अर्थमन्त्रीको अभिव्यक्ति पछि उचालियो सेयर बजार, २७ अंकले बढ्यो, ३८ करोडको कारोबार
काठमाडौ । अर्थमन्त्री डा.युवराज खतिवडाले कर्मचारी संचय कोषको ५८ औं बार्षिकोत्सव समारोहमा दोस्रो बजारका खेलाडीहरूले खेल्ने तथा बजारमा नयाँ लगानीकर्ता प्रवेश गर्ने बेला आएको अभिव्यक्ति दिएपछि साताको तेस्रो दिन मंगलबार नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (नेप्से) परिसूचक दोहोरो अंकले बढेको छ । मंगलबार नेप्से परिसूचक २६.९१ अंकले बढेको हो । बजार २.३९ प्रतिशतले बढ्दा नेप्से परिसूचक ११५०.७४ बिन्दुमा पुगेको छ । उक्त कार्यक्रममा उनले लगानीकर्ताहरूको विश्वास बढाउनु पर्ने अवस्था आएको बताएका थिए । पछिल्लो समय बैंकहरूको नाफा बढिरहेको, वित्तीय प्रणाली सवल भएको, राजनीतिक स्थायित्व भएको, करको समस्या करिब समाधान भएपछि पनि बजारमा गिरावट आउनु राम्रो नभएको भन्दै यो समयमा दोस्रो बजारमा नयाँ लगानीकर्ता प्रवेश गर्न सुझाव दिएका थिए । मंगलबार सेयर बजारमा १ सय ७१ कम्पनीले कारोबार गरेका छन् । १३ लाख ७७ हजार ९ सय ४६ कित्ता सेयर किनबेच हुँदा ३८ करोड ३९ लाख ५७ हजार ४ सय २६ रुपैयाँको कारोबार भएको छ । बजार बढेको दिन नेप्सेमा म्यूचुअल फण्डको सूचक मात्र रातो देखिएको छ । बैक समूह २१.०७, टेडिङ समूह २.२८, होटल समूह ५७.७९, विकास बैंक समूह २६.७७, जलविद्युत समूह ३९.५, वित्तीय समूह ८.४६, निर्जीवन बीमा समूह ८८.५७, उत्पादन मूलकसमूह १०७.१, अन्य २०.२६, माइक्रो फाइनान्स ३०.२, जीवन बीमा समूह १०२.९३ अंकले बढेका छन् । शिवम सिमेन्टका लगानीकर्ताले ९ प्रतिशतले सबैभन्दा धेरै नाफा आर्जन गरेका छन् । २६.९१ अंकले बजार बढेको दिनमा घाटा व्यहोर्ने १० कम्पनी बजार बढेको दिन इभरेष्ट इन्स्योरेन्स कम्पनीका लगानीकर्ताले ५.५९ प्रतिशतले सबैभन्दा धेरै घाटा व्यहोरेका छन् । यस्तै, आखुखोला जलविद्युत कम्पनीका लगानीकर्ताले ५.३५ प्रतिशत, सिटिजन बैक इन्टरनेशनल लिमिटेडका लगानीकर्ताले ५.०६ प्रतिशत, सिन्धु विकास बैक लिमिटेडका लगानीकर्ताले ४.७६ प्रतिशत, सानिमा इक्युटी फण्डका लगानीकर्ताले ३.०३ प्रतिशत मंगलबार गुमाउने कम्पनीको उच्च सूचीमा परेका छन् । कालिका पावर कम्पनी लिमिटेडका लगानीकर्ताले २.४३ प्रतिशत गुमाएका छन् । सिटि एक्सप्रेस फाइनान्स कम्पनी लिमिटेडका लगानीकर्ताले २.०२ प्रतिशत, लक्ष्मी भ्यालु फण्ड वानका लगानीकर्ताले २ प्रतिशत पनि गुमाउने कम्पनीमा परेका छन् । सर्पोट माईक्रो फाइनान्स वित्तीय संस्था लिमिटेडका लगानीकर्ताले १.६७ प्रतिशत, एनआईसी एशिया ग्रोथ फण्डका लगानीकर्ताले १.५८ प्रतिशतले घाटा व्यहोरेका छन् ।
साताको शेयर बजार, एक अर्ब ५६ करोडको कारोवार
काठमाडौं । धितोपत्र बजारमा यस साता पनि शेयर कारोवार मापक नेप्से आरोलो लाग्ने क्रम जारी रह्यो । साताभर बजार ‘बियरिस ट्रेन्ड’ मा रहँदा लगानीकर्ताले नराम्ररी गुमाए । साताभरिमा नेप्से ३३.१९ अङ्कले घट्यो । बजार लगातार ओरालो लाग्दा लगानीकर्ताको सहभागिता पनि घट्यो । साताभर कूल १७३ कम्पनीको ६६ लाख ५५ हजार १६४ कित्ता शेयर रु एक अर्ब ५६ करोड तीन लाख ९९ हजार बराबरको कारोवार भयो । गत बिहीबार अर्थात् यही भदौ १९ गते नेप्से ३.७ विन्दुले घटेर एक हजार १९१.०७ विन्दुमा पुगेर बन्द भएको बजार साताको पहिलो दिन पनि घट्दो क्रममा नै शुरु भएको थियो । नेपाल स्टक एक्सचेन्जका अनुसार साताको पहिलो दिन नेप्से परिसूचक दोहोरो अङ्कले घट्यो । परिसूचक १२.६१ विन्दुले घटेर एक हजार १७८.४६ मा झर्यो । नेप्से घटेपछि कारोवार रकम पनि सामान्य नै रहन पुग्यो । कूल १६५ कम्पनीको ११ लाख ७३ हजार ४८८ कित्ता शेयर रु ३० करोड ५३ लाख १० हजार ७१९ मा कारोवार भयो । सोमबार पनि बजारको अवस्था उस्तै रह्यो । त्यस दिन कूल १७३ कम्पनीको १४ लाख २८ हजार ८३८ कित्ता शेयर रु २९ करोड ९२ लाखमा कारोवार भयो । साताको तेस्रो दिन पनि नेप्से ओरालो लाग्यो । सो दिन नेप्से २।२४ विन्दुले घटेर एक हजार १६६.६७ विन्दुमा झर्यो । कूल १७२ कम्पनीको नौ लाख ९२ हजार १२२ कित्ता शेयर रु २३ करोड ७९ लाख ५९ हजार ६५३ मूल्यमा खरीद–बिक्री भए । बुधबार पनि बजार सम्हालिन सकेन । सो दिन नेप्से परिसूचक ३.४६ अङ्कले घटेर एक हजार १६३.२१ मा पुगेको छ । सो दिन कूल १७१ कम्पनीका १५ लाख तीन हजार ९२८ कित्ता शेयर रु ३४ करोड १७ लाख ४५ हजार १३६ मा कारोवार भयो । यस्तै साताको शुरूवातदेखि नै ओरालो लागेको धितोपत्र बजार अन्तिम दिन पनि पनि नेप्से दबाबमा पर्यो । सो दिन नेप्से परिसूचक ५.३३ अङ्कले घटेर एक हजार १५७.८८ पुग्यो । कूल १६८ कम्पनीका १५ लाख ५६ हजार ७९० कित्ता शेयर रु ३७ करोड ६१ लाख ८४ हजार ४९१ मा खरीद–बिक्री भए । नेपाल स्टक एक्सचेन्जले यसै साता विभिन्न २१ वटा धितोपत्र व्यवसायीलाई मार्जिन कारोवारका लागि अनुमति प्रदान गरेको छ । मार्जिन कारोवार सुविधा लगानीकर्तालाई प्रदान गर्नका लागि ‘मार्जिन कारोवारसम्बन्धी कार्यविधि, २०७५’ अनुसार उनीहरुलाई उक्त अनुमति दिइएको हो । मार्जिन कारोवारका लागि कर्जा प्रवाह गर्ने अनुमतिपत्र प्राप्त गरेका धितोपत्र दलाल व्यवसायीले दिने सुविधाले बजारमा सकारात्मक प्रभाव पर्ने स्टकको विश्वास छ । त्यस्तो सुविधाबाट धितोपत्र कारोवारमा विस्तार भई अर्थतन्त्र थप चलायमान हुने नेप्सेको भनाइ छ । रासस
इन्साइडर ट्रेडिङमा कठोर कानून आउँदै, कम्तीमा १० लाख जरिवाना, तीन वर्ष कैद
काठमाडौं । धितोपत्र बजारमा इन्साइडर ट्रेडिङ(भित्री कारोबार) गर्नेमाथि सरकार कठोर देखिएको छ । अर्थ मन्त्रालयले संसदमा दर्ता गराएको धितोपत्र सम्बन्धि ऐन २०६३ लाई संशोधन गर्न बनेको विधेयकमा हाल रहेको जरिवानालाई १० गुणासम्म र दण्ड सजायलाई तीन गुणासम्म बढाउने प्रस्ताव गरेको हो । विद्यामान ऐनमा इस्साइडर ट्रेडिङ गर्नेलाई बिगो बराबरको जरिवाना वा एक वर्षसम्म कैद वा दुबै सजाय हुने व्यवस्था छ । प्रस्तावित विधेयकमा बिगो नखुलेमा एक लाखको ठाउँमा १० लाख र एक वर्ष दण्ड सजायको ठाउँमा तीन वर्ष तोकिएको हो । बिगो खुलेको अवस्थामा भने बिगो बमोजिमको जरिवाना र तीन वर्षसम्म कैद वा दुबै सजाय हुने प्रस्ताव गरिएको छ । कानुन मिचेर झुटो कारोबार गरेमा, मूल्यमा उतार चढाव गरी धितोपत्र बजारलाई प्रभावित पारेमा ५० हजार रुपैयाँदेखि एक लाख पचास हजार रुपैयाँ जरिवाना वा एक वर्ष कैद वा दुबै सजायको सट्टामा बिगो नखुलेमा एक लाख ५० हजार रुपैयाँदेखि ४ लाख ५० हजार रुपैयाँसम्म जरिवाना वा ३ वर्ष कैद वा दुबै सजाय हुने व्यवस्था प्रस्तावित विधेयकमा गरिएको छ । यदि बिगो खुलेको अवस्थामा भने बिगो भराइ बिगो बमोजिमको जरिवाना वा ३ वर्ष कैद वा दुबै सजाय प्रस्तावको लागि पेश भएको छ । अर्थमन्त्री डा. युवराज खतिवडाले ऐन संशोधनका लागि संसद्मा दर्ता गरेको उक्त विधेयकमा झुक्याउने विवरणहरू दिने, जालसाजीयुक्त कारोबार गर्ने, जालसाज गरी वा झुक्याउने हिसावले धितोपत्र कारोबार गरेमा वा लिखत, विवरण वा अभिलेख नष्ट गरेमा वा लुकाएमा एक लाख रुपैयाँदेखि तीनलाख रुपैयाँसम्म जरिवाना वा दुई वर्षसम्म कैद वा दुबै सजाय हुनेछ भन्ने शब्दमा बिगो नखुलेमा ३ लाख रुपैयाँदेखि ५ लाख रुपैयाँसम्म जरिवाना र ६ वर्षसम्म कैद वा दुबै सजायको प्रस्ताव गरिएको छ । यदि बिगो खुलेकोमा बिगो भराइ बिगो बमोजिम जरिवाना र ६ वर्षसम्म कैद वा दुबै सजाय हुन सक्ने व्यवस्था गरिएको छ । कसैले जानी वा बदनीयत साथ यो ऐन वा यस ऐन अन्तर्गत बनेका नियम वा विनियम बमोजिम राख्नु, बनाउनु, तयार गर्नु वा पेश गर्नुपर्ने हिसाव किताव, खाता, विवरण, प्रतिवेदन, सूचना, जानकारी वा यस्तै कुनै कागजात पेश गर्नुपर्ने समयमा पेश नगरेमा, नबाएमा वा तयार नगरेमा एक लाख ५० हजार रुपैयाँदेखि ६ लाख रुपैयाँसम्म जरिवान राखिएको छ । सरकारले जारी गरेका नीति नियम, निर्देशन वा आदेशको बर्खिलाप काम गरी संगठित संस्था, धितोपत्र बजार तथा व्यवसायी वा लगानीकर्तालाई हानी नोक्सानी हुने गरमो वा गराएमा बोर्डले त्यस्तो व्यक्तिलाई ५ लाख रुपैयाँदेखि १५ लाख रुपैयाँसम्म जरिवानाको व्यवस्था प्रस्तावित विधेयकमा उल्लेख गरिएको छ । यस्तो कसुरमा अहिले ५० हजार रुपैयाँदेखि एक लाख ५० हजारसम्म जरिवानाको व्यवस्था गरिएको थियो । ऐन बमोजिम रित नपुर्याई धितोपत्र निष्कासन गरेमा, धितोपत्र बजार वा धितोपत्र व्यवसायीको हैसियतले धितोपत्र कारोबार संचालन गरे /गराएमा त्यस्तो काम गर्ने व्यक्तिलाई बोर्डले ५० हजार रुपैयाँदेखि एक लाख ५० हजार रुपैयाँ जरिवाना गर्नुको यो सजाय वा जरिवानालाई बढाएर एक लाख ५० हजारदेखि ४ लाख रुपैयाँसम्म पुर्याएको छ ।
