एकैदिन ११ कम्पनीकाे सेयर मूल्य समायाेजन, कसकाे मूल्य कति ?
काठमाडौं । बुधबार विभिन्न ११ कम्पनीको सेयर मूल्य समायोजन भएको छ । नेप्सेमा सूचीकृत विभिन्न कम्पनीको एकैदिन बोनस सेयर पछिको मूल्य समायोजन भएको हो । सो दिन ४ वाणिज्य बैंक, ४ लघुवित्त, २ फाइनान्स र एक हाइड्रोको गरी कूल ११ कम्पनीको सेयर मूल्य समायोजन भएको हो । यससँगै अबको कारोबार यी ११ वटै कम्पनीको सेयर कारोबार समायोजन पछि कायम भएको मूल्यबाटै शुरु हुने छ । ४ वाणिज्य बैंक नबिल बैंकको ३३.५० प्रतिशत बोनस सेयर पछिको मूल्य समायोजन भएको हो । यससँगै बैंकको सेयर मूल्य प्रतिकित्ता एक हजार ३८ रुपैयाँ कायम भएको छ । बैंकको पछिल्लो कारोबार प्रतिकित्ता एक हजार ३८६ रुपैयाँमा भएको थियो । ग्लोबल आईएमई बैंकको १४ प्रतिशत बोनस पछि सेयर मूल्य समायोजन भएको छ । समायोजन पश्चात बैंकको सेयर मूल्य प्रतिकित्ता ३०७ रुपैयाँ कायम भएको छ । कृषि विकास बैंकको पछि १५ प्रतिशत बोनस पछि सेयर मूल्य समायोजन भएको हो । समायोजन पछि बैंकको सेयर मूल्य प्रतिकित्ता ४२४ रुपैयाँ कायम भएको छ । जबकी बैंकको पछिल्लो कारोबार प्रतिकित्ता ४८८ रुपैयाँमा भएको थियो । नेपाल एसबिआई बैंकको पनि ६ प्रतिशत बोनस सेयर पछिको मूल्य समायोजन भएको हो । पछिल्लो कारोबार प्रतिकित्ता ४०८ रुपैयाँमा कारोबार भएको बैंकको सेयर मूल्य समायोजन पश्चात प्रतिकित्ता ३८५ रुपैयाँ कायम भएको छ । ४ लघुवित्त छिमेक लघुवित्त वित्तीय संस्थाको २२ प्रतिशत बोनस पछि सेयर मूल्य समायोज भएको छ । पछिल्लो कारोबार प्रतिकित्ता एक हजार ३८५ रुपैयाँमा कारोबार भएको संस्थाको सेयर मूल्य समायोजन पश्चात प्रतिकित्ता एक हजार १३५ रुपैयाँ कायम भएको छ । त्यस्तै, २७.४७ प्रतिशत बोनस पछि ग्लोबल आईएमई लघुवित्त वित्तीय संस्थाको सेयर मूल्य समायोजन भएको छ । नेप्सेमा पछिल्लो कारोबार प्रतिकित्ता एक हजार ७३२ रुपैयाँमा कारोबार भएको संस्थाको सेयर मूल्य समायोजन पश्चात प्रतिकित्ता एक हजार ३५९ रुपैयाँ कायम भएको छ । वोमी लघुवित्त वित्तीय संस्थाको पछि ३० प्रतिशत बोनस पछि सेयर मूल्य समायोजन भएको छ । यससँगै संस्थाको सेयर मूल्य प्रतिकित्ता ७०३ रुपैयाँ कायम भएको छ । संस्थाको पछिल्लो कारोबार प्रतिकित्ता ९१४ रुपैयाँमा भएको थियो । त्यसैगरी, स्पर्श लघुवित्त वित्तीय संस्थाको पनि मूल्य समायोजन भएको छ । १९.५० प्रतिशित बोनस सेयरपछि मूल्य समायोजन भएको संस्थाको सेयर मूल्य प्रतिकित्ता ८१३ रुपैयाँ कायम भएको छ । यसअघि संस्थाको सेयर मूल्य प्रतिकित्ता ९७२ रुपैयाँ थियो । २ फाइनान्स मञ्जुश्री फाइनान्सको १८ प्रतिशत बोनस सेयर पछि मूल्य समायोजन भएको हो । समायोजन पश्चात संस्थाको सेयर मूल्य प्रतिकित्ता ३२१ रुपैयाँ कायम भएको छ । त्यस्तै, श्री इन्भेष्टमेन्ट एण्ड फाइनान्स कम्पनीको ७.३७ प्रतिशत बोनस पछि सेयर मूल्य समायोजन भएको हो । समायोजन पश्चात संस्थाको सेयर मूल्य प्रतिकित्ता १८६ रुपैयाँ कायम भएको छ । जबकी संस्थाको पछिल्लो कारोबार प्रतिकित्ता २०० रुपैयाँमा भएको थियो । एक हाइड्रो हाइड्रो समूह अन्तर्गतको ङादी ग्रुप पावरको पनि १० प्रतिशत बोनस पछि सेयर मूल्य समायोजन भएको छ । प्रतिकित्ता २४० रुपैयाँ रहेको कम्पनीको सेयर मूल्य समायोजन पश्चात प्रतिकित्ता २१८ रुपैयाँमा झरेको छ ।
२०७३ मा कमिसन घटाउँदा अधिकांश ब्रोकर नोक्सानीमा गए, अहिले फेरि किन यस्तो गरेको ?
कमिसन घट्ने भन्ने सन्दर्भ पहिलादेखिकै हो । योभन्दा अघि बजार घटेर अन्दोलन पनि भएपछि अर्थमन्त्रालयले एउटा समिति नै बनाएको थियो । त्यो समितिले तयार पारेको ५८ बुँदे प्रतिबेदनमा ब्रोकर कमिसनका बारेमा अध्ययन गर्ने र घटाउन सकिने अवस्था रहेछ भने घटाउने भन्ने विषय समावेश थियो । जतिबेला कमिसन घटाउने विषय उठ्यो, त्यो बेला हामी ब्रोकरहरु घाटामै संचालन भइरहेका थियौं । त्यसैले त्यो बेला सम्भव थिएन । भविष्यलाई हेरेर कमिसन घटाउन सम्भव छ कि भन्ने ठानेर अर्थमन्त्रालयले निर्देशन दियो । मन्त्रालयको निर्देशन अनुसार धितोपत्र बोर्डले एउटा अध्ययन समिति नै बनायो । त्यो समिति बनेपछि पनि बोर्डमा गएर हामीले बारम्बार हाम्रो कुरा भनिरहेका थियौं । हामीहरु घाटामै संचालन भइरहेका छौं, भोलि कारोबार बढेर आम्दानी बढ्ला । तर, कमिसन घटाएपछि ब्रोकरको आर्थिक अवस्थामा कस्तो असर पर्छ भन्ने कुरा पनि हेरौं भन्ने हाम्रो कुरा थियो । अर्काे कुरा, ब्रोकरहरुले जुन किसिमको परिकल्पना गरेर नयाँ कारोबार प्रणाली ल्याउनदेखि सेवाको गुणस्तर बृद्धि गर्नेसम्मको विषय थियो, त्यसमा कस्तो असर पर्छ भनेर पनि अध्ययन गरियोस् । कमिसन घट्नै हुन्दैन भन्ने होइन । कारोबार धेरै बढ्यो भने कमिसन घटाउँनु ठिक होला । तर, कमिसन घटाउँदा दीर्घकालिन रुपमा ब्रोकरको आर्थिक अवस्थामा कस्तो असर पार्छ, ब्रोकरहरु सस्टेन गर्न सक्छन् कि सक्दैनन् भनेर विशेष ध्यान दिनुपर्छ भन्ने हाम्रो कुरा थियो । कमिसन भनेको कारोबारसँग प्रत्यक्ष सम्बन्ध भएको विषय थियो । मार्केट साइकल अनुसार कारोबार कहिले बढ्ने र कहिले घट्ने अवस्था भइरहेको छ । अर्काे कुरा भनेको दीगो आम्दानीको स्रोतहरु जस्तै, मार्जिन ट्रेडिङ, पोर्टफोलियो म्यानेजमेन्ट, एडभाइजरी जस्ता ब्रोकरले अन्तराष्ट्रिय रुपमा गरिरहेका कामहरुतिर पनि ढोका खोलौं । त्यो काम भएपछि ब्रोकरको आम्दानीको स्रोत बढ्छ, कमिसन घटाएपछि बजारलाई पनि राम्रो असर गर्छ भन्ने हाम्रो कुरा थियो । यो कुरा २०७३ सालमा ४० प्रतिशत कमिसन एकैपटक घट्दा पनि हामीले भनेका थियौं । त्यो बेला पनि हाम्रो कुरा सुनुवाई भएन । परिणाम के भयो भने त्यो कमिसन घटाएपछिका ४ वर्षमा २ वर्षसम्म धेरै ब्रोकरहरु घाटामा गए । त्यो अनुभवबाट अहिले पनि हामीले यही कुरामा चासो राखेका थियौं । अहिले पनि अन्य कुराहरुमा कुनै सम्बोधन नगरी खाली नयाँ लगानीकर्ता प्रवेश गराउन प्रोत्साहन हुने र बजारलाई गतिशील बनाउने भन्ने नाममा हाम्रो कमिसन घटाउने मात्रै काम भयो । जबकि नयाँ लगानीकर्तालाई प्रवेश गराउन प्रोत्साहन गर्ने र बजारलाई गतिशील बनाउन गर्नुपर्ने काममा ब्रोकर कमिसन अन्तिमतिर पर्छ । त्यो बाहेकका अरु धेरै विषयहरु छन्, ती विषयमा किन ध्यान नदिएर ब्रोकरहरुले पहिलादेखि नै उठाउँदै आएका एजेण्डाको सम्बोधन नगरी ब्रोकर कमिसन मात्रै किन घटाएको भनेर हामीहरु धितोपत्र बोर्ड पुगेका हौं । (स्टक ब्रोकर एसोसिएसनका अध्यक्ष मैनालीसँग गरिएको कुराकानीमा आधारित)
लुम्बिनी विकास बैंकको सेयर मूल्य समायोजन
काठमाडौं । आज (पुस १४ गते) मंगलबार लुम्बिनी विकास बैंकको सेयर मूल्य समायोजन भएको छ । विकास बैंकको ७ प्रतिशत बोनस पछिको मूल्य समायोजन भएको हो । समायोजन पश्चात विकास बैंकको सेयर मूल्य प्रतिकित्ता २०४ रुपैयाँ रहेको छ । पछिल्लो कारोबारमा संस्थाको सेयर प्रतिकित्ता २१८ रुपैयाँमा किनबेच भएको थियो । यससँगै अबको बजारमा बैंकको पहिलो कारोबार प्रतिकित्ता २०४ रुपैयाँदेखि शुरु हुने छ ।
