गोरखनाथ कल्याण केन्द्रले 'धर्म नीति आधारित महाअभियान' सुरु गर्ने
गोरखा । ऐतिहासिक तथा आध्यात्मिक महत्व बोकेको गोरखा अब पुनः एकपटक राष्ट्रिय चेतना जागरणको केन्द्र बन्ने दिशामा अघि बढ्दैछ । गोरखनाथ कल्याण केन्द्र नेपाल ले आगामी आर्थिक वर्षको सुरुवातसँगै एक महत्वाकांक्षी 'धर्म नीति आधारित महाअभियान' सुरु गर्ने घोषणा गरेको छ । केन्द्रका अनुसार यो अभियान केवल धार्मिक अभ्यासमा सीमित रहने छैन, बरु राष्ट्र निर्माणका लागि आवश्यक नैतिकता, अनुशासन र चेतनालाई पुनर्स्थापित गर्ने रणनीतिक प्रयास हुनेछ । अभियानको मूल लक्ष्य धर्मलाई कर्मकाण्डबाट मुक्त गर्दै जीवन, समाज र राज्य सञ्चालनको आधार बनाउनु हो । यसका निम्ति केन्द्रले यसअघि नै देशका विभिन्न भूभागमा शक्तिपीठ स्थापना गर्दै आध्यात्मिक ऊर्जा सन्तुलनको आधार निर्माण गरिसकेको छ । हालसम्म कुशेश्वरमा सौर्यमण्डलीय शक्तिपीठ, पालुङमा वायुमण्डलीय शक्तिपीठ, विजयपुरमा घर्तीमण्डलीय शक्तिपीठ, भकुण्डेबेशीमा ॐकारेश्वर शक्तिपीठ, राम्चेवेशीमा आदिश्वरनाथ शक्तिपीठ स्थापना सम्पन्न भईसकेको केन्द्रका संरक्षक अनन्त प्रसादले जानकारी दिए । गोरखामा पनि राजविद्या शक्तिपीठ स्थापना हुँदैछ । सबै उर्जा एकीकृत गर्दै गोरखाको राजशक्ति पीठलाई केन्द्रबिन्दु बनाउने रणनीति केन्द्रको छ, जसले देशभर दैविक ऊर्जा सन्तुलन र आध्यात्मिक जागरण विस्तार गर्ने अपेक्षा गरिएको छ । गोरखामा निर्माणाधीन पीठको करिब ८० प्रतिशत निर्माण कार्य सम्पन्न भइसकेको छ र अबको केही महिनाभित्र पूर्णता दिने लक्ष्य राखिएको छ । यो पीठलाई केवल धार्मिक संरचना होइन, दैविक ऊर्जा, नैतिकता र राष्ट्रशक्ति बीच सन्तुलन कायम गर्ने केन्द्र का रूपमा विकास गरिने उनले बताए । शक्तिपीठका पीठाधीश अच्युतकृष्ण शरण ले धर्म-नीतिलाई सन्तुलित र प्रभावकारी बनाउन 'दैविक ऊर्जा' को अनिवार्यता औंल्याउँदै 'राजविद्या शक्तिपीठ' स्थापना भईरहेको बताए । उनका अनुसार जबसम्म आध्यात्मिक ऊर्जा र राज्य शक्ति बीच समन्वय हुँदैन, तबसम्म विश्वभर स्थायी शान्ति र समृद्धि सम्भव हुँदैन । 'धर्म-नीतिलाई प्रभावकारी र सन्तुलित बनाउन दैविक ऊर्जा अनिवार्य हुन्छ । दैविक उर्जाकै बलको प्रयोगले नेपाल एकिकरण भयो । अङ्ग्रेजीलाई परास्त गर्दै देवभुमी नेपाल कसैको अधिनमा बस्नु परेनझ, गोरखाको शक्तिपीठका पीठाधीश अच्युतकृष्ण शरणले भने, 'आज पनि पुनः नेपालले आफ्नो राष्ट्रको सनातन धर्मको मर्म र त्यो गौरवशाली ईतिहास जोगाउने समय नजिक आउँदैछ । यसका निम्ती हाम्रो केन्द्रले निरन्तर काम गरिरहनेछ ।' अहिले केन्द्रको उदेश्य सुन्दा अनौठो र अप्रत्याशित लागेपनि निकट भविष्यमा यसको प्रभाव पुष्टि हुने पीठाधीश अच्युतकृष्ण शरण बताउँछन् । गोरखामा पीठको निर्माण सम्पन्न भएपछि यहाँ सतगुरु गोरक्षनाथ बाबा, माँ गोरखकाली लगायत विभिन्न देवी-देवताहरूको मूर्ति स्थापना गरिनेछ । जसले यस स्थानलाई शक्तिशाली साधना, श्रद्धा र आध्यात्मिक अनुभूतिको केन्द्रका रूपमा स्थापित गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। नमुना गुरुकुल निर्माण : कर्मकाण्डभन्दा माथि धर्म नीति राजशक्ति पीठ निर्माण सम्पन्न भए लगत्तै 'नमुना गुरुकुल' निर्माणको काम सुरु गर्ने केन्द्रले जनाएको छ । गुरुकुल परम्परागत कर्मकाण्डमा सीमित नरही धर्मलाई जीवन नीति, चेतना र चरित्र निर्माणको आधार का रूपमा स्थापित गर्ने आधुनिक आध्यात्मिक शिक्षाकेन्द्र बनाउने केन्द्रको रणनीति छ । यहाँ विद्यार्थीहरूले वेद, उपनिषद्, योग, ध्यानसँगै नेतृत्व विकास, नैतिक शिक्षा, अनुशासन, सामाजिक उत्तरदायित्व र राष्ट्रचेतनामा आधारित समग्र शिक्षा प्राप्त गर्नेछन् । यसको मुख्य लक्ष्य चरित्रवान्, जिम्मेवार र राष्ट्रप्रेमी नागरिक र नेतृत्व उत्पादन गर्नु हो । सुरुमा गोरखाबाट सुरु गर्ने नमुना गुरुकल क्रमश सम्पुर्ण प्रदेश हुँदै नेपालभरका जिल्लामा पुर्याउने केन्द्रको दीर्घकालिन लक्ष्य रहेको उनले बताए । गोरखालाई विश्व आध्यात्मिक योग केन्द्र बनाउने योजना केन्द्रले गोरखालाई पुनः विश्वकै आध्यात्मिक योग केन्द्रका रूपमा स्थापित गर्ने दीर्घकालीन योजना पनि बनाएको छ । ऐतिहासिक, धार्मिक तथा सांस्कृतिक दृष्टिले महत्वपूर्ण मानिने गोरखभूमिलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको साधना, अध्ययन र अनुसन्धान केन्द्रका रूपमा विकास गर्ने लक्ष्यसहित केन्द्रले काम गरिरहेको छ । अभियानअन्तर्गत गोरखामा योग, ध्यान, दर्शन, संस्कृत तथा वेद अध्ययनका लागि अत्याधुनिक तथा परम्परागत ज्ञानलाई समेट्ने गरि गुरुयोजना बनाईएको केन्द्रका संरक्षक अनन्त प्रसादले बताए । यसमार्फत विश्वका विभिन्न देशबाट साधक, चिन्तक तथा अनुसन्धानकर्तालाई आकर्षित गर्ने लक्ष्य राखिएको उनको भनाइ छ । 'नेपाल गोरखभूमि भएको र यही भूमिबाट महान योगी गुरु गोरखनाथ ले योग साधनाको मार्ग विश्वसामु प्रस्तुत गर्नुभएको ऐतिहासिक आधारले पनि गोरखालाई विश्व आध्यात्मिक केन्द्रका रूपमा विकास गर्न सकिन्छ', उनले भने । यो योजना सफल भएमा धार्मिक तथा आध्यात्मिक पर्यटन प्रवर्द्धनमा उल्लेखनीय वृद्धि हुने, स्थानीयस्तरमा रोजगारी सिर्जना हुने तथा हराउँदै गएको संस्कृत भाषा, गुरुकुल शिक्षा प्रणाली र वैदिक परम्पराको पुनर्जीवन हुने अपेक्षा गरिएको छ । 'यो पहल केवल भौतिक संरचना निर्माणमा सीमित नभई चेतना, संस्कार र मूल्यमा आधारित समाज निर्माणतर्फ उन्मुख हुनेछ । गोरखाबाट सुरु हुने यो अभियानले नेपाललाई आफ्नो मौलिक पहिचान र मार्गतर्फ पुनः उन्मुख गराउने तथा विश्वसमक्ष शान्ति, योग र आत्मज्ञानको सन्देश प्रवाह गर्ने हाम्रो लक्ष्य छ', उनले भने । अभियानका संरक्षक गुरु अनन्त प्रसाद ले यो पहल कुनै एक संस्था वा समूहको मात्र नभई नेपाल सरकार र सम्पुर्ण राष्ट्रप्रेमी नागरिकहरूको साझा दायित्व भएको स्पष्ट पारेका छन् । 'यो अभियान नेपाल आमाप्रति प्रेम गर्ने, स्थायी शान्ति, समृद्धि र सन्तुलित विकास चाहने सम्पूर्ण नागरिकहरूको साझा लक्ष्य बन्नुपर्छ', उनले भने ।
नोबेल मेडिकल कलेजको आम्दानी साढे ३ अर्ब, बैंकमा ऋण साढे ५ अर्ब रूपैयाँ
काठमाडौं । विराटनगरस्थित नोबेल मेडिकल कलेज शिक्षण अस्पताल लिमिटेडले साढे ३ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी आम्दानी गरेको छ । कम्पनीले सन् २०२५ मा ३ अर्ब ४६ करोड १० लाख रुपैयाँ सञ्चालन आम्दानी गरेको हो । यो आम्दानी अघिल्लो वर्षको तुलनामा ३५.७० प्रतिशत अर्थात् ८९ करोड ८० लाख रुपैयाँले बढी हो । सन् २०२४ मा कम्पनीले २ अर्ब ५१ करोड ५० लाख रुपैयाँ सञ्चालन आम्दानी गरेको थियो । अस्पतालको आयमा वृद्धि हुनुमा स्वास्थ्य बीमा योजना पुनः सञ्चालन हुनु तथा यसका सहायक कम्पनी नोबेल क्यान्सर अस्पतालमार्फत क्यान्सर उपचार सुरु हुनु प्रमुख कारण रहेको कम्पनीले जनाएको छ । विशेषगरी प्रमुख चिकित्सा कार्यक्रमहरूमा उच्च भर्ना दर कायम रहनु र यस शैक्षिक वर्षदेखि एमबीबीएस सीट संख्या वृद्धिले पनि आम्दानी बढेको कम्पनीको भनाइ छ । कम्पनीले सन् २०२३ मा २ अर्ब २८ करोड ८० लाख रुपैयाँ, सन् २०२२ मा २ अर्ब ९० करोड ५० लाख रुपैयाँ, सन् २०२१ मा २ अर्ब २८ करोड ६० लाख रुपैयाँ, सन् २०२० मा २ अर्ब ५० करोड ६० लाख रुपैयाँ, सन् २०१९ मा २ अर्ब ३० करोड ६० लाख रुपैयाँ, सन् २०१८ मा १ अर्ब ६९ करोड रुपैयाँ सञ्चालन आम्दानी गरेको थियो । त्यस्तै, सन् २०१७ मा १ अर्ब ३४ करोड १० लाख रुपैयाँ र सन् २०१६ मा १ अर्ब ७ करोड रुपैयाँ सञ्चालन आम्दानी गरेको थियो । उक्त आम्दानी पूर्ण स्वामित्वमा रहेका सहायक कम्पनीहरू समेत समेटिएको कम्पनीले जनाएको छ । स्वास्थ्य सेवा र चिकित्सा शिक्षामा निरन्तर प्रगति गर्दै आएको नोबेल मेडिकल सन् २००३ मा स्थापना भएको हो । कञ्चनबारी, विराटनगरमा अवस्थित यस संस्था काठमाडौँ विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन प्राप्त गरी चिकित्सा तथा स्वास्थ्यसम्बन्धी उच्च शिक्षा प्रदान गर्दै आएको छ । अस्पतालले हाल डीएम, एमसीएच, एमएस, एमडी, एमबीबीएस, बीडीएस, बीपीटी, बी.एस्सी. नर्सिङ तथा एमएलटी/बीएमएलटी जस्ता विविध शैक्षिक कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको छ । यी कार्यक्रमहरूले देशमा दक्ष स्वास्थ्य जनशक्ति उत्पादनमा महत्वपूर्ण योगदान पु¥याएका छन् । नोबेल मेडिकलले सेवा विस्तार गर्दै विभिन्न सहायक कम्पनीहरू सञ्चालनमा ल्याएको छ । जसअन्तर्गत नोबेल क्यान्सर अस्पताल, नोबेल एड्भान्स्ड इन्भेस्टमेन्ट तथा नोबेल अस्पताल फार्मेसी पूर्ण स्वामित्वमा रहेका कम्पनीहरू हुन् । साथै, कम्पनीले काठमाडौँ मेडिकल कलेजमा करिब २० प्रतिशत लगानी गरेको छ । हाल अस्पतालमा ७७५ शैय्या सञ्चालनमा छन् । भारत–नेपाल सीमासँग नजिक रहेको कारण यहाँ ठूलो संख्यामा बिरामी आउने गरेका छन् । अस्पतालको औसत भर्ना दर सन् २०२५ मा करिब ७१ प्रतिशत रहेको छ भने सन् २०२४ मा ७५० शैय्यामा ७३ प्रतिशत थियो । नोबेल मेडिकल कलेजका अनुसार नेपालको स्वास्थ्य क्षेत्र अत्यन्त प्रतिस्पर्धात्मक बन्दै गएको छ । बिरामीहरूको रोजाइमा सेवा गुणस्तर, प्रतिष्ठा र पहुँच मुख्य कारक हुन् । पछिल्ला वर्षहरूमा सरकारी अस्पतालहरूको पूर्वाधार सुधार भएसँगै निजी अस्पताल तथा चिकित्सा कलेजहरूमा मूल्य दबाब बढेको जनाएको छ । नेपालमा चिकित्सा शिक्षासम्बन्धी नियामक चुनौतीहरू पनि कायमै छन् । शुल्क निर्धारणमा सीमित लचकता, कडा मापदण्ड र एमबीबीएस सीटको वार्षिक निर्धारणमा अनिश्चितता यसका प्रमुख पक्ष हुन् । एमबीबीएसका १० प्रतिशत सीट छात्रवृत्तिका लागि छुट्याइएका छन् भने ५७ प्रतिशत राष्ट्रिय सीटको शुल्क मेडिकल एजुकेशन कमिसनले निर्धारण गर्छ । विदेशी विद्यार्थीका लागि ३३ प्रतिशत सीटमा भने कलेजले केही लचकता अपनाएको छ, जहाँ भर्ना दर सन्तोषजनक रहेको छ । विदेशी विद्यार्थीहरूको पूर्ण भर्ना कायम रहनु कम्पनीको राजस्व र नाफाका लागि महत्वपूर्ण मानिन्छ । यसै शैक्षिक वर्षदेखि एमबीबीएस सीट संख्या १०० बाट १२० पुगेको छ, जसले आगामी वर्षहरूमा राजस्वमा सकारात्मक प्रभाव पार्ने अपेक्षा गरिएको छ । कम्पनीले विभिन्न बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट ४ अर्ब ९२ करोड १० लाख रुपैयाँ दीर्घकालीन तथा ५७ करोड ९० लाख रुपैयाँ अल्पकालीन ऋण लिई कुल ५ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ ऋण दायित्व वहन गरेको छ । यसअघि कम्पनीको कुल ऋण ४ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ थियो । नेपाल मेडिकल काउन्सिल, शिक्षा मन्त्रालय, स्वास्थ्य मन्त्रालय तथा मेडिकल एजुकेसन आयोगबाट मान्यता प्राप्त यस कलेजले अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डअनुसार आफ्नो शैक्षिक गुणस्तर कायम राख्दै आएको छ । यहाँ अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा अनुभवी र दक्ष प्राध्यापकहरूको टोली कार्यरत रहेको छ, जसले चिकित्सा क्षेत्रमा निरन्तर योगदान पु¥याउँदै आएका छन् ।
एसईई दिएका विद्यार्थीले सस्तोमा डेटा र कल सुविधा पाउने
काठमाडौं । नेपाल टेलिकमले एसईई परीक्षा दिएका विद्यार्थीलाई लक्षित गर्दै ‘एसईई अफर २०८२’ सार्वजनिक गरेको छ । कम्पनीले विद्यार्थीलाई सहुलियत दरमा नयाँ सिमकार्ड तथा विभिन्न बोनस सुविधा उपलब्ध गराउने उद्देश्यले उक्त अफर ल्याएको जनाएको छ । कम्पनीका अनुसार अफर चैत २६ गतेदेखि सुरु भई आगामी असार २६ गतेसम्म लागू हुनेछ । यस योजनाअन्तर्गत विद्यार्थीहरूले २० रुपैयाँमै नयाँ सिमकार्ड प्राप्त गर्न सक्नेछन् भने पहिले नै नेपाल टेलिकमको सिम प्रयोग गरिरहेका विद्यार्थीले पनि सोही नम्बरमार्फत अफर लिन सक्नेछन् । नयाँ सिम सक्रिय गरेपछि ३० दिनसम्म विभिन्न सेवा सुविधा उपलब्ध हुनेछन् । प्याकेजअन्तर्गत दैनिक २० मिनेट अन–नेट भ्वाइस, १० वटा एसएमएस तथा ५०० एमबी डेटा प्रयोग गर्न सकिने व्यवस्था गरिएको छ । यसैगरी ५० रुपैयाँ वा सोभन्दा बढी रकम रिचार्ज गर्दा अतिरिक्त बोनस सुविधा पनि उपलब्ध हुने कम्पनीले जनाएको छ । बोनसअन्तर्गत डेटा, भ्वाइस कल र एसएमएस सेवा निश्चित अवधिसम्म प्रयोग गर्न सकिनेछ । अफर लिन विद्यार्थीले एसईई प्रवेशपत्र वा कक्षा १० को मार्कसिटको प्रतिलिपि, फोटो तथा नागरिकता वा सरकारी परिचयपत्रसहित आवेदन दिनुपर्नेछ । सिम सक्रिय गर्न तथा अफर प्रयोग गर्न कम्पनीले तोकेको नम्बर डायल गरी प्रक्रिया पूरा गर्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ । विद्यार्थीको बढ्दो आकर्षणलाई ध्यानमा राख्दै अघिल्लो वर्षझैँ यस वर्ष पनि योजना निरन्तरता दिइएको कम्पनीले जनाएको छ । यसबाट विद्यार्थी वर्ग लाभान्वित हुने अपेक्षा गरिएको छ ।
