनि किस्ता बुझाउन सकिने कोषले जनाएको छ । सञ्चयकर्ताले आफ्नो बैंकको बैंकिङ एपमा रहेको भुक्तानी विकल्पमार्फत पेन्सन फन्डअन्तर्गत कर्मचारी सञ्चय कोष छनोट गरेर पनि रकम भुक्तानी गर्न सक्नेछन् । त्यस्तै, कोषको वेबसाइटमा रहेको व्यक्तिगत लगइनमार्फत ‘लोन पेमेन्ट’ विकल्प प्रयोग गरी किस्ता बुझाउन सकिनेछ । कोषले तोकेका बैंक खातामा रकम जम्मा गरी सोको भौचर इमेलमार्फत पठाएर पनि भुक्तानी प्रक्रिया पूरा गर्न सकिने व्यवस्था गरिएको छ । कोषले अवकाश भइसकेका तथा केवाईसी अद्यावधिक नगरेका सञ्चयकर्तालाई समेत तोकिएको प्रक्रियामार्फत सापटीको किस्ता भुक्तानी गर्न आग्रह गरेको छ ।
