मधेशमा मृगौला उपचार केन्द्र स्थापनाका लागि प्रक्रिया सुरु
काठमाडौं । स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालयले मधेश प्रदेशमा मृगौला उपचार केन्द्र स्थापना गर्ने प्रक्रिया अघि बढाएको छ । मन्त्रालयले जनकपुरधामस्थित मधेश स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानको परिसरमा केन्द्र निर्माणका लागि आवश्यक प्रक्रिया अगाडि बढाउन शहरी विकास तथा भवन निर्माण विभागलाई पत्राचार गरेको हो । चालु आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को स्वीकृत बजेट तथा कार्यक्रमअन्तर्गत एकीकृत स्वास्थ्य पूर्वाधार विकास कार्यक्रमबाट मृगौला उपचार केन्द्र निर्माणका लागि २५ लाख २० हजार रुपैयाँ बजेट विनियोजन गरिएको छ । मन्त्रालयको नीति,योजना तथा अनुसन्धान महाशाखाअन्तर्गत नीति,योजना तथा बजेट शाखाले विभागलाई पत्र पठाउँदै प्रतिष्ठानको परिसरमा केन्द्र निर्माणसम्बन्धी आवश्यक प्रक्रिया अघि बढाउन अनुरोध गरेको हो । यसले मधेश प्रदेशमा मृगौला उपचारसम्बन्धी स्वास्थ्य पूर्वाधार विस्तार गर्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
सोलुखुम्बुमा भारी हिमपात
काठमाडौं । सोलुखुम्बुको खुम्बु पासाङल्हामु गाउँपालिका स्थित पर्यटकीय क्षेत्र दिङबुचेमा भारी हिमपात भएको छ । अचानक मौसममा आएको परिवर्तनसँगै उच्च हिमाली भेगमा हिमपात सुरु भएको हो । हिमपातका कारण सो क्षेत्रको जनजीवन प्रभावित हुनुका साथै चिसो अत्यधिक बढेको राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले जनाएको छ । मौसममा सुधार अझै केही दिन लाग्ने भएकाले हिमाली क्षेत्रमा पदयात्रामा नजान र गएकाहरू पनि सुरक्षित ठाउँमा बस्न प्राधिकरणले आग्रह गरेको छ ।
६ अर्ब ३० करोड डलर लुटिएपछि सम्पत्ति रोक्का
काठमाडौं । क्रिप्टोकरेन्सी उद्योगकै सबैभन्दा ठूलो भनिएको चोरीको घटनापछि विश्वको प्रमुख क्रिप्टोकरेन्सी कारोबार प्लेटफर्म बाइनान्सले चोरीमा संलग्न व्यक्तिहरूसँग सम्बन्धित डिजिटल सम्पत्ति रोक्का गरेको छ । चोरी भएको रकम ६ अर्ब ३० करोड अमेरिकी डलर अर्थात करिब ९ खर्ब ५८ अर्ब नेपाली रुपैयाँ बराबर छ । क्रिप्टोकरेन्सी भनेको इन्टरनेटमार्फत किनबेच तथा कारोबार गर्न सकिने डिजिटल मुद्रा हो । बाइनान्स यस्तो मुद्रा किनबेच गर्ने विश्वका ठूला प्लेटफर्ममध्ये एक हो । समाचार संस्था रोयटर्सका अनुसार ह्याकरहरूले बाइनान्सको सुरक्षा प्रणालीमा प्रवेश गरी ठूलो परिमाणमा क्रिप्टोकरेन्सी चोरी गरेका हुन् । अमेरिकी अनुसन्धान संस्थाहरूले यस घटनामा उत्तर कोरियाली ह्याकरहरूको संलग्नता रहेको दाबी गरेका छन् । ब्लकचेनसम्बन्धी अनुसन्धान गर्ने अमेरिकी संस्था टीआरएम ल्याब्स र चेनालिसिसले चोरीमा उत्तर कोरियाली ह्याकरहरू संलग्न रहेको बताएका छन् । टीआरएम ल्याब्सका अनुसार ह्याकरहरूले बाइनान्सका १० वटा ब्लकचेन नेटवर्कमा रहेका डिजिटल वालेटलाई निशाना बनाएका थिए । उनीहरूले करिब २० मिनेटमै चोरी भएको अधिकांश रकम अन्यत्र सारेका थिए । डिजिटल वालेट भनेको क्रिप्टोकरेन्सी राख्न र कारोबार गर्न प्रयोग हुने विद्युतीय खाता हो । घटनापछि बाइनान्सले अन्य साझेदार संस्थाहरूसँग मिलेर चोरी भएको रकम खोज्ने र रोक्का गर्ने काम अघि बढाएको छ । अहिलेसम्म करिब ३ अर्ब डलर बराबरको डिजिटल सम्पत्ति पत्ता लगाइएको छ । बाँकी ३ अर्ब ३० करोड डलरको अवस्थाबारे भने कम्पनीले स्पष्ट जानकारी दिएको छैन । बाइनान्सकी सहसंस्थापक यी हेले ह्याकिङका कारण भएको सम्पूर्ण नोक्सानी कम्पनीले बेहोर्ने बताएकी छन् । कम्पनीका अनुसार ग्राहकले जम्मा गरेको रकममा असर परेको छैन । रोकिएको रकम निकाल्ने सेवा पनि आगामी ४८ घण्टाभित्र पुनः सञ्चालन गर्ने तयारी छ । टीआरएम ल्याब्सले यसपटकको चोरीको तरिका यसअघि उत्तर कोरियासँग जोडिएका साइबर आक्रमणसँग मिल्दोजुल्दो रहेको जनाएको छ । सन् २०२५ मा क्रिप्टोकरेन्सी कारोबार गर्ने अर्को कम्पनी बाइबिटमा भएको ह्याकिङमा पनि उत्तर कोरियाको संलग्नता रहेको अमेरिकी संघीय अनुसन्धान ब्युरो (एफबीआई) ले जनाएको थियो । यस घटनाको असर विश्वव्यापी क्रिप्टोकरेन्सी बजारमा पनि परेको छ । शुक्रबार एसियाली बजारमा बिटक्वाइनको मूल्य करिब ३ प्रतिशत घटेर ७६ हजार ४६९ डलरमा झरेको थियो । यो पछिल्लो ६ साताकै न्यून मूल्य हो । त्यस्तै, इथरको मूल्य पनि ३ प्रतिशतभन्दा बढी घटेर २ हजार १८५ डलरमा पुगेको थियो । विश्लेषकहरूले यस घटनाले डिजिटल सम्पत्तिको सुरक्षामाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको बताएका छन् । उनीहरूका अनुसार विश्वकै ठूलो क्रिप्टोकरेन्सी कारोबार प्लेटफर्ममा यति ठूलो चोरी हुनुले लगानीकर्ताको विश्वास कमजोर बनाउन सक्छ । यसअघि पनि क्रिप्टोकरेन्सी कारोबार गर्ने विभिन्न कम्पनीबाट ठूलो रकम चोरी भएको थियो । तर, यसपटकको ६ अर्ब ३० करोड डलर बराबरको चोरीलाई यस क्षेत्रकै अहिलेसम्मको सबैभन्दा ठूलो घटना मानिएको छ । इजरायलको चुनावी नतिजा र अबका चुनौती चिनियाँ अर्बपतिहरूमा नागरिकता त्याग्नेको संख्या बढ्दै एम्बाप्पेको अभिव्यक्तिले ला–लिगाको ४० करोड युरोको कारोबार जोखिममा ब्राजिलमा लुलाको ऐतिहासिक जित, चौथो कार्यकाल अहिलेसम्मकै कठिन
८ हजार मिटरमाथिका थप ६ हिमालको अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता खोज्दै नेपाल
काठमाडौं । नेपाल पर्वतारोहण संघ (एनएमए) ले नेपालका थप ६ वटा ८ हजार मिटरभन्दा अग्ला हिमशिखरलाई छुट्टाछुट्टै हिमालका रूपमा अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता दिन माग गरेको छ । अन्तर्राष्ट्रिय पर्वतारोहण तथा आरोहण महासंघ (यूआईएए) को साधारणसभालाई सम्बोधन गर्दै एनएमएका अध्यक्ष फुर गेल्जे शेर्पाले नेपालका थप ६ वटा हिमाललाई औपचारिक मान्यता दिनुपर्ने प्रस्ताव गरेका हुन् । अध्यक्ष शेर्पाले हिमशिखरको आफ्नै नाम, भौगोलिक पहिचान र छुट्टाछुट्टै आरोहण मार्ग रहेको उल्लेख गर्दै तिनलाई स्वतन्त्र हिमालका रूपमा मूल्याङ्कन गर्नुपर्ने धारणा राखेका छन् । एनएमले अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता दिन माग गरेका हिमालहरुम कञ्चनजंगा साउथ (८ हजार ४७६ मिटर), कञ्चनजङ्घा वेस्ट (८ हजार ७७ मिटर), कञ्चनजङ्घा सेन्ट्रल (८ हजार ४७३ मिटर) र यालुङ काङ (८ हजार ५९५ मिटर) छन् । त्यस्तै, सगरमाथा–ल्होत्से हिमशृङ्खलाअन्तर्गत ल्होत्से मिडल (८ हजार ४१० मिटर) र ल्होत्से शार (८ हजार ४०० मिटर) रहेका छन् । अध्यक्ष फुर्वा गेल्जे शेर्पाले प्रत्येक हिमशिखरको आफ्नै नाम, भौगोलिक पहिचान र छुट्टै आरोहण मार्ग रहेको उल्लेख गर्दै एउटा शिखरको आरोहणले अर्को शिखरको आरोहण पूरा नहुने बताए । स्थानीय समुदायले समेत यी हिमशिखरलाई छुट्टाछुट्टै पहिचानका रूपमा लिने गरेको उनको भनाइ छ । अध्यक्ष शेर्पाले ८ हजार मिटरभन्दा माथिका हिमशिखर आरोहण गर्न असाधारण शारीरिक क्षमता, प्राविधिक दक्षता, अनुभव र विशेष तयारी आवश्यक पर्ने बताए । उनले प्रत्येक चुचुरोलाई छुट्टै सफलताको रुपमा मूल्यांकन गर्नुपर्ने धारणा राखेका छन् । यस विषयलाई अघि बढाउन एनएमएले विज्ञ टोलीसमेत गठन गरेको छ । अध्यक्ष शेर्पाका अनुसार मधुसूदन अधिकारीको नेतृत्वमा पाँच सदस्यीय विज्ञ टोलीले यी ६ वटा हिमशिखरलाई छुट्टै मान्यता दिनुपर्ने भौगोलिक, वैज्ञानिक तथा पर्वतारोहणसम्बन्धी आधार प्रस्तुत गर्नेछ । उनले नेपालका थप ६ वटा हिमशिखरलाई मान्यता दिनु मात्रै आफ्नो उद्देश्य नभएको स्पष्ट पारे । नेपाली हिमालयका सबै हिमालको वर्गीकरणका लागि स्पष्ट, वैज्ञानिक र अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा उपयोगी मापदण्ड विकास गर्न नेपालले नेतृत्व गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ । नेपालले यसअघि नै यी ६ वटा हिमशिखरलाई आफ्नो आधिकारिक सूचीमा समावेश गरिसकेको छ। तर, अन्तर्राष्ट्रिय पर्वतारोहण समुदायमा भने विश्वका १४ वटा ८ हजार मिटरभन्दा अग्ला हिमाललाई मात्रै मान्यता दिइँदै आएको छ । यी ६ वटा हिमशिखरले अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता पाएमा विश्वका ८ हजार मिटरभन्दा अग्ला हिमालको संख्या १४ बाट २० पुग्नेछ । नेपालले यसअघि सन् १९८२ र २०११ मा विश्व पर्वतारोहण तथा आरोहण महासंघको साधारणसभा आयोजना गरेको थियो। यससँगै नेपालले तेस्रोपटक उक्त अन्तर्राष्ट्रिय साधारणसभाको आयोजना गरेको हो।
सुनको मूल्य तोलामा ३ हजार २ सय रुपैयाँले घट्यो
काठमाडौं । नेपाली बजारमा शुक्रबार सुनको मूल्य तोलामा ३ हजार २ सय रुपैयाँ घटेको छ । नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार शुक्रबार सुनको मूल्य प्रतितोला २ लाख ८० हजार ३ सय रुपैयाँमा कारोबार भइरहेको छ । बिहीबार २ लाख ८३ हजार ५ सय रुपैयाँमा सुनको कारोबार भएको थियो । त्यस्तै चाँदीको मूल्य तोलामा १०५ रुपैयाँ घटेको छ । बिहीबार तोलाको ३ हजार ९३० रुपैयाँ रहेको चाँदीको मूल्य आज ३ हजार ८२५ रुपैयाँ कायम भएको छ ।
६ बुँदे माग राख्दै डा. केसीले इलामबाट सुरु गरे २५ औं सत्याग्रह
काठामाडौं । चिकित्सा शिक्षा तथा स्वास्थ्य सेवा सुधारका ६ बुँदे माग राख्दै डा. गोविन्द केसीले इलाममा आफ्नो २५औँ सत्याग्रह सुरु गरेका छन् । उनले बिहीबार इलाम सदरमुकामस्थित नारायणस्थान मन्दिर परिसरमा सत्याग्रह सुरु गरेका हुन् । डा. केसीले न्यूनतम पूर्वाधार र जनशक्तिबिनै चिकित्सा शिक्षा कार्यक्रम सञ्चालन गर्न अनुमति दिने निर्णय खारेज गर्नुपर्ने, चिकित्सा शिक्षा आयोगका पदाधिकारीको नियुक्ति तथा निर्णय प्रक्रियामाथि निष्पक्ष छानबिन गर्नुपर्ने र सम्भावित स्वार्थको द्वन्द्व अन्त्य गर्नुपर्ने माग राखेका छन् । उनले गेटास्थित सहिद दशरथ चन्द स्वास्थ्य विज्ञान विश्वविद्यालयलाई पूर्ण क्षमतामा सञ्चालन गर्नुपर्ने र प्रत्येक प्रदेशमा कम्तीमा एउटा सरकारी मेडिकल कलेज स्थापना गर्नुपर्ने मागसमेत अघि सारेका छन् । यसअघि २४औँ सत्याग्रहका क्रममा गत साउन ११ गते सरकारसँग भएको सहमति तीन महिना बितिसक्दा पनि कार्यान्वयन नभएको भन्दै उनले सहमति कार्यान्वयन गर्नुको सट्टा निजी मेडिकल कलेजको स्वार्थअनुकूल छात्रवृत्ति कटौती र मापदण्डबिनै विद्यार्थी सिट वृद्धि गर्ने तयारी भइरहेको आरोप लगाएका छन् । डा. केसीले आवश्यक पूर्वाधार, कानुनी मापदण्ड र प्राज्ञिक जनशक्ति सुनिश्चित नगरी चिकित्सा शिक्षा सञ्चालन गर्दा शिक्षाको गुणस्तर खस्किने र सर्वसाधारणको स्वास्थ्य जोखिममा पर्ने चेतावनी दिएका छन् । यस्ता छन् डा. केसीका माग १. विवादित निर्णय खारेजः न्यूनतम पूर्वाधार, आवश्यक प्राज्ञिक जनशक्ति र कानुनी मापदण्ड पूरा नगरी गेटामा एमबीबीएस तथा नर्सिङ कार्यक्रम सञ्चालन गर्न दिने र मापदण्डविपरीत विभिन्न कलेजमा सिट वृद्धि गर्ने निर्णय तत्काल खारेज गरियोस् । २. निष्पक्ष छानबिन र कारबाहीः चिकित्सा शिक्षा आयोगका उपाध्यक्ष तथा विश्वविद्यालयका उपकुलपति र रजिस्ट्रारलाई निलम्बन गरी निजहरूको नियुक्ति प्रक्रिया, शैक्षिक योग्यता, अनुभव, सम्भावित स्वार्थको द्वन्द्व र पदबहालीपछिका निर्णयबारे उच्चस्तरीय निष्पक्ष छानबिन गरियोस्। छानबिनबाट दोषी ठहरिने पदाधिकारीलाई कानुनी कारबाही गरियोस् । ३. गेटा अस्पताल पूर्ण क्षमतामा सञ्चालनः सहिद दशरथ चन्द स्वास्थ्य विज्ञान विश्वविद्यालयको शिक्षण अस्पताल तत्काल पूर्ण क्षमतामा सञ्चालन गरियोस् । आवश्यक पूर्वाधार, जनशक्ति र सबै कानुनी मापदण्ड पूरा भएपछि मात्र गुणस्तरीय शैक्षिक कार्यक्रम सुरु गरियोस्। विश्वविद्यालयसम्बन्धी ऐनका विवादित तथा दलीय प्रभावयुक्त प्रावधानसमेत परिमार्जन गरियोस् । ४. छात्रवृत्ति र गुणस्तरको रक्षाः सार्वजनिक तथा सरकारी स्रोत प्रयोग हुने संस्थामा अनिवार्य ७५ प्रतिशत छात्रवृत्तिको व्यवस्था कडाइका साथ लागू गरियोस् । निजी कलेजको व्यापारिक स्वार्थका लागि छात्रवृत्ति कटौती गर्ने र मापदण्डविनै सिट वृद्धि गर्ने प्रयास रोकियोस् । ५. सरकारसँग भएका सहमति कार्यान्वयनः २०८३ साउन ११ गते स्वास्थ्य तथा शिक्षा क्षेत्रमा सुधार, सुशासन र सामाजिक न्यायलगायतका विषयमा सरकारसँग भएको सहमति पूर्ण रूपमा कार्यान्वयन गरियोस् । सहमतिमा समेटिएका २०८२ भदौ २४ गते देशभर भएका आगजनी, लुटपाट, तोडफोडलगायत विध्वंसात्मक घटनाको छानबिन तथा दोषीमाथि कारबाहीसम्बन्धी विषयसमेत कार्यान्वयन गरियोस् । ६. सरकारी मेडिकल कलेज विस्तारः इलाम, उदयपुर र डडेलधुरामा सरकारी मेडिकल कलेज वा स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान स्थापना गर्ने विगतका सहमति शीघ्र कार्यान्वयन गरियोस् । बर्दिवास मेडिकल कलेज निर्माण आयोजना खारेज गर्ने निर्णय बदर गरी निर्माण कार्य अघि बढाइयोस् । चिकित्सा शिक्षा व्यापारिक स्वार्थको साधन होइन, नागरिकको स्वास्थ्य र जीवनसँग प्रत्यक्ष जोडिएको सेवामूलक क्षेत्र हो । यसको गुणस्तर, निष्पक्ष नियमन र सार्वजनिक संस्थाहरूको प्रभावकारी सञ्चालनमा कुनै सम्झौता स्वीकार्य हुन सक्दैन ।
भारतमा चक्रवात ‘अर्नब’का कारण मृत्यु हुनेको सङ्ख्या पाँच पुग्यो, ५७ हजार विस्थापित
काठमाडौं । भारतको दक्षिणी राज्य आन्ध्र प्रदेशमा शक्तिशाली चक्रवात ‘अर्नब’का कारण मृत्यु हुनेको सङ्ख्या पाँच पुगेको छ । आन्ध्र प्रदेशका मुख्यमन्त्री एन. चन्द्रबाबु नायडूले बुधबार चक्रवातका कारण पाँच जनाको मृत्यु भएको पुष्टि गरेका हुन् । रुख, पर्खाल तथा विद्युत्का पोल खस्दा र करेन्ट लाग्दा उनीहरूको मृत्यु भएको जनाइएको छ । चक्रवातको जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै प्रभावित क्षेत्रका धेरै स्थानमा विद्युत् आपूर्ति बन्द गरिएको छ । विद्यालय तथा कलेजलगायत शैक्षिक संस्थाहरू पनि आगामी केही दिनका लागि बन्द गरिएका छन् । आन्ध्र प्रदेशका दुई विमानस्थलबाट सञ्चालन हुने ३५ भन्दा बढी उडान रद्द तथा अन्यत्र डाइभर्ट गरिएको छ । प्रतिघण्टा १३० किलोमिटरसम्मको गतिमा आएको शक्तिशाली चक्रवात बुधबार बिहान भारतको दक्षिणपूर्वी तथा पूर्वी तटीय क्षेत्रमा प्रवेश गरेको थियो । विशेषगरी आन्ध्र प्रदेशका विभिन्न क्षेत्रमा प्रभाव पारेको चक्रवात त्यसपछि ओडिशा, झारखण्ड, छत्तीसगढ र पश्चिम बङ्गालतर्फ अघि बढेको जनाइएको छ । मुख्यमन्त्री नायडूका अनुसार चक्रवातका कारण करिब ७१ हजार हेक्टर कृषि क्षेत्रमा लगाइएको नरिवल र केरा लगायतका बालीमा आंशिक तथा पूर्ण क्षति पुगेको छ । चक्रवातबाट प्रभावित करिब ५७ हजार मानिसलाई सुरक्षित स्थानमा सारेर राहत शिविरमा राखिएको छ । त्यस्तै, झन्डै १८० घरमा क्षति पुगेको सरकारी अधिकारीहरूले बताएका छन् ।
चीनमा ११० रोबोटले एकैसाथ नृत्य गरेर बनाए विश्व कीर्तिमान
काठमाडौं । चीनमा ११० वटा मानवाकार रोबोटले एकैसाथ नृत्य प्रश्तुत गर्दै विश्व कीर्तिमान कायम गरेका छन् । चीनको पूर्वी शान्दोङ प्रान्तस्थित जिनान सहरमा अक्टोबर २४ मा ती रोबोटले पाँच मिनेटभन्दा लामो समयसम्म सामूहिक नृत्य प्रदर्शन गरेका हुन् । उक्त नृत्य प्रदर्शनमा कुनै पनि रोबोटलाई वास्तविक समयमा मानिसले नियन्त्रण गरेका थिएनन् । पूर्वनिर्धारित प्रविधि तथा स्वचालित प्रणालीको प्रयोगबाट रोबोटहरूले एकैसाथ नृत्य प्रस्तुत गरेका थिए ।एकैपटक सबैभन्दा धेरै मानवाकार रोबोटले नृत्य गरेको उक्त प्रदर्शनलाई गिनिज वल्र्ड रेकर्डले विश्व कीर्तिमानका रूपमा मान्यता दिएको छ ।
