सेयर बजार बन्द गर्न लगानीकर्ताको माग, बोर्ड भन्छः छलफल गर्दैछौं
काठमाडौं । लगानीकर्ताले धितोपत्र बजार बन्द गर्न माग गरेका छन् । कोरोना भाइरसको विश्वव्यापी सन्त्रासको कारण अर्थतन्त्रमा तथा लगानीकर्ताको मनोविज्ञानमा परेको नकारात्मक असरका कारण बजार बन्द गर्नुपर्ने लगानीकर्ताको माग छ । लगानीकर्ताको माग अनुसार बजार बन्द गर्नको लागि छलफल अघि बढाइएको धितोपत्र बोर्डका अध्यक्ष भिष्मराज ढुंगानाले बताए । धितोपत्र क्षेत्रको नियामक निकाय बोर्ड भएपनि सर्वसाधारणको लगानी रहेको सम्पत्ति भोगचलनमै असर पर्ने गरी बजार बन्दको निर्णय गर्न हुने कि नहुने भन्ने द्विविधामा बोर्ड छ । कोरोना संक्रमणको सन्त्रासका कारण बजार बन्द गर्नुपर्ने माग आएपनि बन्दको निर्णय गर्ने कि नगर्ने भन्ने विषयमा अहिले नै यकिनसाथ भन्न नसकिने अध्यक्ष ढुंगानाले बताए । ‘कोरोना संक्रमण सन्त्रासको कारण बजार बन्द गर्नुपर्ने माग आएको छ, सन्त्रासको वातावरणमा बजार बन्द गर्नु उचित नै हुन्छ होला, तर बजार बन्द गर्दा लाखौं सर्वसाधारणको सम्पत्ति भोगचलनमा समस्या आउने भएकोले संविधान प्रदत्त सम्पत्ति माथिको हक कुण्ठित हुने भएकोले कसरी अघि बढ्ने भनेर सरोकारवालासँग छलफल गर्दैछौं,’ अध्यक्ष ढुंगानाले विकासन्युजसँग भने । बोर्डले निर्णय गरेर बजार धेरै दिन बन्द गर्न सक्दैन । बोर्डलाई बढीमा ५ दिन मात्रै बजार बन्द गर्न पाउने अधिकार छ । तर, सोभन्दा बढी समय बजार बन्द गर्नुपर्ने अवस्थामा सरकारको निर्णय चाहिन्छ । यसैकारण बोर्डले अर्थमन्त्रालयसँग आवश्यक समन्वय गरिरहेको छ । नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) का प्रमुख कार्यकारी अधिकृत चन्द्रसिंह साउदले बजार बन्द गर्ने नगर्ने निर्णय गर्न समय बाँकी रहेको बताएका छन् । साताको अन्तिम दिन आज बजार खुलिसकेको र अब आइतबार मात्रै बजार खुल्ने भएकोले निर्णय गर्ने समय अझै २ दिन बाँकी भएकोले परिस्थितिको आकलन गरी उचित निर्णय लिन सकिने साउदको भनाइ छ । यसअघि २०७२ को शक्तिशाली भुकम्पको बेलामा २२ दिनसम्म बजार बन्द भएको थियो । सो समयमा आफूहरुको सम्पत्ति भोगचलन (खरिद विक्री) गर्न नपाएको भन्दै लगानीकर्ताले आलोचना पनि गरेका थिए । बजार बन्द भएको अवस्थामा सेयर किन्न वा बेच्न पाइदैन । बजार बन्द भएको बेलामा कसैलाई आफूसँग भएको सेयर विक्री गरेर नगद बनाउनु परेमा समस्या हुनेछ । तर, सन्त्रासको समयमा लगानीकर्ता आत्तिएर सस्तोमा बेच्न खोज्दा बजार क्र्यास हुने सम्भावना पनि रहन्छ । यसैकारण कतिपय अवस्थामा सरकारले निर्णय गरेर बजार बन्द गर्ने गरेका उदाहरण पनि छन् ।
सहारा विकास बैंकको ९ लाख कित्ता सेयर लिलाममा
काठमाडौं । सहारा विकास बैंकले ९ लाख कित्ता सेयर लिलाम गर्ने भएको छ । बैंकले चैत १२ गतेदेखि ९ लाख २१ हजार १ सय ४८ दशमलव ७० कित्ता संस्थापक सेयर बोलकबोलमार्फत लिलाम गर्ने भएको हो । धितोपत्र निष्कासन तथा बाँडफाँट निर्देशिका २०७४ को प्रावधानलाई आधार मानी बैंकले बोलकबोल मार्फत अवितरित हकप्रद विक्री गर्न लागेको जनाएको छ । बैंकले गत वर्ष २०७५ साल जेठ ६ गतेदेखि असार २४ गतेसम्म हकप्रद सेयर निष्कासन गरेको थियो । सो अवधीमा बैंकको संस्थापक तर्फको उक्त कित्तामा आवेदन नपरेपछि लिलामीमा ल्याएको हो । बैंकले सेयरको न्युनतम मुल्य १ सय तोकेको हुँदा सो भन्दा बढीको मुल्य अंकित गरी बोलकबोल गर्नुपर्ने हुन्छ । सेयर खरीदको लागि आवेदकहरुले न्युनतम १ हजार कित्ता र अधिकतममा सम्पूर्ण कित्ताको लागि आवेदन दिन सक्नेछन् ।
बैंकहरूकाे ऋणपत्र र पुनर्बीमा कम्पनीको साधारण सेयरमा लगानीकाे अवसर गुमाउँदै लगानीकर्ता
काठमाडौं । सिडिएस एण्ड क्लियरिङ हाउसको सफ्टवयर नचल्दा पुँजी बजारका लाखौं लगानीकर्ता पीडित भएका छन् । अनलाईनबाट सेयर किनबेच हुने meroshare.cdsc.com.np आइतबारदेखि नियमित चलेको छैन । सिडिएसको मेरो सेयर नचल्दा साधारण सेयर किन्ने, ऋणपत्र किन्ने, बेचेको सेयर ट्रान्सफर गर्ने कार्यहरु प्रभावित भएको लगानीकर्ता अम्बिका पुडासैनीले बताए । मेरो सेयर नचलेपछि लगानीकर्ताहरुबाट धेरै गुनासो आईरहेको कालिका सेक्युरिटीका प्रबन्ध निर्देशक नरेन्द्रराज सिजापतिले बताए । सेयर बेचेको तीन दिनभित्र मेरो सेयरबाट ट्रान्सफर हुनैपर्छ । ट्रान्सफर ढिला भएमा धेरै जरिवाना हुन्छ । बजार घटेको बेलामा लगानीकर्ताहरु विभिन्न वहाना बनाएर खरिद अडरबाट भाग्न खोज्छन् । यस्तो बेलामा समयमा ट्रान्सफर भएन भने लगानीकर्ता झगडा गर्न आउँने गरेको सेयर ब्रोकर व्यवसायी बताउँछन् । पछिल्लो समय बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुको ऋणपत्रहरु नियमित निष्काशन भईरहेका छन् । यस्तो बेलामा सिडिएससीको मेरो सेयर नचल्दा बैंकहरुलाई पनि गाह्रो भएको छ । मंगलबार सिटिजन्स बैंक इन्टरनेशनलको ऋणपत्रमा लगानी गर्ने अन्तिम मिति हो । सर्वसाधारणले आश्वा प्रणालीबाट मात्र यस्तो ऋणपत्रमा लगानी गर्न सक्छन् । ‘मेरो सेयरबाट ऋणपत्रमा लगानी गर्न सकिएन भनेर धेरै लगानीकर्ताले फोन गर्नुभयो । तर हामीले त्यसमा केही गर्न सक्दैनौं’ बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत गणेशराज पोखरेलले भने । ‘बैंकको ऋण पत्र लिनुहोस्, यसमा फाइदा छ भनेर हामीले धेरै खर्च गरेर सर्वसाधारणसम्म सूचना पुर्यायौं । तर लगानीकर्ताले आवेदन गर्ने बेलामा सीडिएससीको अनलाईनले काम गरेन भन्ने सुन्दा हामीलाई दुःख लागेको छ’ पोखरेलले भने । लगानीकर्ताले नबिल बैंककाे ऋणपत्रमा पनि लगानी गर्न पाएका छैनन् । विभिन्न कम्पनीहरूकाे हकप्रद सेयर किन्नलाई पनि समस्या भएकाे छ । मंगलबारदेखि नै नेपाल पुनर्बीमा कम्पनीको साधारण सेयर बिक्री खुला भएको छ । तर सेयर किन्न चाहानेका प्रयास सबै बिफल भएका छन् । पुर्नबीमा कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत शंकर रायमाझिले लगानीकर्ताले अनलाईनबाट सेयर आवेदन गर्न पाइएन भन्ने गुनासो गरेको र आफूले सिडिएस एण्ड क्लियरिङका अध्यक्ष चन्द्रसिंह साउदलाई समस्याबारे जानकारी गराएको बताए । यस विषयमा विकासन्युजले चन्द्रसिंह साउदसँग कुरा गर्न खोज्दा बोल्न मानेनन् । सीडीएसको अफिसका कुनै पनि फोन उठेनन् भने कामू सीईओ कन्चन सापकोटासँग सम्पर्क हुन सकेन । नेप्से र सीडिएसको सफ्टवयर गरिद गर्दा भ्रष्टाचार भएको र कामै नलाग्ने सफ्टवयर प्रयोग गरेकोले बारम्बार समस्या आउने गरेको जानकारहरु बताउँछन् ।
