करिब ९० प्रतिशत चुनावी प्रतिबद्धता पूरा गरेँ : मेयर मिश्र
चाँगुनारायण नगरपालिका मेयर सोमप्रसाद मिश्रको पाँचवर्षे कार्यकाल पूरा हुनै लाग्यो । कार्यकाल सकिनै लाग्दा मेयर मिश्रको दौडधुप पनि बढेको देखिन्छ । उनी निरन्तर नगरको विकासको निमित्त लागि परेका छन् । मिश्रले आफ्नो कार्यकाल पूर्वाधार विकासमा धेरै राम्रो काम भएको बताए । यो अवधिमा आफ्नो टिमले धेरै राम्रो काम गरेको र नगरवासीले दिएको धेरै जिम्मेवारी आफूले सफलताका साथ पूरा गरेको उनी दाबी गर्छन् । स्थानीय तहको निर्वाचन नजिकिँदै गर्दा मेयर मिश्रको कार्यकाल कस्तो रह्यो ?, उनले के कस्तो काम गर्न सके र मेयरको रूपमा काम गर्दाको अनुभव कस्तो रह्यो भन्नेलगायत विषयमा केन्द्रित रहेर विकासन्युजका लागि राजिव न्यौपानेले कुराकानी गरेका छन् । स्थानीय तहमा जनप्रतिनिधिको रूपमा निर्वाचित हुनु भएको ५ वर्ष पूरा हुनै लाग्यो । समग्रमा कार्यकाललाई कसरी लिनु भएको छ ? चुनौती धेरै थिए । जनताको माग असीमित हुन्छ । त्यी असीमित माग, आवश्यक र नगरपालिकामा भएको स्रोत, जनशक्ति, प्रविधिमा सीमितता कारणले यो दुईबीच ग्याप हुन्छ । त्यो ग्याप ठूलो भयो धेरै असन्तुष्टि बढ्छ । यो साँगुरो हुँदै आएको असन्तुष्ट कम हुन्छ र कामहरू पनि बढी हुन्छन् । यो बीचमा सन्तुलन मिलाएर काम गर्नु नै एउटा ठूलो चुनौती हो जस्तो मलाइ लाग्छ । तपाईको यो कार्यकालको अनुभवका आधारमा भन्नुपर्दा स्थानीय तहसँग जनताको खास अपेक्षा के हुने रहेछ ? जनताको अपेक्षा धेरै कुरामा हुन्छ । पहिलो कुरा रोजगारी हो । भौतिक पूर्वाधारमा खानेपानी तथा सडकको अपेक्षा छ । प्राय: यिनै कुराहरू हुन् । जनताको अपेक्षा पूरा गर्नको लागि नगरपालिका सदैव तत्पर भएर लागि परेको छ । यो अवधिसम्म आफ्नो नगरपालिकाभित्रका जनताले सम्झिने गरी के–के काम भएको छ ? हामी निर्वाचित भएर आइसके पश्चात् पालिकामा भौतिक संरचना, खानेपानी, स्वास्थ्य, शिक्षा, कृषि, र पशुपालन क्षेत्रमा पालिकाले उदाहरणीय काम गरिसकेको छ । त्यस कारणले गर्दा हामीले आर्थिक, सामाजिक विकास, भौतिक पूर्वाधार, वातावरण संरक्षण आदि सबै क्षेत्रको विकास गरी नागरिकलाई कसरी सुखमय बनाउने भन्ने कुरामा जोड दिँदै आएका छौं । नगरपालिकाले हरेक क्षेत्रमा राम्रो काम गरी सकेको छ । नगरको शिक्षा क्षेत्रमा एउटा बेग्लै परिस्थिति सिर्जना गरेर कामहरू गरेका छौं । नगरपालिकाले बचत खात छोरीको सुरक्षा जीवन भरी कार्यक्रममार्फत नै नगरपालिकाभर छोरी जन्मेपछि उनीहरूको खातामा वार्षिक ४ हजार रुपैयाँ जम्मा गर्ने व्यवस्था गरेका छौं । सो सेवा सामुदायिक विद्यालयमा पढ्ने छोरी शिक्षा राम्रो होस् भनेर यो कार्यक्रम सञ्चालन गरेका हौं । नगरपालिकाले करिब १२ सय छोरीहरूको खातामा ४ हजारका दरले रकम जम्मा गरिदिएको छ । छोरीको शिक्षा नगरपालिकाले विशेष प्राथमिकतामा राखेको छ । शिक्षा क्षेत्रमा पनि नगरले धेरै राम्रो काम गरेको छ । यस क्षेत्र आएको सुधार देख्नको लागि केही समय कुर्नुपर्ने हुन्छ । नगरका सामुदायिक विद्यालयमा हरेक वर्ष विद्यार्थीको चाप बढ्दैछ । यो वर्ष मात्रै नगरपालिका भित्रका विभिन्न सामुदायिक विद्यालयमा ११ सय नयाँ विद्यार्थी भर्न भएका छन् । हाम्रो कार्यकालमा ४५ वटा विद्यालयको भवनहरू निर्माण भएका छन् । यस्तै, स्वास्थ्यको कुरा गर्दा नगरको प्रत्येक वडामा एउटा एम्बुलेन्स र स्वास्थ्यचौकीको व्यवस्था गरेका छौं । ३ वटा सहरी स्वास्थ्य केन्द्रको स्थापन गरेका छौं । महामारीको दोस्रो लहरमा हामीले १७ शय्याको चाँगुनारायण अस्पतालको निर्माण गर्यौं । डेढ करोड रुपैयाँको लागतमा सो अस्पतालमा अक्सिजन प्लान्टको पनि जडान गरेका छौं । चाँगुनारायण फाउन्डेसनको ६० प्रतिशत नगरको ४० प्रतिशत लगानीमा उक्त प्लान्ट जडान भएको हो । नगरको सबै नागरिकलाई स्वास्थ्य बीमाको दायरामा ल्याउने हिसाबले त्यहाँ लाग्ने खर्चको आद्या रकम नगरले अनुदान दिने व्यवस्था गरेका छ । नगर भित्रका उद्यमी गर्न चाहने बेरोजगार युवालाई नगरले बैंकसँग सहकार्य गरी युवालाई ३ लाख देखि ४ लाख रुपैयाँसम्म विनाधितो विना ब्याज ऋण दिने व्यवस्था मिलाएका छ । सो ऋणको ब्याज नगरपालिकाले बैंकले तिर्छ । ऋण लिएको ५ वर्षमा सवा फिर्ता गर्नुपर्ने हुन्छ । सो ऋण उद्यमी बन्ने १०० जनाले लिएका छन् । बैंकिङ तरलताको अभावको कारण ऋण प्रवाह हाल भएको छैन । नगरकोटको जङ्गलमा ४० हजार बहुमूल्य जडीबुटी र फलफूलको बिरुवाहरू रोपेका छौं । पर्यटन क्षेत्रमा राम्रो काम भएको छ । पर्यटकीय क्षेत्रमा नगरले वाइफइ फ्री र शौचालयको व्यवस्थापन पनि गरेका छौं । निर्वाचित भएर आएपछि २ वटा वडाको भवनहरू निर्माण गरेका छौं । ५६ वटा सामुदायिक भवनहरू निर्माण भएका छन् । हाम्रो कार्यकालमा नै ३६ किलोमिटर सडकको कालोपत्रे भएको छ भने नयाँ ट्रयाक नयाँ सडकको निर्माण पनि गरेका छौं । १२ हजार घरधुरीमा एक घर एक घारा खाने पनि अभियान सञ्चालन गरी खोनेपानी पुर्याएका छौं । अझै पनि धेरै घरधुरीमा खानेपानी पुर्याउन बाँकी नै छ । स्थानीय तहको निर्वाचनका क्रममा तपाईंले जनतासामु गर्नुभएको प्रतिबद्धता कति प्रतिशत पूरा गर्न सफल हुनुभयो जस्तो लाग्छ ? निर्वाचनका बेला नागरिकसँग गरेका र चुनावी प्रतिबद्धता करिब ९० प्रतिशत पूरा गर्न सफल भएका छौं । फेरि चुनाव नजिकिँदै छ, तपाईं अब आउने स्थानीय तहको निर्वाचनमा कुन भूमिकामा देखिनु हुन्छ ? फेरि मेयरमै चुनाव लड्नु हुन्छ कि माथि जाने सोचमा हुनुहुन्छ ? मैले आजसम्म पार्टीलाई यो पद यो जिम्मा चाहियो भनेर भनेको छैन । पार्टीले जे आवश्यकता ठान्छ त्यसै म काम गर्छु । अहिले नै मैले केही पनि सोच बनाएको छैन । तपाईंको बिचारमा चाँगुनारायण नगरपालिकामा अब कस्तो उम्मेदवारी निर्वाचित हुनुपर्छ ? नगरवासीको आवश्यकताको आधारमा दूरदृष्टि राखेर काम गर्ने मान्छे चाहिन्छ । ५ वर्षलाई हैन ५० वर्षसम्मलाई हेरेर काम गर्ने मान्छे निर्वाचित हुनपर्छ । तपाईं निर्वाचित भएर आइसकेपछि विकास निर्माणको सवालमा गरेको र चाहेर पनि गर्न नसकेका काम के के हुन् ? रगवीर रङ्गशाला बनाउने भनेर सुरु गरेका छौं तर पूरा हुन सकेको छैन । एक वडा एक खेल पूर्वाधार भनेर काम गर्यौं । त्यसमा पनि हामीले गर्न खोजेका कामहरू बाँकी रह्यो । एक घर एक घारा उद्देश्य अनुरूप नगरको सबै घरधुरीमा खाने पानी पुर्याउने लक्ष्य राखेका थियौं तर महामारीका कारण केही कामहरू अपूरो रह्यो मात्र १२ हजार घरमा मात्र पानी पुर्याउन सफल भर्यौं । कमल विनायक नगरकोट सडक नेपाल सरकारले ८ वर्ष अगाडि निर्माणको लागि ठेक्का दिएको थियो । सो सडक छिटो निर्माण गर्नुपर्यो भने समबन्धित निकायमा धेरै दबाब दियौं, तर काम भने हुन सकेन । ठेक्कालाई बदर गरे सडक नगरलाई हस्तान्तरण गर्नुहोस् हामी बनाउँछौ भनेर हामीले प्रधानमन्त्रीलाई भन्यौं त्यो कुराको पनि सुनुवाइ हुन सकेन । यस्तो केही कामहरू गर्न नसकेका पक्कै छन् ।
किसानलाई ५० प्रतिशत अनुदानमा चल्ला वितरण
बागलुङ । वडाको अनुदानबाट यहाँका किसानले पशुपक्षीपालनमा लाभ उठाएका छन् । बागलुङ नगरपालिका–३ ले वडाभित्रका ३३४ किसानलाई ५० प्रतिशत अनुदानमा कुखुराका चल्ला बाँडेको हो । वडास्तरीय कृषि समितिका अध्यक्ष बैकुण्ठ सापकोटाले स्थानीय जातका तीन हजार चल्ला वितरण गरिएको बताए । १०० रुपैयाँ पर्ने चल्लालाई किसानले ५० तिरेका थिए भने वडाले ५० अनुदान दिएको थियो । समितिले गाउँटोलसम्मै पुगेर किसानलाई चल्ला बाँडेको थियो । वडामा ठूलो लगानीमा स्थानीय जातका कुखुराको व्यवसाय गरिरहेका किसान पनि छन् । अध्यक्ष सापकोटा आफैं पनि व्यावसायिक कुखुरापालक हुन् । समितिले अनुदानमा चल्ला वितरणसँगै वडाका १३२ गाईभैंसीको बीमाका लागि किसानलाई सघाएको छ । एउटा भैंसीको अधिकतम् एक लाख १५ हजारसम्म मोल गरी बीमा गरिएको छ । गाईभैंसीको निर्धारित मूल्यको ८० प्रतिशत बीमा सरकारले र बाँकी २० प्रतिशतमा आधाआधा गरी समिति र किसानले तिरेका छन् । वडाको बजेटमध्ये पुश बीमामा ६८ हजार खर्च भएको समितिले जनाएको छ । त्यति नै रकम किसानले पनि हालेका छन् । कूल बीमा रकममा किसानले वर्षेनि आफ्नो दायित्वबापतको पैसा तिर्नेछन् । वडाले आउँदो वर्षमा पनि बीमा कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिने जनाएको छ । एउटै भैंसीको मृत्यु भए किसानलाई झण्डै एक लाख क्षति हुने हुँदा बीमाले त्यसको जोखिम घटाउने समितिको भनाइ छ । व्यावसायिकरूपमा पशुपंक्षीपालनका लागि वित्तीय संस्थाबाट ऋण लिँदा पनि बैंकहरूले बीमा खोज्ने गरेको किसानहरू बताउँछन् । सरकारले कृषि तथा पशुबीमा कार्यक्रम ल्याएपछि व्यावसायिक फार्महरूलाई बढी टेवा पुगेको छ । कुनै कारणले व्यवसायमा क्षति पुगेमा बीमाबाट सोको क्षतिपूर्ति मिल्छ ।
अनुमानका आधारमा चुनावको समाचार नलेख्न आग्रह
काठमाडौं । सञ्चारमाध्यमहरुले स्थानीय तहसम्बन्धी समाचार अन्दाज र अनुमानका आधारमा नभई तथ्य र यथार्थपरक रुपमा प्रवाह गर्न सुझाव दिइएको छ । निर्वाचन आयुक्त डा जानकीकुमारी तुलाधरले सञ्चार जगत्सँग सो आग्रह गरेकी हुन् । स्थानीय तह निर्वाचन सन्दर्भमा प्रेस काउन्सिल नेपाल र नेपाल पत्रकार महासङ्घको सहयोग र समन्वयमा निर्वाचन आयोगद्वारा यहाँ आयोजित मिडिया अन्तक्र्रियामा उनले निर्वाचन गर्ने संवैधानिक जिम्मेवारी पूरा गर्ने आयोगको निर्वाचन कार्यमा सहयोग पु¥याउन सञ्चार क्षेत्रसँग अनुरोध गरिन् । आयुक्त तुलाधरले भनिन्, ‘लोकतन्त्रको आधार भनेको स्वतन्त्र निर्वाचन हो, निर्वाचनलाई स्वच्छ, स्वतन्त्र, निष्पक्ष र मितव्ययी बनाउन सञ्चार क्षेत्रले गर्दै आएको सहयोग सराहनीय छ ।’ निर्वाचन व्यवस्थापन सुदृढीकरणका लागि आयोगले काम गर्दै आएको उल्लेख गर्दै डा तुलाधरले निर्वाचनसम्बन्धी सही सूचना र निर्णयलाई आम नागरिकसामु पु¥याएर सहयोग गर्न आग्रह गरिन् । आयोगका प्रवक्ता शालिग्राम शर्मा पौडेलले निर्वाचन आचारसंहिता कार्यान्वयन भए/नभएको अनुगमन गर्न केन्द्रदेखि पालिकासम्म विभिन्न तहका संयन्त्र भएको बताए । उनले भने, ‘सञ्चार क्षेत्रले निर्वाचान आचारसंहिता उल्लङ्घन भए/नभएकोबारे तथ्यगत सूचना निःशुल्क सम्प्रेषण गरी आयोगको काममा सहयोग पु¥याएको छ ।’ प्रेस काउन्सिल नेपालका अध्यक्ष बालकृष्ण बस्नेतले निर्वाचनको समाचार लेख्दा सञ्चारकर्मीले दल विशेषप्रतिका आस्था र आबद्धता त्याग्नुपर्ने आवश्यकतामा जोड दिए । उनले भने, ‘चुनावका बेला ‘फेक न्यूज’को कारखाना नै चल्न सक्ने खतरा छ, त्यसबाट जोगिन समाचार, समाचारको पुष्ट्याइँ गरी सत्य, तथ्य समाचार सम्प्रेषणमा ध्यान पु¥याउनुपर्छ ।’ वरिष्ठ पत्रकार बबिता बस्नेतले राजनीतिक दलका नेताहरूबाट एक–अर्कालाई लाञ्छित गर्ने गरी आउने गरेको अभिव्यक्तिले नेताको उत्तरदायित्वमाथि प्रश्न खडा गरेको बताइन् । उनले भनिन्, ‘निर्वाचनका समयमा ‘मिस इन्फर्मेसन’ र ‘डिस इन्फर्मेसन’को चुनौती छ, प्रभावकारी अनुगमनका लागि निर्वाचन अनुगमन संयन्त्र प्रभावकारी हुन आवश्यक छ ।’ रासस
