जनशक्ति : रोजगारी

काठमाडौं । अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको लागि औपचारिक रोजगारीको अवसरहरु प्रदान गर्ने कुमारी जब र फाउण्ड परियाेजना (द लेप्रोसी मिशन नेपाल)बीच सम्झौता भएकाे छ । दुई संस्थाले बुधबार यसबारे सम्झाैतापत्रमा हस्ताक्षर गरेकाे छ । सम्झौता पत्रमा कुमारी जबको तर्फबाट प्रबन्ध निर्देशक सन्देश भण्डारी र फाउन्ड परियोजनाका तर्फबाट परियोजना निर्देशक चिरञ्जीवी शर्माले हस्ताक्षर गरेका थिए । अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूलाई रोजगार बनाउन सहयोग गर्दै समाजको लागि योगदान दिने मुख्य उद्धेश्यले प्रेरित भएर यो सम्झौतामा हस्ताक्षर गरिएको कुमारी जब र फाउन्ड परियोजनाले जानकारी दिएको छ। कुमारी जबका प्रबन्ध निर्देशक सन्देश भण्डारी शारिरिक अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरु मानसिक रुपमा उत्तिकै सक्षम र उचित अवसर पाएको खण्डमा उनीहरुले पनि अन्य मानिसहरु सरह नै उत्कृष्ट कार्यक्षमता प्रदर्शन गर्न सक्ने बताउँछन् । ‘नेपाली परिप्रेक्ष्यमा शारिरिक अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुलाई औपचारिक रोजगारीको क्षेत्रमा अझै पनि अवसर दिन नखोजिएकोमा कुमारी जबले परिवर्तनको सन्देश दिन खोजेको छ । र, यसै सिलसिलामा फाउन्ड परियोजनासँग सहकार्य गर्न पाउँदा हामी गौरवान्वित भएका छौँ,’ उनले भने ।

काठमाडौं । प्रतिनिधिसभा, उद्योग तथा वाणिज्य र श्रम तथा उपभोक्ता हित समितिले वैदेशिक रोजगारीका नाममा ठगिएका युवालाई तत्काल उनीहरुले बुझाएको रकम फिर्ता दिलाउन वैदेशिक रोजगार विभागलाई निर्देशन दिएको छ । स्ट्रलिङ ओभरसिज प्रालिले १३ युवासँग प्रतिव्यक्ति पाँच लाख १० हजार बढी रकम लिएर वैदेशिक रोजगारीमा नपठाएको भन्ने उजुरीमाथि छलफल गर्दै समितिले विभागलाई सो निर्देशन दिएको हो । समितिले वैदेशिक रोजगारीमा पठाउँछु भनी सरकारले तोकेभन्दा बढी शुल्क उठाउने र विदेशसमेत नपठाउने सो म्यानपावर कम्पनीलाई कालोसूचीमा राख्नसमेत निर्देशन दिएको छ । उक्त म्यानपावर कम्पनीमाथि भएको कारबाहीको विवरण पठाउन पनि समितिले विभागलाई निर्देश गरेको छ । समितिले त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा रहेको ‘श्रम डेस्क’लाई प्रभावकारी बनाउन आग्रह गरेको छ । छलफलमा सहभागी विभागका महानिर्देशक शेषनारायण पौडेलले ठगीमा परेका युवाको उजुरीमाथि तत्काल छानविन गरी उनीहरुको रकम फिर्ता गरिने बताए । सुरज रानालगायत १३ युवाले सो म्यानपावरले वैदेशिक रोजगारीमा पठाउने भनी चर्को रकम उठाएर विदेश नपठाएको र आफूहरुले बुझाएको रकम पनि फिर्ता नगरेको भन्दै कारबाहीका लागि समितिमा उजुरी दिएका थिए ।

काठमाडौं । धितोपत्र बोर्ड (सेबोन) को अध्यक्षको रुपमा डा. रेवतबहादुर कार्कीले कार्यकाल पूरा गरेको २ वर्षभन्दा बढी समय भइसकेको छ । तर, डा. कार्कीले बोर्डबाट खाएको तलब भने बेरुजु भएको छ । सरकारले २०७२ साल असोज ३० गतेदेखि लागू हुने गरी ४ वर्षका लागि अध्यक्षमा नियुक्त गरेको थियो । उनको ४ वर्षे कार्यकाल २०७६ साल असोज २९ गते पूरा भइसकेको छ । त्यसपछि सरकारले बोर्डको अध्यक्षमा भिष्म ढुंगानालाई नियुक्त गरेको थियो । बुक विल्डिङ प्रक्रियाबाट आईपीओ जारी गर्न लागेको सर्वाेत्तम सिमेन्टको सेयर आफ्नी छोरीको नाममा खरिद गरी पदीय आचरण उल्लघन गरेको आरोपमा सरकारले ढुंगानालाई पदबाट हटाएको छ । र, अध्यक्षको रुपमा नयाँ व्यक्तिलाई नियुक्ति गर्ने अन्तिम तयारीमा सरकार छ । तर, करिब २ वर्ष अघि नै अध्यक्ष पदको कार्यकाल सकेर विदा भएका डा. कार्कीले लिएको तलब बेरुजु देखिएको छ । अझ रोचक कुरा त के छ भने एकातिर उनले लिएको तलब बेरुजुको रुपमा देखिएको छ र अर्काेतिर डा. कार्कीले बोर्डबाट पाउनु पर्ने करिब ६ लाख रुपैयाँ पाइरहेका छैनन् । डा. कार्कीले लिएको तलब लेखापरीक्षण गर्दा लेखापरीक्षकले बेरुजुमा राखिदिएको बोर्ड स्रोतले जानकारी दियो । भएको के थियो ? डा. कार्कीलाई सरकारले बोर्डमा नियुक्त गर्दा बोर्ड अध्यक्षको तलब मासिक ६५ हजार रुपैयाँ थियो । त्यसपछि सरकारले विभिन्न समयमा कर्मचारीको तलब बढायो । यसरी तलब बढाउँदा बोर्डका कर्मचारीको पनि तलब बढ्यो । कर्मचारीको तलब बढेकै अनुपातमा बोर्ड अध्यक्षको पनि तलब बढ्यो । तर, बोर्डको विनियमावलीमा अध्यक्षको तलब नेपाल सरकारले स्वीकृत गरे अनुसार हुने भन्ने व्यवस्था छ । अध्यक्षको तलब मासिक ६५ हजार रुपैयाँ हुने बेलामा अर्थमन्त्रालयबाट स्वीकृति आएको थियो । कर्मचारीको तलब बढे अनुसार नै अध्यक्षको पनि तलब बृद्धि गरेर डा. कार्कीले लिदै गए । तर, अर्थमन्त्रालयबाट स्वीकृति भने लिइएको थिएन । अर्थमन्त्रालयको स्वीकृतिको पत्र देखाउँन नसक्दा लेखापरीक्षकले तत्कालिन अध्यक्ष डा. कार्कीले खाएको तलब बेरुजु देखाइदिए । त्यसपछि बोर्ड अर्थमन्त्रालयको स्वीकृति लिने पहलमा लाग्यो । लेखापरीक्षकले बेरुजु नलेख्दासम्म कर्मचारीको तलब बढेको अनुपातमा नै अध्यक्षको पनि बढाइएकोले कुनै ‘इस्यू’ बन्ला भन्ने अनुमान बोर्डले पनि गरेको थिएन । त्यसपछि बोर्डले अर्थमन्त्रालयमा पत्र पठाएर अध्यक्षको तलब स्वीकृत गरिदिन आग्रह गर्यो । त्यतिबेला अर्थमन्त्री डा. युवराज खतिवडा थिए । अर्थमन्त्री डा. खतिवडा र बोर्ड अध्यक्ष डा. कार्की दुबै राष्ट्र बैंकका पूर्व कर्मचारी हुन् । तर, यी दुईबीचको सम्बन्ध खासै सुमधुर थिएन । यसरी पत्राचार हुँदासम्म बोर्ड अध्यक्ष डा. कार्कीले पदबाट अवकाश पाउने समय आउनै लागिसकेको थियो । तत्कालिन अर्थमन्त्री डा. खतिवडा अध्यक्ष डा. कार्कीले एकपटक आफूलाई भेटेर तलबबृद्धीको स्वीकृति दिन अनुरोध गरुन् भन्ने चाहन्थे । तर, डा. कार्की आफूले जस्तोसुकै मूल्य चुकाउनु परेपनि डा. खतिवडालाई भेटेर ‘विन्ति’ गर्ने मनस्थितिमा थिएनन् । ‘अर्थका कर्मचारीहरुले तलब स्वीकृतिको लागि पत्र पाएपछि स्वीकृत गरिदिन खोजेछन् तर, अर्थमन्त्री (डा. खतिवडा) ले एकचोटी अध्यक्षले नै आएर मलाई भेटेर भन्छन्, केही समय पर्खनु न भनेर रोकिदिएछन्, कर्मचारीबाट यो कुराको जानकारी पायौं, अनि हामीहरुले हाम्रा अध्यक्षलाई एकचोटी अर्थमन्त्रीलाई भेट्न जानुस् न भनेर धेरै चोटी अनुरोध गर्यौं तर, उहाँ (डा. कार्की) अर्थमन्त्रीलाई भेट्न जानै चाहनु भएन,’ बोर्डका एक कर्मचारीले भने । डा. कार्की तत्कालिन अर्थमन्त्री डा. खतिवडालाई नभेटी बोर्डको अध्यक्षबाट विदा भए । र, उनले खाएको तलब लेखापरीक्षणको क्रममा अहिले पनि बेरुजु देखिएको छ । डा. कार्कीलाई करिब ६ लाख घाटा बोर्डका अध्यक्षको स्वीकृत तलब भनेको मासिक ६५ हजार रुपैयाँ थियो । तर, सरकारले तलब बृद्धि गरेपछि बोर्डका कर्मचारीको तलब पनि बढ्यो । नेपाल सरकारले बढाएकै अनुपातमा तलब बृद्धि हुँदा बोर्डका तत्कालिन अध्यक्ष डा. कार्कीको मासिक तलब ७५ हजार रुपैयाँको हाराहारीमा पुग्यो । डा. कार्कीको मासिक तलब करिब १० हजार रुपैयाँले बढ्यो । यही १० हजारको हिसाव नमिलेका कारण लेखापरीक्षकले बेरुजु लेखिदिएका हुन् । तर, बोर्डले आफ्ना अध्यक्षलाई वार्षिक २ महिनाको तलब बराबरको रकम बीमा वापत उपलब्ध गराउँछ । र, त्यसरी उपलब्ध गराउने रकममा वार्षिक १० प्रतिशतले बृद्धि गर्ने प्रचलन छ । डा. कार्कीले अध्यक्षको रुपमा ४ वर्ष बोर्डमा काम गरे । मासिक ७५ हजार रुपैयाँको दरले तलब हिसाव गर्दा डा. कार्कीले बोर्डबाट ८ महिना तलब बराबरको ६ लाख रुपैयाँ बीमा रकम लिन बाँकी छ । त्यसमा प्रत्येक वर्ष १० प्रतिशतका दरले हुने रकम जोड्दा डा. कार्कीले बोर्डबाट लिनुपर्ने रकम अझै बढी हुने देखिन्छ । ‘डा. कार्कीले बीमा वापतको रकम लानु भएको छैन, उहाँले लिएको तलब अहिले बेरुजु देखिएको छ, बेरुजु देखिएपछि बोर्डले उहाँलाई रकम तिर्नुपर्ने भयो भनेर पत्र पठाउनु पर्ने भयो, जवाफमा उहाँले पनि मेरो बाँकीबाट तिरिदिनु भनेर पठाउनु हुन्छ होला, रमाइलो नै भएको छ,’ ती कर्मचारीले सुनाए ।