गौतमबुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल छिट्टै सञ्चालन हुने
काठमाडौं । नेकपा एमालेका उपाध्यक्ष विष्णुप्रसाद पौडेलले छिट्टै नै गौतमबुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल पूर्णरूपले सञ्चालनमा आउने विश्वास व्यक्त गरेका छन् । उनले विमानस्थल आवश्यकताले नै निर्माण भएको उल्लेख गर्दै छिट्टै सञ्चालन हुनेमा ढुक्क हुन आग्रह गरेका हुन् । होटल तथा रेष्टुरेन्ट व्यवसायी सङ्घ रुपन्देहीको आजदेखि सुरु २२औँ वार्षिक साधारणसभा तथा ११औँ अधिवेशनको बुटवलमा उद्घाटन गर्दै पूर्वउपप्रधानमन्त्री तथा अर्थमन्त्री पौडेलले सम्बद्ध निकायको कमजोरीका कारण विमानस्थल सञ्चालनमा आउन नसकेको बताए । उनले कमजोरी सुधार गरेर विमानस्थल सञ्चालनमा ल्याउनुपर्नेमा जोड दिए । उनले रुपन्देहीमा सञ्चालन भएका सबै आयोजनामा जनताको निगरानी महत्वपूर्ण भएको जनाउँदै ती योजनाको निर्माणमा भएका कमजोरी तथा ढिलासुस्तीमा खबरदारी गर्न आग्रह गरे । उनले बुटवलमा निर्माण भएको अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन केन्द्र र प्रदर्शनीस्थल पनि सञ्चालन आउने बताए । उनले सम्पन्न भएका सबै आयोजनालाई सञ्चालनमा ल्याएर यहाँको होटल व्यवसाय, पर्यटन, उद्योग तथा सम्पूर्ण आर्थिक क्षेत्रलाई चलायमान बनाउनुपर्ने बताए । पौडेलले लुम्बिनी प्रदेशको राजधानीको विषयलाई अब छलफलको विषय नबनाउन आग्रह गरे । राजधानीकै कारण रुपन्देही पछि नपर्ने उल्लेख गर्दै उनले बरु यहाँका उद्योगी व्यवसायीले अब कसरी अघि बढ्ने भनी बहस चलाउन आग्रह गरे । कार्यक्रममा होटल तथा रेष्टुरेन्ट व्यवसायी महासङ्घका संस्थापक अध्यक्ष माधव नेपालले आर्थिक सङ्कट तथा चर्को ब्याजदर र घरबहाल करका कारण व्यवसायी विस्थापित हुने अवस्थामा पुगेको बताए । अहिलेकै अवस्था लामो समय कायम रहे ७० प्रतिशत बढी होटल व्यवसायी विस्थापित हुने उनको भनाइ थियो । यसैगरी घरबहाल समस्याले पनि व्यवसायी पीडित हुनुपरेको उनले गुनासो गरे । उनले पर्यटनको क्षेत्रमा राज्यले थप सुधार र व्यवसायीमैत्री नीति बनाउनुपर्नेमा जोड दिए । होटल तथा रेष्टुरेन्ट व्यवसायी महासङ्घका पूर्वअध्यक्ष हीराध्वज शाह, महासङ्घ लुम्बिनी प्रदेशका अध्यक्ष भास्कर काफ्ले, होटल व्यवसायीको संस्था हानका केन्द्रीय सदस्य गोपाल रानालगायतले व्यवसायी आर्थिक सङ्कट तथा बैंकको चर्को ब्याजदरजस्ता समस्या भोग्नुपरेको गुनासो गरे । रासस
गर्मी सुरु भएसँगै सुनकोसीमा बढे पर्यटक
कमलामाई । सिन्धुली र रामेछापका अग्ला पहाड, वारिपारिको समथरको झुरुम्म बस्ती । छेउमा सलल बगेको सुनकोसी नदी । यहाँको शान्त र सुन्दर वातावरणमा रमाउन केही समययता आन्तरिक र बाह्य पर्यटक बढ्न थालेका छन् । सिन्धुलीको सुनकोसी गाउँपालिका–५ मुलकोटमा अवस्थित ताज रिभरसाइड रिसोर्ट प्रबन्ध निर्देशक मनोज श्रेष्ठका अनुसार गर्मी मौसम सुरु भएसँगै सुनकोसी नदीमा जलयात्रा र्याफ्टिङ गर्ने पर्यटकको भीड लाग्ने गरेको छ । दिनकै एक–दुई सय पर्यटकले जलयात्रा गरेर आनन्द लिने गरेका छन् । पर्यटन प्रवद्र्धनमा सहयोग गर्ने उद्देश्यले सञ्चालनमा ल्याइएको जलयात्रा सेवाले पर्यटक तान्न थप सहयोग पुगेको छ । राजधानी काठमाडौँलाई तराईका जिल्लासँग जोड्ने छोटो दूरीको बिपी राजमार्गले पर्यटकलाई आवातजावतमा सहजता थपिदिएको छ । सन् २०१८ अक्टोबर १० मा व्यवसायीले सञ्चालन गरेको जलयात्रा अहिले पर्यटकको आकर्षण बनेको छ । जाडोयाममा पनि जलयात्रा गर्ने पर्यटकको घुइँचो थियो । गर्मीयाम चैतदेखि असारसम्म भ्याइनभ्याइ हुने व्यवसायी तथा ताज रिभरसाइड रिसोर्टका प्रमुख श्रेष्ठ बताउँछन् । ‘जलयात्राको मुख्य सिजन गर्मीयाम हो । यस याममा विशेषगरी काठमाडौंबाट प्याकेजमा मनोरञ्जन लिन आउने गर्दछन्, सार्वजनिक बिदामा दैनिक एक हजार जना बढीले जलयात्रा गर्दै आएका छन्’, उनले भने । प्राविधिक दृष्टिकोणले सुनकोसी नदीमा जलयात्रा गर्न सुरक्षित देखिएपछि पर्यटकलाई जुनसुकै समयमा पनि जलयात्रा सेवा दिन सकिएको उनले बताए । जलयात्राका लागि २० वटा बोट डुङ्गा छन् । प्रतिबोट आठ जनासम्म यात्रा गर्न सकिन्छ । हाल १० वटा बोटमात्रै नियमितरूपमा सञ्चालित छन् । उनका अनुसार सुनकोसी गाउँपालिका–१ को कुशेश्वर महादेव मन्दिरबाट मूलकोटसम्म १७ किलोमिटर वा यात्रुको चाहनाअनुसार मुलकोट–खुर्कोटसम्म जलयात्राको नियमित रुट हो । यहाँ जलयात्रा गरेवापत प्रतिव्यक्ति एक हजार पाँच सय रुपैयाँ शुल्क कायम गरिएको छ । पर्यटकले एक साताको प्याकेजमा मुलकोट–चतारासम्म जलयात्रा सेवा पनि लिन सक्छन् । यो सेवावापतको शुल्क अलि बढी भएकाले विदेशीले मात्र लिने गरेको उनले बताए । रामेछाप खाडाँदेवी गाउँपालिका–३ भिरपानीका चेतबहादुर जर्गामगर बिहीबार सिन्धुलीको मूलकोटमा आएर जलयात्रामा सहभागी भए । रामेछापको नमूना माझी बस्ती, डाँडापाखा, पहाड र नदीको र्याफ्टिङले स्वर्गीय आनन्द प्राप्त भएको उनले बताए । जलयात्राकै लागि उनी भिरपानीबाट मूलकोट आएका हुन् । एक दिनको पूरै समय मूलकोटमा बिताउने गरी आएको उनले सुनकोसीमा जलयात्रा गरी बिताएको बताएको सुनकोसी नदीमा जलयात्रा सुरु गरिएपछि यहाँका होटल र रिसोर्ट सधैँजसो भरिन थालेका छन् । व्यापार, व्यवसायमार्फत गाउँपालिकाको विकास गर्न होटल, होमस्टे निर्माण तथा र्याफ्टिङ गाइडरलाई तालिम दिनेजस्ता काम पनि बेला–बेलामा भइरहेका छन् । सुनकोसी गाउँपालिकामा पर्यटक भित्र्याउन सुनकोसी नदीमा सञ्चालन गरिएको जलयात्रा सेवाले सहयोग गरेको गाउँपालिका प्रमुख दीपा बोहोरा दाहालको बुझाइ छ । रासस
विदेशमा कार्यक्षेत्र पार्न निगमका कर्मचारीबीच हारालुछ, पैसादेखि पावरको चलखेल
काठमाडौं । नेपाल वायुसेवा निगमका कर्मचारीहरुबीच विदेशमा कार्यक्षत्र पार्न हारालुछ नै हुने गरेको छ । प्रतिस्पर्धा भन्दा पनि पावर र पैसाको मोलमोलाइ गरेर कर्मचारीहरुबीच विदेश कार्यक्षेत्र पार्न ठूलो चलखेल नै हुने गरेको हो । विदेशमा रहेका निगमको कार्यालयमा काम गर्न उनीहरुले लामो समयदेखि लविङ गरेर विदेश जाने गरेका छन् । योग्यता पुगेका योग्य कर्मचारीभन्दा पनि पैसा र पावरको चलखेल गर्न सक्ने कर्मचारीले विदेशमा सरुवाका लागि ठूलो लविङ गर्ने गरेको निगमकै कर्मचारीहरु बताउँछन् । विदेश जान मन्त्रीको पावर र पैसा बुझाएका आधारमा योग्यता नै नपुगेका कर्मचारीहरु विदेशस्थित कार्यालयमा जाँदा कामको प्रतिफल नदेखिएको निगमका कर्मचारीहरु बताउँछन् । ‘पछिल्लो समय निगमका कार्यकारी अधिकारी युवराज अधिकारीले विभिन्न देशमा कन्ट्री म्यानेजर (स्टेशन) र फाइनान्स म्यानेजरका रुपमा आफु निकटका कर्मचारीहरु पठाएका छन्’, निगम स्रोतले भन्यो, ‘राम्रोसँग अंग्रेजीसमेत बोल्न नसक्ने कर्मचारीलाई विदेशका कार्यालयमा पठाउँदा निगमको शाख नै खस्किएको छ ।’ कार्यकारी अध्यक्ष अधिकारीले योग्यता पुगेका कर्मचारीलाई छोडेर उनी निकटका एक दर्जनबढी कर्मचारीलाई विभिन्न देशका लागि सिफारिस गरेका थिए । सन् २०१९ देखि विदेशका कर्मचारीको सरुवा नभएकोमा निगमको कार्यकारी अधिकारीको रुपमा नियुक्त भएपछि आफू निकटका योग्यता नपुगेकाहरुलाई पठाएको निगममा कार्यरत कर्मचारीहरु बताउँछन् । विस २०७८ को कात्तिकमा सरकारले निगमका पूर्व कर्मचारी समेत रहेका अधिकारीलाई चार वर्षका लागि निगमको कार्यकारी अध्यक्षका रुपमा नियुक्त गरेको थियो । निगमले हाल सबै कर्मचारीलाई आवास सुविधासहित तह अनुसार १ हजार अमेरिकी डलरदेखि १५ सय डलरसम्म सेवा सुविधा दिएको छ । विदेशमा काम गर्ने कर्मचारीहरुले तलबसहति अन्य सेवा सुविधा पनि पाउने र सुविधा सम्पन्न देशमा पनि बस्न पाउने भएकोले विदेशमा काम गर्न रुचाउँछन् । तलब पनि नेपालको तुलनामा चार गुणा बढी हुन्छ । निगमले हाल उडान गर्दै आएको विभिन्न देशका १० गन्तव्यमा हाल २४ जना कार्यरत रहेका छन् । ६ तहदेखि ८ तहसम्मका कर्मचारीलाई विदेशस्थित कार्यालयमा पठाइने गरिएको निगमका सहप्रवक्ता गणेशकुमार घिमिरे बताउँछन् । ‘भारतको नयाँ दिल्लीमा दैनिक २ उडान छ, दैनिक उडान हुँदा नयाँदिल्लीमा ४ जना कर्मचारीहरु हुनुहुन्छ, अन्य देशमा २ जना कर्मचारी निगमले पठाएकोे छ’, उनले भने । विदेशमा कार्यरत कर्मचारीलाई निगममा कार्यरत कर्मचारीको भन्दा बढी सेवा सुविधा दिइएको उनले बताए । ‘यहाँको भन्दा धेरै सेवासुविधा चाहिन्छ, त्यो पनि दिइएको छ, तर उहाँहरुले पर्याप्त नभएको गुनासो गर्दै आउनुभएको छ’, उनले भने । नेपाल वायु सेवा निगमका कर्मचारीको सेवा शर्त सम्बन्धी विनियमावली २०५८ अनुसार बनेको नेपाल वायु सेवा निगमका कर्मचारीको विदेशस्थित कार्यालयमा सरुवा सम्बन्धी कार्यविधि २०७६ मा भएको व्यवस्था अनुसार विदेशका कार्यालयमा कर्मचारी सरुवा गरिएको उनले बताए । विदेशस्थित कार्यालयमा कर्मचारी पठाउँदा जेष्ठता, शैक्षिक योग्यता, कार्य सम्पादन मूल्यांकन लगायत अन्य गतिविधिलाई आधार बनाईने गरिएको उनको भनाइ छ । ‘हामीलाई कर्मचारी पठाउन धेरै दबाब आउने गर्छ, तर हामी नियममा बसेर पठाउँछौं,’ उनले भने । यद्यपि, लविङ गरेर विदेशमा काम गर्न गएका निगमका कर्मचारीहरु अझै पनि अहिलेको सेवा सुविधामा सन्तुष्ट छैनन् । उनस्हरुले अन्य वायु सेवा कम्पनीहरुको तुलनामा नेपाल वायु सेवा निगमका कर्मचारीहरुको तलब तथा अन्य सेवा सुविधा कम भएको गुनासो गरेका छन् । ‘नेपालमाभन्दा हामीलाई केही बढी सेवा सुविधा दिइएको छ, तर हामीलाई दिइएको सेवासुविधा पर्याप्त छैन’, विदेशस्थित स्टेशनमा कार्यरत एक कर्मचारीले भने, ‘निगमले हामीलाई दिएको सेवा सुविधा अनुसार खर्च गर्ने हो भने एक सातालाई पनि पुग्दैन ।’ उनीहरुलाई निगमले आवास सुविधा पनि दिइएको हुन्छ । अन्य देशका वायुसेवा कम्पनीका कर्मचारीलाई धेरै सेवासुविधा दिइएता पनि नेपाल वायुसेवा निगमले दिन नसकेको उनको भनाइ छ । ‘अन्य देशका वायुसेवा कम्पनीका कर्मचारीलाई हामीलाई दिइएकोभन्दा ६/७ गुण बढी सेवासुविधा दिइएको छ, उनीहरुको परिवार सबैको व्यवस्थापन कम्पनीले नै गर्ने गरेको छ, तर हाम्रोमा एउटा ज्यान पाल्न समेत कठिन छ’, ती कर्मचारीले भने ।