सेयर बजारमा करिब ५ अर्बको कारोबार, नयाँ पैसा आयो २ करोड मात्रै
काठमाडौं । सेयर बजारमा पछिल्लो समय उत्साह देखिएको छ । दैनिक ४ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको कारोबार हुन थालेको छ । बिहीबार (आज) सेयर बजारमा झण्डै ५ अर्ब रुपैयाँ बराबरको सेयर कारोबार भएको छ । नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) का अनुसार आज ४ अर्ब ८२ करोड ६२ लाख रुपैयाँ बराबरको सेयर कारोबार भएको छ । आजको ४ अर्ब ८२ करोड रुपैयाँको कारोबार पनि नयाँ रकम थप लगानी खासै नभएको ब्रोकरहरु बताउँछन् । सेयर बजार बढ्दो क्रममा रहेको बेलामा कारोबारी (केही रकम फाइदा हुने वित्तिकै बेच्ने र फेरि किनिहाल्ने) व्यक्तिहरु हावी हुने भएकोले लगानीकर्ता (लामो समयको लागि सेयर किन्ने व्यक्तिहरु) खासै नआउने एक ब्रोकरले बताए । ‘बजार बढ्दो क्रममा रहेको बेलामा कारोबारी सक्रिय हुन्छन्, घट्दो बजारमा लगानीकर्ताको चहलपहल बढी हुन्छ, कारोबारीले आफूले किनेको सेयरमा केही फाइदा आउने वित्तिकै बेचिरहेका हुन्छन् भने त्यही पैसाले अर्काे कम्पनीको सस्तो सेयर खोजिरहेका हुन्छन्, त्यसैले कारोबार रकम धेरै देखिए पनि थप रकम भने आइरहेको हुँदैन,’ एक ब्रोकरले भने । मध्यम तथा ठूला लगानीकर्ताले पनि खासै थप लगानी नगरी सेयर खरिद विक्री गर्ने गर्छन् । ‘मैले अहिले ६ करोड रुपैयाँको सेयर किने भने सोही परिमाणको अर्काे कुनै कम्पनीको सेयर बेचेर किन्ने हो, लामो समयसम्म कुन कम्पनीको सेयर राख्दा फाइदा होला भन्ने मेरो अनुमान अनुसार नै मैले सेयर थप गर्न वा घटाउने हो, अहिले ६ करोड रुपैयाँको सेयर किनेँ भने मैले बढीमा ८/१० लाख रुपैयाँ थप लगानी गर्छु, सेयर बजारमा निश्चित रकम लगानी गरेपछि त्यही रकमबाट खेल्ने हो, सेयर बेचेर पैसा घर लाने वा झोलामा पैसा बोकेर सेयर किन्न जाने होइन,’ एक लगानीकर्ताले भने । अर्का एक ब्रोकरले भने अहिले साधारण सेयर (आइपीओ) भर्दा १० कित्ता पर्नेहरु बेच्न र त्यही पैसाले सस्तो सेयर खरिद गर्न चाहनेहरु सक्रिय भएका बताए । ती ब्रोकरले एक दिनमा सेयर बजारमा जति रकम बराबरको सेयर किनिएको हुन्छ, त्यसको १ देखि २ प्रतिशत मात्रै थप रकम आउने गरेको बताए । आजको २ अर्ब ४१ करोड रुपैयाँ बराबरको सेयर खरिद हुँदा बढीमा २ करोड रुपैयाँ बजारमा थप आएको हुन सक्ने उनको अनुमान छ । नेप्से मालामाल, कामै नगरी पैसा पाउँछ सेबोनले सेयरको कारोबार हुने वित्तिकै लाभ मात्रैको हिस्सेदार भनेको नेप्से, पुँजी बजारको नियामक निकाय धितोपत्र बोर्ड र ब्रोकर हुन् । सेयर कारोबारमा प्रतिकारोबार तथा रकमका आधारमा तोकिएको कमिसन नेप्से, धितोपत्र बोर्ड (सेबोन), ब्रोकर, सीडीएसी जस्ता निकायले तोकिए अनुसार लिने गर्छन् । अहिलेको व्यवस्था अनुसार सेयर खरिद विक्रीमा कारोबार रकमका आधारमा ०.४ देखि ०.६ प्रतिशतसम्म कमिसन दिनुपर्छ । यस्तो कमिसनको २० प्रतिशत नेप्सेले तथा ०.०१५ प्रतिशत सेबोनले लिन्छन् । सेयर कारोबारको औषत कमिसन ०.५५ प्रतिशत हुने सरोकारवाला बताउँछन् । अझै नोक्सानीमा लगानीकर्ता विगत लामो समयदेखि खस्केको सेयर बजार पछिल्ला केही दिनमा बढेर १७ सय १८ विन्दु पार गरेको छ । यसअघि २०७३ साल साउन १२ गते नेप्से परिसुचक १८ सय ८१.४५ विन्दुमा पुगेको थियो । परिसुचक पहिलाको विन्दुमा नै पुगेकोले लगानीकर्ता अब फाइदामा जान सक्ने चर्चा पनि सुरु भएको छ । तर, यसबीचमा थप भएको सेयर भने गणना नगरी चर्चा गर्दा यस्तो निष्कर्ष निकालिएको हो । थप भएको सेयर लगानी र बजार पुँजीकरणले परिसुचक माथि लान सहयोग गर्छ । यसअघिको उच्चतम विन्दु १८ सय ८१ विन्दुमा पुगेपछि थप भएका नेपाल पुनर्बीमा कम्पनीको ९० अर्ब, माथिल्लो तामाकोशी जलविद्युत आयोजनाको ३० अर्ब, जलविद्युत लगानी तथा विकास कम्पनी (एचआइडीसीएल) को २० अर्ब थप बजार पुँजीकरणको हिसाव गर्दा त्यो बेलाको जति मूल्य प्राप्त गर्न परिसुचक अझै निकै बढ्नुपर्ने सरोकारवालाले बताएका छन् । यस्तै, अन्य कम्पनी पनि नेप्सेमा थप सुचिकृत भएका छन् भने पुराना कम्पनीले जारी गरेको हकप्रद तथा बोनस सेयरले पनि परिसुचक बढाउन सहयोग गरेको छ ।
माउण्टेन इनर्जीको सेयर आजदेखि भर्न पाइने
काठमाडौं । माउण्टेन इनर्जी नेपालको सेयर आज(कार्तिक २६ गतेदेखि भर्न पाइने भएको छ । कम्पनीले आजदेखि सर्वसाधारणका लागि प्राथमिक सेयर(आईपीओ) निष्काशन तथा बिक्री खुल्ला गरेको हो । कम्पनीले दोस्रो चरणमा सर्वसाधारणका लागि १९ लाख ६८ हजार २७ कित्ता सेयर निष्काशन खुला गरेको हो । यसमध्ये २ प्रतिशत अर्थात ३९ हजार ३६१ कित्ता कर्मचारीहरुलाई र ५ प्रतिशत अर्थात ९८ हजार ४०१ कित्ता सामूहिक लगानी कोषहरुका लागि बाँडफाँट गरिएको कम्पनीले जानकारी गराएको छ । यससँगै, सर्वसाधारणले बाँकी रहेको १८ लाख ३० हजार २६५ कित्ता साधारण सेयरको लागि आवेदन दिन सक्ने सेयर निष्काशन तथा बिक्री प्रबन्धकले जनाएको छ । कम्पनीको सेयर निष्काशन तथा बिक्री प्रबन्धकमा नबिल इन्भेष्टमेण्ट बैंकिङ्ग र सीबीआईएल क्यापिटल रहेका छन् । कम्पनीको सेयरमा इच्छुक लगानीकर्ताले छिटोमा कात्तिक २६ गतेदेखि मंसिर २ गते(बैंकिङ समय भित्र)सम्ममा आवेदन दिन सक्नेछन् । यदि सो अवधिमा सबै सेयर बिक्री नभए ढिलोमा मंसिर १० गतेसम्म आवेदन गर्न पाइने व्यवस्था रहेको बिक्री प्रबन्धकले जानकारी गराएको छ । केयर रेटिङ्ग नेपालले कम्पनीको आईपीओलाई केयर एनपी ग्रेड ४ प्लस रेटिङ्ग प्रदान गरेको छ । यसले कम्पनीको वित्तीय अवस्था औषत भन्दा कमजोर रहेको जनाउँछ। कम्पनीले यसअघि पहिलो चरणमा आयोजना प्रभावित नुवाकोट र म्याग्दी जिल्लाका स्थानीयको लागि कूल १९ करोड ६८ लाख २ हजार ७ सय रुपैयाँ बराबरको १९ लाख ६८ हजार २७ कित्ता आईपीओ बिक्री गरेको थियो ।
युनाईटेड इदी-मर्दीकाे आईपीओ भाेलिदेखि भर्न नपाइने, अब तिहारपछि मात्रै
काठमाडौं । युनाईटेड इदी-मर्दी एण्ड आरवि हाईड्रोपावरले भाेलि अर्थात कात्तिक २७ गते बिहीबारबाट निष्काशन गर्ने भनेको साधारण सेयर (आईपीओ) निष्कासन तथा बिक्री खुल्ला गर्ने मिति परिवर्तन भएको छ । उक्त सेयर निष्काशन तथा बिक्री प्रबन्धक ग्लोबल आईएमई क्यापिटलले आईपीओ निष्काशनकाे मिति परिवर्तन भई अब तिहारपछि मात्र खुल्ने जानकारी गराएको हो । क्यापिटलका अनुसार कम्पनीकाे सेयर निष्काशन आगामी मंसिर ३ गतेदेखि मात्र हुने भएकाे छ । संस्थाले नेपाल धिताेपत्र बाेर्डकाे निर्देशन अनुसार आइपीओ निष्काशनकाे मिति परिवर्तन गरी तिहारपछि मात्रै खुलाउने निर्णय गरेकाे हाे । हाईड्रोले दोश्रो चरणमा प्राथमिक सेयर(आईपीओ) निष्काशन गर्न लागेकाे हाे । हालैमात्र कास्की जिल्लाका स्थानीय बासिन्दालाई पहिलो चरणमा निष्काशन गरी बाँडफाँड गरेको कम्पनीले अब दोश्रो चरणमा सर्वसाधारणका लागि निष्काशन गर्न लागेको हो । मिति परिवर्तन भएसँगै हाईड्रोले आगामी मंसिर ३ गतेबाट ८ लाख ७३ हजार ९१० कित्ता सेयर निष्काशन गर्ने छ । यससँगै सेयरधनीले साे दिनदेखि कम्पनीकाे सेयर भर्न पाउने भएका छन् । क्यापिटलका अनुसार इच्छुकले न्युनतम १० कित्तादेखि अधिकतम १० हजार कित्ता सेयरको लागि आवेदन दिन सक्नेछन् । कम्पनीले आयोजना प्रभावित क्षेत्रका स्थानिय बासिन्दाहरुको लागि चुक्ता पुँजीको १० प्रतिशतले हुने ४ लाख २० हजार कित्ता सेयर छुट्याएको थियो । जसमध्ये एक लाख ७६ हजार ९० कित्ता सेयर बाँडफाँड गर्दा २ लाख ४६ हजार ९१० कित्ता सेयर बाँकी रहेको छ । त्यसैले सर्वसाधारणको लागि छुट्याएको ६ लाख ३० हजार कित्ता सेयरमा उक्त बिक्री नभएको २ लाख ४६ हजार ९१० कित्ता सेयर गरी कूल ८ लाख ७३ हजार ९१० कित्ता साधारण सेयर निष्काशन गर्न लागेको हो । जसमध्ये सामूहिक लगानी कोषमा ४३ हजार ६९६ कित्ता सेयर बाँडफाँड गरेपश्चात ८ लाख १२ हजार ७३६ कित्ता सेयर बाँकी रहेको छ । र, कर्मचारीहरुको लागि १७ हजार ४७८ कित्ता सेयर सुरक्षित गरिएको कम्पनीले जनाएको छ । उक्त सेयर निष्काशनको लागि केयर रेटिङ्ग नेपालले कम्पनीलाई ‘केयर एनपी डबल बी प्लस (आइएस)’ रेटिङ्ग प्रदान गरेको छ । कम्पनीको वित्तीय विवरण अनुसार गत आर्थिक वर्ष २०७६/२०७७ मा कम्पनीको प्रतिसेयर खुद सम्पत्ति ८५.८२ रुपैयाँ र प्रतिसेयर प्रतिसेयर आम्दानी (१२.९७) रुपैयाँ अर्थात ऋणात्मक रहेको छ । जुन चालु आव २०७७/२०७८ मा बढाएर क्रमशः ९७.६९ रुपैयाँ र ८.३३ रुपैयाँ पुर्याउने कम्पनीको प्रक्षेपण रहेको छ ।
