दुई वर्षदेखि ढुवानी नगर्दा पेट्रोलमा कालोबजारी, उपभोक्ता चर्को मूल्य तिर्न बाध्य
काठमाडौं । बैतडी जिल्लामा पेट्रोलमा कालोबजारी बढेको छ । जिल्लाको सतबाँझस्थित एक मात्र ‘भण्डारी आयल स्टोर’ले दुई वर्षदेखि पेट्रोल ढुवानी नगरेका कारण कलोबजारी बढेको हो । उपभोक्ता पेट्रोलको चर्को मूल्य तिर्न बाध्य छन् । प्रतिलिटर रु १०४ पर्ने पेट्रोल जिल्लाका उपभोक्ताले १३५ रुपैयाँ देखि १५० रुपैयाँ सम्ममा खरिद गर्दै आएका छन् । “चर्को मूल्य तिरेर पेट्रोल किन्न बाध्य छौँ,” जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयका स्वास्थ्य सहायक सन्तोष पाण्डेले भने । सीमावर्ती भारतीय बजार झुलाघाट तथा छिमेकी जिल्ला डडेल्धुराबाट पेट्रोल खरिद गर्नुपरिरहेको उनले बताए । अभाव हुँदा उपभोक्ता महँगो र मिसावट गरिएको पेट्रोल किन्न बाध्य छन् । दुई वर्षयता उपभोक्ताले चर्को मूल्यमा पेट्रोल किन्नु परिरहेको दशरथचन्द नगरपालिका–१ का अमरबहादुर टेर बताउँछन् । उनले भने, “सधैँ महँगोमा पेट्रोल किन्न बाध्य छौँ, सम्बन्धित निकाय मौन छ ।” सतबाँझ तथा गोठलापानी बजारका विभिन्न पसलबाट पेट्रोलको कालोबजारी भइरहेको छ । घाटा भएपछि पेट्रोल ढुवानी गर्न बन्द गरेको भण्डारी आयल स्टोरका सञ्चालक लालबहादुर भण्डारीले बताए । पेट्रोलमा भइरहेको कालोबजारीका बारेमा सम्बन्धित पक्षसँग छलफल गरिने प्रमुख जिल्ला अधिकारी चन्द्रप्रकाश गैरेले बताए । यसैबीच पेट्रोलमा भइरहेको कालोबजारीविरुद्ध आइतबार(आज) सतबाँझदेखि गोठलापानीसम्म मोटरसाइकल ¥याली निकालिएको छ । रासस
आगामी वर्ष माउन्टेन हाइड्रोको नाफा ८२.८८ प्रतिशत बढ्ने, लगानीकर्ताले कति पाउने छन् लाभांश ?
काठमाडौं । निजी लगानीमा प्रवद्र्धित माउन्टेन हाइड्रो नेपाल लिमिटेडले आउँदो आर्थिक वर्षमा नाफा ८२.८८ प्रतिशत बढ्ने प्रक्षेपण गरेको छ । कम्पनीले साधारण सेयर (आईपीओ) निष्कासन प्रयोजनका लागि सार्वजनिक गरेको वित्तीय विवरणमा आगामी आर्थिक वर्ष ०७६/०७७ मा नाफा बढेर ६ करोड २२ लाख रुपैयाँ पुग्ने अनुमान गरेको छ । गत आर्थिक वर्षमा २ करोड ३ लाख रुपैयाँ नोक्सानमा गएको कम्पनी चालु आर्थिक वर्षमा ३ करोड ४० लाख रुपैयाँ खुदनाफा गर्ने लक्ष्य लिएको छ । नाफामा भएको वृद्धिसंगै कम्पनीको प्रतिसेयर नेटवर्थ बढेर १०४ रुपैयाँ र प्रतिसेयर आम्दानी (ईपीएस) ५ रुपैयाँ पुग्ने अनुमान गरिएको छ । आगामी वर्ष कम्पनीले बिजुली बिक्रीबाट ५८ करोड १७ लाख रुपैयाँ आम्दानी गर्ने छ । चालु आर्थिक वर्षमा ५६ करोड ४९ करोड रुपैयाँ पुग्ने अनुमान गरिएको छ । २१.६ मेगावाटको तल्लो हेवाखोला आयोजना बनाउन ३ अर्ब ९५ करोड २९ लाख रुपैयाँ खर्च हुने अनुमान गरिएको छ । यसको लागत प्रतिमेगावाट १८ करोड ३० लाख रुपैयाँ पुग्ने अनुमान गरिएको छ । यो सस्तो लागत हो । आयोजना सञ्चालनमा आएको ८ वर्षमा लगानी फिर्ता हुने अनुमान गरिएको छ । आयोजना बाट प्राप्त हुने आयमा पहिलो १० वर्ष आयकर छुट प्राप्त भएको हुँदा लाभांशको दर बढी रहेको कम्पनीले जानकारी दिएको छ । अायाेजनाबाट असाेजदेखि बिजुली उत्पादन थाल्ने छ , सेञ्चुरी कमर्शियल बैंकको अगुवाइमा एक दर्जन बैंकले आयोजनामा २ अर्ब ६३ करोड ७५ लाख रुपैयाँ ऋण लगानी गरेका छन् । माउन्टेनले असार २२ गतेदेखि १२ करोड ५० लाख रुपैयाँ बराबरको १२ लाख ५० हजार कित्ता आईपीओ निष्कासन गरेको छ । आयोजना प्रभावितलाई छुट्टाइएको मध्ये ७ करोड ५० लाख रुपैयाँ बराबरको ७ लाख ५० हजार कित्ता पाँचथरको फिदिम नगरपालिका र हिलिहाङ गाउँपालिकाका लागि छुट्टाइएको छ । यस्तै ५ करोड रुपैयाँ बराबरको ५ लाख कित्ता आईपीओ पाँचथरका अन्य क्षेत्रका स्थानीयबासिन्दालाई निष्कासन गरिएको निष्कासन तथा बिक्री प्रवन्धक सिद्धार्थ क्यापिटल लिमिटेडले जनाएको छ । आयोजनामा ८० प्रतिशत संस्थापक र २० प्रतिशत सर्वसाधारणको लगानी हुने छ । १० प्रतिशत आयोजना प्रभावित स्थानीयबासिन्दा र १० प्रतिशत सर्वसाधारणलाई आईपीओ निष्कासन गर्ने कम्पनीले जनाएको छ ।
एनसेलले ल्यायो ‘फुच्चे प्याक’, २५ एमबि डेटाको मजा लिन सकिने
काठमाडौं । एनसेल प्राइभेट लिमिटेडले डेटा सेवा अन्तर्गत आफ्ना ग्राहकका लगि ‘फुच्चे प्याक’ ल्याएको छ । ग्राहकले यो प्याक अन्तर्गत कर बाहेक मात्र ५ रूपैयाँमा (कर सहित रु ६.३८) मा २५ एमबि डेटा भोलुमको मजा लिन सक्नेछन् । फुच्चे डेटा प्याक यहि आइतबार (श्रावण २०) देखि लागु हुनेछ । यस डेटा प्याक अन्तर्गतको २५ एमबि डेटा ग्राहकले एनसेलको कुनै पनि नेटर्वक टुजि, थ्रिजि तथा फोरजिमा बिहान ५ देखि बेलुका ५ बजे सम्म प्रयोग गर्न सक्नेछन् । ग्राहकले आफ्नो म्यासेज बक्समा ५ (अंग्रेजी अंक पाँच) टाइप गरि १७१२३ मा एसएमएस पठाइ फुच्चे प्याक सुचारु गर्न सक्नेछन् । यो डेटा प्याक सुचारु भएको दिन देखि ९० दिनको लागि मान्य रहनेछ । मात्र रु ५ (कर सहित रु ६.३८) पर्ने सबै भन्दा सुलभ डेटा प्याक ल्याउन पाउँदा निकै हर्षित भएको एनसेलले जनाएको छ । यस डेटा प्याकले ग्राहकलाई विषेश मुल्य प्रदान गर्दै उनीहरुलाई डिजिटलरुपमा सम्पर्कमा रहन मद्दत पुर्याउने विश्वास लिईएको छ । एनसेलले ग्राहकको माग अनुरुप सही, दामी तथा राम्रो डेटा प्याक अन्तर्गत विभिन्न भोलुमको डेटा प्याकहरु उपलब्ध गराउँदै आएको छ । ग्राहकले एस्ट्रिक्स१७१२३ह्यास डायल गरि आफ्नो आवश्यकता अनुरुप एक दिने, तिन दिने, साप्ताहिक तथा मासिक कुनै पनि डेटा प्याक सुचारु गर्न सक्दछन् ।
माछापुच्छ्रे बैंकद्धारा सेवा समाजलाई एम्बुलेन्स हस्तान्तरण
काठमाडौं । माछापुच्छ्रे बैंक लिमिटेडले संस्थागत सामाजिक उत्तरदायित्व अन्तर्गत भोजपुर कोट सेवा समाजलाई एम्बुलेन्स हस्तान्तरण गरेको छ । आइतबार एक समारोहबीच बैंकका तर्फबाट सञ्चालक जयमुकुन्द खनाल र राममान श्रेष्ठले भोजपुर कोट सेवा समाजका अध्यक्ष राजबहादुर राई र टेम्केमैयुङ गाउँँपालिकाका वडाध्यक्ष उद्धवकुमार राईलाई एम्बुलेन्सको चाँबी हस्तान्तरण गरेका हुन् । उक्त कार्यक्रममा बैंकका तर्फबाट सञ्चालक जयमुकुन्द खनाल र राममान श्रेष्ठले भोजपुर कोट सेवा समाजका अध्यक्ष राजबहादुर राई र टेम्केमैयुङ गाउँँपालिकाका वडाध्यक्ष उद्धवकुमार राईलाई एम्बुलेन्सको चाँबी हस्तान्तरण गरेका छन् । उक्त कार्यक्रमा एम्बुलेन्स खरिद गर्न आर्थिक सहायता गर्ने स्थानीयहरुलाई समेत कदरपत्र तथा खादाद्वारा सम्मान गरिएको थियो । बैकले हाल ८६ वटा शाखाहरु, २ वटा एक्स्टेन्सन काउन्टरहरु लगायत २१ शाखा रहित बैकिङ्ग सेवा समेत गरी जम्मा १०९ स्थानवाट सम्पुर्ण बैंकिङ्ग सुबिधा प्रदान गरीरहेको छ । साथै, बैैको देशभर ९९ वटा एटीएमहरु सञ्चालनमा रहेको छ ।
ज्योति विकास बैंकको नयाँ शाखा विर्तामोडमा, अझै ३० वटा थप्ने तयारी
काठमाडौं । ज्योति विकास बैंक लिमिटेडले झापाको विर्तामोडमा नयाँ शाखा संचालनमा ल्याएको छ । उक्त शाखाको उद्घाटन नेपाल राष्ट्र बैंकका डेपुटी गर्भनर चिन्तामणि शिवाकोटी तथा बैंकका संचालक धुव्र कोईरालाले संयुक्त रुपमा उद्घाटन गरेका छन् । राष्ट्र बैंकका डेपुटी गर्भनर शिवाकोटीले यस स्थानमा खुलेको यस विकास बैंकले सरल र सुलभ बैकिङ्ग सेवा प्रदान गर्नेमा आफु विश्वस्त रहेको बताउँदै बैंकको प्रगतिको कामना गरेका छन् । बैंकले विपन्न परिवारका लागि लघु कर्जादेखि ठुला औद्मोगिक कर्जा दिन सक्षम रहेको र सम्पूर्ण शाखा कार्यालयहरु मार्पmत आधुनिक बैकिङ्ग सेवा प्रदान गर्न प्रतिवद्ध रहेको बताएका छन् । साथै यस बैकलै आफ्नो टोखा र पोखरा शाखा कार्यालयबाट समेत नयाँ एटीएम सेवा सुरुवात गरेको छ । हाल बैंकले ६० वटा शाखा कार्यालय तथा २० वटा एटीएम मार्पmत सेवा उपलव्ध गराउँदै आईरहेको छ । यसै आर्थिक वर्ष भित्र थप ३० वटा नयाँ शाखा तथा थप २७ स्थानमा एटीएम संचालनमा ल्याउने प्रक्रियामा रहेको छ । हालसम्म बैंकले १९ अर्ब ५४ करोड रुपैयाँ निक्षेप संकलन गरी १६ अर्ब १० करोड ऋण लगानी गर्न सफल भएको छ । बैंकको हालको चुक्ता पूँजी २ अर्ब ५९ करोड रुपैयाँ कायम रहेको छ ।
विशाल बजार कम्पनीमा विवाद चर्किदा ४ वर्षदेखि साधारणसभा हुन सकेन, सेयरधनी लाभांश पाउन बञ्चित
काठमाडौं । सरकारले विशाल बजार कम्पनी लिमिटेडको ९८ प्रतिशत स्वामित्व कायम गरेपछि विवाद बढेको छ । विवाद अहिले सर्वोच्च अदालतमा पुगेको छ । सर्वोच्चले आउँदो भदौ ५ गते यस विषयमा फैसला गर्दैैछ । फैसला आएपछि मात्र वार्षिक साधारणसभा हुने छ । गत ०७४ असोज १० गते सर्वोच्च अदालतले ३ अर्ब ९६ करोड रुपैयाँ बराबरको ३ करोड ९६ लाख कित्ता सेयर अर्थ मन्त्रालय र महालेखा नियन्त्रकको नाममा हस्तान्तरण गर्न आदेश दिएको थियो । सर्वोच्चको आदेश बमोजिम स्वामित्व कायम भइसकेको छ । अर्थले आफनो स्वामित्व लिएको जानकारी गराएको छ । सर्वोच्चको आदेशको विरुद्धमा सेयरधनी पुर्णलाल महर्जनले साधारणसभाबाट पारित नगरी कम्पनीको सेयर स्वामित्व हस्तान्तरण गर्न लागेको भन्दै यसलाई रोक्न गत माघमा सर्वोच्चमा रिट दायर गरेका थिए । महर्जनले रिट दायर गरेपछि अहिले वार्षिक साधारणसभा हुन सकेको छैन । अदालतको फैसलाअनुसार ९८ प्रतिशत सरकारको र २ प्रतिशत मात्र सर्वसाधारणको लगानी हुने देखिएको छ । जग्गालागयत अन्य स्वामित्वलाई जोडेर सरकारको नाममा सेयर स्वामित्व बढाइएको हो । यसअघि सर्वसाधारणको ६५ र सर्वसाधारणको ३५ प्रतिशत स्वामित्व थियो । कम्पनीको ३ करोड ९६ लाख किता सेयर थप भएपछि अब अधिकृत पुँजी ४ अर्ब १ करोड रुपैयाँ पुग्नेछ । विशाल बजारले झण्डै दुई वर्षदेखि लगानीकर्ताको सेयर बन्धक बनाएको र ३ वर्षसम्म पनि नियमित वार्षिक साधारणसभा गरेको छैन । सेयर स्वामित्व विवादले गत आर्थिक वर्षको समेत गरी ४ वर्षदेखि लगानीकर्ताले लाभांश पाउन सकेका छैनन । कानुन बमोजिम साधारणसभा नै नबोलाएपछि अघिल्लो वर्ष ०७४ असार ७ गते पाटन उच्च अदालतले विशाल बजारलाई साउन मसान्तसम्म वार्षिक साधारणसभा गर्न आदेश दिएको थियो । साधारणसभा साउन ३१ गते बिहान ११ बजे मेहन्द्र पुलिस क्लबको सभाहलमा राखिए पनि सेयरधनीबीच हातहाला हालको अवस्था आएपछि सभा भाँडिएको थियो । गत माघमा सरकारको स्वामित्वको विरुद्धमा मुद्धा परेपछि साधारणसभा हुन सकेको छैन । सभामा कम्पनीको आर्थिक वर्ष २०७०/७१, २०७१/७२, ०७२/०७३ र ०७४/०७५ सम्म ४ वर्षको साधारणसभा हुन बाँकी छ । हाल कम्पनीको पुँजी ३ करोड ९१ लाख रुपैयाँ छ । हाल कम्पनीको सेयर मूल्य प्रतिकित्ता १ हजार ६६५ रुपैयाँ छ ।
भिबोर क्यापिटलमा नयाँ लगानीकर्ताको प्रवेश, अध्यक्षमा तुलसी उप्रेती
काठमाडौं । भिबोर क्यापिटल लिमिटेडमा नयाँ लगानीकर्ताको प्रवेश भएको छ । लुम्बिनी विकास बैंकको पूर्ण स्वामित्वमा रहेको भिवोरमा बहुसंख्यक सेयर नयाँ लगानीकर्ता समुहको हुने भएको हो । भिबोर विकास बैंकको सहायक कम्पनीको रुपमा ८ वर्ष पहिला स्थापना भएको यस क्यापिटल बिगत ३ वर्षदेखि संचालन नाफामा रहेको छ । अगामी वर्षदेखि राम्रो व्यवसाय गरी खुदनाफामा जान सक्ने प्रक्षेपण गरिएको छ । निजि क्षेत्रबाट थप भएका शेयरधनीका तर्फबाट समेत गरी २०७५ साउन १४ गतेबाट लागुहुने गरि नयाँ संचालक समिति गठन गरिएको छ । नयाँ लगानीकर्ताबाट प्रतिनिधित्व गरी तुलसीप्रसाद उप्रेती अध्यक्षमा चयन भएका छन् । क्यापिटलका अरु संचालकमा आदर्शराज पाण्डे, लुम्बिनी बिकास बैंक तर्फबाट दिपक खड्का र हरिकृष्ण सुबेदी कायमै रहेका छन् । अध्यक्ष उप्रेतीले नेपाल राष्ट्र बैंकमा ३० वर्ष सेवा पुरा गरी कार्यकारी निर्देशक पदबाट अवकाश ग्रहण गरेका हुन् । राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक, राष्ट्रिय बीमा संस्था र नेपाल बंगलादेश बैंकमा संचालक तथा पश्चिमाञ्चल ग्रामीण विकास बैंकमा अध्यक्ष समेत भइसकेका छन् । कम्पनीको प्रमुख कार्यकारी अधिकृतमा सौरभ तिमिल्सिना नियुक्त भएका छन् ।
चिनियाँ विकासको आधार- अनुशासन र निरन्तरता, यसरी भयो सम्भव
काठमाडौं। चीनको सम्वृद्धिका लागि चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टी त्यहाँको सरकार र सरकार मातहतका प्रशासनिक एकाइमा देखिने अनुशासनलाई प्रमुख रूपमा लिन सकिन्छ । यहाँका जनताले आफूले चुनेका जनप्रतिनिधिप्रति देखाउने अटल विश्वास र जनप्रतिनिधिको जनताको समस्या समाधानका लागि देखिने कर्तव्यनिष्ठता सम्वृद्ध चीनको विकासको मार्गरेखा हो । चीनको विकास हेर्दा चीनबारे नेपालमा सुनिने चिनियाँ शासन प्रणाली प्रतिको बुझाइमा व्यापक भिन्नता पाउन सकिन्छ । अधिकांश नेपालीको चीनमा अझै पनि चरम गरिबी छ भन्ने बुझाई छ। चीनको गरीबी नेपालजस्तो अल्पविकशित मुलुकको समस्यासँग तुलना गर्नसकिने खालको गरीबी पक्कै पनि होईन। यो त केवल एक विकसित मुलुकमा रहेका छिटफुट गाउँ तथा समुदायको पछौटेपन मात्र हो । चीनका राष्ट्रपति सी जिनपिङले तीसवर्षे लामो कार्ययोजना प्रस्तुत गर्दै चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीको विधानमा आफ्नो नयाँ विचार धारा समेत प्रवेश गराउनुुभएको छ । सी नेतृत्वमा आएपछि चीनमा आर्थिक र विदेश नीतिमा आमूल परिवर्तन भएको देख्न सकिन्छ । चीनको विकासमा योजनावद्ध कार्यक्रमको निरन्तरता प्रमुख आधार रहेको चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीका केन्द्रीय समिति अन्तर्गतको अन्तर्राष्ट्रिय विभागका उप–महानिर्देशक मा सुएसोङले भने,“देङ सियाओ पिङको रक्षात्मक विदेश नीतिलाई आक्रामक वा सक्रिय विदेश नीतिमा परिवर्तन गरी अन्तर्राष्ट्रिय क्षेत्रमा चीनको भूमिका सशक्त भएको हो ।” राष्ट्रपति सीले ग्रेट पावरको परिभाषालाई बदल्दै र नयाँ अवधारणा अघि सार्दै आफ्ना सुधारवादी अग्रज जियाङ जमिन र हु जिन्ताओले अवलम्बन गरेको विदेश नीतिमा व्यापक फेरबदल ल्याएका छन्। वर्तमान् राष्ट्रपतिको आगवनसम्ममा यूरोपेली मुलुक लगायतका पश्चिमा शक्तिशाली राष्ट्रहरु आर्थिक रूपमा पहिले भन्दा कमजोर बनेको कारण उनीहरूलाई सीले आफ्नो विदेशी नीतिको केन्द्रमा नराखेको देखिन्छ । माले भने, “सामान्यतया विश्वव्यापी प्रचलनमा रहेको परिभाषाले समाजवाद भनेको उत्पादनका साधनमा समाजको नियन्त्रण हुने राजनीतिक व्यवस्था बुझाउँछ । चीनमा माओत्सेतुङले गरेको साँस्कृतिक क्रान्तिले राज्य केन्द्रित अर्थतन्त्रलाई अँगालेका थिए ।” विश्वव्यापी रूपमा समाजवादी आन्दोलन कमजोर भइरहेको अवस्थामा चीनले खुलाबजारलाई अवलम्वन गरेको छ । पूँजीवादका निजी स्वामित्वका कुराहरूलाई समावेश गरेर प्रतिस्पर्धी बजारलाई स्थान दिएका कारण चीनले अहिलेको अवस्थामा विश्व अर्थतन्त्रमा बलियो उपस्थिति देखाउन सफल भएको चिनियाँ अर्थविद्हरूको बुझाई छ। अमेरिकासँग कुटनीतिक तहमा सम्बन्ध राख्दै आएको चीनले राष्ट्रपति सीको सत्तागमनसँगै दुई देशका नेतृत्व वीच प्रत्यक्ष सम्वादको पहल गरेको हो। चीनले तत्कालिन अमेरिकी राष्ट्रपति बाराक ओबामा र वर्तमान् राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँग वार्ता मार्फत दुई देश बीचको दूरीलाई कम गर्दै आफ्नो विदेश नीतिलाई थप सन्तुलित पारेको पाइन्छ । सीको नेतृत्वमा भएको उन्नाइसौँ महाधिवेशनले चीनले शक्तिशाली राष्ट्रसँगको प्रतिस्पर्धामा सन्तुलित विदेश नीतिका साथ अघि बढ्ने नीतिको अवलम्वन गरेको हो। सीले प्रतिपादन गरेको नयाँ ग्रेट पावर नीतिअन्तर्गत पारस्परिक विश्वास, शान्ति र सवैको जित भन्नेजस्ता अवधारणा पर्छन् । सीले परम्परावादी पश्चिमा शक्तिकेन्द्रको अवधारणा परिवर्तन गर्दै अब नयाँ उदीयमान शक्ति राष्ट्रको संगठन ब्रिक्स ९ब्राजिल, इन्डिया, रूस, दक्षिण अफ्रिका, चीन० लाई केन्द्रमा राख्ने प्रयास गरेको छ। विश्व बजारमा अमेरिकी डलरको एकाधिकारलाई तोड्न र एसियाकेन्द्रित अर्थतन्त्र विकासको बाटो सीले लिएको आर्थिक कुटनीतिको सबल पक्ष देखिन्छ। राष्ट्रपति सीले ‘वन रोड वन वेल्ट’ नीतिअन्तर्गत चीनले एसिया, युरोप र अफ्रिकालाई जल र जमिनको बाटो विश्वमा आफ्नो प्रभाव जोड्ने योजना ल्याएको छ। मध्य एसिया, युरोप र अफ्रिकालाई जोड्न सडकको पूर्वाधार र जलमार्ग निर्माण गर्ने हेतुले चीनले वन बेल्ट वन रोडको काम सुरु गरिसकेको छ । यसले चीनको सम्वृद्धिको सुनिश्चितता गर्ने विश्वास उप महानिर्देशक माको रहेको छ । यसबाट विश्वको आर्थिक, राजनीतिक र सामरिक शक्तिको केन्द्रलाई यूरोप र अमेरिकाको एकाधिकारलाई एसिया र मुख्यत चीनमा स्थापित हुने देखिन्छ। वन रोड वन वेल्टको सफलताले चीनलाई विश्व बजारमा सडक सञ्जालमार्फत जोड्नुको साथै त्यसैले अबको विश्वको आर्थिक केन्द्र चीन बन्ने सम्भावनालाई कसैले नकार्न नसक्ने देखिन्छ । जियाङसी प्रान्तका चिनिया कम्युनिष्ठ पार्टी स्थायी समिति सदस्य शी सिआओलिनको विचारमा चीन सरकारले चिनियाँ जनतालाई गरिबीबाट माथि उठाउन गठन गरेका सहकारी समूह, पर्यटन विकास, कृषि उत्पादन, आधुनिक प्रविधिको विकासजस्ता कुराहरू आर्थिक सम्वृद्धिका लागि महत्वपूर्ण बिषय हुन् । कुइचो प्रान्तका स्थानीय चौचाचय गाउ कमिटिका सचिव छन्सिईले भने , “चिनियाँ नेता माओत्सेतुङको सास्कृतिक क्रान्तिपूर्वको चीन र देन सिआओ पिङ हुँदै वर्तमान् राष्ट्रपति सी चिन फिङको नेतृत्वमा चीनमा निकै विकास भइसकेको छ । चिनियाँ नागरिकले विकासका लागि सरकारले कोरेका योजनाका खाकालाई व्यवहारिकतामा ल्याउन चिनियाँ नमूनाको समाजवादी प्रणालीको सहायता लिएका छन् ।” छिन्सिइको अनुसार, सन् २०१७ को अक्टोबरमा भएको चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीको उन्नाइसौं राष्ट्रिय कांग्रेसको बेइजिङमा सम्पन्न सम्मेलन अनुसार चीन नयाँ युगमा प्रवेश गरेको र सन् २०२१ सम्ममा चिनियाँ भूमिबाट पूर्णरूपमा गरिबी निवारण गर्ने निर्णय उक्त सम्मेलनले लिएको हो। सम्मेलनले सन् २०४९ सम्ममा चीनले आफ्नो संस्कृति र सभ्यताको पुनर्जागरण गर्दै आर्थिक, सामाजिक र सामरिक क्षेत्रमा आफ्नो पूर्ण वर्चश्व राख्ने संकल्पसमेत गरेको थियो । चीनको राजनीतिमा कुनै अनपेक्षित परिवर्तन नभएमा चीनको यो महत्वाकाँक्षी योजनाले विश्वको नेतृत्वलाई क्रमशः यूरोप तथा अमेरिकाबाट चीनतर्फ फर्काउने सम्भावना वढ्दो छ । यसका लागि चीनले आफ्ना गतिविधिलाई आर्थिक तथा सामाजिक परिवर्तन बाहेक आधुनिक प्रविधिको विकाशमा गरेका नयाँ नयाँ आविष्कारले पनि चीनको सम्वृद्धिको बाटोमा विशेष योगदान गरिरहेको छ । चिनियाँ कम्यूनिष्ट पार्टीका संस्थापक अध्यक्ष माओत्सेतुङले अघि सारेको राज्य केन्द्रित अर्थतन्त्रले चीनको विकासको मार्गरेखा बनाएको र यसलाई समय सान्दर्भिक बनाउन देङ सिआओ पिङ, जियाङ जमिन, हु जिन्ताओ हुँदै राष्ट्रपति सीले योगदान गरेको , छिन्सिईले बताए । उनको अनुभवमा चिनियाँ कम्यूनिष्ट पार्टीको नेता बन्नु सानो योगदानले सम्भव छैन । आफूले परिषद् सदस्यका लागि आधा दर्जनभन्दा धेरै पटकको मेहनतपछि सम्भव भएको उनको भनाई छ । आफ्नो भविष्यलाई लिएर चीनले पञ्चशीलमा आधारित सहअस्तित्व, पारस्परिक सहयोग र अहस्तक्षेपकारी नीति अवलम्बन गरेर सतर्कतापूर्व अगाडि बढेको छ र चीन कसैसँग भिडन्तको पक्षमा पनि देखिएको छैन। सामूहिक हितको पक्षमा रहेको चिनियाँ ड्रिमका कारण चीन विश्वको आकर्षण बनेको छ । वातावरण संरक्षणमार्फत ग्रिनहाउस ग्यासको प्रभावलाई कम पार्ने चीनको प्रयास प्रशंसनीय छ । वातावरणसम्बन्धी पेरिस सम्झौतालाई कार्यान्वयन गर्दै चीनले हाल उत्सर्जन गर्दै आएको कार्बनको मात्रालाई सन् २०२० सम्ममा ४० देखि ४५ प्रतिशत कटौति गर्ने प्रतिवद्धताले विश्वको चीनलाई हेर्ने धारणामा परिवर्तन आएको पाइन्छ । प्रकृति र मानिसबीचको अन्तरसम्बन्धलाई राष्ट्रपति सी ले महत्वका साथ उठाएको हामी देख्न सक्छौँ । अहिलेको चीनको गुरुमन्त्र भनेको सबैसँग सन्तुलित सम्बन्ध कायम गरेर आर्थिक विकासमा अग्रसर बन्ने रहेको पाइन्छ । चीनको यो सोचलाई व्यवहारमा उतार्न अझैपनि कतिपय जटिलता भने रहेको छ। सर्वप्रथम त चीनको खुलाबजार नीतिका कारण यहाँका धनी र गरिब नागरिक बीचको दूरी बढेको पाउन सकिन्छ । जसले समाजवादी नीतिलाई चुनौति दिनसक्छ । अर्को शहर र गाउँबीचको जीवनलाई समान बनाउन चिनियाँ भूगोलका कारण पक्कै पनि सहजता हुने छैन । अर्को पक्ष भनेको चीनको सम्वृद्धि यहाँको राजनीतिक तथा सामाजिक अनुशासनका कारण सम्भव भएको छ । यसमा चिनियाँ कम्यूनिष्ट पार्टी र सरकारको भूमिका महत्वपूर्ण रहेको छ । यद्यपि कडा अनुशासनका कारण दविएर रहेका भावनाहरू एकिकृत भएर विद्रोहमा परिणत हुने खतरा पनि चीनका लागि खतरनाक चुनौति हुनसक्छ । यसप्रति चीन सचेत भने रहेको देख्न सकिन्छ । चीनलाई कमजोर पार्न विश्वका अन्य मुलुकबाट खेलिने भूमिका पनि राष्ट्रपति सी र चीनको सपना पूरा गर्ने क्रममा महङ्गो सावित हुनसक्छन् । तर चीन सम्वृद्धितर्फको अगाडिको यात्रामा आइपर्ने समस्यालाई सावधानीपूर्वक पार लगाउन सधैँ उद्दत रहेको छ । चीनको वातावरण संरक्षण, पर्यटन विकास, गरीबी निवारण, एकिकृत वस्ती निर्माण, सडक तथा हवाई रुटको विकास, आधुनिक कृषि प्रणाली नेपाल र नेपालीले पनि अनुकरण गर्न लायक कुरा हुन् । यसका लागि नेपालमा राजनीतिक दलको विकासका काममा रहने इच्छा शक्तिले महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छ। चीनको अनुशासन, कामप्रतिको लगनशीलता र कार्यक्रमको निरन्तरताबाट नेपालले आफ्नो आर्थिक विकासका लागि पाठ सिक्न सक्छ । यसका लागि निजी क्षेत्र, सहकारी, तथा सरकारी निकायबीच समन्वय हुनु आवश्यक छ। सरकारले कार्यक्रम बनाउने मात्र नभै कार्यन्वयन गराउन आफू अन्तर्गतका निकायलाई निर्देशन दिनुको साथै कार्यक्रम समयमा सम्पन्न भए नभएको अनुगमनलाई प्रभावकारी बनाउनुसमेत पर्दछ । सम्वृद्ध समाजको सपना बोकेर लाग्ने कुनै पनि नेतृत्वलाई नागरिकहरूले विना आग्र्ह प्रोत्साहन गर्नेछन् र देशमा राजनीतिक स्थायित्वको प्रत्याभूत हुनेछ । रासस
